T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
CEZA BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 14
KARAR NO : 2015 / 14
KARAR TR : 01.06.2015
ÖZET: Asker kişi sanık hakkında, Jandarma Karakol Komutanlığına ait olan ve askeri eşya olarak envanter defterine kayıtlı bulunan cep telefonunu çaldığı ileri sürülerek, Askeri Ceza Kanunu’nun 131/1. maddesinde düzenlenen “askeri eşyayı çalmak” suçu nedeniyle ceza-landırılması istemiyle açılan kamu davasının ASKERİ YARGI yerinde görülmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı : K.H. Sanık :E.Ü. O L A Y : Alucra/Giresun İlçeJandarma Komutanlığı emrinde görevlisanık J.Er E.Ü.’nin, 25-28.10.2013 tarihleriarasında tam olarak tespit edilemeyen bir zaman diliminde, Alucra İlçeJandarma Komutanlığına UYAP sorgusuyapılabilmesi için teslim edilen ve envanter kaydı bulunan357006041159217 İMEİ numaralı, Nokia C5-00 marka model ceptelefonunu, kimsenin bulunmadığı bir sırada, 2. AsayişTim Komutanı J.Üçvş. Eray Özşenol’un odasındakimasanın üst çekmecesinden kullanmak maksadıyla aldığı, böylece sanığın UYAP sorgu telefonu olarak kullanılankarakola ait cep telefonunu kullanma maksadı ile almak suretiyle “askerieşyayı çalmak” suçunu işlediğiileri sürülerek, eylemine uyan 1632 sayılıAskeri Ceza Kanunu’nun 131/1. maddesi uyarıncacezalandırılması istemiyle 3.Ordu KomutanlığıAskeri Savcılığı’nın 28.04.2014 gün ve E:2013/960,K:2014/181 sayılı iddianamesiyle kamu davasıaçılmıştır. 3.ORDU KOMUTANLIĞI ASKERİ MAHKEMESİ: 06.08.2014gün ve E:2014/256, K:2014/201 sayıyla, “askerieşya” kavramından, askeri hizmetin ifası içintahsis edilen ve Ordunun elinde (envanterinde) bulunan, yani TürkSilahlı Kuvvetlerinin mülkiyetinde olan tüm eşyalarıanlamak gerektiği, doktrinde de “askerî eşya” nın,mülkiyeti Devlete ait olan ve kullanılması Türk SilahlıKuvvetlerine bırakılan eşya olaraktanımlandığı, suçun maddi unsurunun, askerlikhizmetine tahsis edilmiş eşyaların askerlik hizmetlerindekullanılmasının sağlanması için haksız maledinmelerin önlenmesi, manevi unsurunun ise, failin bilerek ve isteyerek,askerlik hizmetine tahsis edilmiş eşyalarınçalınması kastı altında hareket etmesi olduğu, Alucraİlçe Jandarma Komutanlığında UYAP sorgusuyapılması faaliyetinin ise adli hizmet kapsamında bulunduğu,suça konu telefon ile, Adalet Bakanlığı Ulusal YargıAğı Programına uygulamalar üzerindenbağlanılarak, devriye veya olay esnasındakarşılaşılan şüpheli şahıslarınT.C Kimlik bilgilerinin girilerek şahıs hakkında Mahkemeler veyaCumhuriyet Savcılıkları tarafından yakalama emri bulunupbulunmadığının kontrolününyapıldığı, telefonun aramalara kapalı olduğu, şahıssorgulamadan başka bir kullanımınınbulunmadığı, Alucraİlçe Jandarma Komutanlığı ileyapılan yazışmada, telefonun askeri hizmetlerde kullanıl-madığı,mülki ve adli görevlerin ifası için kullanılmaktaolduğunun belirtilerek bu hususun açıkça ortayakonduğu, aynı zamanda söz konusu telefonun askeri malzemeniteliği taşıdığı, Giresun İl JandarmaKomutanlığı 828 numaralı Taşınır Malsaymanlığınca Alucra İlçe JandarmaKomutanlığına zimmetlendiğinin de belirtildiği, ancak;Kara, Deniz ve Hava Kuvvetlerinde UYAP sorgusu faaliyeti için bu tarzdabir telefon kullanılmadığı, İçişleriBakanlığına bağlı sadece eğitimleri TürkSilahlı Kuvvetleri bünyesinde gerçekleşen Jandarma GenelKomutanlığı bünyesinde bulunduğu,dolayısıyla askeri bir hizmet kapsamında değil tamamen adlihizmetin kapsamında bir faaliyet olduğu, karakolda bulunan ve adlihizmete