T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
CEZA BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 9
KARAR NO : 2015 / 9
KARAR TR : 06.04.2015
ÖZET: Asker kişi sanık hakkında, askeri suç olmayan, askeri suça bağlı bulunmayan, kara sınırlarını korumak ve güvenliğini sağlamak görevi sırasında işlendiği ileri sürülen eylemleri nedeniyle açılan kamu davasının, sanığın yargılama aşamasında terhis edilerek askeri mahkemede yargılanmasını gerektiren ilginin kesilmiş olması nedeniyle ADLİ YARGI yerinde görülmesinin gerektiği hk. K A R A R Davacı :K.H. Sanık :M.M. OLAY : Hakkari/Şemdinli34.Hd.Tug.3.Hd. Tb. 4. Hd. Bl. Komutanlığı emrinde görevlisanık P.Er M.M.’ın, 26.02.2012 günü, aynıKomutanlık emrinde görevli P.Ütğm. B.O.Y’ın emirkomutasındaki devriye faaliyeti sırasında yakalanan kaçaksigaraların, bulundukları araçtan indirilerek JandarmaKarakoluna taşınması sırasında, kendisine, JandarmaKarakolu’na taşıması için görevi gereğiteslim edilen bir koli sigarayı daha sonra içmekamacıyla çamaşır kurutma çadırınasakladığı, olayı gören P. Çvş. G.Ö.’inbununla ilgili bilgi vermesinin ardından yapılan kontrolde, sözkonusu bir koli sigaranın bulunduğu ve Jandarma Karakoluna teslimedildiği, sanığın ifadesinde, kaçakçılardanele geçirilen sigarayı, içmek amacıylaaldığını beyan ettiği, böylece sanığınkendisine görevi gereği teslim edilen eşyayı çalmaksuçunu işlediği ileri sürülerek eylemine uyan 1632sayılı Askeri Ceza Kanunu’nun 131/1. maddesi (az vahim hal)cümlesi uyarınca cezalandırılması istemiyle JandarmaAsayiş Kolordu Komutanlığı AskeriSavcılığı’nın 14.5.2012 gün ve E:2012/790,K:2012/151 sayılı iddianamesiyle kamu davasıaçılmıştır. JANDARMAASAYİŞ KOLORDU KOMUTANLIĞI ASKERİ MAHKEMESİ: 31.12.2012gün ve E:2012/592, K:2012/534 sayıyla; sanığın, 3497sayılı Kara Sınırlarının Korunması veGüvenliği Hakkında Kanun uyarınca huduttangeçişten itibaren kaçakçılığı menve takip görevi bulunan Hakkari/ Şemdinli34.Hd.Tug.3.Hd.Tb.Komutanlığı emrinde görevli “er”statüsünde, “sınırı kaçak yollardangeçmeye çalışan kaçakçılarınfark edilmeleri ele geçirilen kaçak eşya hakkında resmiişlem yapılmasını temin için karakolataşınması amacıyla görevlendirilen bir gurup askerdenbiri” ve görevinin kaçak sigaraları taşımaktanibaret olduğunda tereddüt bulunmadığı, budurumda “…. yasadışı yollarla yurda sokulmayaçalışılan sigaraları karakola taşımaklagörevlendirilen sanığın kendisine emanet edilen bir kolisigarayı alarak saklaması” şeklindegerçekleşen eylemin, özel kanun niteliğinde bulunan 5607sayılı Kanun'un 3/5 ve 4/4. maddeleri kapsamında bulunansuçu oluşturduğu ve aynı Kanun'un 17. maddesiuyarınca anılan suç ile ilgili yargılama görevininadliye mahkemelerine ait olduğu, sanığın yargılamaaşamasında terhis edilmiş olması nedeniyle askeri mahkemedeyargılanmasını gerektiren ilginin de kesildiğiaçıklanarak, sanığa yüklenen eylemin 5607 sayılıKaçakçılıkla Mücadele Kanununa Muhalefetsuçunu oluşturacağı, bu suçun da askeri birsuç olma-ması, askeri bir suça da bağlıbulunmaması ve sanığın askeri mahkemedeyargılanmasını gerektiren ilginin de kesildiği gerekçesiylegörevsizlik kararı