Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : D3/T.E.-99/1
Karar Sayısı : 99-21/193-109
Karar Tarihi : 29.04.1999
Toplantıya Katılan
İkinci Başkan : Prof. Dr.Tamer MÜFTÜOĞLU,
Üyeler : Mehmet Zeki UZUN, Sadık KUTLU, Dr.Kemal EROL,
Nejdet KARACEHENNEM, Mustafa PARLAK, A. Ersan GÖKMEN,
R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR.
Bildirimde Bulunan: Anadolu Gıda San. ve Tic. A.Ş. vekili Av. Teoman
SEYİTHANOĞLU (Atatürk Bulv. 199/A-12 06680 Kavaklıdere ANKARA)
Taraflar: - Üstün Gıda San. ve Ticaret A.Ş.
Davutpaşa Cad. No:10 Topkapı İSTANBUL
- Atlas Gıda Pazarlama Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Davutpaşa Cad. No:10 Topkapı İSTANBUL
Dosya Konusu: Üstün Gıda San. ve Tic. A.Ş. ile Atlas Gıda Pazarlama Sanayi ve
Ticaret A.Ş. arasında akdedilmiş olan distribütörlük sözleşmesine menfi
tespit/muafiyet verilmesine ilişkin talep.
Raportörlerin Görüşü: Sözkonusu şirketlerin aynı gruba dahil bağlı şirketler olması
nedeniyle tek bir teşebbüs olarak kabul edilmesi gerektiği, bağlı şirketler arası
anlaşmaların teşebbüsün kendi iç işi olarak görülmesi gerektiği ve bu itibarla
bildirilen anlaşmanın 4054 sayılı Kanun kapsamında olmadığı düşünülmektedir.
DEĞERLENDİRME
(1) Üstün Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Üstün Gıda) ile Atlas Gıda Pazarlama Sanayi ve
Ticaret A.Ş. (Atlas Gıda) arasında akdedilen distribütörlük anlaşmasına menfi
tespit/muafiyet verilmesi talebi ile Kurum kayıtlarına intikal eden bildirim üzerine,
4054 sayılı Rekabetin Korunması hakkında Kanun’un 4, 5 ve 8 inci maddeleri ile
1997/3 sayılı Tek Elden Dağıtım Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin ilgili
hükümleri uyarınca, Raportörler Tarkan ERDOĞAN ve Pelin UYANIK tarafından
yapılan inceleme sonucu düzenlenen 13.04.1999 tarih, D3/T.E.-99/1 sayılı Muafiyet
Ön inceleme Raporu’nu içeren 20.04.1999 tarih, REK.0.007.00.00/18 sayılı
Başkanlık Önergesi, 99-21 sayılı Kurul toplantısında ele alınmıştır.
(2) Dosya mevcudu bilgilerden anlaşıldığı üzere, ilgili pazar, Türkiye Cumhuriyeti
sınırları dahilinde çikolata ve şekerleme ürün pazarı olarak tespit edilmiştir.
(99-21/193-109)
2
(3) Sözleşme tarafı şirketlerin ortaklık yapıları incelendiğinde, Üstün Gıda'da Ülker
Grubu şirketi Yıldız Gıda ve Ambalaj Yat. San. ve Tic. A.Ş.’nin %39, Al-Tawfeek
Company for Investment Funds’ın %32, Grup şirketi İstanbul Gıda Dış Tic. A.Ş.’nin
%10, Ahsen Özokur’un %6, United European Bank’ın %5 payı bulunmaktadır.
Şirketteki diğer hissedarlar ise %2’şer payla Orhan Özokur, Murat Ülker, F.Betül
Ülker ve Ali Ülker’dir. Atlas Gıda’da ise, Yıldız Gıda’nın %15, Ülker Grubu şirketi
Anadolu Gıda San. ve Tic. A.Ş.’nin %26, Al-Tawfeek Company for Investment
Funds’ın %25, Murat Ülker’in %16, Ahsen Özokur’un %9, United European Bank'in
% 5, Orhan Özokur’un %2, F.Betül Ülker’in %1 ve Ali Ülker’in %1 payı
bulunmaktadır.
