T.C.UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO
: 2015 / 311
KARAR NO
: 2015 / 327
KARAR TR
: 4.5.2015ÖZET : Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı mesleklisesinde usta öğretici olarak görev yapan davacının,haksız olarak görevine son verilmesi nedeniyle, talepettiği maddi ve manevi tazminatın ödenmesi istemiyleaçtığı davanın, ADLİ YARGI YERİNDEçözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R Davacı
:S.C.Vekili
:Av.S.Ç.Davalı
: Adli YargıdaMilli Eğitim Bakanlığı (Nezihe Yalvaç Anadolu Otelcilik ve Turizm
Meslek Lisesi Müdürlüğü)
Vekili
:Av.A.A.
İdari Yargıda
Adana ValiliğiO L A Y
: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı Nezihe YalvaçAnadolu Otelcilik ve Turizm Meslek Lisesi’nde 13.04.2006 tarihinde usta öğretici olarak göreve başladığını, hafta içigünlerde saat 08:00’dan 16:00’ a kadar ve 16:00’dan 24:00’a kadar iki vardiya şeklinde, misafir yoğunluğunun fazlaolduğu dönemlerde ise aralıksız 15 gün çalıştığı zamanların olduğunu, çalıştığı zaman zarfında hiç yıllık izin kullanmadığını,dini ve milli bayramlarda da izin gününe denk gelen günler dışında sürekli çalıştığını, çalıştığı sürecin son 6-7 aylıkdöneminde okul müdürü S.A.A.’ın psikolojik baskılarına maruz kaldığını, bu durumdan çok rahatsız olduğunu verahatsızlığını dile getirdiğini, nihayetinde davacının raporlu olduğu bir dönemde müdür S.A.A.tarafından kötü niyetli birşekilde işine son verildiğini, bu şekilde zarara uğratıldığını belirterek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 300,00TL kıdem alacağı, 400,00 TL fazla mesai ücreti, 100,00 TL hafta ve genel tatil ücreti, 100,00 TL yıllık izin alacağı,100,00 TL ihbar tazminatı, 100,00 TL yıl sonu kar payı ve 5.000,00 TL manevi tazminatın, iş aktinin sona erdiği tarihtenitibaren işleyecek en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tazminine karar verilmesi istemi ile adli yargıda dava açmıştır.
ADANA 3. İŞ MAHKEMESİ; 10.01.2012 gün ve 2011/133 Esas, 2012/13 Karar sayılı kararında özetle;davacının Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı Nezihe Yalvaç Anadolu Otelcilik ve Turizm Meslek Lisesi’nde usta öğreticiolarak çalıştığını, İlçe Milli Eğitim Müdürü’nün istemi ve ilçe kaymakamının onayı ile göreve başladığını, davacıya 657sayılı Kanun’un 89. Maddesi gereğince Bakanlar Kurulu kararı üzerine Maliye Bakanlığı’nca belirlenen ücretinödendiğini, davacı ile davalı arasında iş sözleşmesinin de bulunmaması nedeni ile, statü hukukuna tabi davacı yönünden,açılan davanın idari yargıda görülmesi gerektiğini belirterek; davanın görev nedeni ile reddine karar vermiş, verilen karartaraflarca temyiz edilmeksizin 19.01.2012 tarihinde kesinleşmiştir.Davacı vekili bu kez aynı gerekçelerle, davacının işine son verilmesi nedeni ile uğradığı 7.500,00 TL fazla çalışmave tatil ücreti, 6.500,00 TL emeklilik ikramiyesi, 7.000,00 TL davacının isten çıkartılması nedeni ile yoksun kaldığıkazanç bedeli ve 5.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 26.000,00 TL’nin davalıdan tazminine kararverilmesi istemi ile idari yargıda dava açmıştır.Adana 2.İdare Mahkemesi; 14.02.2012 gün ve 2012/194 Esas, 2012/169 Karar sayılı kararında özetle;7.500,00 TL fazla çalışma ve tatil ücreti için ayrı, 6.500,00 TL emeklilik ikramiyesi için ayrı, 7.000,00 TL davacınınisten çıkartılması nedeni ile yoksun kaldığı kazanç bedeli ve 5.000,00 TL manevi tazminat için ayrı olmak üzere üç ayrıdavanın açılması gerektiğini belirterek dava dilekçesinin reddine karar vermiştir.Davacı vekili bu kez aynı gerekçelerle, davacının işine son verilmesi nedeni ile uğradığı 7.000,00 TL maddi ve5.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tazminine karar verilmesi istemi ile idari yargıda dava açmıştır.Adana 2.İdare Mahkemesi: 30.03.2012 gün ve 2012/410 Esas nolu kararı ile: davanın doğru hasım olan AdanaValiliği husumetiyle incelenmesi gerektiğinden dava dilekçesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun15.maddesinin 1/c fıkrası gereğince gerçek hasım olarak tespit edilen Adana Valiliği’ne kararla birlikte tebliğ edilmeksuretiyle dava dosyasının tekemmül ettirilmesine karar vermiştir.
Adana 2.İdare Mahkemesi; 28.02.2013 gün ve 2012/410 Esas, 2013/321 Karar sayılı kararı ile davacınıngeçici personel olarak değil, 657 sayılı Kanun’un 89. Maddesi gereğince usta öğretici olarak görevlendirildiğini,hakkında tutulan 30.12.2010 tarihli tutanak içeriği itibari ile de iş aktinin feshedilmesi konusunda davalıya izafeedilebilecek bir kusurun da bulunmadığını belirterek; davacının davasının esastan reddine karar vermiş, verilen kararadavacı vekili tarafından itiraz edilmiştir.
Adana Bölge İdare Mahkemesi; 05.02.2014 gün ve 2013/3375 Esas, 2014/765 Karar sayılı kararında özetle; davacının 506 sayılı Kanun yürürlükte iken mahalli mülki amirin atama tasarrufu ile işe alınan ve işe giriş bildirgesi bulunankamu görevlisi olduğunu, anlaşmazlığın iş aktinin kim tarafından feshedildiği ve bu feshin haklı nedenlere dayanıpdayanmadığı, buna bağlı olarak davacıya iş kanununa göre kıdem tazminatı (iş sonu tazminatı, emeklilik ikramiyesi)ödenmesi gerekip gerekmediğine ilişkin olduğunu, bu durumda davanın 5510 sayılı Kanun’un 101. maddesi gereğinceadli yargıda görülmesi gerektiğini belirterek, Adana 2. İdare Mahkemesi kararının görev nedeni ile bozulmasınahükmetmiş, davalı vekilinin karar düzeltme talebi de aynı mahkemenin 4.12.2014 gün ve 2014/3383 Esas, 2014/7739Karar sayılı kararı ile reddedilmiş ve verilen karar bu şekilde kesinleşmiştir.