vermiş, temyiz edilmeyen kararkesinleşerek, dava dosyası, Şemdinli Asliye CezaMahkemesi’ne gönderilmiştir. ŞEMDİNLİASLİYE CEZA MAHKEMESİ: 19.2.2014 gün ve E:2013/217, K:2014/141 sayıyla;yapılan dosya incelemesinde suça konu ve sanığınaldığı iddia edilen sigaranın bir karton olduğu,sanığın savunmasında sigaraları içmeamaçlı olarak aldığını beyan ettiği, elegeçirilen sigara miktarı ve sanık savunması dikkatealındığında olayda kaçakçılıksuçu oluşturacak herhangi bir durumun söz konusuolmadığı, kaçakçılık suçununoluşabilmesi için sanığın ticari amaçlasöz konusu sigaraları bulundurması, taşıması veyasatması gerektiği, dosya kapsamında böyle bir sonucaulaşılamadığı, kaldı ki olayın oluşşekline bakıldığında sanığa görevigereği teslim edilen sigaraları alarakçaldığının net bir şekilde belli olduğuaçıklanarak, sanığa yüklenen kendisine görevigereği teslim edilen eşyayı çalma suçu nedeniyle sanığıyargılama görevinin askeri yargı yerine ait olduğu gerekçesiylegörevsizlik kararı vermiş, kararın temyiz edilmedenkesinleşmesi üzerine, dava dosyası kendisine gelmekle YargıtayCumhuriyet Başsavcılığınca, Mahkememize gönderilmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE: Uyuşmazlık MahkemesiCeza Bölümünün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler; Ahmet KARADAVUT, Şuayip ŞEN, Kenan YUMUŞAK, HalukZEYBEL, Yusuf Tamer ÇETİN ve Mehmet AVCIOĞLU’nunkatılımlarıyla yapılan 06.04.2015 günlütoplantısında; I-İLKİNCELEME: Yapılan incelemede, usule ilişkinişlemlerde 2247 sayılı Uyuşmazlık MahkemesininKuruluş Ve İşleyişi Hakkında Kanun’da belirtilensüre ve biçim yönünden bir eksiklik görülmediği,askeri ve adli yargı yerleri arasında Yasa'nın 14. maddesindeöngörüldüğü biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğuanlaşıldığından, esasın incelenmesineoybirliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim G. FatmaBÜYÜKEREN’in, davanın çözümünde adliyargı yerinin görevli olduğu yolundaki raporu ve dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Uğurtan ALTUN’un adliyargı, Askeri Yargıtay Başsavcı Yardımcısı VeliÇALIŞKAN’ın davanınçözümünün askeri yargı yerinin görevalanına girdiğine ilişkin yazılı ve sözlüaçıklamaları dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Anayasanın “askeri yargı” yı düzenleyen 145 nci maddesindeasker kişilerin “askeri mahallerde” işlediklerisuçlara bakmanın askeri mahkemelerin görevinde olduğubelirtilmişken; 12.9.2010 tarihinde yapılan halkoylaması sonucukabul edilip, 23.9.2010 gün ve 27708 sayılı ResmiGazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 5982sayılı Yasa’nın 15. maddesi ile yapılandeğişiklik ile maddenin birinci fıkrasında, “Askeriyargı, askerîmahkemeler ve disiplin mahkemeleri tarafındanyürütülür. Bu mahkemeler; asker kişiler tarafından işlenen askerî suçlar ile bunların askerkişiler aleyhine veya askerlik hizmet ve görevleriyle ilgili olarakişledikleri suçlara ait davalara bakmakla görevlidir. Devletingüvenliğine, anayasal düzene ve bu düzeninişleyişine karşı suçlara ait davalar her haldeadliye mahkemelerinde görülür. Savaşhali haricinde, asker olmayan kişiler askeri mahkemelerdeyargılanamaz” denilmeksuretiyle “askerimahallerde” unsuru madde metnindençıkarılmıştır. 