T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
CEZA BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 40
KARAR NO : 2015 / 38
KARAR TR : 30.11.2015
ÖZET: Asker kişi sanık hakkında “tehdit” suçu nedeniyle açılan kamu davasının, suçun askeri suç olmaması, askeri suça bağlı bulunmaması ve sanığın terhis edilmesiyle askeri mahkemede yargılanmayı gerektiren ilginin kesilmiş olması nedeniyle ADLİ YARGI yerinde görülmesinin gerektiği hk. K A R A R Davacı :K.H. Sanık :A.S.Y. OLAY : Siverek İlçeJandarma Komutanlığı emrinde görevli sanıklar J.Onb. A.S.Y. ile J. Er T.S.’ın, 7.7.2012 günü saat 19:00sıralarında, İlçe Jandarma Komutanlığınınarka bahçesinde diğer görevli personelle birlikte futboloynadıkları sırada, aralarında çıkan tartışmasırasında, sanık J.Onb. A.S.Y.’ın diğersanık J. Er T.S.’a “sen bebek gibi ağlıyorsun,sana emzik alacağım” demesi üzerine sanık J. Er T.S.’ınkızarak sanık J.Onb. A.S.Y.’ın üzerine doğruyürüyerek burnuna isabet edecek şekilde kafaattığı, sanık J.Onb. A.S.Y.’ın da “seni dışarıda sinkaf edeceğim, seninlegörüşeceğiz, dışarı çıkma” diyerek sanık J. Er T.S.’a hitaben tehdit içeririfadeler kullandığı, böylece sanık J. Er T.S.’ın“üste fiilen taarruz” suçunu, sanık J.Onb. A.S.Y.’ın “tehdit” suçunu işledikleri ilerisürülerek, sanık J. Er T.S.’ın eylemine uyan 1632sayılı Askeri Ceza Kanunu’nun 91/1. maddesi birincicümlesi uyarınca cezalandırılması, 5237sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 29. maddesiuyarınca haksız tahrik nedeniyle cezasından indirimyapılması, sanık J.Onb. A.S.Y.’ın eylemine uyanTürk Ceza Kanunu’nun 106/1. maddesi birinci cümlesiuyarınca cezalandırılmaları istemiyle 7. KolorduKomutanlığı Askeri Savcılığı’nın2.10.2012 gün ve E:2012/1331, K:2012/502 sayılı iddianamesiylekamu davası açılmıştır. 7. KolorduKomutanlığı Askeri Mahkemesi’nin 6.12.2012 gün veE:2012/1066, K:2012/548 sayılı kararı ile, sanık T.S.’ınyüklenen suç nedeniyle cezalandırılmasına,sanık A.S.Y.’ın yüklenen suç nedeniyle beraatine karar verilmesi üzerine, karar sanık A.S.Y. yönünden askeri savcı tarafından temyiz edilmiş; Askeri Yargıtay 2. Dairesi, 3.7.2013 gün ve E:2013/1077,K:2013/1065 sayılı kararı ile, 21.11.2011 tarihinde askere sevkedilen sanığın, on beş aylık askerlik hizmetsüresi göz önüne alındığında; askerlik hizmetsüresini tamamlayarak terhis edilmiş olma ihtimalinin bulunduğu, sanığa yüklenen suçun askeri bir suç olmamasıve askeri bir suça bağlı bulunmaması sebebiyle, sanığın terhis edilmiş olması halinde, 353 sayılıKanun’un 17. maddesi uyarınca Askeri Mahkemenin görevinin sonaereceği, kamu düzenini ilgilendiren bu hususun önceliklearaştırılması ve buna göre bir karar verilmesigerektiği belirtilerek, mahkûmiyet hükmününgöreve yönelik noksan soruşturma yönündenbozulmasına karar vermiştir. 7. KOLORDU KOMUTANLIĞIASKERİ MAHKEMESİ: 23.7.2014 gün ve E:2013/2289, K:2014/772sayıyla; sanık A.S.Y.’ın “tehdit”suçunu işlediği iddia edilerek hakkında kamu davasıaçılmış ise de, sanığın hali hazırdaterhisli olup askeri mahkemede yargılanmasını gerektiren ilgikesildiğinden ve sanığa isnat edilen suçun unsurlarıve müeyyideleri Türk Ceza Kanununda gösterildiğinden, yüklenensuçun askeri suç olmadığı ve askeri birsuça da bağlı bulunmadığı nedeniyle sanığıyargılama görevinin adli yargı yerine ait olduğu gerekçesiylegörevsizlik kararı vermiş, temyiz edilmeyen kararkesinleşerek, dava dosyası, Siverek 2. Asliye Ceza Mahkemesi’negönderilmiştir. SİVEREK 2. ASLİYE CEZA MAHKEMESİ: 20.1.2015 gün ve E:2015/1,K:2015/34 