Sözleşme taraflarının yönetim kurulları Ülker Grubu şirketlerinin yönetim kurullarında
yer alan üyelerden oluşmaktadır. Üstün Gıda’da Yönetim Kurulu Murat Ülker (Y.K.
Başkanı), Orhan Özokur (Y.K. Başkan Vekili), Ali Ülker (Üye), Jamal AFİFİ (Üye) ve
Necdet BUZBAŞ (Üye) den oluşmaktadır. Atlas Gıda Pazarlama’nın Yönetim Kurulu
Orhan Özokur (Y.K. Başkanı), Murat Ülker (Y.K. Başkan Vekili), Ali Ülker (Üye),
Yener Sonuşen (Üye) ve Jamal Afifi (Üye)’den oluşmaktadır.
(5) 4054 sayılı Kanun’un 2 nci maddesinde “teşebbüslerin aralarında yaptığı rekabeti
engelleyici, bozucu ve kısıtlayıcı anlaşma, uygulama ve kararlar ile piyasaya hâkim
olan teşebbüslerin bu hâkimiyetlerini kötüye kullanmaları ve rekabeti önemli ölçüde
azaltacak birleşme ve devralma niteliğindeki her türlü hukukî işlem ve davranışlar”ın,
Kanun kapsamına girdiği belirtilmiştir.
(6) Kanun’un uygulanmasında Rekabet Hukuku anlamında “teşebbüs” kavramından ne
anlaşıldığı önem taşımaktadır. Teşebbüs kavramı ve teşebbüsler arası anlaşmalar
değerlendirilirken tarafların ekonomik bütünlük içinde olup olmadığı dikkate
alınmalıdır. Bir şirket diğer bir şirketin kontrolü altında ise bağlı işletme olarak
nitelendirilmekte ve ekonomik bütünlük içinde oldukları kabul edilmektedir. Nitekim
4054 sayılı Kanun ekonomik bütünlük yaklaşımını kabul etmiştir. Kanun’un 3 üncü
maddesinin gerekçesinde aynen “Teşebbüs tanımı yapılırken ekonomik bütünlük
ilkesi benimsenmiştir. Yani, bir yavru şirket tek başına değil, bağlı olduğu diğer şirket
veya şirketlerle birlikte değerlendirilecektir.” denilmek suretiyle teşebbüs tanımında
hukuki yapıdan çok, yürütülen ticari faaliyetler ve ekonomik olarak birbirlerine ya da
ortak bir gerçek veya tüzel kişiye bağlı ekonomik unsurlarının birliğine önem
verilmiştir.
(7) Yukarıdaki açıklamalar ışığında sözkonusu şirketlerin ortaklık yapıları ve karar
mekanizmaları incelendiğinde pay sahiplerinin ve yönetim kurulu üyelerinin hemen
hemen aynı kişiler olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla ekonomik bütünlük kavramı
çerçevesinde ilgili şirketlerin aynı gruba dahil bağlı şirketler olması nedeniyle tek bir
teşebbüs olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.
SONUÇ
(8) Üstün Gıda San. ve Tic. A.Ş. ile Atlas Gıda Pazarlama San. ve Tic. A.Ş. arasında
akdedilen distribütörlük sözleşmesine menfi tespit/muafiyet verilmesi talebiyle
yapılan başvurunun değerlendirilmesi sonucunda sözkonusu şirketlerin aynı gruba
(99-21/193-109)
3
dahil bağlı şirketler olması nedeniyle tek bir teşebbüs olarak kabul edilmesi
gerektiğine, bağlı şirketler arası anlaşmaların aynı ekonomik bütünlük çerçevesinde
teşebbüsün kendi iç işi olması nedeniyle, bildirilen anlaşmanın 4054 sayılı Kanun
kapsamında olmadığına
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy