T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
CEZA BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 11
KARAR NO : 2014 / 10
KARAR TR : 03.03.2014
ÖZET:1- Asker kişi sanık hakkında, askeri suç olmayan, asker kişiye karşı veya askerlik hizmet ve görevleri ile ilgili olarak işlendiği de ileri sürülmeyen “şantaj" suçu nedeniyle açılan kamu davası ile;
2-Asker kişi sanık hakkında, askeri suç olmayan, askeri suça bağlı bulun-mayan “konut dokunulmazlığını ihlal” suçu nedeniyle açılan kamu davasının, sanığın askeri mahkemede yargılanmasını gerek-tiren ilginin kesilmiş olması nedeniyle ADLİ YARGI yerinde;
3-Asker kişi sanık hakkında, Askeri Ceza Kanunu’nun 132. maddesinde düzenlenen “üstünün bir şeyini çalmak” suçuna uygun eylemi nedeniyle açılan kamu davasının ASKERİ YARGI yerinde görülmesinin gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :K.H.
Yakınanlar :1- M.K.
2- S.K.
Sanık :R.E.
O L A Y : Sarayönüİlçesi Çeşmelisebil Jandarma KarakolKomutanlığı emrinde görevli sanık J.Er R.E.’ın,13.2.2013 günü saat 02:30 sıralarında aynıKomutanlık emrinde görevli yakınan Uzm. Çvş. M.K.’ınaskeri lojmanda bulunan evine hırsızlık yapmak amacıyla,kilitli olmayan mutfak balkon kapısından girdiği, buradanyakınan S.K.’ın çocuğuyla birlikte uyumaktaolduğu odaya geçtiği, yakınan S.K.’ıngürültü üzerine uyandığı ve gelenin eşiolduğunu düşünerek birkaç kez seslendiği, sesçıkmayınca kalkıp odanınışığını yaktığındasanığı gördüğü ve “senin burada neişin var seni Mustafa uzmana söyleyeceğim” demesiüzerine, sanığın “Mustafa uzmana söylersen bende sen çağırdın diyerek iftira atarım”dediği, böylece sanığın hırsızlığateşebbüs, gece vakti konut dokunulmazlığını ihlalve şantaj suçlarını işlediği ilerisürülerek, eylemine uyan 5237 sayılı Türk CezaKanunu’nun 116/4, 107/2-1, 142/1.b.2, 143, 35 ve 53. maddeleri uyarıncacezalandırılması istemiyle Sarayönü CumhuriyetBaşsavcılığı’nın 8.4.2013 gün ve E:2013/53,K:2013/19 sayılı iddianamesiyle kamu davasıaçılmıştır.
SARAYÖNÜASLİYE CEZA MAHKEMESİ: 10.4.2013 gün ve E:2013/29, K:2013/49sayıyla, asker kişinin asker kişiye karşıişlediği ileri sürülen suçlar nedeniyle 353 sayılıYasa’nın 9. maddesi uyarınca, asker kişisanığı yargılama görevinin askeri yargı yerineait olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiş,temyiz edilmeyen karar kesinleşerek, dava dosyası, Jandarma GenelKomutanlığı Askeri Mahkemesi’ne gönderilmiştir.
JANDARMA GENELKOMUTANLIĞI ASKERİ MAHKEMESİ: 5.11.2013 gün ve E:2013/1255,K:2013/474 sayıyla, sanığa yüklenen “şantaj”suçunun askeri suç ve suçun mağduru olan S.K.’ında asker kişi olmaması nedeniyle, “gece vakti konutdokunulmazlığını ihlal” ve “hırsızlık”suçlarının askeri suç olmaması ve yargılamaaşamasında sanığın terhis edilmiş olmasınedeniyle yargılama görevinin adli yargı yerine ait olduğugerekçesiyle görevsizlik kararı vermiş, kararıntemyiz edilmeden kesinleşmesi üzerine, dava dosyası, aynıMahkemece, Mahkememize gönderilmiştir.
İNCELEMEVE GEREKÇE: Uyuşmazlık Mahkemesi CezaBölümünün, Serdar ÖZGÜLDÜR’ünBaşkanlığında, Üyeler; Ahmet KARADAVUT, DavutTELLİ, Şuayip ŞEN, Haluk ZEYBEL, Yusuf Tamer ÇETİN, MehmetAVCIOĞLU’nun katılımlarıyla yapılan 03.03.2014günlü toplantısında;
I-İLK İNCELEME: Yapılan incelemede, usuleilişkin işlemlerde 2247 sayılı UyuşmazlıkMahkemesinin Kuruluş Ve İşleyişi Hakkında Kanun'dabelirtilen süre ve biçim yönünden bir eksiklik görülmediği,adli ve askeri yargı yerleri arasında Yasa'nın 14. maddesindeöngörüldüğü biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğuanlaşıldığından, esasın incelenmesineoybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim G.Fatma BÜYÜKEREN’in, davanınçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu yolundaki raporu ve dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Mehmet BAYHAN ile, Askeri Yargıtay BaşsavcıYardımcısı Mehmet ÇAKIROĞLU’nun“şantaj ve konut dokunulmazlığını ihlal”suçları nedeniyle açılan kamu davasınınçözümünün adli yargı,“hırsızlığa teşebbüs” suçunedeniyle açılan kamu davasınınçözümünün askeri yargı yerinin görevalanına girdiğine ilişkin yazılı ve sözlüaçıklamaları dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Anayasanın “askeri yargı” yıdüzenleyen 145 nci maddesinde asker kişilerin “askerimahallerde” işledikleri suçlara bakmanın askerimahkemelerin görevinde olduğu belirtilmişken; 12.9.2010tarihinde yapılan halkoylaması sonucu kabul edilip, 23.9.2010gün ve 27708 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarakyürürlüğe giren 5982 sayılı Yasa’nın15. maddesi ile yapılan değişiklik ile maddenin birincifıkrasında, “Askeri yargı, askerî mahkemeler vedisiplin mahkemeleri tarafından yürütülür. Bu mahkemeler; asker kişiler tarafından işlenen askerî suçlar ile bunların asker kişiler aleyhine veya askerlikhizmet ve görevleriyle ilgili olarak işledikleri suçlara aitdavalara bakmakla görevlidir. Devletin güvenliğine, anayasaldüzene ve bu düzenin işleyişine karşısuçlara ait davalar her halde adliye mahkemelerindegörülür.
Savaşhali haricinde, asker olmayan kişiler askeri mahkemelerdeyargılanamaz” denilmek suretiyle “askerimahallerde” unsuru madde metnindençıkarılmıştır.
353sayılı Askeri Mahkemeler Kuruluşu Ve Yargılama UsulüKanunu'nun "Askeri Mahkemelerin Görevleri"başlığı altında düzenlenen İkinciBölümünde yer alan "Genel Görev" başlıklı9. maddesinde; "Askeri Mahkemeler Kanunlarda aksi yazılıolmadıkça asker kişilerin askeri olan suçları ilebunların asker kişiler aleyhine veya askeri mahallerde yahut askerlikhizmet ve görevleri ile ilgili olarak işledikleri suçlara aitdavalara bakmakla görevlidirler" denilmekte iken, maddenin“….askeri mahallerde….” ibaresi AnayasaMahkemesi’nin 26.6.2012 tarih ve 28335 sayılı ResmiGazete’de yayımlanan 15.3.2012 gün ve E:2011/30, K:2012/36sayılı kararı ile iptal edilmiştir.
"Askerisuç" ise, öğretide ve uygulamada;
a)Unsurları ve cezalarının tamamı Askeri Ceza Kanunu'ndayazılı olan, başka bir anlatımla, Askeri Ceza Kanunudışında hiçbir ceza yasası ilecezalandırılmayan suçlar,
b)Unsurları kısmen Askeri Ceza Kanunu'nda kısmen diğer cezayasalarında gösterilen suçlar,
c) TürkCeza Kanunu'na atıf suretiyle askeri suç halinedönüştürülen suçlar, olmak üzereüç grupta mütalaa edilmektedir.
AynıYasa’nın 13.10.1996 gün ve 22786 sayılı ResmiGazete’de yayımlanan 4191 sayılı Yasa’yladeğişik 17. maddesinde; “askeri mahkemelerdeyargılanmayı gerektiren ilginin kesilmesi, daha önceişlenen suçlara ait davalara bu mahkemelerin bakma görevinideğiştirmez. Ancak suçun askeri bir suç olmamasıaskeri bir suça bağlı bulunmaması ve sanık hakkındakamu davası açılmamış olması halinde askerimahkemenin görevi sona erer” denilmekte iken, maddenin "... vesanık hakkında kamu davası açılmamışolması ..." tümcesi Anayasa Mahkemesi'nin 11.3.2000 gün ve23990 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 1.7.1998 gün veE:1996/74, K:1998/45 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.
Buna göre, askeri mahkemelerde yargılanmayı gerektiren ilgininkesilmesi, daha önce işlenen suçlara ait davalara bumahkemelerin bakma görevini değiştirmez. Ancak yüklenensuçun askeri bir suç olmaması, askeri bir suçabağlı bulunmaması halinde, askeri mahkemenin görevinin sonaereceği açıktır. İptal kararı nedeniyle,sanık hakkında kamu davasının açılmışolup olmamasının bir önemi bulunmamaktadır.
Olumsuzgörev uyuşmazlığına konu kamu davasında, adliyargı yerince verilen görevsizlik kararında, asker kişi sanığı,asker kişiye karşı işlediği ileri sürülen “şantajve konut dokunulmazlığını ihlal” suçları nedeniyleyargılama görevinin askeri yargı yerine ait olduğugerekçesine yer verilmiş ise de, sanığa yükleneneylemlerin Türk Ceza Kanunu’nda düzenlendiği, Askeri CezaKanunu’nda bu suçlara ilişkin bir düzenlemeninbulunmadığı, bu nedenle eylemlerin “askeri suç”olmadıkları kuşkusuzdur. Sanığın yargılamaaşamasında terhis edildiği de dosyada bulunan bilgi vebelgelerden anlaşılmaktadır.
Bu durumda, sanığayüklenen “şantaj” suçu yönünden, AskeriMahkemeler Kuruluşu ve Yargılama Usulü Kanunu’nun 9.maddesinde yer alan “askeri mahal” kavramınınAnayasa’da yapılan yeni düzenleme ilekaldırıldığı ve Anayasa Mahkemesi’nin bahsedilenkararı ile Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyleiptaline de karar verildiği anlaşıldığından,artık asker kişilerin askeri mahalde işledikleri askerisuç olmayan bu tür suçlara ait davaların askeriyargı yerinde görülemeyeceği nedeniyle, askeri suçolmayan, asker kişiye karşı veya askerlik hizmet vegörevleriyle ilgili olarak işlendiği de ilerisürülmeyen eylem nedeniyle sanık hakkındaaçılan davanın adli yargı yerinde görülmesi ve SarayönüAsliye Ceza Mahkemesi’nce bu suç nedeniyle verilen görevsizlikkararının kaldırılması;
Sanığayüklenen “konut dokunulmazlığını ihlal” suçuyönünden, 353 sayılı Yasa'nın 17. maddesinde, askerimahkemelerde yargılanmayı gerektiren ilginin kesilmesiyle dahaönce işlenen suçlara ait davalara bu mahkemelerin bakmagörevinin değişmeyeceği, ancak suçun askeri birsuç olmaması askeri bir suça bağlıbulunmaması durumunda, askeri mahkemelerde yargılanmayıgerektiren ilginin kesilmesiyle, askeri mahkemenin görevinin sonaereceği düzenlenmiş bulunduğundan ve somut olaydasanığa yüklenen “konutdokunulmazlığını ihlal” suçunun askerisuç olmadığı anlaşıldığından,353 sayılı Yasa’nın 17. maddesi uyarınca bu eylemnedeniyle açılan kamu davasının da adli yargıyerinde görülmesi ve Sarayönü Asliye CezaMahkemesi’nce bu suç nedeniyle verilen görevsizlikkararının da kaldırılması;
Sanığayüklenen “hırsızlığa teşebbüs”suçu yönünden ise, askeri yargı yerince verilengörevsizlik kararında, suçun askeri suç olmamasıve sanığın yargılama aşamasında terhisedilmiş olması nedeniyle yargılama görevinin adliyargı yerine ait olduğu gerekçesine yer verilmiş ise de;dosya içinde mevcut bilgi ve belgelerden, olay günü kalorifernöbetçisi olarak görevli bulunan sanığın,karakol binasına 100 metre kadar uzaklıkta olan ve üstüdurumunda bulunan askeri personelin oturduğunu bildiği lojmanlar bölgesindebulunan, yakınan Uzm. Çvş. M.K.’ın evinehırsızlık amacıyla girdiği ileri sürülerekdavanın açıldığıanlaşıldığından, yerleşmiş AskeriYargıtay kararları da gözetilerek, sanığayüklenen eylemin 1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu’nun 132.maddesinde düzenlenen, “üstünün, astınınveya arkadaşının bir şeyini çalmak”suçunu oluşturabileceği sonucuna varılmış, busuçun da askeri suç olması nedeniyle, 353 sayılıYasa’nın 17. maddesi uyarınca bu eylem nedeniyleaçılan kamu davasının askeri yargı yerindegörülmesi ve Jandarma Genel Komutanlığı AskeriMahkemesi’nce “hırsızlığa teşebbüs”suçu nedeniyle verilen görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
SONUÇ:Sanık hakkında “şantaj ve konutdokunulmazlığını ihlal’ suçları nedeniyleaçılan kamu davasının çözümünde ADLİYARGI yerinin görevli olduğuna, bu nedenle bu suçlaryönünden verilen Sarayönü Asliye Ceza Mahkemesi’nin10.4.2013 gün ve E:2013/29, K:2013/49 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA; sanık hakkında“hırsızlığa teşebbüs” suçunedeniyle açılan kamu davasınınçözümünde ASKERİ YARGI yerinin görevliolduğuna, bu nedenle bu suç yönünden Jandarma GenelKomutanlığı Askeri Mahkemesi’nin 5.11.2013 gün veE:2013/1255, K:2013/474 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRIL-MASINA, 03.03.2014 gününde OYBİRLİĞİİLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Ahmet KARADAVUT
Üye
Haluk ZEYBEL
Üye
Davut TELLİ
Üye
Yusuf Tamer ÇETİN
Üye
Şuayip ŞEN
Üye
Mehmet AVCIOĞLU
Full & Egal Universal Law Academy