T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
CEZA BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 25
KARAR NO : 2015 / 23
KARAR TR : 28.09.2015
ÖZET: Jandarma personeli olan sanık hakkında, mülki görevleri sırasında işlediği ileri sürülen “emre itaatsizlikte ısrar” suçu nedeniyle açılan kamu davasının ADLİ YARGI yerinde görülmesinin gerektiği hk. K A R A R Davacı :K.H. Sanık :M.K. OLAY : Adana/Karataşİlçe Jandarma Komutanlığı emrinde görevlisanık J. Er M.K.’ın, 13.05.2011 günü, üzerinezimmetli bulunan 42442 seri numaralı MP-5 makineli tabancasınınşarjörünün tam oturmadığını fark etmesiüzerine, saat 16.00 sıralarında ring aracından inerekdevriye komutanına haber vermeden kendi başına üzerinezimmetli bulunan 42442 seri numaralı MP-5 makineli tabancasınınşarjörünü çıkartmadan doldur boşaltyaptığı ve tetik düşürmesi sonucusilahının ateş aldığı, böylece “emreitaatsizlikte ısrar” suçunu işlediği ilerisürülerek, eylemine uyan Askeri Ceza Kanunu’nun 87/1. maddesiuyarınca cezalandırılması istemiyle 6. KolorduKomutanlığı Askeri Savcılığı’nın15.9.2011 gün ve E:2011/902, K:2011/312 sayılı iddianamesiylekamu davası açılmıştır. 6. Mekanize Piyade TümenKomutanlığı Askeri Mahkemesi’nin 22.12.2011 gün veE:2011/1104, K:2011/516 sayılı kararı ile, sanığınyüklenen eylem nedeniyle cezalandırılmasına kararverilmiş, kararın sanık tarafından temyiz edilmesiüzerine, Askeri Yargıtay 1. Dairesi’nin 3.4.2013 gün veE:2013/593, K:2013/572 sayılı kararı ile, “Askeri Mahkemece;sanığın “...Adana Karataş İlçe J.K.lığı emrinde görev yaptığı,sanığa, emir verilmeden doldur-boşaltyapılmayacağın(a), silahın dolu veya boşkenoynamayacağın(a), silah kullanma yetkileri dışındasilahını kullanmayacağın(a), atış ve bakımöncesi ve sonrasında atım yatağında mermibulunmaması için silahın atım yatağınıgözle kontrol edeceğine dair emirlerin imzakarşılığında... tebliğ edildiği, sanığın13.05.2011 tarihinde Adana’ya tutuklu götürecek devriyeekibinde görevlendirildiği... devriye görevinde silah olarakkendisine zimmetli bulunan 42442 seri numaralı MP-5 makinelitabancanın bulunduğu... Adana Adliyesi'nde işlemlerinbitmesin(i) müteakip devriye komutanı J.Astsb.Çvş. O.Ç.tarafından sanığın da bulunduğu devriye timinedoldur-boşalt yaptırılarak askerlerin cezaevi aracınabindirildiği, sanığın... araca bindikten sonra...aracın kapısını açarakşarjörünün tam oturmadığını fark ettiğinibeyan ederek ring aracından inerek devriye komutanına haber vermedenkendi başına üzerine zimmetli bulunan 42442 seri numaralıMP-5 makineli tabancanın şarjörünüçıkartmadan doldur-boşalt yaptığı ve tetikdüşürmesi sonucu silahının ateşaldığı ” bu suretle emre itaatsizlikte ısrarsuçunu işlediği kabul edilerek, yazılı şekildemahkûmiyetine karar verilmiştir. Askerî Mahkemenin maddivakayı yazılı şekilde kabul etmesinde herhangi birisabetsizlik bulunmamakla birlikte; yargı fonksiyonu, kamudavasının açılmasından, hükmünkesinleşmesine kadar uzayan ve Yargıtay incelemesini de içinealan bütün yargısal faaliyetleri kapsadığından,kamu düzenini ilgilendiren görev konusunun, temyiz nedeniyapılmasa dahi, temyizde öncelikle incelenmesi zorunlubulunmaktadır. Adliyeye tutuklu sevki,jandarmanın mülki görevlerinden olup; somut olayda,sanığın bu görevin ifası sırasındaişlediği eylemle ilgili olarak, yargılama yapma göreviadliye mahkemelerine ait olduğundan (Bknz. Askerî YargıtayDaireler Kurulu’nun 02.02.2012 tarihli, 2012/17-14 E.K. sayılıkararı) mahkûmiyet hükmünün görevyönünden hukuka aykırılık nedeniyle bozulmasınakarar verilmiştir.” denilmek suretiyle hükmün görevyönünden hukuka aykırılık nedeniyle bozulmasınakarar verilmiştir. 6. MEKANİZE PİYADETÜMEN KOMUTANLIĞI ASKERİ MAHKEMESİ: 14.4.2014 gün veE:2013/1431, K:2014/231 sayıyla; bozma kararında belirtilenhususları tekrar ederek, asker kişi aleyhine veya askerlik hizmet vegörevleriyle ilgili olarak işlenmeyen ve askerî suçkapsamına girmeyen, jandarmanın mülki hizmetinden doğan vemülki hizmete başlanıldığı sıradaişlenen, jandarmanın mülki görevlerinden olan adliyeyetutuklu sevkiyle ilgili görevin yerine getirilmesi sırasındameydana gelen eylem ile ilgili yargılama görevinin adliyargı yerine ait olduğu gerekçesiyle görevsizlikkararı vermiş, temyiz edilmeyen karar kesinleşerek, davadosyası, Adana 12. Asliye Ceza Mahkemesi’negönderilmiştir. ADANA12. ASLİYE CEZA MAHKEMESİ: 4.2.2015 gün ve E:2015/82, K:2015/73sayıyla; sanığayüklenen eylemin, yapılan mülki görev ile doğrudanilgisi bulunmadığı, silahın askeri mevzuata göregerektiği şekilde taşınıp gerektiği şekildekullanılması gerektiği, o sırada fiilen adli yadamülki görevin yapılıyor olmasının yapılanişin askeri görev niteliğini ortadan kaldırmayacağı,silahın kazara ateşlenmesinin mülki görevle ilgisininbulunmadığı belirtilerek, sanığı yargılamagörevinin askeri yargı yerine ait olduğu gerekçesiyle, dosyaüzerinde yapılan inceleme sonucunda itiraz yolu açıkolmak üzere görevsizlik kararı vermiş, davadosyası, aynı Mahkemece, Mahkememize gönderil-miştir. Mahkememizegönderilen dava dosyasında, Uyuşmazlık Mahkemesi’nce6.4.2015 gün ve E:2015/7, K:2015/7 sayılı karar ile adliyargı yerince verilen görevsizlik kararı kesinleşmeden davadosyası Mahkememize gönderildiğinden, 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun’un 1 ve 14. maddesindebelirtilen koşullar oluşmadığından, aynıYasa’nın 27. maddesi uyarınca yöntemine uygun bulunmayanbaşvurunun reddine karar verilip dosyanın Mahkemesine gönderilmesindensonra, dosyadaki eksiklik giderilip, adli yargı yerince verilengörevsizlik kararı kesinleştirilerek dava dosyası, Adana12. Asliye Ceza Mahkemesince, Mahke-memize gönderilmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE: Uyuşmazlık MahkemesiCeza Bölümünün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler; Şuayip ŞEN, Kenan YUMUŞAK, Osman ATALAY, YusufTamer ÇETİN, Sevilay TEMİZYÜREK BATIR ve HakanKUTLU’nun katılımlarıyla yapılan 28.09.2015günlü toplantısında; I-İLKİNCELEME: Yapılan incelemede, usule ilişkin işlemlerde 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş Veİşleyişi Hakkında Kanun'da belirtilen süre vebiçim yönünden bir eksiklik görülmediği, askerive adli yargı yerleri arasında Yasa'nın 14. maddesindeöngörüldüğü biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğuanlaşıldığından, esasın incelenmesineoybirliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim G. FatmaBÜYÜKEREN’in, davanın çözümünde adliyargı yerinin görevli olduğu yolundaki raporu ve dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Uğurtan ALTUN’un adliyargı, Askeri Yargıtay Başsavcı Yardımcısı MehmetYAYLA’nın davanın çözümünün adliyargı yerinin görev alanına girdiğine ilişkinyazılı ve sözlü açıklamaları dinlendiktensonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ: Anayasanın “askeri yargı” yı düzenleyen 145 nci maddesindeasker kişilerin “askeri mahallerde” işlediklerisuçlara bakmanın askeri mahkemelerin görevinde olduğubelirtilmişken; 12.9.2010 tarihinde yapılan halkoylaması sonucukabul edilip, 23.9.2010 gün ve 27708 sayılı ResmiGazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 5982sayılı Yasa’nın 15. maddesi ile yapılandeğişiklik ile maddenin birinci fıkrasında, “Askeriyargı, askerîmahkemeler ve disiplin mahkemeleri tarafındanyürütülür. Bu mahkemeler; asker kişiler tarafından işlenen askerî suçlar ile bunlarınasker kişiler aleyhine veya askerlik hizmet ve görevleriyle ilgiliolarak işledikleri suçlara ait davalara bakmakla görevlidir.Devletin güvenliğine, anayasal düzene ve bu düzeninişleyişine karşı suçlara ait davalar her haldeadliye mahkemelerinde görülür. Savaşhali haricinde, asker olmayan kişiler askeri mahkemelerdeyargılanamaz” denilmeksuretiyle “askerimahallerde” unsuru madde metnindençıkarılmıştır. 353 sayılı AskeriMahkemeler Kuruluşu Ve Yargılama Usulü Kanunu'nun "AskeriMahkemelerin Görevleri" başlığı altındadüzenlenen İkinci Bölümünde yer alan "GenelGörev" başlıklı 9. maddesinde; "Askeri MahkemelerKanunlarda aksi yazılı olmadıkça asker kişilerinaskeri olan suçları ile bunların asker kişiler aleyhineveya askeri mahallerde yahut askerlik hizmet ve görevleri ile ilgiliolarak işledikleri suçlara ait davalara bakmaklagörevlidirler" denilmekte iken, maddenin “….askerimahallerde….” ibaresi Anayasa Mahkemesi’nin 26.6.2012 tarih ve28335 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 15.3.2012 günve E:2011/30, K:2012/36 sayılı kararı ile iptal edilmiştir. "Askeri suç"ise, öğretide ve uygulamada; a)Unsurları ve cezalarının tamamı Askeri Ceza Kanunu'ndayazılı olan, başka bir anlatımla, Askeri Ceza Kanunudışında hiçbir ceza yasası ilecezalandırılmayan suçlar, b)Unsurları kısmen Askeri Ceza Kanunu'nda kısmen diğer cezayasalarında gösterilen suçlar, c)Türk Ceza Kanunu'na atıf suretiyle askeri suç halinedönüştürülen suçlar, olmak üzereüç grupta mütalaa edilmektedir. Ancak, sanık Jandarma Personeliolduğuna göre, Jandarmanın hangi nitelikteki görevler ilegörevlendirildiğine ilişkin yasal düzenlemenin gözönünde tutulması, suça konu olayın meydanageldiği sırada yerine getirilmekte olan görevin, Yasa'dabelirtilen görevlerden hangisine uygun olduğunun incelenmesi,görevli yargı yerinin buna göre belirlenmesi gerekmektedir. 2803 sayılı JandarmaTeşkilat Görev Ve Yetkileri Kanunu’nun 7. maddesinde,Jandarmanın sorumluluk alanlarında genel olarak görevleri: a) Mülki görevleri; Emniyet ve asayiş ile kamu düzenini sağlamak, korumak ve kollamak, kaçakçılığı men, takipve tahkik etmek, suç işlenmesini önlemek için gereklitedbirleri almak ve uygulamak, ceza infaz kurumları ve tutukevlerinindış korunmalarını yapmak, b) Adli görevleri; İşlenmişsuçlarla ilgili olarak kanunlarda belirtilenişlemleri yapmak ve bunlara ilişkin adlihizmetleri yerine getirmek, c) Askeri görevleri; Askeri kanun ve nizamların gereği görevlerle Genelkurmay Başkanlığı'nca verilen görevleriyapmak, d) Diğer görevleri; Yukarıda belirtilengörevler dışında kalan ve diğer kanun ve nizam hükümlerinin icrasıile bunlara dayalı emir ve kararlarla Jandarmaya verilen görevleriyapmak, şeklinde sayılmıştır. Jandarma TeşkilatıGörev Ve Yetkileri Yönetmeliğinin, “MülkiGörevlerin Esasları” başlığı altındadüzenlenen 45. maddesinde, “Jandarma: a.Halkın can, ırz vemalını korur. b……. ……….. h.Ceza infazkurumlarının ve tutukevlerinin dış korumalarınısağlayıcı önlemleri alır. Tutuklu vehükümlülerin sevk ve nakilleriyle muhafazalarınısağlar” denilmektedir. Dosyanın incelenmesinde, dosyaiçinde mevcut Adana İl Jandarma Komutanlığının16.3.2011 gün ve PER:1280-1880-11 Per.Loj.Ks. sayılıyazısına ekli “erbaş ve er dağıtımlistesi”nden, sanığın Karataşİlçesi Jandarma Komutanlığı Cezaevi hizmetinedağıtımının yapıldığı, Karataşİlçe Jandarma Komutanlığı Cezaevi BirliğiHizmet Kağıdının incelenmesinde de sanığın,13.5.2011 günü Karataş Kadın Kapalı Ceza İnfazKurumunda yatmakta olan iki tutuklunun Adana adliyesine sevki ile görevlidevriye personeli içerisinde görevli olduğu, bu görevin de jandarmanın askerlik görevi ile ilgiliolmayıp mülki görevlerinden olan tutuklu vehükümlülerin sevk ve nakilleri ile ilgili olduğu, silahlaicra edilen mülki görevin gereği verilen talimat ve emirlerin bugörevin içinde yer aldığı açıktır. 2803 sayılı Kanun’un “Disiplin ve soruşturmausulleri” başlığı altında düzenlenen 15. vebenzer düzenlemenin yer aldığı,Yönetmeliğin 186. maddeleri uyarınca, jandarmapersonelinin ancak askeri hizmete ilişkin eylemlerinden dolayı askeriyargıya tabi bulundukları kuşkusuzdur. Olumsuz görevuyuşmazlığına konu kamu davasında, adli yargıyerince verilen görevsizlik kararında, asker kişi olansanığa yüklenen “emre itaatsizlikte ısrar” suçunedeniyle, sanığı yargılama görevinin askeriyargı yerine ait olduğu gerekçesine yer verilmiş ise de,sanığın işlediği ileri sürülen busuçun, jandarma personelinin mülki görevlerisırasında işlendiği sonucunavarılmıştır. Açıklanannedenlerle, jandarma personelinin mülki görevleri sırasındaişlendiği ileri sürülen, askerlik hizmet vegörevleri ile ilgili olarak işlenmediği anlaşılansuç nedeniyle, asker kişi sanık hakkında açılan kamu davasının adli yargıyerinde görülmesi ve Adana 12. Asliye Ceza Mahkemesi’ningörevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir. SONUÇ: Davanınçözümünde ADLİ YARGI yerinin görevliolduğuna, bu nedenle Adana 12. Asliye Ceza Mahkemesinin 4.2.2015 günve E:2015/82, K:2015/73 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA, 28.09.2015 gününde OYBİRLİĞİİLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Şuayip ŞEN Üye Yusuf Tamer ÇETİN Üye Kenan YUMUŞAK Üye Sevilay TEMİZYÜREK BATIR Üye Osman ATALAY Üye Hakan KUTLU
Full & Egal Universal Law Academy