T.C.UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO
: 2014 / 888
KARAR NO : 2014 / 929
KARAR TR
: 13.10.2014 ÖZET : İcra takibine yapılan itirazın iptali,duran takibinin devamı ve davalının % 40 icrainkar tazminatına mahkum edilmesi istemiyleaçılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDEçözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı
: A. S.A.Ş.Vekili
: Av. M.G.Davalı
: Karayolları Genel MüdürlüğüVekili
: Av. Y. P. O L A Y
: Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili sigorta şirketine sigortalanmış bulunan06 PCP 21 plakalı aracın, 04/04/2011 tarihinde davalı kurumun, sorumluluğunda bulunan yoldaki gerekliyol işaretlemeleri ve yola dökülen mıcırların temizliğini yapmaması sonucunda meydana gelen tek taraflıtrafik kazası neticesinde; sigortalı araçta zarar meydana geldiğini, zarar neticesinde sigortalı araçsahibine 03/05/2011 tarihinde tazminat ödendiğini; kazanın oluşumunda trafik kaza tespit tutanağında veekspertiz raporunda belirtildiği üzere davalı kurumun % 100 kusurlu bulunduğunu; davalı aleyhine D.Bakır2. İcra Müdürlüğünün 2011/8614 E. sayılı dosyasından alacağın tahsili için icra takibine geçildiğini, ancakdavalının hem borca hem de yetkiye itiraz ederek takibin durmasını sağladığını ifade ederek; davalıborçlunun Diyarbakır 2. İcra Müdürlüğünün E:2011/8614 sayılı takip dosyasında ileri sürdüğü itirazlarınıniptaline ve duran takibinin devamına; davalının % 40 icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesinekarar verilmesi istemiyle adli yargı yerinde dava açmıştır.DİYARBAKIR 3.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ:3.12.2013 gün ve E:2012/564, K:2013/1245 sayıile, İYUK.nun 2/b maddesinde; “idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlartarafından açılan tam yargı davaları, idare mahkemelerinde görülür”. Hükmünün bulunduğu; KarayollarıGenel Müdürlüğünün kamu hizmeti görmekle yükümlü olduğu, karayollarının bakım ve onarımı sırasındaverdiği zararların özel hukuk hükümlerine tabi olmadığı, hizmet kusurundan kaynaklanan davaların idariyargıda görülmesinin gerektiği; Yargıtay 11 HD 10.03.2005 tarih 2004/5430-2005/2320E-K sayılıilamında; “yapımı tamamlanmayan yolu trafiğe açarak kazaya neden olan Karayolları Genel Müdürlüğününbu eylemi Hizmet kusuru olup tazminat talepli davanın idari yargıda açılması gerekir” denildiği; Yine Y 4HD’nin 05.03.2003 tarih 2002/11785-2003/2187E-K sayılı ilamında da “Karayolları Genel Müdürlüğününyol çalışması sırasında yola konulan mıcırların işaretlenmesini yapmamaktan dolayı hizmet kusurubulunduğu, idarenin yasa gereği yapmak zorunda bulunduğu kamu hizmeti sırasında kusurludavranışından dolayı tazminat istemini içeren davanın hizmet kusuru niteliği taşıdığı gözetilerek davanıngörev yönünden reddi gerekir” şeklinde karar verdiği; davacının sigortalısının, idarenin hizmetidüzenlemesindeki kusuru nedeni ile duçar olduğu zarara ait davanın çözümü taraflar arasındaki ilişkininidare hukuku alanına girmesi nedeni ile idari yargıda görülmesinin gerektiği; görev kurallarının kamudüzenine ilişkin olduğu ve mahkemece davanın her safhasında kendiliğinden göz önüne alınacağı; görevsiz olduğu kanısına varırsa kendiliğinden görevsizlik kararı vereceği; görev itirazı yapılmış olsunolmasın mahkemenin ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlaması gerektiği, çünkü görevindava şartlarından olduğu; açıklanan nedenlerle davaya bakmanın, delilleri takdir etmenin İdareMahkemesinin görevine girdiği gerekçesiyle; dava dilekçesinin yargı yolu bakımından, mahkemeleriningörevsiz oluşu nedeni ile reddine karar vermiş; temyiz edilmesi üzerine bu karar, Yargıtay 17.H.D.nin17.3.2014 gün ve E:2014/4438, K:2014/3696 sayılı kararıyla onanmış ve kesinleşmiştir.Davacı vekili bu kez aynı istemle idari yargı yerinde dava açmıştır.DİYARBAKIR 2.İDARE MAHKEMESİ:23.7.2014 gün ve E:2014/594 sayı ile, 2918 sayılıKarayolları Trafik Kanununun 2 nci maddesinin birinci fıkrasında, bu Kanunun, trafikle ilgili kuralları,şartları, hak ve yükümlülükleri, bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgili kuruluşları ve bunların görev,yetki ve sorumluluk, çalışma usulleri ile diğer hükümleri kapsadığı belirtilmiş, aynı Kanunun Kuruluş veKomisyonların Görev ve Yetkilerini düzenleyen İkinci Kısmının 7 nci maddesinin (a) bendinde, yapım vebakımdan sorumlu olduğu karayollarında can ve mal güvenliği yönünden gerekli düzenleme veişaretlemeleri yaparak önlemleri almak ve aldırmak, Karayolları Genel Müdürlüğü'nün görev ve yetkileriarasında sayıldıktan sonra, 19/01/2011 günlü, 27820 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren6099 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle değişik "Görevli ve Yetkili Mahkeme" başlıklı 110 uncumaddesinin birinci fıkrasında ise, işleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşları olan araçlarınsebebiyet verdiği zararlara ilişkin olanları dâhil, bu Kanundan doğan sorumluluk davalarının, adli yargıdagörüleceği, zarar görenin kamu görevlisi olmasının, bu fıkra hükmünün uygulanmasını önlemeyeceği,hemzemin geçitte meydana gelen tren-trafik kazalarında da bu Kanun hükümlerinin uygulanacağının kural
