T.C.UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO
: 2014 / 442
KARAR NO : 2014 / 476
KARAR TR
: 1.4.2014ÖZET : İcra takibine yapılan itirazın iptaliistemiyle açılan davanın, ADLİ YARGIYERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R Davacı
: İ.K.Vekilleri
: Av. C.M. & Av. S.A.Davalı
: Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı (Bozcaada İlçe Gıda Tarım ve
Hayvancılık Müdürlüğünü İzafeten)Vekili
: Av. Y.E. O L A Y
: Davacı vekili, dava dilekçesinde; davalı/borçlu hakkında, alacağın tahsili amacıylaÇanakkale İcra Müdürlüğünün 2011/2299 E. Sayılı dosyası ile 10.000,00 TL fatura bedeli ve 3.743,84 TLişlemiş faiz olmak üzere toplam 13.743,84 TL nin tahsili amacıyla icra takibi yapıldığını, ödeme emrininborçluya 26.04.2011 tarihinde tebliğ edildiğini, borçlu tarafından (26.4.2011 tarih, …/73sayılı)29.04.2011 havale tarihli dilekçe ile borcun tamamına itiraz edildiğinden dolayı icra takibinindurdurulmasına karar verilmiş olduğunu; müvekkilinin fidan üretimi ve pazarlama işi yaptığını; BozcaadaTarım İlçe Müdürlüğüne 500 adet 4.000,00 TL değerindeki badem fidanı ve 1200 adet 6.000,00 TLdeğerindeki nar fidanı için toplam 10.000,00 TL.lik fatura kesildiğini; fatura ve sevk irsaliyesi ile fidanlarınMüdürlüğe teslim edildiğini; müvekkilinin fidan bedellerinin ödenmesi için önceleri sözlü başvurudabulunduğunu, ödeneceğinin beyan edilmesi üzerine beklediğini, ödemenin gecikmesi nedeniyle yazılıbaşvuruda bulunduğunu; ancak yine ödeme yapılmadığını; noter kanalı ile çekilen ihtarnameye karşılık daödeme yapılmadığını; bunun üzerine yapılan icra takibine de davalı tarafından haksız olarak itirazedildiğini, bu nedenlerle yapılan itirazın iptali ile alacağın % 40’dan az olmamak üzere icra inkartazminatına mahkum edilmelerine karar verilmesi için iş bu davanın açılması zorunluluğunun doğduğunuifade ederek; Çanakkale 2. İcra Müdürlüğünün 2011/2299 E. Sayılı dosyasındaki itirazın iptaline,alacağın % 40 icra inkar tazminatı ve faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesi istemiyle adli yargı yerindedava açmıştır.ÇANAKKALE 1.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ:7.3.2013 gün ve E:2012/204, K:2013/60 sayı ile,dava dilekçesini özetledikten sonra; davalı vekilinin, idarece yapılan sözleşmelerin Devlet ihaleKanunu'nda düzenlenen şekil şartlarında yapılması gerektiğini, dava konusu olayda, idare ile davacıarasında sözleşme ilişkisi bulunmadığını, davalının, dava konusu satımın tarafı olmadığını, adli yargınıngörevinin sözleşme ilişkisinin kurulmasından sonra başladığını, yargı yolu bakımından davanın reddigerektiğini savunmuş olduğu; Çanakkale 2. İcra Müdürlüğünün 2011/2299 sayılı dosyasının incelenmesiile; davacı tarafından, Bozcaada Tarım ilçe Müdürlüğü aleyhine, 16/03/2009 tarihli faturaya dayanılarak10.000 TL asıl alacak, 3.743,84 TL işlemiş faiz, toplam: 13.743,84 TL'nin, takip tarihinden asıl alacağaişleyecek %15 faizi istemi ile takip başlatıldığı, borçluya ödeme emrinin 26/04/2011 tarihinde tebliğedilip, aynı tarihte Bozcaada İlçe Tarım Müdürü vekili tarafından, davalıdan fidan alınmadığından, borçbulunmadığını bildiren itiraz üzerine takibin durduğunun belirlendiği; Mahkemelerince Bozcaada İlçeTarım Müdürlüğüne yazılan müzekkereye verilen cevap ile; 2009 yılında müdürlük kayıtlarında, İsmailKaragöz'den 500 adet badem fidanı, 1200 adet nar fidanı alındığına ilişkin bir belgeye rastlanmadığı,14/03/2009 tarihli sevk irsaliyeli faturanın müdürlük kayıtlarında mevcut bulunmadığı, müdürlükçe yapılanfidan ve benzeri alımlarda 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında alımların yapıldığını, müdürlüğün4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamı dışında, sözleşme yapmaksızın, doğrudan fidan alma yetkisimevcut bulunmadığının bildirildiği; tüm dosya kapsamı ile; taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davalıya bağlıBozcada İlçe Tarım Müdürlüğü tarafından, 2009 yılında davalıdan, dava konusu fidanların alımı konusundasözleşme yapılıp yapılmadığı noktasında toplandığı; davanın tarafının idare olduğu, taraflar arasındasözleşme ilişkisinin kurulup kurulmadığının incelenmesinde, adli yargının görevli bulunmadığı, adli yargınıngörevinin sözleşme ilişkisinin kurulmasından sonra çıkan itilaflarda başladığı gerekçesiyle; davanınkonusunun; idarenin dava konusu fidanları alıp almadığı, bu konuda taraflar arasında sözleşme ilişkisibulunup bulunmadığından kaynaklanıp, davalı tarafından, taraflar arasında sözleşme ilişkisi bulunmadığıiddia edildiğinden, idare ile davacı arasında kurulan bir sözleşme ilişkisi olup olmadığını belirlemenin,idari yargının görev alanı bulunduğundan, dava dilekçesinin yargı yolu bakımından reddine karar vermiş,bu karar temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir.Davacı vekili dilekçesinde bu kez, davasını ve davanın safahatını anlattıktan sonra; davalıtarafından yapılan itirazın hukuka aykırılık teşkil ettiğini, müvekkilinin mağduriyetine ve zarara uğramasınaneden olduğunu, davalı tarafından Çanakkale 2. İcra Müdürlüğünün 2011/2299 E. Sayılı dosyasına yapılanitiraz işleminin iptaline, 10.000,00 TL. lik fatura bedelinin faizi ile birlikte taraflarına ödenmesine karar
verilmesini istediklerini ifade ederek; Bozcada Tarım İlçe Müdürlüğünün 26.04.2011 tarih ve 73 sayılıtakibe itiraz edilmesine ilişkin idari işleminin iptali ile vekil edenin alacaklı olduğu 10.000,00 TL faturabedelinin fatura tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesiistemiyle idari yargı yerinde dava açmıştır.ÇANAKKALE İDARE MAHKEMESİ:10.10.2013 gün ve E:2013/842, K:2013/714 sayı ile, 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 14/3-a maddesinde, dava dilekçelerinin görev ve yetki yönündende incelenecekleri, 15/1 -a maddesinde; 14. maddenin 3/a bendine göre adli ve askeri yargının görevliolduğu konularda açılan davaların reddine karar verileceği, 14/6. maddesinde de, maddede sayılanhususların ilk incelemeden sonra tespit edilmesi halinde de davanın her safhasında 15. madde hükmününuygulanacağı hükmüne yer verildiği; anılan Kanunun “İdari Dava Türleri ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı"başlıklı 2. maddesinin değişik 1 numaralı bendinde: / "a) (Değişik : 8.6.2000-4577/5 md.) İdari işlemlerhakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptaleriiçin menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptal davaları, / İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişiselhaklan doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları, / (Değişik :
18.12.1999-4492/6md.) Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamuhizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkanuyuşmazlıklara ilişkin davalar"ın idari dava türleri olarak sayılmış olduğu; kural olarak, idari yargıda ancakDevlete ve kamu tüzel kişilerine karşı açılan davalara bakılabileceği; yukarıya alınan yasa hükümlerinegöre, idare hukuku kuralları içinde kamu hizmetinin yürütülmesi amacıyla kamu gücü kullanılarak tesisedilen idari işlemler, idari eylemler ve idari sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklar nedeniyle açılandavaların görüm ve çözümünün idari yargıya ait bulunduğu; dosyanın incelenmesinden; Çanakkale 2. İcraMüdürlüğünün 2011/2299 sayılı dosyada belirtilen davacıdan herhangi bir fidan alımı yapılmadığı,müdürlüklerine gönderilen icra