T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
CEZA BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 8
KARAR NO : 2014 / 7
KARAR TR : 03.03.2014
ÖZET: Asker kişi sanık hakkında, olay tarihinde asker kişi olan kişiye karşı işlendiği ileri sürülen “tehdit” suçu nedeniyle açılan kamu davasının ASKERİ YARGI yerinde görülmesinin gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :K.H.
Yakınan :D.A.
Sanık :A.K.
OLAY : Bartın Deniz Üs Komutanlığı emrinde görevlisanık Top. Kd. Bçvş. A.K.’ın, 2.1.2010günü, bir kısım kısa dönem askerin birliğekatılış yaptığı sırada, yakınan SG Mhf.Er D.A.’ya polis memuru olduğunu öğrenince “benpolisleri hiç sevmem, televizyon izlediğimde bir polis memurununşehit olduğunu duyunca orgazm oluyor gibi zevk alıyorum, buradaayağını denk al, gözüm üzerinde, en ufakaçığını görürsem sanageçiririm” dediği, böylece basit tehdit suçunuişlediği ileri sürülerek eylemine uyan 5237sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 106/1. maddesinin ikincicümlesi uyarınca cezalandırılması istemiyle DenizKuvvetleri Komutanlığı AskeriSavcılığı’nın 7.2.2012 gün ve E:2012/55,K:2012/8 sayılı iddianamesiyle kamu davasıaçılmıştır.
DENİZKUVVETLERİ KOMUTANLIĞI ASKERİ MAHKEMESİ: 14.3.2012 günve E:2012/107, K:2012/39 sayıyla; Anayasanın 145. maddesindeyapılan yeni düzenleme ile “askeri mahal” kavramıkaldırıldığından, artık askerkişilerin askeri mahalde işledikleri askeri suç olmayansuçlarına ait davaların askeri yargı yerinde görülemeyeceğive mağdurun yargılama aşamasında terhis edilmişolması ile yüklenen suçun askeri bir suç veya askeribir suça bağlı bulunmaması nedeniylesanığı yargılama görevinin adli yargı yerine aitolduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiş,temyiz edilmeyen karar kesinleşerek, dava dosyası, Bartın SulhCeza Mahkemesi’ne gönderilmiştir.
Bartın Sulh Ceza Mahkemesi, yüklenen eyleminişlendiği yer itibariyle yargılama yapma yetkisininMahkemelerinde olmadığı gerekçesiyle yetkisizlikkararı vermiş, itiraz edilmeyen karar kesinleşerek, davadosyası Amasra Sulh Ceza Mahkemesi’ne gönderilmiştir.
AMASRA SULH CEZA MAHKEMESİ: 15.1.2013 gün veE:2012/185, K:2013/12 sayıyla, suç tarihinde sanık ilemağdurun asker kişi oldukları ve 353 sayılıYasa’nın 17. maddesinin uygulanabilmesi içinsanığın terhis edilmiş olmasının gerektiğiaçıklanarak, suç tarihinde asker kişisanığın, asker kişiye karşı işlediğiileri sürülen suç nedeniyle sanığıyargılama görevinin askeri yargı yerine ait olduğugerekçesiyle, itiraz yolu açık olmak üzere görevsizlikkararı vermiş, dava dosyası, aynı Mahkemece, Mahkememizegönderilmiştir.
Mahkememize gönderilen dava dosyasında,Uyuşmazlık Mahkemesi’nce 30.9.2013 gün ve E:2013/22,K:2013/25 sayılı karar ile adli yargı yerince verilengörevsizlik kararı kesinleşmeden dava dosyası Mahkememizegönderildiğinden, 2247 sayılı UyuşmazlıkMahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi HakkındaKanun’un 1 ve 14. maddesinde belirtilen koşullar oluşmadığından,aynı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca yöntemine uygunbulunmayan başvurunun reddine karar verilip dosyanın Mahkemesinegönderilmesinden sonra, dosyadaki eksiklik giderilip, adli yargıyerince verilen görevsizlik kararı kesinleştirilerek davadosyası, , aynı Mahkemece, Mahkememize gönderilmiştir.
