T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
CEZA BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 12
KARAR NO : 2014 / 12
KARAR TR : 01.04.2014
ÖZET: 1-Türk Silahlı Kuvvetleri kadro ve kuruluşlarında çalışan sivil personel statüsünde bulunan sanıklar hakkında “rüşvet almak, rüşvet almak suçuna yardım etmek, resmi belgede sahtecilik, resmi belgeyi yok etmek, görevi kötüye kullanmak ve askerlikten kurtulmak için hile yapmak ve bu suça iştirak etmek” suçları nedeniyle açılan kamu davasının, 353 sayılı Yasa’nın 10. maddesinin birinci fıkrası (C) bendinin Anayasa Mahkemesi kararı ile iptal edilmesi nedeniyle ADLİ YARGI yerinde;
2- Sivil kişi sanıklar hakkında “rüşvet almak suçuna yardım etmek, askerlikten kurtulmak için hile yapmak ve bu suça iştirak etmek ve rüşvet vermek” suçları nedeniyle açılan kamu davasının, Anayasa, 353 ve 5271 sayılı Yasa’da yapılan değişiklikler nedeniyle ADLİ YARGI yerinde görülmesinin gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :K.H.
Sanıklar :1- H.Y.
2- E.T.
3- B.A.
4- M.A.
5- M.Ç.
6- İ.P.
7- E.B.
8- B.D.
9- S.A.
10-G.B.
11- S.S.
12-Z.G.
13-E.T.
14-A.Ç.
15-E.K.
16-B.H.A.
17-M.Ö.
OLAY : Zile İlçesi Askerlik ŞubesiBaşkanlığı emrinde, ASAL işlemleri, son yoklama, ercelp ve sevk, öğrenci (bu kapsamda ertesi yıla bırakma vesevk tehir işlemleri, öğrenci belgelerindeki tereddüt edilenhususların öğretim kurumlarından sorma işlemleri),hava değişimi, bedelli askerlik, dövizli askerlik,yurtdışı erteleme gibi işlemlerden sorumlu sivil memur E.T.ile, terhisli işlemleri, askerlik borçlanması işlemleri,cezalı yükümlü işlemleri, terhis belgeleri ile ilgili işlemler,sigorta kurumlarına yazılacak yazılarla ilgili işlemlerdensorumlu sivil memur H.Y.’nin, aynı zamanda görevtanımları gereği Askerlik Şubesi Başkanınıntalimatıyla diğer memurların görevlerini, bu kapsamdadiğerinin yokluğunda birbirlerine ait işlemleri de yapabildikleribelirtilerek, sanıklar E.T. ile H.Y.’nin 2007-2008 yıllarıiçinde, sivil kişi sanıklar B.A. ve M.A.’ınaracılığı ile, diğer bir kısım sivilkişi sanıkların iştirakleri ile, sosyal güvenlikkurumundan emekli maaşı alabilmeleri için sigortasüreleri eksik olan bazı yakınları adına normaldenfazla askerlik yapmış gibi göstererek sahte askerliksüre belgeleri tanzim ettikleri, bazı sivil kişisanıkların iştirakleri ile de sahte öğrenci belgeleri düzenleyerekya da gerçek belgeleri yok ederek bu sanıklar adına tecilişlemleri yaptıkları, böylece sivil memur ve sivilkişi sanıkların, rüşvet almak, rüşvet almaksuçuna yardım etmek, resmi belgede sahtecilik, resmi belgeyi yoketmek, görevi kötüye kullanmak ve askerlikten kurtulmakiçin hile yapmak ve bu suça iştirak etmek ,rüşvetvermek suçlarını işledikleri ileri sürülerek, sanıkH.Y.’nin rüşvet almak suçundan eylemine uyan Askeri CezaKanunu’nun 135’inci maddesi delaletiyle 5237 sayılı TürkCeza Kanunu’nun 252/1. maddesi (altı kez ), resmi belgede sahteciliksuçundan eylemine uyan aynı Kanun’un 204/2. maddesi (üçkez ), görevi kötüye kullanmak suçundan eylemine uyan Askeri Ceza Kanunu’nun 144.maddesi delaletiyle 5237 sayılı TürkCeza Kanunu’nun 257/3 ve 1.maddeleri ve resmi belgeyi yok etmeksuçundan eylemine uyan aynı Kanun’un 205/1.maddesi soncümlesi uyarınca, sanık E.T.’