takibinin kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği içerikli 26.04.2011 tarihve 73 sayılı Bozcaada Kaymakamlığı Tarım İlçe Müdürlüğü işleminin iptali ile alacaklı olduğu 10.000 TLfatura bedelinin yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle açılan davanın konusunun, davacıtarafından başlatılan icra takibine Bozcaada Kaymakamlığınca yapılan itiraz mahiyetinde bir yazıolduğunun anlaşıldığı; bu veriler ışığında, davacı ile davalı idare arasındaki icra takibine ilişkin özel hukukilişkisinden kaynaklandığı anlaşılan uyuşmazlığın, adli yargı yerlerinde çözümlenmesi gerektiği sonuç vekanaatine varıldığı gerekçesiyle; davanın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Yasasının 15/1-a. maddesihükmü uyarınca görev yönünden reddine karar vermiş, bu karar itiraz edilmeksizin kesinleşmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE: Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü’nün, Serdar ÖZGÜLDÜR’ünBaşkanlığında, Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Sıddık YILDIZ, Nurdane TOPUZ, AyhanAKARSU ve Mehmet AKBULUT’un katılımlarıyla yapılan 1.4.2014 günlü toplantısında;l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeyegöre; Davacı vekilince adli yargı yerinde, Çanakkale 2. İcra Müdürlüğünün E:2011/2299 Sayılıdosyasındaki itirazın iptaline, alacağın % 40 icra inkar tazminatı ve faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesiistemiyle; idari yargı yerinde ise; Çanakkale 2. İcra Müdürlüğünün E:2011/2299 sayılı dosyasındabelirtilen davacıdan herhangi bir fidan alımı yapılmadığı, müdürlüklerine gönderilen icra takibininkaldırılmasına karar verilmesi gerektiği içerikli 26.04.2011 tarih ve 73 sayılı Bozcaada KaymakamlığıTarım İlçe Müdürlüğü işleminin iptali ile alacaklı olduğu 10.000 TL fatura bedelinin yasal faiziyle birliktetazminine karar verilmesi istemiyle dava açılması nedeniyle; 2247 sayılı Yasa’nın 14. maddesine göreolumsuz görev uyuşmazlığının bulunduğunun ileri sürülebilmesi için davanın “tarafları, konusu ve sebebininaynı” olması koşulunun öngörülmüş bulunması karşısında, adli ve idari yargı yerleri arasında aynı davalıaleyhine açılan davada, her iki yargı yerinde ortak talep olan, Çanakkale 2. İcra MüdürlüğününE:2011/2299 Sayılı dosyasındaki itirazın/ ya da icra takibinin kaldırılmasına karar verilmesi yolundaki26.04.2011 tarih ve 73 sayılı Bozcaada Kaymakamlığı Tarım İlçe Müdürlüğü işleminin iptali istemiyönünden olumsuz görev uyuşmazlığın doğduğu; idari yargı dosyasının 15. maddede belirtilen yöntemeuygun olarak davacı vekilinin istemi üzerine son görevsizlik kararını veren mahkemece, ekinde adli yargıdosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim Taşkın ÇELİK’in, davanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Mehmet BAYHAN ile Danıştay Savcısı Mehmet Ali GÜMÜŞ’ün davada adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ:Dava, adli yargıda icra takibine yapılan itirazın iptali istemiyle açılmış, görevsizlik kararınınardından, idari yargıda icra takibine yapılan itirazın iptali ile birlikte alacak talebinde bulunulmuştur.2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun “İlamsız takip” başlıklı Üçüncü Bap, 42-49. maddelerinde takipyöntemleri gösterilmiş; değişik 58. maddesinde, takip talebinin icra memuruna yazı ile veya sözlü olarakyapılacağına işaret edilmiş; değişik 60. maddesine göre, takip talebi üzerine icra dairesince düzenlenenödeme emrinin değişik 61. maddede öngörülen şekilde takip borçlusuna tebliğ edileceği ve 62-65.maddelerde itiraza ilişkin hükümlere yer verilmiş olup, değişik 66. maddede, süresi içinde yapılan itirazıntakibi durduracağı kurala bağlanmıştır.