ADANA 2. İDARE MAHKEMESİ; 9.3.2015 gün ve 2015/375 Esas sayılı kararı ile; 506 sayılı Kanun’unyürürlükte bulunduğu dönemde mahalli mülki amirin tasarrufu ile işe alınan davacının açtığı kıdem tazminatına ilişkindavanın, 5510 sayılı Kanun’un 101. maddesi gereğince adli yargıda görülmesi gerektiğini, ancak aynı konuya ilişkinolarak Adana 3. İş Mahkemesi’nin 10.01.2012 gün ve 2011/133 Esas, 2012/13 Karar sayılı kararı ile görevsizlik kararıverildiğini belirterek; dosyanın görevli yargı yerinin belirlenmesi için 2247 sayılı Kanun’un 19. maddesi gereğinceUyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderilmesine karar vermiştir.İNCELEME VE GEREKÇE: Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü’nün, Serdar ÖZGÜLDÜR’ünBaşkanlığında, Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, Alaittin Ali ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSUve Mehmet AKBULUT’un katılımlarıyla yapılan 4.5.2015 günlü toplantısında;l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; İdareMahkemesince, idari yargı dosyası ile 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesinde öngörülen şekilde Mahkememizebaşvurulduğu, dosya kapsamında Adana 3. İş Mahkemesi’nin 10.01.2012 gün ve 2011/133 Esas, 2012/13 Karar sayılıdosyasına rastlanılmamış ise de ilgili dosyanın yine Mahkememizin 2014/1152 Esas sayılı dosyası içinde bulunduğu tespitedilmiş ve bu dosya içinden temin edilmiş olmakla, usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından, adli veidari yargı yerleri arasında doğan görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.Ayrıca her ne kadar davacı vekilinin adli yargıda açılan dava dilekçesinde maddi tazminata ilişkin bir taleptebulunmadığı, idari yargıda açtığı davada ise maddi tazminat talebinde bulunduğu, bu itibarla dava konularının aynıolmadığı düşünülebilir ise de; davacının talebi dava dilekçesi içeriği ile birlikte incelendiğinde, davacının esasen işyerinden emekli olmadığı, çeşitli nedenlerle davalı ile arasındaki iş ilişkisinin davalı tarafından sonra erdirildiği, bu nedenleesasen talebinin iş yerinden ayrılması nedeni ile oluştuğu ileri sürülen maddi ve manevi tazminatın kendisine ödenmesineilişkin olduğu, davacının adli yargıda verdiği dava dilekçesi ve idari yargıda verdiği dava dilekçesinin bu itibarla aynıkonuya ilişkin olduğu anlaşılmakla; yapılan başvurunun 2247 sayılı Kanun’un 19. maddesi gereğince inceleme koşullarınıtaşıdığı kanaatine ulaşılmıştır. Nitekim Adana Bölge İdare Mahkemesi de, 05.02.2014 gün ve 2013/3375 Esas,2014/765 Karar sayılı bozma kararında, söz konusu hususa temas etmiştir.II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN’ın, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen YargıtayCumhuriyet Savcısı Uğurtan ALTUN ile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adli yargının görevli olduğu yolundakisözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:Dava, Adana İli, Seyhan İlçesi, Nezihe Yalvaç Anadolu Otelcilik ve Turizm Meslek Lisesi Müdürlüğünde13.4.2006-31.12.2010 tarihleri arasında 657 sayılı Kanunun 89.maddesi uyarınca ücretli olarak usta öğretici olarakgörev yapan davacının, sözleşmesinin haksız olarak feshedildiğinden bahisle işten çıkarılması nedeniyle yoksun kaldığınıileri sürdüğü 12.000,00 TL tazminatın iş akdinin feshedildiği tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tazminiistemiyle açılmıştır.506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 2. maddesinde “Bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işverentarafından çalıştırılanlar bu kanuna göre sigortalı sayılırlar…” denilmiş, aynı Yasanın “Uyuşmazlıkların Çözüm Yeri”Başlıklı 134. maddesinde, “Bu kanunun uygulanmasından doğan uyuşmazlıklar, yetkili iş mahkemelerinde veya budavalara bakmakla görevli mahkemelerde görülür” hükmüne yer verilmiş; 506 sayılı yasa hükümleri 01.10.2008tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 106. maddesi ile yürürlüktenkaldırılmıştır. 5510 sayılı Kanunun 3.maddesinde; kısa ve/veya uzun vadeli sigorta kolları bakımından adına primödenmesi gereken veya kendi adına prim ödemesi gereken kişi sigortalı olarak tanımlanmış; 79.madde ile başlayan Dördüncü Kısmında, primlere ilişkin hükümlere yer verilmiş; 101. maddesinde “Bu kanunda aksine hüküm bulunmayan
