Hukuk Bölümü
2011/166 E. , 2011/269 K.DAVACIYA AIT YAPININ, IMAR PLANINDA YOL ALANINDA KALMASI NEDENIYLE YIKTIRILMASINDANDOLAYI UĞRANILAN ZARARIN TAZMINI ISTEMIYLE AÇILAN DAVANIN, İDARİ YARGI YERİNDEÇÖZÜMLENMESI GEREKTIĞI HK.İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU (2577) Madde 2UYUŞMAZLIK MAHKEMESİNİN KURULUŞ VE İŞLEYİŞİ HAKKINDA KANUN (2247) Madde 10UYUŞMAZLIK MAHKEMESİNİN KURULUŞ VE İŞLEYİŞİ HAKKINDA KANUN (2247) Madde 12"İçtihat Metni"Adalet Bakanlığı Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığınca hazırlanmıştır. İzinsiz olarak kopyalanması ve dağıtılması hukukisorumluluk gerektirir.
Davacı
: C.E.
Vekili
: Av. M.E.A.
Davalı
: Altındağ Belediye Başkanlığı
Vekili
: Av. İ.G.
O L A Y
: Ankara İli, Altındağ İlçesi, 1. Bölge Çamlık Mahallesi 20958 ada, 7 parsel sayılı taşınmazınüzerinde davacıya ait ev ve müştemilatı bulunmaktadır.Davacı vekili, 1992 yılında yapılan imar düzenlemesi sonucu binanın yol kısmında kaldığını, bina ve müştemilatının kamulaştırmayapılmadan yol inşaatına başlanıldığı ileri sürerek, kamulaştırmasız el atma nedeniyle oluştuğu ileri sürülen 90.000,00 TL ninfazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak kaydıyla dava tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte tahsili istemiyle adli yargı yerindedava açmıştır.Davalı idare vekilince süresi içerisinde verilen birinci savunma dilekçesinde, davanın çözümünde idari yargı yerinin görevliolduğuna karar verilmesi gerektiği ileri sürülerek, görev itirazında bulunulmuştur.ANKARA 23. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 23.12.2010 gün ve E:2010/308 sayı ile, davanın konusu itibariyle davaya bakmayamahkemelerinin görevli olduğu gerekçesiyle davalının yargı yolu itirazının reddine karar vermiştir.Davalı vekilinin idari yargı yararına olumlu görev uyuşmazlığı çıkartılması yolunda süresi içinde verdiği dilekçesi üzerine, davadosyası Danıştay Başsavcılığı'na gönderilmiştir.DANIŞTAY BAŞSAVCISI; Olayda davacıya ait ve kaçak olarak nitelendirilen binanın bir kısmının imar yolunda kalması ve imaruygulamasına başlanması nedeniyle yıktırılacak olmasından dolayı bir bedel ödenip ödenmeyeceğine ilişkin olan ve sonuçta biridari işlem olan imar planına dayanılarak sözü edilen yapının yıktırılması halinde doğacak zararın tazminine ilişkin bulunan dava,kamu mevzuatı hükümleri çerçevesinde ve kamu gücü kullanılarak tesis edilecek idari işlem ve eylemden kaynaklanan biruyuşmazlığı konu etmiş olacağından; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2'nci maddesinin 1 'inci fıkrasının (b) bendindeyer alan, "İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları"kapsamında idari yargı yerince çözümlenmesi gerektiği, bu bakımdan; imar uygulaması sonucunda uğranılacağı öne sürülenzararın tazminine ilişkin bulunan dava konusu uyuşmazlığın imar mevzuatı hükümleri çerçevesinde idari yargı yerindeçözümlenmesinin görev ayrımına ilişkin kurallara uygun bulunduğu, bu nedenle, 2247 sayılı Yasanın 10'uncu maddesi uyarıncaolumlu görev uyuşmazlığı çıkarılmasına ve dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir.Başkanlıkça, 2247 sayılı Yasa’nın 13. maddesine göre Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı'nın da yazılı düşüncesi istenilmiştir.YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCISI; Dava konusu uyuşmazlıkta, idarenin 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu kapsamında birişleminin bulunmaması karşısında, davanın anılan Kanun'un 14. maddesinde işaret edilen bedel artırma davası niteliğindeolduğunun kabulüne olanak bulunmadığı, uyuşmazlık konusu işlemin, imar planı ve buna dayalı imar uygulaması sonucundauğranılan zararın tazminine yönelik bulunan davanın, 2577 sayılı Kanun'un 2/1-b maddesinde yer alan idari eylem ve işlemlerdendolayı kişisel hakları doğrudan zarar görenler tarafından açılan tam yargı davaları kapsamında idari yargı yerinde çözümlenmesigerektiği, bu nedenle, Danıştay Başsavcılığının 2247 sayılı Yasa'nın 10. maddesi gereğince yapmış olduğu başvurunun kabulüyolunda yazılı düşünce vermiştir.İNCELEME VE GEREKÇE :Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü’nün, Ahmet AKYALÇIN’ın Başkanlığında, Üyeler: Mustafa AYSAL, Eyüp Sabri BAYDAR, SıddıkYILDIZ, Nurdane TOPUZ, Sedat ÇELENLİOĞLU ve Ayhan AKARSU’nun katılımlarıyla yapılan 19.12.2011 günlü toplantısında:l-İLK İNCELEME: Başvuru yazısı ve dava dosyası örneği üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27. maddesi gereğince yapılan incelemeyegöre, davalı idarenin anılan Yasanın 10/2 maddesinde öngörülen yönteme uygun olarak yaptığı görev itirazının reddedilmesi ve12/1. maddede belirtilen süre içinde başvuruda bulunması üzerine Danıştay Başsavcısı'nca, 10. maddede öngörülen biçimdeolumlu görev uyuşmazlığı çıkarıldığı anlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığından görev uyuşmazlığınınesasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN’ın, davanın çözümünde idari yargının görevli olduğu yolundakiraporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Mehmet BAYHAN ileDanıştay Savcısı Mehmet AKKAYA’nın davada idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:Dava, davacının, Ankara İli, Altındağ İlçesi, 1. Bölge Çamlık Mahallesi 20958 ada 7 sayılı parseldeki hissesine ve yapılarınakamulaştırmasız el atıldığından bahisle, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte90.000,00 TL.nin davalı idareden tahsili isteminden ibarettir.3194 sayılı İmar Kanunu’nun“Planların hazırlanması ve yürürlüğe konulması” başlıklı 8. maddesinde;