İtiraz nedeniyle takibin durması üzerine alacaklıya, itirazın iptali için Yasada iki yola başvurmaolanağı tanınmış olup, bunlardan birincisi, 67. maddeye göre mahkemeye başvurmak, ikincisi ise 68, ek68/a ve ek 68/b maddelerine göre icra hakiminden itirazın kaldırılmasını istemektir.İncelenen uyuşmazlıkta alacaklı konumundaki davacı tarafından, değişik 67. maddeye göre
mahkemeye başvurmak suretiyle itirazın iptali davası açılmıştır.Söz konusu 67. Madde (Değişik: 18/2/1965 - 538/37 md.), “(Değişik birinci fıkra: 17/7/2003-4949/15 md.) Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içindemahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini davaedebilir. (Değişik: 9/11/1988 - 3494/1 md.) Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirseborçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna,davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde kırkından aşağıolmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunması kötü niyetinsübutuna bağlıdır.(Mülga dördüncü fıkra: 17/7/2003-4949/103 md.)Birinci fıkrada yazılı itirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumi hükümler dairesinde alacağınıdava etmek hakkı saklıdır” hükümlerini taşımaktadır.Anılan Yasanın değişik 1. maddesinin birinci fıkrasında, “Her asliye mahkemesinin yargıçevresinde yeteri kadar icra dairesi bulunur” denilmekte olup, yukarıda hükmü yazılı 67. maddede sözüedilen “mahkeme” ile, icra dairesinin bulunduğu yargı çevresi bakımından bağlı olduğu asliyemahkemesinin anlaşılması ve takip hukukuna özgü bulunan itirazın iptali davasının asliye mahkemesindegörülmesi gerektiği açıktır.Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun “İdari Dava Türleri ve İdari YargıYetkisinin Sınırı” başlıklı 2. maddesinde, idari dava türleri: a)İdari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep,konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlaledilenler tarafından açılan iptal davaları, b)İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudanmuhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları, c)Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlüidari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar olarak sayılmıştır.Olayda, davacının fidan satışından kaynaklanan alacağının davalı Bozcaada Tarım İlçeMüdürlüğünden tahsili için Çanakkale 2.İcra Müdürlüğünde ilamsız takip başlattığı, davalı idarenin26.04.2011 tarih ve 73 sayılı yazı ile takibe yaptığı itiraz sonucu takibin durdurulmasına karar verilmesiüzerine; icra işlemine yapılan itirazın iptali için önce adli yargıda, yapılan itirazın görevsizlik nedeniylereddedilmesinin ardından idari yargı yerinde dava açıldığı anlaşılmaktadır.Bu duruma göre, İcra ve İflas Kanunu’nun değişik 67. maddesine göre açılan itirazın iptalidavasının görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.Açıklanan nedenlerle, Çanakkale 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılmasıgerekmiştir. S O N U Ç
: Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Çanakkale1.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 7.3.2013 gün ve E:2012/204, K:2013/60 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 1.4.2014 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. BaşkanSerdarÖZGÜLDÜR
ÜyeEyüp SabriBAYDAR
ÜyeNurdaneTOPUZÜyeAliÇOLAK
ÜyeAyhanAKARSUÜyeSıddıkYILDIZ
ÜyeMehmetAKBULUT