T.C.UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO
: 2015 / 414
KARAR NO : 2015 / 424
KARAR TR
: 1.6.2015 ÖZET : Davacıya ait aracın, kendisine yeşil ışık yanmasısebebi ile geçiş için hareket ettiği esnada, diğer yöne deyeşil ışık yanması sebebi ile geçiş yapan araç ileçarpışması neticesinde meydana gelen trafik kazasısonucu araçta oluşan zararın olayda kusuru bulunandavalıdan tazmini istemi ile açılan davanın; 2918 sayılıYasanın 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 110.Maddesi gereğince ADLİ YARGI YERİNDEçözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R Davacı
: A.R.B.Vekili
: Av.M.K. Davalılar
: 1. Anadolu Elektrik San.Tic.Ltd.Şti.
(Adli Yargıda)Vekilleri
: Av.S.K. & Av.E.T.
2.Gaziantep B.B.B.
(Adli ve İdari Yargıda)Vekili
: Av.K.S.
O L A Y
: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının mülkiyetinde olup olay günü Mehmet GünayBaturu’nun sevk ve idaresinde bulunan 27 ER 190 plakalı aracın Milli Egemenlik Bulvarı üzerinde yanan kırmızı ışıktabeklerken, ışığın yeşil yanması ile harekete geçtiği esnada, M.Fevzi Çakmak istikametinden gelen araçlara da aynı andayeşil yanması nedeni ile bu yönden direk geçmekte olan 27 BV 484 plakalı araç ile çarpışması neticesinde maddi hasarlıtrafik kazasının meydana geldiğini, meydana gelen kazanın trafik ışıklandırması sinyalizasyon hatasından kaynaklandığınıbelirterek, dava konusu araçta meydana gelen 4.555,00 TL’lik zararın olayda kusuru bulunan davalılardan müşterekenve müteselsilen tazmini istemi ile 17.08.2011 tarihinde adli yargıda dava açmıştır.Gaziantep 4.Sulh Hukuk Mahkemesi: 04.07.2012 gün ve 2011/1395 Esas, 2012/803 Karar sayılı kararı ileaynen: “Dava, Davalıların hizmet kusuruna dayalı tazminat davasıdır. Davalı Belediyenin hizmet kusuruna dayalı olarakdavanın açılmış olması sebebiyle görevli mahkeme Gaziantep idare Mahkemesi'dir. Bu sebeple davalı Belediyeyönünden davanın görev yönünden reddine, davalı Anadolu Elektrik San. Tic. Ltd.Şti. yönünden ise davacının açmışolduğu davasını ispat edememesi nedeni ile davanın reddine” şeklindeki gerekçesi ile davanın açılış tarihi itibariyleGaziantep İdare Mahkemesi’nin görevli olması nedeniyle görev yönünden reddine, davacının davalı şirket yönündenaçmış olduğu davasını ispat edemediğinden reddine karar vermiş, verilen karar davacı vekiline 22.11.2012 tarihinde,davalı vekiline 29.11.2012 tarihinde tebliğ edilmiş olup, tarafların kararı temyiz etmemesi üzerine karara şerh edildiğiüzere 17.12.2012 tarihinde kesinleşmiştir. Davacı vekili bu kez; aynı istemlerle davalılardan sadece Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanlığı’na karşıidari yargı yerinde dava açmıştır.Gaziantep 2.İdare Mahkemesi: 09.03.2015 gün ve 2014/1264 Esas sayılı kararı ile aynen; “Uyuşmazlık konusuolayda; 2918 sayılı Yasa’nın 19.1.2011 tarihinde yürürlüğe giren 110. maddesi ile yukarıya alman diğer hükümleribirarada değerlendirildiğinde, bahsi geçen Kanun maddesinin karayollarında can ve mal güvenliği yönünden trafikdüzeninin sağlanarak trafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacak önlemleri kapsadığı ve Kanunun, trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri, bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgili kuruluşları ve bunların görev,yetki ve sorumlulukları ile, çalışma usullerini kapsadığı, dolayısıyla oluşan trafik kazası nedeniyle açılacak sorumlulukdavalarının görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli olacağı anlaşılmış olup; mülkiyeti davacıya ait 27 ER 190plakalı aracın seyir halinde iken sinyalizasyon hatası nedeniyle meydana geldiği ileri sürülen trafik kazası neticesindehasarlandığı olayda araçta oluşan maddi zararın tazmini istemiyle açılan iş bu davanın görüm ve çözümünün adli yargıyerinin görev alanına girdiği sonucuna varılmıştır.” şeklindeki gerekçesi ile davanın adli yargının görev alanına girdiğinibelirterek, 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun’un 19.maddesi hükümleriuyarınca görevli yargı merciinin belirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderilmesine, dosyaincelemesinin Uyuşmazlık Mahkemesi’nce karar verilinceye kadar ertelenmesine karar vererek dosya Mahkememizegönderilmiştir.İNCELEME VE GEREKÇE :Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü’nün, Serdar ÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında, Üyeler: Eyüp SabriBAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, Alaittin Ali ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU, Mehmet AKBULUT ’unkatılımlarıyla yapılan 1.6.2015 günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME:Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; 2918 sayılı Kanun’dankaynaklanan sorumluluk davasında adli ve idari yargı yerleri arasında 2247 sayılı Kanunun 19.maddesinde öngörülenbiçimde görev uyuşmazlığı doğduğu, idari yargı dosyasının son görevsizlik kararını veren mahkemece, adli yargı dosyasıda temin edilmek suretiyle Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim Birgül YİĞİT’in, davanın çözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Uğurtan ALTUN’un adli yargının, Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:Dava, olay günü Kalyon kavşağı, Milli Egemenlik Bulvarı istikametinde kırmızı ışıkta bekleyen, davacıya ait 27ER 190 plakalı aracın, kendisine yeşil ışık yanması sebebi ile Ali Fuat Cebesoy Bulvarına geçiş için hareket ettiği esnada,bu yöne de yeşil ışık yanması sebebi ile M.Fevzi Çakmak istikametinden direk gelen 27 BV 484 plakalı araç ileçarpışması neticesinde meydana gelen trafik kazası sonucu araçta meydana gelen zararın olayda kusuru bulunandavalıdan tazmini istemi ile açılmıştır.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 1.maddesinde, Kanunun amacının karayollarında can ve mal güvenliğiyönünden trafik düzenini sağlayacak ve trafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacak önlemleri belirlemek olduğu;“Kapsam” başlıklı 2. maddesinde, bu Kanunun trafikle ilgili kuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri bunların uygulamasınıve denetlenmesini ilgili kuruluşları ve bunların görev, yetki ve sorumluluk, çalışma usulleri ile diğer hükümleri kapsadığı vebu kanunun karayollarında uygulanacağı; 10. maddesinde, yapım ve bakımdan sorumlu olduğu yolları trafik düzeni vegüvenliğini sağlayacak durumda bulundurmanın gerekli görülen kavşaklara ve yerlere trafik ışıklı işaretleri, işaret levhalarıkoymak ve yer işaretlemeleri yapmanın Belediye Trafik birimlerinin görev ve yetkileri arasında olduğu belirtilmiştir.Öte yandan 2918 sayılı Yasanın 19.01.2011 günlü Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6099 sayılıYasanın 14. maddesiyle değişik 110. maddesinde “İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşları olan araçlarınsebebiyet verdiği zararlara ilişkin olanları dahil, bu Kanundan doğan sorumluluk davaları, adli yargıda görülür. Zarargörenin kamu görevlisi olması, bu fıkra hükmünün uygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelen tren-trafikkazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır.Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veyasigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yermahkemesinde de açılabilir”; Geçici 21. maddesinde de “Bu Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasının göreveilişkin hükmü, yürürlüğe girdiği tarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde açılmış bulunandavalara uygulanmaz” denilmiştir.Dosyanın incelenmesinden; davacı tarafından 02.06.2011 günü, Kalyon kavşağında M.Fevzi Çakmak ve MilliEgemenlik Bulvarı istikametine aynı anda yeşil ışık yanması nedeni ile meydana gelen trafik kazası nedeni ile kendisine ait27 ER 190 plakalı araçta oluşan zararın, olayda kusuru bulunan davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili istemi ileGaziantep 4.Sulh Hukuk Mahkemesi’nde açıldığı, davanın görev yönünden reddedilmesi üzerine bu kez Gaziantep2.İdare Mahkemesi’nde dava açıldığı, Gaziantep 2.İdare Mahkemesi’nce davada adli yargının görevli olduğubelirtilerek; 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesi Kanunu’nun 19.maddesi gereğince görevli yargı yerinin belirlenmesiamacı ile dosyanın Mahkememize gönderildiği anlaşılmıştır.2918 sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasının iptali istemiyle Bursa 3.Asliye Hukuk Mahkemesi veBatman 2.Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan itiraz başvuruları üzerine konuyu inceleyen Anayasa Mahkemesi, şugerekçesi ile anılan kuralı Anayasaya aykırı görmemiş ve iptal istemini oy birliğiyle reddetmiştir: “… AnayasaMahkemesi’nin daha önceki kimi kararlarında da belirtildiği üzere, tarihsel gelişime paralel olarak Anayasa’da adli veidari yargı ayırımına gidilmemiş ve idari uyuşmazlıkların çözümünde idare ve vergi mahkemeleriyle Danıştay yetkilikılınmıştır. Bu nedenle, genel olarak idare hukuku alanına giren konularda idari yargı, özel hukuk alanına giren konulardaadli yargı görevli olacaktır. Bu durumda, idari yargının görev alanına giren bir uyuşmazlığın çözümünde adli yargınıngörevlendirilmesi konusunda kanun koyucunun mutlak bir takdir yetkisinin bulunduğunu söylemek olanaklı değildir.Ancak, idari yargının denetimine bağlı olması gereken idari bir uyuşmazlığın çözümü, haklı neden ve kamu yararınınbulunması halinde kanun koyucu tarafından adli yargıya bırakılabilir. İtiraz konusu kural, trafik kazasında zarar göreninasker kişi ya da memur olmasına, aracın askeri hizmete ilişkin olmasına veya olayın hemzemin geçitte meydana gelmesidurumlarına göre farklı yargı kollarında görülmekte olan 2918 sayılı Kanun’dan kaynaklanan tüm sorumluluk davalarınınadli yargıda görüleceğini öngörmektedir. İtiraz konusu düzenlemenin gerekçesinde de ifade edildiği gibi, askeri idariyargı, idari yargı veya adli yargı kolları arasında uygulamada var olan yargı yolu belirsizliği giderilerek söz konusudavalarla ilgili olarak yeknesak bir usul belirlenmektedir. Aynı tür davaların aynı yargı yolunda çözümlenmesi sağlanarakdavaların görülmesi ve çözümlenmesinin hızlandırıldığı, bu suretle kısa sürede sonuç alınmasının olanaklı kılındığı ve bununsöz konusu davaların adli yargıda görüleceği yolunda getirilen düzenlemenin kamu yararına yönelik olduğuanlaşılmaktadır. Öte yandan, 2918 sayılı Kanun’da tanımlanan Karayolu şeridi üzerindeki araç trafiğinden kaynaklanansorumlulukların, özel hukuk alanına girdiği konusunda bir tartışma bulunmamaktadır. İdare tarafından kamu gücündenkaynaklanan bir yetkinin kullanılması söz konusu olmadığı gibi, aynı karayolu üzerinde aynı seyir çizgisinde hareket eden,bu nedenle aynı tür risk üreten araçlar arasında özel-kamu ayırımı yapılmasını gerektiren bir neden de yoktur. Açıklanannedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa’nın 2.,125. ve 155. maddelerine aykırı değildir. İtirazın reddi gerekir…” (Any.Mah.nin 26.12.2013 tarih ve E.2013/68, K.2013/165 sayılı kararı; R.G. 27.3.2014, Sayı: 28954, s.136-147.)Anayasa’nın 158 inci maddesinin son fıkrasında “ Diğer mahkemelerle, Anayasa Mahkemesi arasındaki görevuyuşmazlıklarında, Anayasa Mahkemesi’nin kararı esas alınır.” denilmektedir. Anayasa Mahkemesi’nin yukarıdagerekçesine yer verilen kararı, yasa koyucunun idari yargının görevine giren bir konuyu adli yargının görevine
verebileceğine, dolayısiyle 2918 sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrası ile öngörülen, bu Kanun’dan doğantüm sorumluluk davalarının adli yargıda görülmesi düzenlemesinin Anayasa’ya aykırı bulunmadığına dair olup, esasitibariyle görev konusunda verilmiş bir karardır ve Anayasa’nın 158 inci maddesi uyarınca, başta Mahkememiz olmaküzere diğer yargı organları bakımından da uyulması zorunlu bir karar mesabesindedir.Bu durumda, 2918 sayılı Yasanın 19.1.2011 tarihinde yürürlüğe giren 110. maddesi ile AnayasaMahkemesi’nin işaret edilen kararı gözetildiğinde, bahsi geçen Kanun maddesinin karayollarında, can ve mal güvenliğiyönünden trafik düzeninin sağlanarak trafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacak önlemleri kapsadığı veKanunun, trafikle ilgili kuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri, bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgili kuruluşlarıve bunların görev yetki ve sorumlulukları ile, çalışma usullerini kapsadığı, dolayısıyla oluşan trafik kazası nedeniyleaçılacak sorumluluk davalarının görüm ve çözümünde adli yargının görevli olduğu; meydana gelen zararın tazminiistemiyle açılan bu davanın da adli yargı yerinde çözümlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.Açıklanan nedenlerle davanın görüm ve çözümü adli yargı yerinin görevine girdiğinden Gaziantep 2.İdareMahkemesi’nce yapılan başvurunun kabulü ile, Gaziantep 4.Sulh Hukuk Mahkemesi’nce verilen görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Gaziantep 2.İdareMahkemesi’nce yapılan BAŞVURUNUN KABULÜ ile, Gaziantep 4.Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 04.07.2012 gün ve2011/1395 Esas, 2012/803 Karar sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 1.6.2015 günündeÜye Eyüp Sabri BAYDAR’ın KARŞI OYU ve OY ÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Serdar
ÖZGÜLDÜRÜyeEyüp Sabri BAYDAR
ÜyeAlaittin AliÖĞÜŞ
Üye
Ali
ÇOLAK
ÜyeAyhanAKARSU
Üye Nurdane
TOPUZ
Üye Mehmet AKBULUT