T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
CEZA BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 23
KARAR NO : 2015 / 21
KARAR TR : 28.09.2015
ÖZET: Asker kişi sanık hakkında “kasten yaralama” suçu nedeniyle açılan kamu davasının, suçun askeri suç olmaması, askeri suça bağlı bulunmaması ve sanığın terhis edilmesiyle askeri mahkemede yargılanmayı gerektiren ilginin kesilmiş olması nedeniyle ADLİ YARGI yerinde görülmesinin gerektiği hk. K A R A R Davacı :K.H. Sanık : S.D. O L A Y : 5. KolorduKomutanlığı Askeri Savcılığı’nın24.10.2013 gün ve E:2013/1162, K:2013/49 sayılı kararı ile; Kırklareli 55. Mknz. P.Tug. MEBS BI. Komutanlığı emrinde görevli sanıklar Mu.Er S.B. ile Mu.Er S.D.’ın, 26.04.2013 günü saat02:15 sıralarında, nöbet değişimi sırasında S.B.’ınkendini iyi hissetmediğinden bahisle nöbete gitmek istememesisebebiyle aralarında çıkan tartışmanın kavgayadönüştüğü, sanıkların karşılıklıolarak birbirlerini darp ettikleri, böylece “kasten yaralama”suçunu işledikleri, ancak sanıklara yüklenen busuçun askeri bir suç olmadığı, sanıklardan S.B.’ınterhis edilmekle asker kişi sıfatının sona erdiği, busebeple 353 sayılı Kanun’un 17. maddesi uyarınca sanığınaskeri mahkemelerde yargılanmasını gerektiren ilginin terhistarihinden itibaren kesildiği açıklanarak, busanığın eylemi ile diğer sanık S.D.’ıneylemi arasında bağlantı mevcut olduğundan 353sayılı Kanun’un 12. maddesi uyarınca her iki sanık hakkındayargılama yapma görevinin adli yargı yerine ait olduğugerekçesiyle görevsizlik kararı verilerek soruşturmadosyasının Kırklareli CumhuriyetBaşsavcılığı’na gönderilmesiüzerine; Kırklareli CumhuriyetBaşsavcılığı’nın 14.7.2014 gün veE:2014/1222, K:2014/510 sayılı iddianamesiyle; Kırklareli 55.Mknz. P. Tug. MEBS BI. Komutanlığı emrinde görevli sanık Mu.Er S.D. ile aynı Komutanlık emrinde görevli Mu.Er S.B.arasında, 26.04.2013 günü saat 02:15 sıralarında,nöbet değişimi sırasında çıkantartışma sırasında sanık S.D.’ın, S.B.’ınburnuna aniden kafa attığı, böylece “kasten yaralama”suçunu işlediği ileri sürülerek, sanık S.D.’ıneylemine uyan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 86/1, 87/3ve 53. maddeleri uyarınca cezalandırılması istemiyle kamudavası açılmıştır. KIRKLARELİ 2. ASLİYECEZA MAHKEMESİ: 1.8.2014 gün ve E:2014/372, K:2014/372 sayıyla, mağdurile sanığın olay tarihinde asker kişi oldukları ve gerek ifade içeriklerine, gerek 5. KolorduKomutanlığı Askeri Savcılığı'nıngörevsizlik kararında “tartışmanın nöbetegitmemek istenmesi sebebiyle” olduğuna yönelik tespite, gerekseiddianamede “nöbet değişimi esnasında”tartışmanın çıktığına yönelikanlatım dikkate alındığında, tartışma vekavganın askerlik hizmet ve göreviyle ilgili olduğu, bu haliyle353 sayılı Askeri Mahkemeler Kuruluşu ve YargılamaUsulü Kanunu'nun 9. maddesi uyarınca askeri mahkemelerin görevliolduğu, aynı Kanun’un 17. maddesindeki “Askerimahkemelerde yargılamayı gerektiren ilginin kesilmesi, daha önceişlenen suçlara ait davalara bu mahkemelerin bakma görevinideğiştirmez.” düzenlemesi karşısında askerimahkemelerin görevinin devam ettiği açıklanarak,sanığı yargılama görevinin askeri yargı yerineait olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiş, temyizedilmeyen karar kesinleşerek, dava dosyası, 5. KolorduKomutanlığı Askeri Mahkemesi’ne gönderilmiştir. 5. KOLORDU KOMUTANLIĞI ASKERİMAHKEMESİ: 18.12.2014 gün ve E:2014/1865, K:2014/1343 sayıyla, suçtarihi itibariyle başlangıçta sanığın askerkişi olması nedeniyle davaya bakmaya askeri yargı yerigörevli olmakla birlikte, 5237 sayılı Türk CezaKanunu’nun 86 ve 87. maddelerinde düzenlenen “kastenyaralama” suçunun askeri bir suç olmadığıgibi, askeri bir suça da bağlı bulunmadığı,sanığın 26.09.2013 tarihinde terhis olduğu, böylece askerimahkemede yargılanmasını gerektiren ilginin 26.09.2013 tarihiitibariyle kesildiği açıklanarak, sanığıyargılama görevinin adli yargı yerine ait olduğugerekçesiyle görevsizlik kararı vermiş, kararıntemyiz edilmeyerek kesinleşmesi üzerine, dava dosyası, 5.Kolordu Komutanlığı AskeriSavcılığı’nca, Mahkememize gönderilmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE: Uyuşmazlık MahkemesiCeza Bölümünün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler; Şuayip ŞEN, Kenan YUMUŞAK, Osman ATALAY, YusufTamer ÇETİN, Mehmet AVCIOĞLU ve Sevilay TEMİZYÜREKBATIR’ın katılımlarıyla yapılan 28.09.2015günlü toplantısında; I-İLKİNCELEME: Yapılan incelemede, usule ilişkin işlemlerde 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş Veİşleyişi Hakkında Kanun'da belirtilen süre vebiçim yönünden bir eksiklik görülmediği, adlive askeri yargı yerleri arasında Yasa'nın 14. maddesindeöngörüldüğü biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğuanlaşıldığından, esasın incelenmesineoybirliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim G. FatmaBÜYÜKEREN’in, davanın çözümünde adliyargı yerinin görevli olduğu yolundaki raporu ve dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Uğurtan ALTUN’un adliyargı, Askeri Yargıtay Başsavcı Yardımcısı MehmetYAYLA’nın davanın çözümünün adliyargı yerinin görev alanına girdiğine ilişkinyazılı ve sözlü açıklamaları dinlendiktensonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ: Anayasanın “askeri yargı” yı düzenleyen 145 nci maddesindeasker kişilerin “askeri mahallerde” işlediklerisuçlara bakmanın askeri mahkemelerin görevinde olduğubelirtilmişken; 12.9.2010 tarihinde yapılan halkoylaması sonucukabul edilip, 23.9.2010 gün ve 27708 sayılı ResmiGazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 5982sayılı Yasa’nın 15. maddesi ile yapılandeğişiklik ile maddenin birinci fıkrasında, “Askeriyargı, askerîmahkemeler ve disiplin mahkemeleri tarafındanyürütülür. Bu mahkemeler; asker kişiler tarafından işlenen askerî suçlar ile bunlarınasker kişiler aleyhine veya askerlik hizmet ve görevleriyle ilgiliolarak işledikleri suçlara ait davalara bakmakla görevlidir.Devletin güvenliğine, anayasal düzene ve bu düzeninişleyişine karşı suçlara ait davalar her haldeadliye mahkemelerinde görülür. Savaşhali haricinde, asker olmayan kişiler askeri mahkemelerdeyargılanamaz” denilmeksuretiyle “askerimahallerde” unsuru madde metnindençıkarılmıştır. 353 sayılı AskeriMahkemeler Kuruluşu Ve Yargılama Usulü Kanunu'nun "AskeriMahkemelerin Görevleri" başlığı altındadüzenlenen İkinci Bölümünde yer alan "GenelGörev" başlıklı 9. maddesinde; "Askeri MahkemelerKanunlarda aksi yazılı olmadıkça asker kişilerinaskeri olan suçları ile bunların asker kişiler aleyhineveya askeri mahallerde yahut askerlik hizmet ve görevleri ile ilgiliolarak işledikleri suçlara ait davalara bakmaklagörevlidirler" denilmekte iken, maddenin “….askerimahallerde….” ibaresi Anayasa Mahkemesi’nin 26.6.2012 tarihve 28335 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 15.3.2012gün ve E:2011/30, K:2012/36 sayılı kararı ile