altına alınmış olduğu; dosyanın Diyarbakır 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin E:2012/564 sayılı dosyasıylabirlikte incelenmesinden; davacı şirket tarafından sigortalanan 06 PCP 21 plakalı aracın 04/04/2011tarihinde davalı idarenin sorumluluğunda bulunan yoldaki gerekli işaretlemelerin yapılmaması ve yoladökülen mucurun temizlenmemesi sebebiyle meydana gelen maddi hasarlı ve tek taraflı trafik kazasıneticesinde hasar gördüğü, meydana gelen bu zarara karşılık olmak üzere sigorta ettirene ödenen tutarındavalı idareden rücuen tahsili için Diyarbakır 2. İcra Müdürlüğü nezdinde E:2011/8614 sayılı takibinbaşlatıldığı, söz konusu takibinin davalı idarenin borcun varlığına ve icra dairesinin yetkisine ilişkin olarakyaptığı itirazlar sebebiyle takibin durduğu, "itirazın iptaline, takibin devamına ve %40 oranında icra inkartazminatına" hükmedilmesi istemiyle Diyarbakır 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde E:2012/564 esasınakayden dava açıldığı, 03/12/2013 tarih ve E:2012/564, K:2013/1245 sayılı karar ile görev yönündenreddedildiği ve hükmün Yargıtay Onyedinci Hukuk Dairesi'nin 17/03/2014 tarihli E:2014/4438,K:2014/3696 sayılı kararıyla onandığı, bunun üzerine "itirazın iptaline, takibin devamına ve %40 oranındaicra inkar tazminatına " hükmedilmesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığının anlaşıldığı; bakılandavanın, 2918 sayılı Kanunda yapım ve bakımından sorumlu olduğu karayolunu can ve mal güvenliğiyönünden gerekli düzenleme ve işaretlemeleri yaparak trafik güvenliğini sağlayacak durumdabulundurmakla görevli kılınan Karayolları Genel Müdürlüğü'nün, söz konusu trafik kazasının oluşumundasorumluluğunun bulunup bulunmadığının tespitine yönelik olduğu, dolayısıyla davanın 2918 sayılı Kanundandoğan bir sorumluluk davası niteliğini taşıdığından, yukarıda değinilen mevzuat uyarınca görüm veçözümünde adli yargı mahkemelerinin görevli olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı; benzer biruyuşmazlıkta; Ankara 24. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 18.09.2012 gün ve E:2011/449, K:2012/387 sayılıkararı üzerine Mahkemelerinin E.2012/1014 esasına kayden açılan davada, Mahkemelerinin 07.03.2013tarihli ara kararı ile "Asliye Hukuk Mahkemesi kararında 2918 sayılı Kanununun 110. maddesininuygulanamayacağı, davanın dayanağı olan trafik kazasında işleteni veya sahibi devlet veya diğer kamukuruluşları olan araçların yer almadığı belirtilmişse de anılan Kanun maddesinde işleteni veya sahibiDevlet ve diğer kamu kuruluşları olan araçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkin olanları dâhil, buKanundan doğan tüm sorumluluk davalarının adli yargıda görüleceği hükme bağlandığından bu türuyuşmazlıkların adli yargı yerlerinde çözülmesi gerektiği sonucuna varılarak" görevli yargı yerininbelirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığı'na gönderilmiş olduğu, UyuşmazlıkMahkemesi'nin 01.07.2013 tarih, Esas No:2013/762, Karar No:2013/1083 sayılı kararı ile " 2981 sayılıYasanın 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 110. maddesi ile Anayasa Mahkemesi'nin benzer birkonuda idare Mahkemesinin davaya bakmakla görevli bulunmadığı yolundaki kararları gözetildiğinde,bahsi geçen Kanun maddesinin karayollarında can ve mal güvenliği yönünden trafik düzeninin sağlanaraktrafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacak önlemleri kapsadığı ve Kanunun, trafikle ilgili kuralları,şartları, hak ve yükümlülükleri, bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgili kuruluşları ve bunların görev,yetki ve sorumlulukları ile çalışma usullerini kapsadığı, dolayısıyla meydana gelen zararın tazmini istemiyleaçılan davanın adli yargı yerinde çözümlenmesi gerektiği” gerekçelerine yer verilerek davanın çözümündeadli yargının görevli olduğunun kesin olarak karara bağladığı; bu durumda; konusu ve sebebi aynı olanDiyarbakır 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin E:2012/564 sayılı dosyasında görülen davanın, idari yargıdaçözümlenmesi gerektiğinden görevsizlik nedeniyle reddedildiği, ardından aynı istemle MahkemelerininE:2014/594 sayılı dosyasında açılan davada, adli yargı mahkemelerinin görevli olduğu kanısınavarıldığından, görevli merciin belirtilmesi için dava dosyasının Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmesiningerektiğinden bahisle; görev hususunun çözümlenebilmesi için dava dosyasının Diyarbakır 3. AsliyeHukuk Mahkemesi'nin E:2012/564 sayılı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmesine,dosyanın incelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilene değin ertelenmesine karar vermiştir.İNCELEME VE GEREKÇE: Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü’nün, Serdar ÖZGÜLDÜR’ünBaşkanlığında, Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, Alaittin Ali ÖĞÜŞ, AyhanAKARSU ve Mehmet AKBULUT’un katılımlarıyla yapılan 13.10.2014 günlü toplantısında;l-İLK İNCELEME:Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeyegöre; İdare Mahkemesince, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, idariyargı dosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiğive usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oybirliği ile karar verildi.II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim Taşkın ÇELİK’in, davanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Mehmet BAYHAN ile Danıştay Savcısı Mehmet Ali GÜMÜŞ’ün davada adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ:Dava, icra takibine yapılan itirazın iptali, duran takibinin devamı ve davalının % 40 icra inkartazminatına mahkum edilmesi istemiyle açılmıştır.
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun “İlamsız takip” başlıklı Üçüncü Bap, 42-49. maddelerinde takipyöntemleri gösterilmiş; değişik 58. maddesinde, takip talebinin icra dairesine yazı ile veya sözlü olarakveya elektronik ortamda yapılacağına işaret edilmiş; değişik 60. maddesine göre, takip talebi üzerineicra müdürünce ödeme emri düzenleneceği ve 62-65. maddelerde itiraza ilişkin hükümlere yer verilmişolup, değişik 66. maddede, süresi içinde yapılan itirazın takibi durduracağı kurala bağlanmıştır.
İtiraz nedeniyle takibin durması üzerine alacaklıya, itirazın iptali için Yasada iki yola başvurmaolanağı tanınmış olup, bunlardan birincisi, 67. maddeye göre mahkemeye başvurmak, ikincisi ise 68, ek68/a ve ek 68/b maddelerine göre tetkik merciinden itirazın kaldırılmasını istemektir.
İncelenen uyuşmazlıkta alacaklı konumundaki davacı tarafından, değişik 67. maddeye göre
mahkemeye başvurmak suretiyle itirazın iptali davası açılmıştır.Söz konusu 67. Madde (Değişik: 18/2/1965 - 538/37 md.), “(Değişik birinci fıkra: 17/7/2003-4949/15 md.) Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içindemahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini davaedebilir.(Değişik: 9/11/1988 - 3494/1 md.) Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirseborçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna,davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde kırkından aşağıolmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunması kötü niyetinsübutuna bağlıdır.(Mülga dördüncü fıkra: 17/7/2003-4949/103 md.)Birinci fıkrada yazılı itirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumi hükümler dairesinde alacağınıdava etmek hakkı saklıdır” hükümlerini taşımaktadır.Anılan Yasanın değişik 1. maddesinin birinci fıkrasında, “Her asliye mahkemesinin yargıçevresinde yeteri kadar icra dairesi bulunur” denilmekte olup, yukarıda hükmü yazılı 67. maddede sözüedilen “mahkeme” ile, icra dairesinin bulunduğu yargı çevresi bakımından bağlı olduğu asliyemahkemesinin anlaşılması ve takip hukukuna özgü bulunan itirazın iptali davasının asliye mahkemesindegörülmesi gerektiği açıktır.Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun “İdari Dava Türleri ve İdari YargıYetkisinin Sınırı” başlıklı 2. maddesinde, idari dava türleri: a)İdari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep,konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlaledilenler tarafından açılan iptal davaları, b)İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudanmuhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları, c)Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlüidari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar olarak sayılmıştır.Bu duruma göre, İcra ve İflas Kanunu’nun değişik 67. maddesine göre açılan itirazın iptalidavasının görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.Açıklanan nedenlerle, Diyarbakır 2. İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile Diyarbakır3.Asliye Hukuk Mahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.S O N U Ç
: Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Diyarbakır 2.İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile Diyarbakır 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin 3.12.2013 gün veE:2012/564, K:2013/1245 sayılı GÖREVSİZLİK KARARIN KALDIRILMASINA, 13.10.2014 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. BaşkanSerdar ÖZGÜLDÜR
ÜyeEyüp SabriBAYDAR
ÜyeAlaittin AliÖĞÜŞÜyeAliÇOLAK
ÜyeAyhanAKARSUÜyeNurdaneTOPUZ
ÜyeMehmetAKBULUT