T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
CEZA BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2017/17
KARAR NO : 2017/17
KARAR TR : 20.03.2017
ÖZET: Türk Silahlı Kuvvetleri kadro ve kuruluşlarında çalışan sivil personel statüsünde bulunan sanık hakkında “vazife veya hizmette tekasül dolayısıyle bir gemi veya tayyarenin veya esliha ve harb malzemesinden birinin mühimce hasara uğramasına sebep olmak” suçu nedeniyle açılan kamu davasının, 353 sayılı Yasa’nın 10. maddesinin birinci fıkrası (C) bendinin Anayasa Mahkemesi kararı ile iptal edilmesi nedeniyle ADLİ YARGI yerinde görülmesinin gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :K.H. Sanık :T.G. OLAY :Genelkurmay Başkanlığı Gülhane Askeri Tıp AkademisiKomutanlığı emrinde Komutan makam arabasınınsürücüsü olarak görevli sanık sivil memur T.G.’in, 26.2.2014 günü, genel trafik akışıiçerisinde 06 VB 153 resmi plaka sayılı araç ileseyir halinde iken, güvenli ve yeterli mesafe aralığıbırakmaksızın seyretmek sureti ile kusurludavrandığı ve maddi hasarlı trafikkazasına neden olduğu, böylece 1632 sayılıAskeri Ceza Kanunu’nun 137. maddesinde düzenlenen“ vazife veya hizmette tekasül dolayısıyle bir gemi veyatayyarenin veya esliha ve harb malzemesinden birinin mühimce hasarauğramasına sebep olmak” suçunu işlediği ileri sürülerek eylemine uyan Askeri CezaKanunu’nun 137. maddesi uyarınca cezalandırılmasıistemiyle Ankara CumhuriyetBaşsavcılığı’nın 6.2.2015 gün ve E:2015/4878, K:2015/4189 sayılı iddianamesiyle kamu davasıaçılmıştır. ANKARA 28. ASLİYE CEZA MAHKEMESİ: 25.2.2015 gün ve E:2015/159,K:2015/66 sayıyla; sanığın sivil memurstatüsünde olmakla birlikte GATA Destek KıtalarıUlaştırma Bölük Komutanlığında görevliolup komutan şoförlüğü yaptığı,askeri hizmete tahsisli olan resmi plakalı aracın sürücüsüolduğu, suç tarihinde bu görevini ifaederken yönetimindeki resmi plakalı araçla trafik kazasınıgerçekleştirdiği ve sanığa yükleneneylemin askeri suç olduğu açıklanarak,sanığın yüklenen eylemi askerlik hizmet ve görevleriile ilgili olarak işlediği, bu nedenle sanığıyargılama görevinin askeri yargı yerine ait olduğu gerekçesiyleAnkara Nöbetçi Ağır Ceza Mahkemesine itiraz yoluaçık olmak üzere görevsizlik kararıvermiş, dava dosyası, GenelkurmayBaşkanlığı Askeri Mahkemesi’negönderilmiştir. GENELKURMAY BAŞKANLIĞI ASKERİ MAHKEMESİ: 3.11.2015 günve E:2012/107, K:2015/177 sayıyla; 353 sayılı Kanun’un10. maddesinin birinci fıkrası C bendindeki düzenle-meninAnayasa Mahkemesi kararı ile Anayasaya aykırı bulunarak iptaledildiği, bu durumda 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 3. maddesi, 353 sayılı Askeri Yargılama UsulKanunu’nun 9. maddesi ve Anayasanın 145. maddesi uyarınca, sivilmemur olan sanığın 353 sayılı Kanun’un uygulamaalanı açısından asker kişi sıfatınıhaiz olmadığı, bu nedenle Askeri Mahkemelerdeyargılanmasını gerektiren ilginin ortadankalktığı açıklanarak, sanığı yargılamagörevinin adli yargı yerine ait olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiş, kararın temyiz edilmeyerekkesinleşmesi üzerine, dava dosyası, GenelkurmayBaşkanlığı Askeri Savcılığı’nca, Mahkememizegönderilmiştir. Mahkememize gönderilen dava dosyasında,Uyuşmazlık Mahkemesi’nce 9.5.2016 gün ve E:2016/5,K:2016/6 sayılı karar ile adli yargı yerince verilengörevsizlik kararı kesinleşmeden dava dosyası Mahkememizegönderildiğinden, 2247 sayılı UyuşmazlıkMahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun’un1 ve 14. maddesinde belirtilen koşullaroluşmadığından, aynı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yöntemine uygun bulunmayan başvurunun reddine kararverilip dosyanın Mahkemesine gönderilmesinden sonra, dosyadakieksiklik giderilip, adli yargı yerince verilen görevsizlikkararı kesinleştirilerek dava dosyası, Ankara 28. Asliye CezaMahkemesi’nce, Mahkememize gönderilmiştir. İNCELEME VEGEREKÇE: Uyuşmazlık Mahkemesi CezaBölümünün, Nuri NECİPOĞLU’nunBaşkanlığında, Üyeler; Kenan YUMUŞAK, OsmanATALAY, Gökhan KARABURUN, Mehmet AVCIOĞLU, SevilayTEMİZYÜREK BATIR, Remzi İĞREK’inkatılımlarıyla yapılan 20.03.2017 günlütoplantısında; I-İLKİNCELEME: Yapılan incelemede, usule ilişkin işlemlerde 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş Veİşleyişi Hakkında Kanun’da belirtilen süre vebiçim yönünden bir eksiklik görülmediği, askerive adli yargı yerleri arasında Yasa’nın 14. maddesindeöngörüldüğü biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğuanlaşıldığından esasın incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim G.Fatma BÜYÜKEREN’in, davanın çözümündeadli yargı yerinin görevli olduğu yolundaki raporu ve dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ’nin adli yargı, Askeri YargıtayBaşsavcı Yardımcısı Mehmet AliKOCABAY’ın, davanın çözümünün adliyargı yerinin görev alanına girdiğine ilişkinyazılı ve sözlü açıklamaları dinlendiktensonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ: Anayasanın “askeri yargı” yı düzenleyen 145 nci maddesindeasker kişilerin “askeri mahallerde” işlediklerisuçlara bakmanın askeri mahkemelerin görevinde olduğubelirtilmişken; 12.9.2010 tarihinde yapılan halkoylamasısonucu kabul edilip, 23.9.2010 gün ve 27708 sayılı ResmiGazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 5982sayılı Yasa’nın 15. maddesi ile yapılan değişiklikile maddenin birinci fıkrasında, “Askeri yargı, askerî mahkemeler vedisiplin mahke-meleri tarafından yürütülür. Bu mahkemeler; asker kişiler tarafından işlenen askerî suçlar ile bunların asker kişiler aleyhine veya askerlikhizmet ve görevleriyle ilgili olarak işledikleri suçlara aitdavalara bakmakla görevlidir. Devletin güvenliğine, anayasaldüzene ve bu düzenin işleyişine karşısuçlara ait davalar her halde adliye mahkemelerindegörülür. Savaşhali haricinde, asker olmayan kişiler askeri mahkemelerdeyargılanamaz” denilmeksuretiyle “askerimahallerde” unsuru madde metnindençıkarılmıştır. 353 sayılı AskeriMahkemeler Kuruluşu Ve Yargılama Usulü Kanunu’nun“Askeri Mahkemelerin Görevleri” başlığıaltında düzenlenen İkinci Bölümünde yer alan “GenelGörev” başlıklı 9. maddesinde; “AskeriMahkemeler Kanunlarda aksi yazılı olmadıkça askerkişilerin askeri olan suçları ile bunların askerkişiler aleyhine veya askeri mahallerde yahut askerlik hizmet vegörevleri ile ilgili olarak işledikleri suçlara ait davalarabakmakla görevlidirler” denilmekte iken, maddenin“….askeri mahallerde….” ibaresi AnayasaMahkemesi’nin 26.6.2012 tarih ve 28335 sayılı ResmiGazete’de yayımlanan 15.3.2012 gün ve E:2011/30, K:2012/36sayılı kararı ile iptal edilmiştir. “Askeri suç”ise, öğretide ve uygulamada; a)Unsurları ve cezalarının tamamı Askeri CezaKanunu’nda yazılı olan, başka bir anlatımla, AskeriCeza Kanunu dışında hiçbir ceza yasası ilecezalandırılmayan suçlar, b)Unsurları kısmen Askeri Ceza Kanunu’nda kısmen diğerceza yasalarında gösterilen suçlar, c)Türk Ceza Kanunu'na atıf suretiyle askeri suç halinedönüştürülen suçlar, olmak üzereüç grupta mütalaa edilmektedir. 