“Planların hazırlanmasında ve yürürlüğe konulmasında aşağıda belirtilen esaslara uyulur.a) Bölge planları; sosyo-ekonomik gelişme eğilimlerini, yerleşmelerin gelişme potansiyelini, sektörel hedefleri, faaliyetlerin ve altyapıların dağılımını belirlemek üzere hazırlanacak bölge planlarını, gerekli gördüğü hallerde Devlet Planlama Teşkilatı yapar veyayaptırır.b) İmar Planları; Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planından meydana gelir. Mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plankararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planları ilgili belediyelerce yapılırveya yaptırılır. Belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer. (Değişik cümle: 08/08/2011-648 s.K.H.K./21. md.) Bu planlaronay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyleeş zamanlı olarak ilan edilir.Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir. Belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilenitirazlar ve planları belediye meclisi onbeş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar.Belediye ve mücavir alan dışında kalan yerlerde yapılacak planlar valilik veya ilgilisince yapılır veya yaptırılır. Valilikçe uygungörüldüğü takdirde onaylanarak yürürlüğe girer. (Değişik cümle: 08/08/2011-648 s.K.H.K./21. md.) Onay tarihinden itibarenvalilikçe tespit edilen ilan yerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edilir. Bir aylık ilansüresi içinde planlara itiraz edilebilir. İtirazlar valiliğe yapılır, valilik itirazları ve planları onbeş gün içerisinde inceleyerek kesinkarara bağlar.Onaylanmış planlarda yapılacak değişiklikler de yukarıdaki usullere tabidir.Kesinleşen imar planlarının bir kopyası, Bakanlığa gönderilir.İmar planları alenidir. Bu aleniyeti sağlamak ilgili idarelerin görevidir. Belediye Başkanlığı ve mülki amirlikler, imar planının tamamınıveya bir kısmını kopyalar veya kitapçıklar haline getirip çoğaltarak tespit edilecek ücret karşılığında isteyenlere verir.c) (Ek bend: 03/07/2005-5403 S.K./25.mad) Tarım arazileri, Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununda belirtilen izinleralınmadan tarımsal amaç dışında kullanılmak üzere plânlanamaz.” denilmiştir.Dava dosyasının incelenmesinden; Altındağ İlçesi, Çamlık Mahallesi, 20958 ada, 7 sayılı parselin, imar planında yol alanındakaldığı, davacının, anılan parseldeki, binanın maliki olduğunu, bu taşınmazlara davalılar tarafından kamulaştırmasız el atıldığındanbahisle, fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere, dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte 90.000,00 TL.si haksızkamulaştırmasız el atma tazminatının tahsiline; karar verilmesi istemiyle dava açılmış; davalı Altındağ Belediye Başkanlığıvekilinin başvuruda bulunması üzerine Danıştay Başsavcısı'nca, olumlu görev uyuşmazlığı çıkarıldığı anlaşılmıştır.
Olayda, imar planının uygulaması sonucu, uyuşmazlığa konu parselin imar planında yol alanında kaldığı, bu nedenle, buparseldeki hissenin ve üzerindeki yapıların bedelinin ödenilmesi gerektiğinin iddia edildiği, davanın konusunun, davalı idarece 3194sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca kamu gücü kullanılarak tek yanlı irade ile yapılan imar planında yol alanı olarak yer alandavacıya ait hisse ve üzerindeki yapıların bedelinin tazminine ilişkin bulunduğu anlaşılmış olup, belirtilen duruma göre, imar planıve buna dayalı imar uygulaması sonucunda uğranılan zararın tazminine yönelik bulunan davanın, 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu'nun 2/1-b maddesinde yer alan "İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafındanaçılan tam yargı davaları" kapsamında idari yargı yerince çözümlenmesi gerekmektedir.Açıklanan nedenle, Danıştay Başsavcısı’nın başvurusunun kabulü ile Altındağ Belediye Başkanlığı vekilinin görev itirazının, AsliyeHukuk Mahkemesince reddine ilişkin kararın kaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümünde İDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Danıştay Başsavcısı’nın BAŞVURUSUNUNKABULÜ ile Altındağ Belediye Başkanlığı vekilinin GÖREV İTİRAZININ, Ankara 23. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce REDDİNE ilişkin23.12.2010 gün ve E:2010/308 sayılı GÖREVLİLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 19.12.2011 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi.