T.C.UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO
: 2014 / 631
KARAR NO
: 2014 / 730
KARAR TR
: 14.7.2014 ÖZET: Spor Müsabakalarına Dayalı Sabit İhtimallive Müşterek Bahis Oyunları UygulamaYönetmeliği’nin 24.maddesine aykırı olarak,çocuğa oyun oynatıldığının tespit edilmesinedeniyle, davacı adına kayıtlı spor toto bayilikruhsatının iptaline ilişkin davalı idare işlemininiptali istemiyle açılan davanın, İDARİ YARGIYERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R Davacı
: PÇT Şans Oyunları Gıda Tütün Mamulleri Alkollü Alkolsüz İçecekler
İnş.San.ve Tic. Ltd. Şti. Vekilleri
: Av.L.R. (İdari Yargıda)
Av.M. C. & Av.M.C. (Adli Yargıda)Davalı
: Spor Toto Teşkilat Başkanlığı (Başbakanlık Gençlik ve Spor Genel
Müdürlüğü)Vekilleri
: Av. M.A.
(İdari Yargıda)
Av. S.K.
(Adli Yargıda) O L A Y: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile davalı teşkilat arasında yapılanbayilik sözleşmesi ile 112116 nolu spor toto bayiliğinin davacıya tahsis edilmiş olduğunu, 05.05.2010tarihinde çocuğa oyun oynattıklarına dair haklarında tutanak tutulduğunu ve davalı teşkilatın 30.06.2010tarihinde sözleşmenin iptal edildiğini kendilerine bildirdiğini, çocuğa oyun oynatıldığı iddiasının gerçeğiyansıtmadığını ileri sürerek Spor Toto teşkilatının davacının bayiliğini iptal eden 30.06.2010 tarih ve 4281sayılı kararın iptali istemiyle idari yargı yerinde dava açmıştır.
Ankara 15. İdare Mahkemesi; 19.10.2010 gün ve 2010/1441 Esas, 2010/1211 Karar sayılı kararıile özetle: idarenin davacı ile yapmış olduğu bayilik sözleşmesinin özel hukuk hükümlerine tabi olduğu vebu ilişkiden doğan hakların kullanılmasına ve takibine ilişkin davaların da özel hukuk hükümleriçerçevesinde çözümlenmesi gerekeceğini belirterek, taraflar arasında imzalanan sözleşmeninuygulanmasından kaynaklanan uyuşmazlığın görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğugerekçesi ile davanın görev yönünden reddine karar vermiş, verilen karar davalı vekili tarafından temyizedilmiştir.
Danıştay 10. Daire’si 24.1.2013 gün ve 2011/1699 Esas, 2013/469 Karar sayılı kararı iletemyiz isteminin reddi ile kararın onanmasına hükmetmiş; verilen karar, davacı vekiline 12.04.2013tarihinde, davalı vekiline 09.04.2013 tarihinde tebliğ edilerek yasal süresi içerisinde karar düzeltmetalebinde bulunulmadığından kesinleşmiştir.
Davacı vekili aynı istemle, bu kez adli yargı yerinde dava açmıştır.Ankara 9. Asliye Hukuk Mahkemesi; 04.03.2014 gün ve 2013/378 Esas, 2014/100 Karar sayılıkararı ile: “Uyuşmazlık Mahkemesi aynı nitelikteki bir davada, ‘İdare, özel hukuk kişileri gibi özel hukuksözleşmeleri yapabildiği gibi; kamusal yetkisinin verdiği üstünlük ve ayrıcalıklara dayanarak, konusu,hüküm ve koşulları bakımından özel hukuk sözleşmelerinden farklı olan sözleşmeler de yapabilir, idarehukuku esaslarına tabi bulunan bu sözleşmeler "idari sözleşme" olarak adlandırılırlar, idarenin, genelehliyetini kullanarak, sözleşme serbestisi ve tarafların eşitliği gözetilerek gerçekleştirdiği sözleşmelerinintamamen özel hukuk hükümlerine tabi olması ve dolayısıyla bunların yargısal denetiminin adli yargıyerince yapılmasına karşılık, 2577 sayılı Yasa'nın idari dava türlerinin sayıldığı 2/1 -c maddesindebelirtildiği üzere "genel hizmetlerden birinin yürütülmesi" amacıyla ve kamusal nitelikte üstün hak veyetkilere dayanılarak yaptığı idari sözleşmelerden doğan uyuşmazlıkların görüm ve çözümünde ise, idariyargı yerleri görevli bulunmaktadır.Anılan düzenlemeler uyarınca, müşterek bahisler ile şans oyunlarıdüzenleme hak ve yetkisi sonuçta Spor Toto Teşkilat Başkanlığına ait olduğuna ve bu hakkın birsözleşme ile bayilik ruhsatı alma koşullarım taşıyanlara devredilebildiğine göre, buna ilişkin bayiliksözleşmesinin, bir genel hizmetin yürütülmesi için yapılan idari sözleşme olduğu açıktır.Olayda, davacınınbayi terminalinin bulunduğu mahalde, jetonlu kumar makinesinin bulunduğunun saptanması üzerine,bayilik sözleşmesi hükümleri uyarınca bayilik ruhsatının iptal edildiği anlaşılmaktadır.Bu durumda,idarece kamu gücüne dayanılarak ve tek yanlı irade ile yapılan bayilik sözleşmesinde yer alanyaptırımların uygulanmasına ilişkin işlemin iptali isteminden doğan uyuşmazlığın çözümünde, idari yargıyerinin görevli olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.Ayrıca, dava konusu işlem, bayilik sözleşmesinedayanılarak tesis edilmiş olmakla birlikte, Spor Toto Teşkilat Başkanlığının, ilgililerin bayilik ruhsatını,
Futbolda Müşterek Bahis Oyunları Uygulama Yönetmeliğinin anılan hükümleri uyarınca tek taraflı olarakiptal etme yetkisi göz önüne alındığında, sırf sözleşme hükümlerinin uygulanmasından kaynaklanan biruyuşmazlıktan söz etme olanağı da bulunmamaktadır.’ şeklinde karar vermiştir (17/11/2008 tarih ve2008/7-2008/279 sayılı kararı).Yukarıda açıklanan karar gereğince, dava konusu uyuşmazlığın idari yargının görevinde olduğukanaati oluşmuştur.HMK'nun 114/1-c ve 115. maddeleri gereğince, görev dava şartlarından olup mahkeme, davaşartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılabileceği gibi, taraflarcaileri sürülmesi mümkündür. Davaya konu uyuşmazlığın idari yargının görevinde olduğu anlaşıldığından,yargı yolu nedeniyle mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiştir.” şeklindeki gerekçesi iledavanın görev yönünden reddine karar vermiş, verilen karar, davacı vekiline 18.03.2013, davalı vekiline21.03.2014 tarihinde tebliğ edilmiş yasal süresi içinde kanun yollarına başvurulmaksızın kesinleşmiştir.Davacı vekili, idari ve adli yargı yerlerince verilen görevsizlik kararları nedeniyle oluşan olumsuzgörev uyuşmazlığının giderilmesi istemiyle başvuruda bulunmuşlardır.İNCELEME VE GEREKÇE :Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü’nün, Serdar ÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında, Üyeler: EyüpSabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, Alaittin Ali ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU, Mehmet AKBULUT’un katılımlarıyla yapılan 14.7.2014 günlü toplantısında:Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; idari ve adliyargı yerleri arasında 2247 sayılı yasa’nın 14.maddesinde öngörülen biçimde olumsuz görev uyuşmazlığıdoğduğu, idari ve adli yargı dosyalarının 15.maddede belirtilen yönteme uygun olarak davacının istemiüzerine son görevsizlik kararını veren mahkemece Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği, usule ilişkinherhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliğiile karar verildi.II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim Birgül YİĞİT’in, davanın çözümünde idari yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Mehmet BAYHAN ve Danıştay Savcısı Mehmet Ali GÜMÜŞ’ün davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ:Dava, davacı şirket ile davalı teşkilat arasında yapılan bayilik sözleşmesi ile 112116 nolu spor totobayiliği tahsis edilen davacı şirketin, 05.05.2010 tarihinde çocuğa oyun oynattığına dair hakkında tutulantutanak nedeni ile bayiliğinin iptal edilmesine ilişkin Spor Toto Teşkilatı’nın 30.06.2010 tarih ve 4281sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.Dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibariyle;3289 sayılı Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un 1.maddesine göre, Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü, Başbakanlığa bağlı ve tüzelkişiliğe sahip bir kamukurumu iken; aynı Kanunun 4. maddesine göre Genel Müdürlüğe bağlı bir birim olan Spor Toto TeşkilatBaşkanlığının tüzelkişiliğinin bulunmadığı; Kanunun 2. maddesinin mülga (i) bendi uyarınca, Türkiye'dedüzenlenecek futbol ve diğer spor müsabakaları üzerine sabit ihtimalli ve müşterek bahisler ile şansoyunlarının düzenlenmesi ve yürütülmesi yetki ve görevinin Genel Müdürlüğe ait olduğu; Genel Müdürlüğünbu yetkisini, 7258 sayılı Futbol ve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları DüzenlenmesiHakkında Kanun’un 2. maddesi uyarınca Spor Toto Teşkilat Başkanlığı kanalı ile kullandığı; Başkanlığınise kendisine ait olan bu faaliyetini, sözleşme imzaladığı ve bayilik ruhsatı verdiği bayileri aracılığı ileyürüttüğü görülmekte iken; 08.06.2011tarih, 27958-Mük. Sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 638 No.lu“Gençlik ve Spor Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname” ile Gençlikve Spor Bakanlığının kuruluş, görev, yetki ve sorumlulukları düzenlenmiş; Kararnamenin 31. maddesinin1.fıkrasında; 21/5/1986 tarihli ve 3289 sayılı Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve GörevleriHakkında Kanunda ve diğer mevzuatta gençlik hizmetleriyle ilgili olarak Gençlik ve Spor GenelMüdürlüğüne yapılmış olan atıfların Bakanlığa, spor hizmetleriyle ilgili olarak Gençlik ve Spor GenelMüdürlüğüne yapılmış olan atıfların Spor Genel Müdürlüğüne yapılmış sayılacağı; 2.fıkrasının c bendinde(3289 sayılı Kanunun) 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinin yürürlükten kaldırıldığı; ç bendi ile; 4üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendinin "e) Uluslararası Organizasyonlar Dairesi Başkanlığı"şeklinde değiştirildiği ve aynı maddede yer alan "Bağlı Birimler: Spor Toto Teşkilat Başkanlığı" ibaresininyürürlükten kaldırıldığı; Kararnamenin 31. maddesinin 6.fıkrasının a bendinde; 29/4/1959 tarihli ve 7258sayılı Futbol ve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları Düzenlenmesi Hakkında Kanunun; 1 inci maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesinin "Yurtiçinde ve yurtdışında spor müsabakaları üzerinesabit ihtimalli ve müşterek bahis oyunlarını oynatmak üzere, Gençlik ve Spor Bakanlığına bağlı, tüzelkişiliği haiz Spor Toto Teşkilat Başkanlığı kurulmuştur." şeklinde değiştirildiği; Kararnamenin “Düzenleyiciİşlemler” başlıklı Geçici 1. maddesinde; bu Kanun Hükmünde Kararnamenin uygulanmasına ilişkindüzenlemelerin, bir yıl içinde yürürlüğe konulacağı, bu düzenlemeler yürürlüğe girinceye kadar mevcutdüzenlemelerin bu Kanun Hükmünde Kararnameye aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devamolunacağı; Geçici 9.maddesinde; Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün, Spor Toto Teşkilat Başkanlığınıniş ve işlemleri nedeniyle taraf olduğu her türlü davalar ve icra takipleri ile sair hukukî ihtilaflardaki aktif vepasif husumet ehliyetinin, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğü tarihinde, başka herhangi birişleme gerek kalmaksızın Spor Toto Teşkilat Başkanlığına devredilmiş sayılacağı hükümlerine yerverilmiştir.638 No.lu Kanun Hükmünde Kararname ile yapılan değişiklikler de dikkate alındığında; 7528 sayılı
“Futbol ve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları Düzenlenmesi Hakkında Kanun” 2.maddesinde; Teşkilat Başkanlığının yetkisini bizzat kullanabileceği gibi kısmen veya tamamen özel hukuktüzel kişilerine devredebileceği veya mal ve hizmet satın alma yoluna gidebileceği belirtilmiş; Yurt içindeve yurt dışında yapılan her türlü spor müsabakası üzerine yurt içinde ve yurt dışında spora dayalı bahis veşans oyunları düzenlemek, denetim ve gözetimi altında düzenletmek, bunlara ilişkin her türlü izni vermekve sözleşmeyi yapmak; spora dayalı bahis ve şans oyunlarına yönelik mevzuata aykırı iş ve eylemlerinönlenmesi için gerekli denetimleri yapmak, faaliyetlerde bulunmak ve tedbirleri almak; spora dayalı bahisve şans oyunlarının kamu yararına ve sosyal amaçlara uygun olarak düzenlenmesi ve gelişmesinisağlayacak politikalar belirlemek ve uygulamak; izinsiz olarak spora dayalı bahis ve şans oyunlarıdüzenleyen, başbayilik veya bayilik faaliyetinde bulunan veya kurallara aykırı hareket eden gerçek ve tüzelkişilere uygulanacak yaptırımlara ilişkin esasları belirlemek ve bunlar hakkında gerekli yasal işlemleriyapmak; spora dayalı bahis ve şans oyunları düzenleme faaliyetinin gelişmesini sağlayacak tedbirlerialmak ve bu konuda yapılması gerekli düzenlemeleri Gençlik ve Spor Bakanlığına önermek TeşkilatBaşkanlığının görev ve yetkileri arasında sayılmış; aynı Maddede, Teşkilat Başkanlığının spora dayalıbahis ve şans oyunlarının düzenlenmesi ve düzenletilmesinde tek yetkili olduğu; Gençlik ve SporBakanlığının izin veya onayıyla spora dayalı bahis ve şans oyunlarının düzenlenmesi, denetim ve gözetimialtında düzenletilmesi, oynatılması, gerekli altyapı ve