tahsis edilen bir cep telefonunun kaybolmaması, kayıtaltında tutulması ve takibinin yapılması gibi nedenlerlezimmete kaydedilmesinin Jandarmanın adli görevleri kapsamındaolduğu hususunu değiştirmediği, burada asılönemli olan hususun cep telefonunun hangi amaç kapsamındakullanılmasının olduğu, UYAP sorgulamasını kollukfaaliyeti kapsamında yapan bir polis memurunun aynı eylemiyaptığında nitelikli hırsızlık suçundan,yine kolluk faaliyeti ve adli görevlerin kapsamında UYAPsorgulamasını yapan Jandarma personelinin eyleminin sadece telefonunkarakol envanterinde kayıtlı olması sebebiyle askerieşyayı çalmak suçundan yargılanması, eylemin ikifarklı yargı kolunda yargılanmasına neden olup farklıcezalar alma ihtimalinin yargıya güven ilkesini sarsacağıaçıklanarak, Jandarmanın adli görevikapsamında kullanılan telefonunun çalınmasıeyleminin askeri eşyayı çalmak suçunu değil, 5237sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 142/1-a maddesinde düzenlenennitelikli hırsızlık suçunu oluşturacağı,sanığın yargılama sırasında terhis edildiği veaskeri mahkemede yargılanmasını gerektiren ilgininkesildiği, sanığa yüklenen“hırsızlık” suçuna uygun eyleminin askeri suç olmadığı ve askeri bir suçabağlı bulunmadığı nedeniyle yargılamagörevinin adli yargı yerine ait olduğu gerekçesiylegörevsizlik kararı vermiş, temyiz edilmeyen kararkesinleşerek, dava dosyası, Alucra Asliye Ceza Mahkemesi’negönderilmiştir. ALUCRAASLİYE CEZA MAHKEMESİ: 14.01.2015 gün ve E:2015/1, K:2015/6 sayıyla,suç tarihinde asker kişi olan sanığayüklenen, Alucra Jandarma Karakol Komutanlığına ait olan veaskeri eşya olarak envanter defterine kayıtlı bulunan ceptelefonunu çalmak eyleminin, suça konu telefonun askerieşya, sahibinin de Jandarma teşkilatı olduğu nedeniyle, AskeriCeza Kanunu’nun 131/1. maddesindeki “askeri eşyayıçalmak " suçunu oluşturduğuaçıklanarak, sanığı yargılama görevinin askeriyargı yerine ait olduğu gerekçesiyle görevsizlikkararı vermiş, kararın temyiz edilmeden kesinleşmesiüzerine, dava dosyası, aynı Mahkemece, Mahkememize gönderilmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE: Uyuşmazlık MahkemesiCeza Bölümünün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler; Ahmet KARADAVUT, Şuayip ŞEN, Kenan YUMUŞAK, HalukZEYBEL, Yusuf Tamer ÇETİN ve Mehmet AVCIOĞLU’nunkatılımlarıyla yapılan 01.06.2015 günlütoplantısında; I-İLKİNCELEME: Yapılan incelemede, usule ilişkin işlemlerde 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş Veİşleyişi Hakkında Kanun'da belirtilen süre vebiçim yönünden bir eksiklik görülmediği, askerive adli yargı yerleri arasında Yasa'nın 14. maddesindeöngörüldüğü biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğuanlaşıldığından, esasın incelenmesineoybirliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim G. FatmaBÜYÜKEREN’in, davanın çözümündeaskeri yargı yerinin görevli olduğu yolundaki raporu vedosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı UğurtanALTUN’un askeri yargı, Askeri Yargıtay BaşsavcıYardımcısı Eser Cihat POYRAZ’ın davanınçözümünün askeri yargı yerinin görevalanına girdiğine ilişkin yazılı ve sözlüaçıklamaları dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Anayasanın “askeri yargı” yı düzenleyen 145 nci maddesindeasker kişilerin “askeri mahallerde” işlediklerisuçlara bakmanın askeri mahkemelerin görevinde olduğubelirtilmişken; 12.9.2010 tarihinde yapılan halkoylaması sonucukabul edilip, 23.9.2010 gün ve 27708 sayılı ResmiGazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 5982sayılı Yasa’nın 15. maddesi ile yapılandeğişiklik ile maddenin birinci fıkrasında, “Askeriyargı, askerîmahkemeler ve disiplin mahkemeleri tarafındanyürütülür. Bu mahkemeler; asker kişiler tarafından işlenen askerî suçlar ile bunlarınasker kişiler aleyhine veya askerlik hizmet ve görevleriyle ilgiliolarak işledikleri suçlara ait davalara bakmakla görevlidir.Devletin güvenliğine, anayasal düzene ve bu düzeninişleyişine karşı suçlara ait davalar her haldeadliye mahkemelerinde görülür. Savaşhali haricinde, asker olmayan kişiler askeri mahkemelerdeyargılanamaz” denilmeksuretiyle “askerimahallerde” unsuru madde metnindençıkarılmıştır. 353 sayılı AskeriMahkemeler Kuruluşu Ve Yargılama Usulü Kanunu'nun "AskeriMahkemelerin Görevleri" başlığı altındadüzenlenen İkinci Bölümünde yer alan "GenelGörev" başlıklı 9. maddesinde; "Askeri MahkemelerKanunlarda aksi yazılı olmadıkça asker kişilerinaskeri olan suçları ile bunların asker kişiler aleyhineveya askeri mahallerde yahut askerlik hizmet ve görevleri ile ilgiliolarak işledikleri suçlara ait davalara bakmaklagörevlidirler" denilmekte iken, maddenin “….askerimahallerde….” ibaresi Anayasa Mahkemesi’nin 26.6.2012 tarihve 28335 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 15.3.2012gün ve E:2011/30, K:2012/36 sayılı kararı ile iptaledilmiştir. "Askeri suç"ise, öğretide ve uygulamada; a)Unsurları ve cezalarının tamamı Askeri Ceza Kanunu'ndayazılı olan, başka bir anlatımla, Askeri Ceza Kanunudışında hiçbir ceza yasası ilecezalandırılmayan suçlar, b)Unsurları kısmen Askeri Ceza Kanunu'nda kısmen diğer cezayasalarında gösterilen suçlar, c)Türk Ceza Kanunu'na atıf suretiyle askeri suç halinedönüştürülen suçlar, olmak üzereüç grupta mütalaa edilmektedir. Aynı Yasa’nın13.10.1996 gün ve 22786 sayılı Resmi Gazete’deyayımlanan 4191 sayılı Yasa’yla değişik 17.maddesinde; “askeri mahkemelerde yargılanmayı gerektirenilginin kesilmesi, daha önce işlenen suçlara ait davalara bumahkemelerin bakma görevini değiştirmez. Ancak suçunaskeri bir suç olmaması askeri bir suça bağlıbulunmaması ve sanık hakkında kamu davasıaçılmamış olması halinde askeri mahkemeningörevi sona erer” denilmekte iken, maddenin "... ve sanıkhakkında kamu davası açılmamış olması..." tümcesi Anayasa Mahkemesi'nin 11.3.2000 gün ve 23990 sayılıResmi Gazete'de yayımlanan 1.7.1998 gün ve E:1996/74, K:1998/45sayılı kararı ile iptal edilmiştir. Buna göre, askeri mahkemelerde yargılanmayı gerektiren ilgininkesilmesi, daha önce işlenen suçlara ait davalara bumahkemelerin bakma görevini değiştirmez. Ancak yüklenensuçun askeri bir suç olmaması, askeri bir suçabağlı bulunmaması halinde, askeri mahkemenin görevinin sonaereceği açıktır. İptal kararı nedeniyle,sanık hakkında kamu davasının açılmışolup olmamasının bir önemi bulunmamaktadır. Dosyanınincelenmesinden, suça konu 357006041159217 İMEİnumaralı, Nokia C5-00 marka model cep telefonunun, Alucraİlçe Jandarma Komutanlığıenvanterinde kayıtlı olduğu, askeri malzeme niteliğitaşıdığı, Giresun İl JandarmaKomutanlığı 828 numaralı Taşınır MalSaymanlığınca Alucra İlçe JandarmaKomutanlığına zimmetlendiği, askeri hizmetlerdekullanılmadığı, mülki ve adli görevlerinifası için kullanıldığının, dosyaiçinde mevcut Alucra İlçe Jandarma Komutanlığı’nca,3.Ordu Komutanlığı Askeri Savcılığı’na28.1.2014 günlü yazısı ile bildirildiğianlaşılmıştır. YerleşikAskeri Yargıtay kararlarının incelenmesinden, ordununenvanterinde olan eşyanın askeri