353 sayılı AskeriMahkemeler Kuruluşu Ve Yargılama Usulü Kanunu'nun "AskeriMahkemelerin Görevleri" başlığı altındadüzenlenen İkinci Bölümünde yer alan "GenelGörev" başlıklı 9. maddesinde; "Askeri MahkemelerKanunlarda aksi yazılı olmadıkça asker kişilerinaskeri olan suçları ile bunların asker kişiler aleyhineveya askeri mahallerde yahut askerlik hizmet ve görevleri ile ilgiliolarak işledikleri suçlara ait davalara bakmaklagörevlidirler" denilmekte iken, maddenin “….askerimahallerde….” ibaresi Anayasa Mahkemesi’nin 26.6.2012 tarihve 28335 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 15.3.2012gün ve E:2011/30, K:2012/36 sayılı kararı ile iptal edilmiştir. "Askeri suç"ise, öğretide ve uygulamada; a)Unsurları ve cezalarının tamamı Askeri Ceza Kanunu'ndayazılı olan, başka bir anlatımla, Askeri Ceza Kanunudışında hiçbir ceza yasası ilecezalandırılmayan suçlar, b)Unsurları kısmen Askeri Ceza Kanunu'nda kısmen diğer cezayasalarında gösterilen suçlar, c)Türk Ceza Kanunu'na atıf suretiyle askeri suç halinedönüştürülen suçlar, olmak üzereüç grupta mütalaa edilmektedir. Aynı Yasa’nın13.10.1996 gün ve 22786 sayılı Resmi Gazete’deyayımlanan 4191 sayılı Yasa’yla değişik 17.maddesinde; “askeri mahkemelerde yargılanmayı gerektirenilginin kesilmesi, daha önce işlenen suçlara ait davalara bumahkemelerin bakma görevini değiştirmez. Ancak suçunaskeri bir suç olmaması askeri bir suça bağlıbulunmaması ve sanık hakkında kamu davasıaçılmamış olması halinde askeri mahkemeningörevi sona erer” denilmekte iken, maddenin "... ve sanıkhakkında kamu davası açılmamış olması..." tümcesi Anayasa Mahkemesi'nin 11.3.2000 gün ve 23990sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 1.7.1998 gün veE:1996/74, K:1998/45 sayılı kararı ile iptal edilmiştir. Buna göre, askerimahkemelerde yargılanmayı gerektiren ilginin kesilmesi, dahaönce işlenen suçlara ait davalara bu mahkemelerin bakmagörevini değiştirmez. Ancak yüklenen suçun askeribir suç olmaması, askeri bir suça bağlıbulunmaması halinde, askeri mahkemenin görevinin sona ereceğiaçıktır. İptal kararı nedeniyle, sanıkhakkında kamu davasının açılmış olup olmamasınınbir önemi bulunmamaktadır. 3497 sayılı KaraSınırlarının Korunması ve GüvenliğiHakkında Kanun’un “Görev, Yetki ve Görevİlişkileri” başlığı altındadüzenlenen 2. maddesinde, “Kara sınırlarınıkorumak ve güvenliğini sağlamak görevi Kara KuvvetleriKomutanlığına ait olup bu görev sınırbirliklerince; 1. Kendi sorumluluğunda olanbölgede sınırı korumak ve güvenliğinisağlamak, 2. Gümrükhattındaki giriş ve çıkışkaçakçılığı ile kara sınırlarıboyunca tesis edilen birinci derece askeri yasak bölge içerisindesuç teşkil eden eylemleri önlemek, suçlularıyakalamak, bu bölgede işlenen meşhut suç failleriniikinci derece askeri yasak bölgede de takip etmek ve yakalamak, faillerhakkında zorunlu yasal işlemleri yapmak, yakalanan kişi vesuç delillerini ilgisine göre mahalli güvenlik kuvvetlerineteslim etmek, 3. Karasınırlarından iltica amacıyla giren muharip yabancıordu mensupları