1632 sayılı Askeri CezaKanunu’nun “Tekasül dolayısiyle esliha ve harbmalzemesinden bir şeyin hasara uğramasına sebep olanlar”başlığı altında düzenlenen 137. maddesinde,“Vazife veya hizmette tekasül dolayısiyle bir gemi veyatayyarenin veya esliha ve harb malzemesinden birinin mühimce hasarauğramasına sebep olan üç seneye kadar hapsolunur.”denilmektedir. 353sayılı Yasa’nın “Asker kişiler” başlığıaltında düzenlenen 10. maddesinin birincifıkrasında, “Bu Kanunun uygulanmasındaaşağıda yazılı olanlar asker kişisayılırlar: (…..) C) Milli SavunmaBakanlığı veya Türk Silahlı Kuvvetleri kadro vekuruluşlarında çalışan sivil personel” denilmekteiken, fıkranın (C) bendi, Anayasa Mahkemesi’nin 1.12.2012gün ve 28484 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan20.9.2012 gün ve E:2012/45, K:2012/125 sayılı kararı ileiptal edilmiştir. Bu durumda,usul kurallarının yürürlüğe girdikleri tarihtenitibaren öncelikle ve derhal bütün olaylar hakkındauygulanmalarının gerektiği genel hukuk ilkesikarşısında, artık 353 sayılı Yasa’nın9. maddesi anlamında “asker kişi” olarak kabulümümkün olmayan sanığın sivil kişi olmasınedeniyle 353 sayılı Yasa’nın asker olmayan (sivil)kişilerin askeri mahkemelerde yargılanma koşullarınıbelirleyen maddeleri ile 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun3. maddesi yönünden değerlendirme yapılması gerekmektedir. 5530 sayılı Yasa’nın 4. maddesi ile değiştirilen353 sayılı Yasa’nın 13. maddesinde, “Askeri Ceza Kanunu’nun 55, 56, 57, 58, 59, 61, 63, 64,75, 79, 80, 81, 93, 94, 95, 114 ve 131. maddelerinde yazılısuçlar, askeri mahkemelerin yargı yetkisine tabi olmayan sivilkişiler tarafından barış zamanında işlenirse; bukişilerin yargılanması, adli yargı mahkemeleritarafından, Askeri Ceza Kanunu hükümleri uygulanmak suretiyleyapılır”; 5918sayılı Yasa’yla değişik 5271 sayılı CezaMuhakemesi Kanunu’nun 3. maddesine eklenen ikincifıkrasında, “Barış zamanında, asker olmayankişilerin Askeri Ceza Kanununda veya diğer kanunlarda yer alan askerimahkemelerin yargı yetkisine tabi bir suçu tek başınaveya asker kişilerle iştirak halinde işlemesi durumunda askerolmayan kişilerin soruşturmaları Cumhuriyet savcıları,kovuşturmaları adli yargı mahkemeleri tarafındanyapılır”; TürkiyeCumhuriyeti Anayasası’nın 145. maddesinin ikincifıkrasında da, “Savaş hali haricinde, asker olmayankişiler askeri mahkemelerde yargılanamaz” denilmiştir. Budüzenlemeler gözetildiğinde, sivil kişilerinbarış zamanında, Askeri Ceza Kanununda veya diğerkanunlarda yer alan askeri mahkemelerin yargı yetkisine tabisuçları tek başına veya asker kişilerle iştirakhalinde işlemeleri durumunda adli yargı yerindeyargılanacakları kuşkusuzdur. Açıklanannedenlerle, sanık hakkında açılan kamudavasının adli yargı yerinde görülmesi ve Ankara 28. AsliyeCeza Mahkemesi’nin 25.2.2015gün ve E:2015/159, K:2015/66 sayılı görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir. SONUÇ: Davanın çözümünde ADLİ YARGI yerinin görevli olduğuna, bu nedenle Ankara 28.Asliye Ceza Mahkemesi’nin 25.2.2015gün ve E:2015/159, K:2015/66 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 20.03.2017 günündeOYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Kenan YUMUŞAK Üye Mehmet AVCIOĞLU Üye Osman ATALAY Üye Sevilay TEMİZYÜREK BATIR Üye Gökhan KARABURUN Üye Remzi İĞREK
Full & Egal Universal Law Academy