iptaledilmiştir. “Askeri suç”ise, öğretide ve uygulamada; a)Unsurları ve cezalarının tamamı Askeri Ceza Kanunu'ndayazılı olan, başka bir anlatımla, Askeri Ceza Kanunudışında hiçbir ceza yasası ilecezalandırılmayan suçlar, b)Unsurları kısmen Askeri Ceza Kanunu'nda kısmen diğer cezayasalarında gösterilen suçlar, c)Türk Ceza Kanunu'na atıf suretiyle askeri suç halinedönüştürülen suçlar, olmak üzere üçgrupta mütalaa edilmektedir. Aynı Yasa’nın13.10.1996 gün ve 22786 sayılı Resmi Gazete’deyayımlanan 4191 sayılı Yasa’yla değişik 17.maddesinde; “askeri mahkemelerde yargılanmayı gerektirenilginin kesilmesi, daha önce işlenen suçlara ait davalara bu mahkemelerinbakma görevini değiştirmez. Ancak suçun askeri birsuç olmaması askeri bir suça bağlıbulunmaması ve sanık hakkında kamu davası açılmamış olmasıhalinde askeri mahkemenin görevi sona erer” denilmekte iken,maddenin "... ve sanık hakkında kamu davasıaçılmamış olması ..." tümcesi AnayasaMahkemesi'nin 11.3.2000 gün ve 23990 sayılı Resmi Gazete'deyayımlanan 1.7.1998 gün ve E:1996/74, K:1998/45 sayılıkararı ile iptal edilmiştir. Buna göre, askerimahkemelerde yargılanmayı gerektiren ilginin kesilmesi, dahaönce işlenen suçlara ait davalara bu mahkemelerin bakmagörevini değiştirmez. Ancak yüklenen suçun askeribir suç olmaması, askeri bir suça bağlıbulunmaması halinde, askeri mahkemenin görevinin sona ereceğiaçıktır. İptal kararı nedeniyle, sanıkhakkında kamu davasının açılmış olupolmamasının bir önemi bulunmamaktadır. Olumsuz görevuyuşmazlığına konu kamu davasında, adli yargıyerince verilen görevsizlik kararında, olay tarihindesanığın asker kişi, yüklenen eylemin de askerlikhizmet ve görevleriyle ilgili olduğu ve 353 sayılıAskeri Mahkemeler Kuruluşu ve Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesin-deki “Askeri mahkemelerde yargılamayı gerektirenilginin kesilmesi, daha önce işlenen suçlara ait davalara bumahkemelerin bakma görevini değiştirmez.” düzenlemesinedeniyle sanığın terhis olmasının durumudeğiştirmeyeceği gerekçesine yer verilmiş ise de,sanığa yüklenen eylemin Türk Ceza Kanunu’ndadüzenlendiği, Askeri Ceza Kanunu’nda bu suçailişkin bir düzenlemenin bulunmadığı, bu nedenle“askeri suç” olmadığı kuşkusuzdur.Sanığın yargılama aşamasında terhis edildiğide dosyada bulunan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır. 353 sayılıYasa'nın 17. maddesinde, askeri mahkemelerde yargılanmayıgerektiren ilginin kesilmesiyle daha önce işlenen suçlara aitdavalara bu mahkemelerin bakma görevinin değişmeyeceği,ancak suçun askeri bir suç olmaması askeri bir suçabağlı bulunmaması durumunda, askeri mahkemelerdeyargılanmayı gerektiren ilginin kesilmesiyle, askeri mahkemeningörevinin sona ereceği düzenlenmiş bulunduğundan vesomut olayda sanığa yüklenen eylemin askeri suçolmadığı anlaşıldığından, 353sayılı Yasa’nın 17. maddesi uyarınca davanınadli yargı yerinde görülmesi ve Kırklareli 2. Asliye CezaMahkemesi’nin görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. SONUÇ: Davanınçözümünde ADLİ YARGI yerinin görevliolduğuna, bu nedenle Kırklareli 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 1.8.2014gün ve E:2014/372, K:2014/372 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 28.09.2015 günündeOYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Şuayip ŞEN Üye Yusuf Tamer ÇETİN Üye Kenan YUMUŞAK Üye Mehmet AVCIOĞLU Üye Osman ATALAY Üye Sevilay TEMİZYÜREK BATIR
Full & Egal Universal Law Academy