hakkında 11.8.1941 tarihli ve 4104 sayılıMuharip Yabancı Ordu Mensuplarından Türkiye’ye İlticaEdenler Hakkında Kanun hükümlerini uygulamak, diğer mültecilerisilah, muhimmat ve sair harp araç ve gereçlerinden arıtmak,bu mülteciler ile beraberlerinde getirdikleri malzemeleri ilgili makamlarateslim etmek, Şeklinde yerine getirilir. Yukarıda belirtilengörevler askeri hizmetten sayılır” denilmiş; 5607 sayılıKaçakçılıkla Mücadele Kanunu’nun “Kaçakçılıksuçları” başlığı altındadüzenlenen 3. maddesinin beşinci fıkrasında, “Birinciila dördüncü fıkralarda tanımlanan fiillerinişlenmesine iştirak etmeksizin, bunların konusunu oluşturaneşyayı, bu özelliğini bilerek ve ticari amaçlasatın alan, satışa arz eden, satan, taşıyan veyasaklayan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis vebeş bin güne kadar adli para cezası ilecezalandırılır ”; “Nitelikli haller”başlığı altında düzenlenen 4. maddesinindördüncü fıkrasında, “Bu kanunda tanımlanansuçların, kaçakçılık fiilleriniönlemek, izlemek, araştırmak ve soruşturmakla görevlikişiler tarafından veya meslek ve sanatınsağladığı kolaylıklardan yararlanmak suretiyleişlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır”;“ Yetkili merciler” başlığı altındadüzenlenen 17.maddesinin ikinci fıkrasında ise, “ Bu Kanunkapsamına giren suçlar dolayısıyla açılandavalar, Adalet Bakanlığının teklifi üzerine Hakimlerve Savcılar Yüksek Kurulunca belirlenen asliye ceza mahkemelerindegörülür. Ancak bu suçlarla bağlantılıolarak resmi belgede sahtecilik suçunun işlenmesi halinde,görevli mahkeme ağır ceza mahkemesidir” hükmüyer almıştır. Dosyanın incelenmesinden, sanığınolay sırasında 3497 sayılı KaraSınırlarının Korunması ve GüvenliğiHakkında Kanun uyarınca huduttan geçişten itibarenkaçakçılığı men ve takip görevi bulunan,Hakkari/Şemdinli 34.Hd.Tug.3.Hd. Tb. 4. Hd. Bl. Komutanlığıemrinde görevli “er” statüsünde olup, aynıKomutanlık emrinde görevli P.Ütğm. Bahadır OzanYalçın’ın emir komutasındaki devriye faaliyetinde,aracıyla beraber yakalanan kaçak sigaralar hakkında resmiişlem yapılmasını temin için, sigaralarıaraçtan indirerek Jandarma Karakoluna taşıyan askerlerdenbiri ve görevinin de sigara kolilerini taşımaktan ibaretolduğu açıktır. Olumsuz görevuyuşmazlığına konu kamu davasında, adli yargı yerinceverilen görevsizlik kararında, suça konu vesanığın aldığı iddia edilen sigaranın birkarton olduğu, sanığın savunmasında sigaralarıiçme amaçlı olarak aldığını beyan ettiği,ele geçirilen sigara miktarı ve sanık savunması dikkatealındığında olayda kaçakçılıksuçu oluşturacak herhangi bir durumun söz konusuolmadığı, kaçakçılık suçununoluşabilmesi için sanığın ticari amaçlasöz konusu sigaraları bulundurması, taşıması veyasatması gerektiği, dosya kapsamında böyle bir sonucaulaşılamadığı açıklanarak, sanığa yüklenen kendisine görevi gereği teslim edileneşyayı çalma suçu nedeniyle sanığıyargılama görevinin askeri yargı yerine ait olduğugerekçesine yer verilmiş ise de; Dosyanın incelenmesinde, dosyaiçinde mevcut vaka kanaat raporu, tanık beyanları vesanığın alınan ilk savunmasında “bir koli”sigaradan bahsedildiği, sanığın