organizasyonun sağlanması ve yürütülmesi içingerçek ve tüzel kişilerle sözleşme yapabileceği ifade edilmiş; spora dayalı bahis ve şans oyunlarınındüzenlenmesine ilişkin kararları almanın, bayiliklerin nerede kurulacağını ve sayısını tespit etmenin,bayilere verilecek komisyon ve teşvik primi oranlarını tespit etmenin Yönetim Kurulunun görev ve yetkileriarasında olduğu hükümlerine yer verilmiştir.3289 ve 7258 sayılı Kanun hükümlerine dayanılarak hazırlanan ve 28.02.2009 tarih ve 27155 sayılıResmi Gazetede yayımlanan “Spor Müsabakalarına Dayalı Sabit İhtimalli ve Müşterek Bahis OyunlarıUygulama Yönetmeliği”nin, spor müsabakalarına dayalı olarak düzenlenecek sabit ihtimalli ve müşterekbahislerin oynatılmasını, oyun çeşitlerini, bu oyunlara ait kupon kabul ve değerlendirme işlemlerini,dağıtılacak ikramiye ile sabit, gezici ve sanal ortam bayilerine ilişkin esaslar ile uygulama şekil veşartlarını kapsadığı belirtilmiş; “Bayilik ruhsatı” başlıklı 14. maddesinde; “Sabit bayilik faaliyetininyapılabilmesi için Teşkilattan ruhsat alınması zorunlu olup, bayilik faaliyetinde bulunması uygungörülenlere bayilik ruhsatı verilir. Ruhsat verildiği tarihten itibaren Teşkilatça iptal edildiği tarihe kadarbaşka bir işleme gerek olmaksızın geçerlidir. Ancak, Teşkilat tarafından gerekli görülen hallerde ruhsatyenilenebilir veya vize edilebilir.”;“Sabit bayilik sözleşmesi” başlıklı 15. maddesinde; “(1) Sabit bayilik ruhsatı verilen gerçek veyatüzel kişiler ile Teşkilat arasında süresi 10 yılı geçmemek üzere süreli sabit bayilik sözleşmesi yapılır.(2) Sabit bayilik sözleşmesi ruhsatın geçerli olduğu sürece yürürlükte kalır, ruhsatın iptali halindebaşkaca bir işleme gerek olmaksızın kendiliğinden feshedilmiş sayılır.(3) Teşkilatça gerekli görülen durumlarda sabit bayilik sözleşmesi yenilenebilir.(4) Sabit bayilik ruhsatı vermeye ve bu bayiler ile sözleşme yapmaya Teşkilat Başkanı yetkilidir.Teşkilat Başkanı bu yetkisini alt birimlere devredebilir.(5) Sabit bayilikler tüzel kişilere birden fazla olarak ve 16 ncı maddede belirtilen kriterler dahilindeverilebilir. Bu durumda verilen bayiliklerin her türlü hukuki ve cezai sorumluluğu bu tüzel kişiye aittir.”; denilmiş;Yönetmeliğin 16.maddesinde “Sabit bayilik ruhsatı verilmesi şartları”, 17.maddesinde “Bayilerinişyerlerinde aranılacak asgari nitelikler”,18.maddesinde “Sabit bayiliklerin verilmesinde izlenecekyöntem”, 19.maddesinde “Sabit bayilik teminatı”, 20.maddesinde “Sabit bayi komisyonu ve ikramiyeödeme primi oranı” 21.maddesinde “Sabit bayiinin adres değişikliği”, 22.maddesinde “Sabit bayiliğindevredilmesi”, 23.maddesinde “Sabit bayilik faaliyetinin sürekliliği ve yürütülmesi” ne ilişkindüzenlemelere yer verilmiş;“Sabit bayilik ruhsatının iptali” başlığını taşıyan 24.maddede ise “(1) Aşağıda belirtilen hallerdebayilik ruhsatı, Teşkilat tarafından tek taraflı olarak ve herhangi bir bildirim süresine uyulmaksızın iptaledilir:a) Gerçek kişi bayiinin ölmesi halinde mirasçılarından altmış gün içinde bayilik ruhsatı talebindebulunulmaması,b) Bayilik ruhsatını haiz olan şirketin iflas etmesi,c) İzinli süreler ve mücbir sebepler dışında, her ne sebeple olursa olsun bayiinin bir takvim yılıiçerisinde, izinsiz toplam on beş gün oyun oynatmaması,ç) Teşkilatın izni olmaksızın, işyerinde Teşkilata ait olmayan