İNCELEMEVE GEREKÇE: Uyuşmazlık Mahkemesi CezaBölümünün, Serdar ÖZGÜLDÜR’ünBaşkanlığında, Üyeler; Ahmet KARADAVUT, DavutTELLİ, Şuayip ŞEN, Haluk ZEYBEL, Yusuf Tamer ÇETİN,Mehmet AVCIOĞLU’nun katılımlarıyla yapılan03.03.2014 günlü toplantısında;
I-İLK İNCELEME: Yapılan incelemede, usuleilişkin işlemlerde 2247 sayılı UyuşmazlıkMahkemesinin Kuruluş Ve İşleyişi Hakkında Kanun'dabelirtilen süre ve biçim yönünden bir eksiklikgörülmediği, askeri ve adli yargı yerleri arasındaYasa'nın 14. maddesinde öngörüldüğübiçimde olumsuz görev uyuşmazlığı doğduğuanlaşıldığından, esasın incelenmesineoybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim G.Fatma BÜYÜKEREN’in, davanınçözümünde askeri yargı yerinin görevliolduğu yolundaki raporu ve dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı MehmetBAYHAN’ın askeri yargı, Askeri Yargıtay BaşsavcıYardımcısı Mehmet ÇAKIROĞLU’nun davanınçözümünün askeri yargı yerinin görevalanına girdiğine ilişkin yazılı ve sözlüaçıklamaları dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Anayasanın “askeri yargı” yıdüzenleyen 145 nci maddesinde asker kişilerin “askerimahallerde” işledikleri suçlara bakmanın askerimahkemelerin görevinde olduğu belirtilmişken; 12.9.2010tarihinde yapılan halkoylaması sonucu kabul edilip, 23.9.2010gün ve 27708 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarakyürürlüğe giren 5982 sayılı Yasa’nın15. maddesi ile yapılan değişiklik ile maddenin birincifıkrasında, “Askeri yargı, askerî mahkemeler vedisiplin mahkemeleri tarafından yürütülür. Bu mahkemeler; asker kişiler tarafından işlenen askerî suçlar ile bunların asker kişiler aleyhine veya askerlikhizmet ve görevleriyle ilgili olarak işledikleri suçlara aitdavalara bakmakla görevlidir. Devletin güvenliğine, anayasaldüzene ve bu düzenin işleyişine karşısuçlara ait davalar her halde adliye mahkemelerindegörülür.
Savaşhali haricinde, asker olmayan kişiler askeri mahkemelerdeyargılanamaz” denilmek suretiyle “askerimahallerde” unsuru madde metnindençıkarılmıştır.
353sayılı Askeri Mahkemeler Kuruluşu Ve Yargılama UsulüKanunu'nun "Askeri Mahkemelerin Görevleri"başlığı altında düzenlenen İkinciBölümünde yer alan "Genel Görev"başlıklı 9. maddesinde; "Askeri Mahkemeler Kanunlarda aksiyazılı olmadıkça asker kişilerin askeri olansuçları ile bunların asker kişiler aleyhine veya askerimahallerde yahut askerlik hizmet ve görevleri ile ilgili olarak işlediklerisuçlara ait davalara bakmakla görevlidirler" denilmekte iken,maddenin “….askeri mahallerde….” ibaresi AnayasaMahkemesi’nin 26.6.2012 tarih ve 28335 sayılı ResmiGazete’de yayımlanan 15.3.2012 gün ve E:2011/30, K:2012/36sayılı kararı ile iptal edilmiştir.
"Askerisuç" ise, öğretide ve uygulamada;
a)Unsurları ve cezalarının tamamı Askeri Ceza Kanunu'ndayazılı olan, başka bir anlatımla, Askeri Ceza Kanunudışında hiçbir ceza yasası ilecezalandırılmayan suçlar,
b)Unsurları kısmen Askeri Ceza Kanunu'nda kısmen diğer cezayasalarında gösterilen suçlar,
c)Türk Ceza Kanunu'na atıf suretiyle askeri suç halinedönüştürülen suçlar, olmak üzereüç grupta mütalaa edilmektedir.
AynıYasa’nın 13.10.1996 gün ve 22786 sayılı ResmiGazete’de yayımlanan 4191 sayılı Yasa’yladeğişik 17. maddesinde; “askeri mahkemelerdeyargılanmayı gerektiren ilginin kesilmesi, daha önceişlenen suçlara ait davalara bu mahkemelerin bakma görevinideğiştirmez. Ancak suçun askeri bir suç olmamasıaskeri bir suça bağlı bulunmaması ve sanıkhakkında kamu davası açılmamış olmasıhalinde askeri mahkemenin görevi sona erer” denilmekte iken,maddenin "... ve sanık hakkında kamu davasıaçılmamış olması ..." tümcesi AnayasaMahkemesi'nin 11.3.2000 gün ve 23990 sayılı Resmi Gazete'deyayımlanan 1.7.1998 gün ve E:1996/74, K:1998/45 sayılı kararıile iptal edilmiştir.
Bunagöre, askeri mahkemelerde yargılanmayı gerektiren ilgininkesilmesi, daha önce işlenen suçlara ait davalara bumahkemelerin bakma görevini değiştirmez. Ancak yüklenensuçun askeri bir suç olmaması, askeri bir suçabağlı bulunmaması halinde, askeri mahkemenin görevinin sonaereceği açıktır. İptal kararı nedeniyle,sanık hakkında kamu davasının açılmışolup olmamasının bir önemi bulunmamaktadır.
Sanığayüklenen “tehdit” suçunun Türk CezaKanunu’nda düzenlendiği, Askeri Ceza Kanunu’nda, busuça ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığı, bunedenle eylemin “askeri suç” olmadığıkuşkusuzdur. Öte yandan, sanığın yargılamaaşamasında Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayrıldığınaya da ilişiğinin kesildiğine dair dosya içinde herhangibir bilgi ya da belge bulunmamaktadır.
Olumsuzgörev uyuşmazlığına konu kamu davasında, askeriyargı yerince verilen görevsizlik kararında, sanığa yüklenensuçun askeri suç olmaması, askeri bir suçabağlı bulunmaması ve mağdurun yargılamaaşamasında terhis edilmiş olması nedeniylesanığı yargılama görevinin adli yargı yerine aitolduğu gerekçesine yer verilmiş ise de, 353 sayılıYasa'nın 17. maddesi uyarınca, sanığa yüklenensuçun askeri bir suç olmaması askeri bir suçabağlı bulunmaması halinde askeri mahkemenin görevinin sona ermesi, ancak sanığın askeri mahkemedeyargılanmayı gerektiren ilgisinin kesilmesi halinde mümkünolup, bu durumun mağdurun terhis edilmiş olması ile birilgisi bulunmamaktadır.
353sayılı Yasa'nın 17. maddesinde, askeri mahkemelerdeyargılanmayı gerektiren ilginin kesilmesiyle daha önceişlenen suçlara ait davalara bu mahkemelerin bakma görevinindeğişmeyeceği, ancak suçun askeri bir suçolmaması askeri bir suça bağlı bulunmamasıdurumunda, askeri mahkemelerde yargılanmayı gerektiren ilgininkesilmesiyle, askeri mahkemenin görevinin sona ereceğidüzenlenmiş bulunduğundan ve somut olayda sanığınhalen asker kişi olduğu anlaşıldığından,353 sayılı Yasa’nın 17. maddesi uyarınca sanıkhakkında açılan kamu davasının askeri yargıyerinde görülmesinin gerektiği kuşkusuzdur.
Açıklanannedenlerle, asker kişi sanığın, olay tarihinde askerkişi olan kişiye karşı işlediği ilerisürülen suç nedeniyle hakkında açılandavanın askeri yargı yerinde görülmesi ve Deniz KuvvetleriKomutanlığı Askeri Mahkemesi’nin görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir.
SONUÇ:Davanın çözümünde ASKERİ YARGI yeriningörevli olduğuna, bu nedenle Deniz KuvvetleriKomutanlığı Askeri Mahkemesi’nin 14.3.2012 gün veE:2012/107, K:2012/39 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,03.03.2014 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Ahmet KARADAVUT Üye Haluk ZEYBEL Üye Davut TELLİ Üye Yusuf Tamer ÇETİN Üye Şuayip ŞEN Üye Mehmet AVCIOĞLU
Full & Egal Universal Law Academy