ın rüşvet almaksuçundan eylemine uyan Askeri Ceza Kanunu’nun 135’incimaddesi delaletiyle 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun252/1. maddesi (altı kez ), rüşvet almak suçunayardım etmek suçundan eylemine uyan Türk Ceza Kanunu’nun 252/1 ve 39.maddeleri (üç kez), resmi belgede sahteciliksuçundan eylemine uyan aynı Kanun’un 204/2. maddesi, askerliktenkurtulmak için hile yapmak suçuna iştirak etmeksuçundan Askeri Ceza Kanunu’nun 81/2. maddesi ( dört kez ) vegörevi kötüye kullanmak suçundan eylemine uyanAskeri Ceza Kanunu’nun 144.maddesi delaletiyle 5237sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 257/3 ve 1.maddeleriuyarınca, sivil kişi sanıklar B.A. ve M.A.’ınaracılık yapmak suretiyle, rüşvet almak suçunayardım etmek suçundan eylemlerine uyan 5237 sayılı TürkCeza Kanunu’nun 252/1 ve 39. maddeleri uyarınca, sivilkişi sanık M.Ç.’nın, askerlikten kurtulmakiçin hile yapmak suçuna iştirak etmek suçundaneylemine uyan Askeri Ceza Kanunu’nun 81/2. maddesi uyarınca, sanıklarİ.P., E.B., B.D., S.A., G.B., S.S., Z.G., E.T., A.Ç., E.K., B.H.A.ve M.Ö.’ın, rüşvet vermek suçundan eylemlerineuyan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 252/1.maddesiuyarınca, sanıklar E.T., A.Ç., E.K. ve B.H.A.’unayrıca askerlikten kurtulmak için hile yapmak suçundaneylemlerine uyan Askeri Ceza Kanunu’nun 81/1. maddesiuyarınca cezalandırılmaları istemiyle 5. Piyade EğitimTugay Komutanlığı AskeriSavcılığı’nın 29.01.2009 gün ve E:2009/9, K:2009/54 sayılı iddianamesiyle kamu davası açılmıştır.
5. PİYADE EĞİTİM TUGAYKOMUTANLIĞI ASKERİ MAHKEMESİ: 30.9.2010 gün ve E:2010/74,K:2010/476 sayıyla; sivil memur olan sanıklar H.Y. ile E.T.’ın,yargılama aşamasında Türk SilahlıKuvvetleri’nden ilişiklerinin kesildiği, bu nedenle sanıklarayüklenen “resmi belgede sahtecilik, resmi belgeyi yok etmek” suçlarınedeniyle haklarında açılan kamu davasının,suçların askeri suç olmaması, askeri suçabağlı bulunmaması ve sanıkların askeri mahkemedeyargılanmalarını gerektiren ilginin kesilmiş olması nedeniyleadli yargı yerinde görülmesi, sanıklara yüklenendiğer suçlar yönünden ise, Anayasa, Ceza MuhakemesiKanunu ve 353 sayılı Kanun’da yapılandeğişiklikler nedeniyle sivil kişi sanıkların askerimahkemede yargılanmalarının mümkün olmaması,yüklenen suçların sivil kişi sanıklarla birlikteişlenmesi ve suçların niteliği itibariyle delillerinbirlikte toplanıp değerlendirilmesinin gerektiğiaçıklanarak, tüm sanıkları birlikteyargılama görevinin adli yargı yerine ait olduğugerekçesiyle görevsizlik kararı vermiş, kararınsanıklar H.Y., E.T., M.Ç., A.Ç. ve M.Ö. tarafındantemyiz edilmesi üzerine, Askeri Yargıtay 4. Dairesi 29.1.2013gün ve E:2013/333,K:2013/325 sayılı kararı ile,sanıklar H.Y. ve E.T. hakkında verilen görevsizlikkararının, 353 sayılı Kanun’un 10. maddesinin birincifıkrası (c) bendinin, Anayasa Mahkemesi’nce Anayasayaaykırı olduğuna ve iptaline karar verildiğinden, artık bu sanıkların asker kişi sayılması ve askerimahkemelerde yargılanmalarının mümkün olmaması, diğersanıklar hakkında verilen görevsizlik kararının , busanıkların sivil kişi olmaları ve Ceza MuhakemesiKanunu’nun 3. maddesi uyarınca, sivil kişi sanıklarınaskeri mahkemelerde yargılanmalarının mümkünolmaması nedeniyle hükmün onanmasına karar vermiştir.