oyunlar oynatması,d) Teşkilat tarafından her bayi için belirlenen haftalık hasılat limitinin üzerinde oyun oynatılması,e) Oyun bedellerinin kayıt dışı olarak bayiinin kendi nam ve hesabına tahsil edilmesi,f) Yetkisi dahilindeki ikramiye ödeme taleplerini geri çevirmesi, g) Bayi olabilme şartlarından herhangi birini kaybetmesi veya ruhsat verildikten sonra buşartlardan herhangi birine sahip olmadığının anlaşılması,ğ) Teşkilatın itibarını zedeleyecek veya Teşkilata olan güvenin sarsılmasına neden olacakdavranış, yayın veya faaliyetlerde bulunulması, Teşkilat tarafından verilen talimat ve kurallara riayetedilmemesi,h) Teşkilatın veya Başbayiinin yetkili personellerine fiili saldırı, hakaret ve tehditte bulunulması,ı) Teşkilat veya Başbayiinin mallarına kasıtlı zarar verilmesi,i) 18 yaşından küçüklere oyun oynatılması veya ikramiye ödenmesi,j) Yılbaşından itibaren dörder aylık periyotlardaki asgari haftalık satış hasılatı ortalamasının Yönetim
Kurulunca belirlenen limitin altında olması,k) Teşkilattan yazılı izin almadan adresini değiştirmesi veya bayiliği devretmesi,l) Teşkilata ait olan oyun hasılatlarının işlemiş yasal faiziyle birlikte veya gecikme cezalarınıntamamının yatırma tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde ödenmemesi,m) Teşkilata ait olan oyun hasılatının bir takvim yılı içerisinde beş kez geç ödenmesi,n) Güncellenen teminat miktarının süresinde tamamlanmaması,o) Süreli teminat mektuplarının süresi dolmadan en geç on gün önce yenilenmemesi,ö) Yasa dışı bahis oynatılması, oynatılmasına aracılık edilmesi, bunlara yer veya imkan sağlanmasıveya bunların reklam ve tanıtımın yapılması,p) Haklı bir gerekçe olmadan bilet iptal edilmesi, iptal edilen biletlerin bir yıl süresincesaklanmaması veya iptal edilen biletlerin talep tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde Teşkilatateslim edilmemesi,r) Oyunları, Teşkilat tarafından belirlenen değerinden fazla bedelle oynatması,s) Borç mukabili veya kredi kartıyla ya da kredili hesaptan oyun bedelini tahsil etmek suretiyleoyun oynatılması,(2) Teşkilat tarafından bayilik ruhsatı iptal edilenlere yeniden bayilik ruhsatı verilmez.” hükmü yeralmıştır.Öte yandan, Spor Toto Teşkilat Müdürlüğü ile davacı arasında 11.01.2010 tarihinde, 112116Numaralı Spor Toto Sayısal Bayilik Sözleşmesi imzalanmıştır.Söz konusu Sözleşmenin 2. maddesinin (a) bendinde, 7258 sayılı Futbol MüsabakalarındaMüşterek Bahisler Tertibi Hakkında Kanun, Futbol Müsabakalarında Müşterek Bahisler Tüzüğü, FutboldaMüşterek Bahis Oyunları Uygulama Yönetmeliği ve bunlara ait tebliğler ve talimatların, bu sözleşmeninvazgeçilmez parçası olduğu, bunların bayilere ait hükümlerine, bayiinin aynen uymakla yükümlübulunduğu; Bayiinin Teşkilatın ve Başbayiinin re’sen vereceği talimatlara, mevcut veya değişebilecekYönetmelik vb. düzenlemelere uymayı peşinen kabul edeceği; 8.maddenin (b) bendinde, ödeme ile ilgilimaddeler ve bayiinin başbayie karşı olan yükümlülükleri de dahil olmak üzere, bayi tarafından iş busözleşmenin maddelerine uyulmaması halinde bayilik ruhsatının Teşkilat tarafından ayrıca herhangi birgerekçe gösterilmeksizin iptal edileceği; (d) bendinde, bayilik ruhsatının herhangi bir sebeple iptalihalinde sözleşmenin kendiliğinden feshedilmiş sayılacağı hükme bağlanmıştır.Uyuşmazlık konusu sözleşmenin hukuki niteliği incelendiğinde;İdare, özel hukuk kişileri gibi özel hukuk sözleşmeleri yapabildiği gibi; kamusal yetkisinin verdiğiüstünlük ve ayrıcalıklara dayanarak konusu, hüküm ve koşulları bakımından özel hukuk sözleşmelerindenfarklı olan sözleşmeler de yapabilir. İdare hukuku esaslarına tabi bulunan bu sözleşmeler “idari sözleşme”olarak adlandırılırlar. İdarenin, genel ehliyetini kullanarak, sözleşme serbestisi ve tarafların eşitliğigözetilerek gerçekleştirdiği sözleşmelerin tamamen özel hukuk hükümlerine tabi olması ve dolayısıylabunların yargısal denetiminin adli yargı yerince yapılmasına karşılık, 2577 sayılı Yasa’nın idari davatürlerinin sayıldığı 2/1-c maddesinde belirtildiği üzere, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi amacıylave kamusal nitelikte üstün hak ve yetkilere dayanarak yaptığı idari sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklarıngörüm ve çözümünde ise, idari yargı yerleri görevli bulunmaktadır.Anılan düzenlemeler uyarınca, müşterek bahisler ile şans oyunları düzenleme hak ve yetkisi,Gençlik ve Spor Bakanlığına bağlı, tüzel kişiliği haiz Spor Toto Teşkilat Başkanlığı’na ait olduğuna ve buhak, bir sözleşme ile bayilik ruhsatı alma koşullarını taşıyanlara devredilebildiğine göre, buna ilişkinbayilik sözleşmesinin, bir genel hizmetin yürütülmesi için yapılan idari sözleşme olduğu açıktır.Olayda, davacının davalı idare ile 11.01.2010 tarihinde şans oyunları bayilik sözleşmesiimzalayarak 112116 nolu bayilik ruhsatı alıp, faaliyet göstermeye başladığı, sonrasında, yapılan kontrol vedenetimlerde davacının çocuğa oyun oynattığının tespiti üzerine, davalı idare tarafından davacıyagönderilen 02.07.2010 tarih, 4313 sayılı yazı ile, Spor Müsabakalarına Dayalı Sabit İhtimalli ve MüşterekBahis Oyunları Uygulama Yönetmeliği’nin 24/i maddesi gereğince bayiliğinin Spor Toto TeşkilatBaşkanlığı’nın 30.06.2010 gün ve 4281 sayılı oluruna istinaden iptal edildiğinin davacıya bildirildiği,bunun üzerine davacı tarafından bu işlemin iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.Bu durumda, idarece, kamu gücüne dayanılarak tek yanlı düzenlenen bayilik sözleşmesinde yeralan yaptırımların uygulanmasına ilişkin işlemin iptali isteminden doğan uyuşmazlığın çözümünde, idariyargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.Öte yandan, dava konusu işlemin, hem bayilik sözleşmesine, hem de Spor Müsabakalarına DayalıSabit İhtimalli ve Müşterek Bahis Oyunları Uygulama Yönetmeliği hükümleri uyarınca tesis edildiği; İdarenin sözleşmeyi anılan Yönetmelik hükümleri uyarınca tek taraflı olarak iptal etme yetkisi göz önünealındığında, sadece sözleşme hükümlerinin uygulanmasından kaynaklanan bir uyuşmazlıktan söz etmeolanağı da bulunmamaktadır.Açıklanan nedenlerle, Ankara 15. İdare Mahkemesi’nce verilen görevsizlik kararının kaldırılmasıgerekmiştir.S O N U Ç
: Davanın çözümünde İDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Ankara 15.İdare Mahkemesi’nin 19.10.2010 gün ve 2010/1441 Esas, 2010/1211 Karar sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 14.7.2014 gününde Üye Nurdane TOPUZ’un KARŞI OYU ve OYÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Serdar
ÖZGÜLDÜRÜyeEyüp Sabri BAYDAR
ÜyeAlaittin AliÖĞÜŞ
Üye
Ali
ÇOLAK
ÜyeAyhanAKARSU
ÜyeNurdaneTOPUZ
ÜyeMehmetAKBULUT