hallerde, bu kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklar İş Mahkemelerinde görülür” denilmiştir.Öte yandan, 4857 sayılı İş Kanununun 1.maddesinde, Kanunun amacının, işverenler ile bir iş sözleşmesinedayanarak çalıştırılan işçilerin çalışma şartları ve çalışma ortamına ilişkin hak ve sorumluluklarını düzenlemek olduğubelirtilmiş; aynı zamanda, bakılan davanın da konusunu oluşturan “İş Sözleşmesi, Türleri ve Feshi” hususuna Kanunun8.maddesi ve devamında, kıdem tazminatı, ücretli izin, bildirim süresinden kaynaklanan yükümlülük ve haklara ilişkinhususlara ise Kanunun değişik maddelerinde yer verilmiştir.Diğer taraftan; 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 1. maddesinde, “İş Kanununa göre işçi sayılan kimselerle(o kanunun değiştirilen ikinci maddesinin Ç, D ve E fıkralarında istisna edilen işlerde çalışanlar hariç) işveren veya işverenvekilleri arasında iş akdinden veya iş Kanununa dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarınınçözülmesi ile görevli olarak lüzum görülen yerlerde iş mahkemeleri kurulur.Bu mahkemeler:A) (Mülga: 18/10/2012-6356/81 md.)B) İşçi Sigortaları Kurumu ile sigortalılar veya yerine kaim olan hak sahipleri arasındaki uyuşmazlıklardan doğanitiraz ve davalara da bakarlar.İş mahkemesi kurulmamış olan yerlerdeki bu davalara o yerde görevlendirilecek mahkeme tarafından, temsilciüyeler alınmaksızın, bu kanundaki esas ve usullere göre bakılır.Fiili ve hukuki imkânsızlıklar dolayısıyla iş mahkemesinin toplu olarak görevini yapamadığı hallerde de yukarıdakifıkra hükmü uygulanır.(Ek fıkra: 2/7/2012-6352/39 md.) Birden fazla iş mahkemesi bulunan yerlerde, sosyal güvenlik hukukundankaynaklanan davaların görüleceği iş mahkemeleri, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından belirlenebilir.”denilmiştir.Dosya kapsamında yapılan incelemede; davacı Selda Cesur’un 13.04.2006-31.12.2010 tarihleri arasındaNezihe Yalvaç Anadolu Otelcilik ve Turizm Meslek Lisesinde usta öğretici olarak çalıştığı, 30.12.2010 tarihinde işineson verildiğini belirterek, maddi ve manevi zararının davalıdan tahsiline karar verilmesi istemiyle iş bu davanın açıldığıanlaşılmıştır.Davacının, 506 sayılı Yasa yürürlükte iken mahalli mülki amirin tasarrufu ile çalıştığı, idareyle arasında bir hizmetilişkisi kurulduğu, talep edilen tazminatların iş kanunundan kaynaklanan haklardan olduğu ve gerek işe alındığı tarihteyürürlükte olan 506 sayılı Kanun, gerek idarece işine son verildiği tarihte yürürlükte olan 5510 sayılı Kanunun 101 ncimaddesi hükmü uyarınca bu uyuşmazlıkta İş Mahkemelerinin görevli bulunduğu dikkate alındığında, uyuşmazlığın özelhukuk hükümlerine göre görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.Açıklanan bu nedenlerle, Adana 2.İdare Mahkemesi’nin başvurusunun kabulü ile Adana 3.İş Mahkemesi’nceverilen görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Adana 2.İdareMahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Adana 3.İş Mahkemesi’nin 10.01.2012 gün ve E:2011/133,K:2012/13 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 4.5.2015 gününde OY BİRLİĞİ İLEKESİN OLARAK karar verildi.
BaşkanSerdar ÖZGÜLDÜR
ÜyeEyüp SabriBAYDAR
ÜyeAlaittin AliÖĞÜŞ ÜyeAliÇOLAK
ÜyeAyhanAKARSUÜyeNurdaneTOPUZ
ÜyeMehmetAKBULUT