ZİLE AĞIR CEZA MAHKEMESİ: 18.7.2013gün ve E:2013/76, K:2013/122 sayıyla; sanıklar H.Y. ile E.T.’ın,olay tarihinde asker kişi oldukları, yüklenensuçların askeri suç olduğu nedeniyle, busanıkların askeri mahkemede yargılanmaları gerektiği veyüklenen suçların sivil kişi sanıklar ile birliktemüştereken işlendiği ilerisürüldüğüne göre delillerin birliktetoplanıp değerlendirilmesinin ve kararın aynı mahkemeceverilmesinin hukuka daha uygun olacağı açıklanarak,tüm sanıkları yargılama görevinin askeri yargıyerine ait olduğu gerekçesiyle Tokat Ağır Ceza Mahkemesineitiraz yolu açık olmak üzere görevsizlik kararıvermiş, dava dosyası, Zile CumhuriyetBaşsavcılığı’nca, Mahkememizegönderilmiştir.
Mahkememize gönderilen dava dosyasında,Uyuşmazlık Mahkemesi’nce 30.12.2013 gün ve E:2013/35,K:2013/38 sayılı karar ile adli yargı yerince verilengörevsizlik kararı kesinleşmeden dava dosyası Mahkememizegönderildiğinden, 2247 sayılı UyuşmazlıkMahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi HakkındaKanun’un 1 ve 14. maddesinde belirtilen koşullar oluşmadığından,aynı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca yöntemine uygunbulunmayan başvurunun reddine karar verilip dosyanın Mahkemesinegönderilmesinden sonra, dosyadaki eksiklik giderilip, adli yargıyerince verilen görevsizlik kararı kesinleştirilerek davadosyası, Zile Cumhuriyet Başsavcılığı’nca,Mahkememize gönderilmiştir.
İNCELEMEVE GEREKÇE: Uyuşmazlık Mahkemesi CezaBölümünün, Serdar ÖZGÜLDÜR’ünBaşkanlığında, Üyeler; Ahmet KARADAVUT, DavutTELLİ, Şuayip ŞEN, Haluk ZEYBEL, Yusuf Tamer ÇETİN,Mehmet AVCIOĞLU’nun katılımlarıyla yapılan01.04.2014 günlü toplantısında;
I-İLK İNCELEME: Yapılan incelemede, usuleilişkin işlemlerde 2247 sayılı UyuşmazlıkMahkemesinin Kuruluş Ve İşleyişi Hakkında Kanun'dabelirtilen süre ve biçim yönünden bir eksiklik görülmediği,askeri ve adli yargı yerleri arasında Yasa'nın 14. maddesindeöngörüldüğü biçimde olumsuz görev uyuşmazlığıdoğduğu anlaşıldığından, esasınincelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim G.Fatma BÜYÜKEREN’in, davanın çözümündeadli yargı yerinin görevli olduğu yolundaki raporu ve dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Mehmet BAYHAN’ın adliyargı, Askeri Yargıtay Başsavcı Yardımcısı KadirALBAYRAK’ın davanın çözümünün adliyargı yerinin görev alanına girdiğine ilişkinyazılı ve sözlü açıklamaları dinlendiktensonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ:
Anayasanın “askeri yargı” yıdüzenleyen 145 nci maddesinde asker kişilerin “askerimahallerde” işledikleri suçlara bakmanın askerimahkemelerin görevinde olduğu belirtilmişken; 12.9.2010tarihinde yapılan halkoylaması sonucu kabul edilip, 23.9.2010gün ve 27708 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarakyürürlüğe giren 5982 sayılı Yasa’nın15. maddesi ile yapılan değişiklik ile maddenin birincifıkrasında, “Askeri yargı, askerî mahkemeler vedisiplin mahkemeleri tarafından yürütülür. Bu mahkemeler; asker kişiler tarafından işlenen askerî suçlar ile bunların asker kişiler aleyhine veya askerlik hizmet vegörevleriyle ilgili olarak işledikleri suçlara ait davalarabakmakla görevlidir. Devletin güvenliğine, anayasal düzeneve bu düzenin işleyişine karşı suçlara aitdavalar her halde adliye mahkemelerinde görülür.
Savaş hali haricinde, asker olmayan kişiler askeri mahkemelerdeyargılanamaz” denilmek suretiyle “askerimahallerde” unsuru madde metnindençıkarılmıştır.
353sayılı Askeri Mahkemeler Kuruluşu Ve Yargılama UsulüKanunu'nun "Askeri Mahkemelerin Görevleri"başlığı altında düzenlenen İkinciBölümünde yer alan "Genel Görev" başlıklı9. maddesinde; "Askeri Mahkemeler Kanunlarda aksi yazılıolmadıkça asker kişilerin askeri olan suçları ilebunların asker kişiler aleyhine veya askeri mahallerde yahut askerlikhizmet ve görevleri ile ilgili olarak işledikleri suçlara aitdavalara bakmakla görevlidirler" denilmekte iken, maddenin“….askeri mahallerde….” ibaresi AnayasaMahkemesi’nin 26.6.2012 tarih ve 28335 sayılı ResmiGazete’de yayımlanan 15.3.2012 gün ve E:2011/30, K:2012/36sayılı kararı ile iptal edilmiştir.
"Askerisuç" ise, öğretide ve uygulamada;
a)Unsurları ve cezalarının tamamı Askeri Ceza Kanunu'ndayazılı olan, başka bir anlatımla, Askeri Ceza Kanunudışında hiçbir ceza yasası ilecezalandırılmayan suçlar,
b)Unsurları kısmen Askeri Ceza Kanunu'nda kısmen diğer ceza yasalarındagösterilen suçlar,
c)Türk Ceza Kanunu'na atıf suretiyle askeri suç halinedönüştürülen suçlar, olmak üzereüç grupta mütalaa edilmektedir.
353sayılı Yasa’nın “Asker kişiler”başlığı altında düzenlenen 10. maddesinin birincifıkrasında, “Bu Kanunun uygulanmasındaaşağıda yazılı olanlar asker kişisayılırlar:
…..
C) MilliSavunma Bakanlığı veya Türk Silahlı Kuvvetleri kadrove kuruluşlarında çalışan sivil personel”denilmekte iken, fıkranın (C) bendi, Anayasa Mahkemesi’nin 1.12.2012gün ve 28484 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan20.9.2012 gün ve E:2012/45, K:2012/125 sayılı kararı ileiptal edilmiştir.
Bu durumda,usul kurallarının yürürlüğe girdikleri tarihtenitibaren öncelikle ve derhal bütün olaylar hakkındauygulanmalarının gerektiği genel hukuk ilkesikarşısında, artık 353 sayılı Yasa’nın9. maddesi anlamında “asker kişi” olarak kabulümümkün olmayan sanıklar H.Y. ile E.T. ve diğertüm sanıkların sivil kişi olmaları nedeniyle 353sayılı Yasa’nın asker olmayan (sivil) kişilerinaskeri mahkemelerde yargılanma koşullarını belirleyenmaddeleri ile 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 3. maddesiyönünden değerlendirme yapılması gerekmektedir.
5530 sayılı Yasa’nın 4. maddesi ile değiştirilen353 sayılı Yasa’nın 13. maddesinde, “Askeri Ceza Kanunu’nun 55, 56, 57, 58, 59, 61, 63, 64,75, 79, 80, 81, 93, 94, 95, 114 ve 131. maddelerinde yazılısuçlar, askeri mahkemelerin yargı yetkisine tabi olmayan sivilkişiler tarafından barış zamanında işlenirse; bukişilerin yargılanması, adli yargı mahkemeleritarafından, Askeri Ceza Kanunu hükümleri uygulanmak suretiyleyapılır”;
5918sayılı Yasa’yla değişik 5271 sayılı CezaMuhakemesi Kanunu’nun 3. maddesine eklenen ikinci fıkrasında,“Barış zamanında, asker olmayan kişilerin Askeri CezaKanununda veya diğer kanunlarda yer alan askeri mahkemelerin yargıyetkisine tabi bir suçu tek başına veya asker kişilerleiştirak halinde işlemesi durumunda asker olmayan kişilerinsoruşturmaları Cumhuriyet savcıları, kovuşturmalarıadli yargı mahkemeleri tarafından yapılır”;
TürkiyeCumhuriyeti Anayasası’nın 145. maddesinin ikincifıkrasında da, “Savaş hali haricinde, asker olmayankişiler askeri mahkemelerde yargılanamaz”
denilmiştir.
Budüzenlemeler gözetildiğinde, sivil kişilerinbarış zamanında, Askeri Ceza Kanununda veya diğerkanunlarda yer alan askeri mahkemelerin yargı yetkisine tabisuçları tek başına veya asker kişilerle iştirakhalinde işlemeleri durumunda adli yargı yerindeyargılanacakları kuşkusuzdur.
Açıklanannedenlerle, sanıklar hakkında açılan kamudavasının adli yargı yerinde görülmesi ve ZileAğır Ceza Mahkemesi’nin görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
SONUÇ:Davanın çözümünde ADLİ YARGI yeriningörevli olduğuna, bu nedenle Zile Ağır Ceza Mahkemesi’nin18.7.2013 gün ve E:2013/76, K:2013/122 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 01.04.2014gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi.
Başkan
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Ahmet KARADAVUT
Üye
Haluk ZEYBEL
Üye
Davut TELLİ
Üye
Yusuf Tamer ÇETİN
Üye
Şuayip ŞEN
Üye
Mehmet AVCIOĞLU
Full & Egal Universal Law Academy