ilgili Mahkemelercetalimatla alınan ifadelerinde sırasıyla “bir kutu”ve “bir karton” sigara aldığınısöylediği, bu konuda başka her hangi bir araştırmanınyapılmadığı gözetildiğinde, sanığayüklenen eylemin gerekli araştırma yapılarak, 5607sayılı Kanun’da düzenlenen suçu oluşturupoluşturmadığının görevli mahkemecetartışılıp değerlendirilmesi gerektiği; Ancak bu haliyle, iddianameiçeriği ve tüm dosya kapsamından, sanığın3497 sayılı Kanun uyarınca huduttan geçiştenitibaren kaçakçılığı men ve takip görevibulunan, Hakkari/Şemdinli 34.Hd.Tug.3.Hd. Tb. 4. Hd. Bl. Komutanlığıemrinde görevli “er” statüsünde olup, aynıKomutanlık emrinde görevli P.Ütğm. Bahadır OzanYalçın’ın emir komutasındaki devriye faaliyetinde,aracıyla beraber yakalanan kaçak sigaralar hakkında resmiişlem yapılmasını temin için, sigaraları araçtanindirerek Jandarma Karakoluna taşıyan askerlerden biri vegörevinin de sigara kolilerini taşımaktan ibaret olduğuanlaşıldığından, sanığa yükleneneylemin, “hırsızlık” suçunuoluşturabileceği, savunmasına itibar edilerek“içme” amacıyla sigaralarısakladığı, diğer bir deyişle, fiilinin 5607sayılı Kanunun 3 ncü maddesinin 5. fıkrasında belirtilen“… veya saklayan…” şeklindeki suçasebebiyet verebileceği kabul edilse dahi, yukarıda işaretedildiği üzere bu vasıflandırmanın yine görevlimahkemece yapılması gerektiği, iddianamede anlatılan veyargı yerlerince de gerçekleştiği kabul edilen eylemin, 1632sayılı Askeri Ceza Kanunu’nda düzenlenen suçlarkapsamında olmadığı ve anılan Kanun’da bueyleme ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığı, bu nedenle“askeri suç” olmadığı ve sanığınyargılama aşamasında terhis edildiğinin dosyaiçinde mevcut bilgi ve belgelerden anlaşıldığı,353 sayılı Yasa'nın 17. maddesinde de, askeri mahkemelerdeyargılanmayı gerektiren ilginin kesilmesiyle daha önceişlenen suçlara ait davalara bu mahkemelerin bakma görevinindeğişmeyeceği, ancak suçun askeri bir suçolmaması askeri bir suça bağlı bulunmamasıdurumunda, askeri mahkemelerde yargılanmayı gerektiren ilgininkesilmesiyle, askeri mahkemenin görevinin sona ereceğidüzenlenmiş bulunduğundan ve somut olayda sanığa yüklenen eylemin askeri suç olmadığı, 3497 sayılı KaraSınırlarının Korunması ve GüvenliğiHakkında Kanun’un 2.maddesinde belirtildiği üzere, karasınırlarını korumak ve güvenliğini sağlamakgörevi esnasında işlendiği belirlendiğinden, sanıkhakkında açılan kamu davasının 353 sayılıYasa’nın 17. maddesi uyarınca adli yargı yerinde görülmesigerektiği sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle,sanık hakkında açılan davanın adli yargıyerinde görülmesi ve Şemdinli Asliye Ceza Mahkemesi’ningörevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir. SONUÇ: Davanınçözümünde ADLİ YARGI yerinin görevliolduğuna, bu nedenle Şemdinli Asliye Ceza Mahkemesi’nin19.2.2014 gün ve E:2013/217, K:2014/141 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 06.04.2015 günündeOYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Ahmet KARADAVUT Üye Haluk ZEYBEL Üye Şuayip ŞEN Üye Yusuf Tamer ÇETİN Üye Kenan YUMUŞAK Üye Mehmet AVCIOĞLU
Full & Egal Universal Law Academy