eşya kapsamındadeğerlendirildiği, doktrinde mülkiyeti devlete ait olan vekullanılması Silahlı Kuvvetlere bırakılan eşyaolarak tanımlandığının da kabul edildiğianlaşılmaktadır. Olumsuz görev uyuşmazlığınakonu kamu davasında, askeri yargı yerince verilen görevsizlikkararında, suça konu telefonun askeri hizmetlerdekullanılmadığı, mülki ve adli görevlerinifası için kullanılmakta olduğunun belirtilerek, Jandarmanınadli görevi kapsamında kullanılan telefonununçalınması eyleminin askeri eşyayı çalmaksuçunu değil, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun142/1-a maddesinde düzenlenen nitelikli hırsızlıksuçunu oluşturacağı, sanığınyargılama sırasında terhis edildiği ve askeri mahkemedeyargılanmasını gerektiren ilginin kesildiği,sanığa yüklenen “hırsızlık”suçuna uygun eyleminin askeri suçolmadığı ve askeri bir suça bağlıbulunmadığı nedeniyle sanığı yargılamagörevinin adli yargı yerine ait olduğu gerekçesine yerverilmiş ise de; dosyanın incelenmesinde, Alucraİlçe Jandarma Komutanlığı yazısından, söz konusu telefonun Alucraİlçe Jandarma Komutanlığıenvanterinde kayıtlı olduğu, askeri malzeme niteliğitaşıdığı, Giresun İl JandarmaKomutanlığı 828 numaralı Taşınır Mal SaymanlığıncaAlucra İlçe Jandarma Komutanlığınazimmetlendiğinin bildirilmesi karşısında, telefonun mülkive adli görevlerin ifası için kullanılmasının“askeri eşya” olma özelliğinideğiştirmeyeceği, kaldı ki jandarmanın mülki veaskeri görevlerin ifası sırasında askeri vasıta,silah, muhtelif eşya gibi “askeri eşya” ları dakullanmak durumunda olduğu, ifa edilen görev ne olursa olsun, bumalzemenin askeri eşya olma niteliklerinin değişmesine imkanbulunmadığı, bu nedenle adli yargıyerince verilen görevsizlik kararının gerekçesinde, AlucraJandarma Karakol Komutanlığına ait olan ve askeri eşyaolarak envanter defterine kayıtlı bulunan cep telefonunuçalmak eyleminin, suça konu telefonun askeri eşya,sahibinin de Jandarma teşkilatı olduğu nedeniyle, Askeri CezaKanunu’nun 131/1. maddesindeki “askeri eşyayıçalmak” suçunu oluşturabileceğinin değerlendirildiğigözetildiğinde, Alucra Asliye Ceza Mahkemesi’nce verilengörevsizlik kararı hukuka uygun bulunmuştur. Bu durumda, sanığayüklenen eylemin 1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu’nun 131/1.maddesinde düzenlenen suçlar kapsamındakaldığı, bu nedenle “askerisuç” olduğu açıktır. 353 sayılıYasa'nın 17. maddesinde, askeri mahkemelerde yargılanmayıgerektiren ilginin kesilmesiyle daha önce işlenen suçlara aitdavalara bu mahkemelerin bakma görevinin değişmeyeceği,ancak suçun askeri bir suç olmaması askeri bir suçabağlı bulunmaması durumunda, askeri mahkemelerdeyargılanmayı gerektiren ilginin kesilmesiyle, askeri mahkemeningörevinin sona ereceği düzenlenmiş bulunduğundan vesomut olayda sanık hakkında yukarıdaanlatıldığı şekilde askeri suça uygunolduğu kabul edilen eylemi nedeniyle açılan kamudavasının 353 sayılı Yasa’nın 17. maddesiuyarınca askeri yargı yerinde görülmesi ve 3. Ordu Komutanlığı AskeriMahkemesi’nce verilen görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. SONUÇ: Davanınçözümünde ASKERİ YARGI yerinin görevliolduğuna, bu nedenle 3.Ordu KomutanlığıAskeri Mahkemesi’nin 06.08.2014 gün ve E:2014/256, K:2014/201 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 01.06.2015gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Ahmet KARADAVUT Üye Haluk ZEYBEL Üye Şuayip ŞEN Üye Yusuf Tamer ÇETİN Üye Kenan YUMUŞAK Üye Mehmet AVCIOĞLU
Full & Egal Universal Law Academy