sayıyla; sanığın suç tarihindejandarma er olarak görev yaptığı nedeniyle askerkişi sayıldığı, yüklenen suçun da askerkişiye karşı işlendiği, suçun da askerisuç olduğu ve sanığın terhis olmasınınsuçun nitelendirilmesini değiştirmeyeceği belirtilerek, sanığıyargılama görevinin askeri yargı yerine ait olduğugerekçesiyle, itiraz yolu açık olmak üzeregörevsizlik kararı vermiş, dava dosyası, aynıMahkemece, Mahkememize gönderilmiştir. Mahkememizegönderilen dava dosyasında, Uyuşmazlık Mahkemesi’nce6.7.2015 gün ve E:2015/16, K:2015/16 sayılı karar ile adli yargı yerince verilen görevsizlik kararıkesinleşmeden dava dosyası Mahkememize gönderildiğinden,2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun’un 1 ve 14. maddesinde belirtilen koşullar oluşmadığından, aynıYasa’nın 27. maddesi uyarınca yöntemine uygun bulunmayanbaşvurunun reddine karar verilip dosyanın Mahkemesinegönderilmesinden sonra, dosyadaki eksiklik giderilip, adli yargıyerince verilen görevsizlik kararı kesinleştirilerek davadosyası, kendisine gelmekle Ankara CumhuriyetBaş-savcılığı’nca, Mahkememize gönderilmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE: Uyuşmazlık MahkemesiCeza Bölümünün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler; Şuayip ŞEN, Kenan YUMUŞAK, Osman ATALAY, YusufTamer ÇETİN, Mehmet AVCIOĞLU ve Sevilay TEMİZYÜREKBATIR’ın katılımlarıyla yapılan 30.11.2015günlü toplantısında; I-İLKİNCELEME: Yapılan incelemede, usule ilişkin işlemlerde 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş Veİşleyişi Hakkında Kanun'da belirtilen süre vebiçim yönünden bir eksiklik görülmediği, askerive adli yargı yerleri arasında Yasa'nın 14. maddesindeöngörüldüğü biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğuanlaşıldığından, esasın incelenmesineoybirliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim G. FatmaBÜYÜKEREN’in, davanın çözümünde adliyargı yerinin görevli olduğu yolundaki raporu ve dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Uğurtan ALTUN’un adliyargı, Askeri Yargıtay Başsavcı Yardımcısı AhmetMithat ACAR’ın, davanın çözümününadli yargı yerinin görev alanına girdiğine ilişkinyazılı ve sözlü açıklamaları dinlendiktensonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ: Anayasanın “askeri yargı” yı düzenleyen 145 nci maddesindeasker kişilerin “askeri mahallerde” işlediklerisuçlara bakmanın askeri mahkemelerin görevinde olduğubelirtilmişken; 12.9.2010 tarihinde yapılan halkoylaması sonucukabul edilip, 23.9.2010 gün ve 27708 sayılı ResmiGazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 5982sayılı Yasa’nın 15. maddesi ile yapılandeğişiklik ile maddenin birinci fıkrasında, “Askeriyargı, askerî mahkemeler ve disiplin mahkemeleri tarafındanyürütülür. Bu mahkemeler; asker kişiler tarafından işlenen askerî suçlar ile bunlarınasker kişiler aleyhine veya askerlik hizmet ve görevleriyle ilgili olarakişledikleri suçlara ait davalara bakmakla görevlidir. Devletingüvenliğine, anayasal düzene ve bu düzeninişleyişine karşı suçlara ait davalar her haldeadliye mahkemelerinde görülür. Savaş hali haricinde,asker olmayan kişiler askeri mahkemelerde yargılanamaz” denilmeksuretiyle “askeri mahallerde” unsuru madde metnindençıkarılmıştır. 353 sayılı AskeriMahkemeler Kuruluşu Ve Yargılama Usulü Kanunu'nun "AskeriMahkemelerin Görevleri" başlığı altındadüzenlenen İkinci Bölümünde yer alan "GenelGörev" başlıklı 9. maddesinde; "Askeri MahkemelerKanunlarda aksi yazılı olmadıkça asker kişilerinaskeri olan suçları ile bunların asker kişiler aleyhineveya askeri mahallerde yahut askerlik hizmet ve görevleri ile ilgiliolarak işledikleri suçlara ait davalara bakmaklagörevlidirler" denilmekte iken, maddenin “….askerimahallerde….” ibaresi Anayasa Mahkemesi’nin 26.6.2012 tarihve 28335 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 15.3.2012gün ve E:2011/30, K:2012/36 sayılı kararı ile iptaledilmiştir. "Askeri suç"ise, öğretide ve uygulamada; a)Unsurları ve cezalarının tamamı Askeri Ceza Kanunu'ndayazılı olan, başka bir anlatımla, Askeri Ceza Kanunudışında hiçbir ceza yasası ilecezalandırılmayan suçlar, b)Unsurları kısmen Askeri Ceza Kanunu'nda kısmen diğer cezayasalarında gösterilen suçlar, c)Türk Ceza Kanunu'na atıf suretiyle askeri suç halinedönüştürülen suçlar, olmak üzereüç grupta mütalaa edilmektedir. Aynı Yasa’nın13.10.1996 gün ve 22786 sayılı Resmi Gazete’deyayımlanan 4191 sayılı Yasa’yla değişik 17.maddesinde; “askeri mahkemelerde yargılanmayı gerektirenilginin kesilmesi, daha önce işlenen suçlara ait davalara bumahkemelerin bakma görevini değiştirmez. Ancak suçunaskeri bir suç olmaması askeri bir suça bağlıbulunmaması ve sanık hakkında kamu davası açılmamış olmasıhalinde askeri mahkemenin görevi sona erer” denilmekte iken,maddenin "... ve sanık hakkında kamu davasıaçılmamış olması ..." tümcesi AnayasaMahkemesi'nin 11.3.2000 gün ve 23990 sayılı Resmi Gazete'deyayımlanan 1.7.1998 gün ve E:1996/74, K:1998/45 sayılıkararı ile iptal edilmiştir. Buna göre, askerimahkemelerde yargılanmayı gerektiren ilginin kesilmesi, dahaönce işlenen suçlara ait davalara bu mahkemelerin bakmagörevini değiştirmez. Ancak yüklenen suçun askeribir suç olmaması, askeri bir suça bağlıbulunmaması halinde, askeri mahkemenin görevinin sona ereceğiaçıktır. İptal kararı nedeniyle, sanıkhakkında kamu davasının açılmış olupolmamasının bir önemi bulunmamaktadır. Olumsuz görevuyuşmazlığına konu kamu davasında, adli yargıyerince verilen görevsizlik kararında, olay tarihindesanığın asker kişi olduğu, yüklenen suçunda asker kişiye karşı işlendiği, suçun daaskeri suç olduğu ve sanığın terhisolmasının suçun nitelendirilmesinideğiştirmeyeceği gerekçesine yer verilmiş ise de,sanığa yüklenen eylemin Türk Ceza Kanunu’ndadüzenlendiği, Askeri Ceza Kanunu’nda bu suçailişkin bir düzenlemenin bulunmadığı, bu nedenle“askeri suç” olmadığı kuşkusuzdur.Sanığın 22.2.2013 günü terhis edildiği de dosyayagetirtilen terhis belgesinden anlaşılmıştır. 353 sayılıYasa'nın 17. maddesinde, askeri mahkemelerde yargılanmayı gerektirenilginin kesilmesiyle daha önce işlenen suçlara aitdavalara bu mahkemelerin bakma görevinin değiş-meyeceği,ancak suçun askeri bir suç olmaması askeri bir suçabağlı bulunmaması durumunda, askeri mahkemelerdeyargılanmayı gerektiren ilginin kesilmesiyle, askeri mahkemeningörevinin sona ereceği düzenlenmiş bulunduğundan vesomut olayda sanığa yüklenen eylemin askeri suçolmadığı anlaşıldığından, 353sayılı Yasa’nın 17. maddesi uyarınca davanınadli yargı yerinde görülmesi ve Siverek 2. Asliye CezaMahkemesi’nin görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. SONUÇ: Davanınçözümünde ADLİ YARGI yerinin görevliolduğuna, bu nedenle Siverek 2. Asliye Ceza Mahkemesi’nin 20.1.2015gün ve E:2015/1, K:2015/34 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 30.11.2015 günündeOYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Şuayip ŞEN Üye Yusuf Tamer ÇETİN Üye Kenan YUMUŞAK Üye Mehmet AVCIOĞLU Üye Osman ATALAY Üye Sevilay TEMİZYÜREK BATIR
Full & Egal Universal Law Academy