T.C.UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO
: 2014 / 830
KARAR NO : 2014 / 1069
KARAR TR : 29.12.2014
ÖZET : Sirkeci-Halkalı arası ağaç budama vedemiryolundaki otları temizleme işindetaşeron firma işçisi olarak çalışan kişininLokomotifin çarpması sonucu öldüğü olayda,TCDD Genel Müdürlüğüne karşı açılantazminat davasının; İdarenin sorumluluğukapsamında İDARİ YARGI YERİNDEçözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacılar
: 1-G.Ö. 2-F.Ö. 3-K.Ö. 4-M.Ö. 5-Ş.Ö. 6-F.Ö. 7-K.Ö.Vekilleri
: Av. Ö. T., Av.M.B.Davalılar
: 1-TCDD İşletmesi Genel MüdürlüğüVekili
: Av. F. K.
2-H.E. O L A Y
: Davacılar vekili, dava dilekçesinde; 30.09.2010 tarihinde, makinistler İ.Y. ile M.Y.’ınyönetimindeki DE 24405 nolu lokomotifin, Halkalı- Sirkeci demiryolu hattı üzerinde, Yeşilköy Trenİstasyonunu Sirkeci istikametinde geçtikten sonra demiryolu kenarında ot biçme işinde görevli müşterekmirasbırakan F.Ö.’e sağ ön kısmı ile çarparak ciddi şekilde yaralanmasına neden olduğunu, Hastaneninyoğun bakım ünitesindeki tedavisi olumlu sonuçlanmayan adı geçenin 07.10.2010 tarihinde vefat ettiğini;kaza dolayısıyla soruşturma başlatıldığını, Bakırköy 22. Asliye Ceza Mahkemesinde görülen ve 2011/96Esas ve 2011/ 658 Karar sayılı ilam ile sonuçlanan ceza dosyasında yer alan bilirkişi raporunda da ifadeedildiği üzere, trafik kazasının bir iş kazası niteliğinde olduğunu, gerek TCDD gerekse de U.E.(resmikayıtlara göre: H.E.)’ın kusurlu bulunduklarını; ceza dosyasındaki tanık beyanlarından anlaşıldığı kadarıyla, Sirkeci-Halkalı arasındaki demiryollarının temizlik ve ot biçme işlerini yapmak üzere E. İnş. Peyzaj EmlakAlım Satım Şti. ile TCDD arasında 20.08.2010 tarihli sözleşme yapıldığı, mütevefanın U.E.’nın kurmuşolduğu şirketin çalışanı olduğu, şirketin çalışanı olarak kaza mahallinde kazaya maruz kaldığı ifadeedilmekteyse de, İnternet çıktılı SSK sigortalı hizmet döküm cetvelinden anlaşıldığı kadarıyla, sigortalımütevefanın olay tarihinde sigortalandığı şirketi, TCDD’nin taşeron firması konumundaki alt işveren H.E.ünvanlı şahıs şirketinde çalıştığı şeklinde olduğunu; resmi kayıtlardan hareketle, davanın müteselsilsorumlu konumundaki şahıs şirketine karşı da açıldığını; TCDD’nın halkalı-Sirkeci hattındaki demiryolununot ve temizlik işlerini üstlenen alt işveren Haşan E. ünvanlı şahıs şirketinde, kaza tarihinden yaklaşık 35gün kadar önce çalışmaya başlayan mütevefa F.Ö.’in, aylık 1.000,00 TL ücret ile kendisine tahsis edilenot biçme makinesi ile demiryolu kenarındaki ot ve çalı-çırpıları temizlemek ile görevliyken kazaya kurbangittiğini ifade ederek; müşterek mirasçıları olan eşi ve çocukları için fazlaya ilişkin dava ve talep haklarısaklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000 TL destekten yoksun kalma ve toplam 190.000,00TL manevitazminatın tüm davalılardan müşterek ve müteselsilen dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ilebirlikte tahsiline karar verilmesi istemiyle 30.3.2012 tarihinde adli yargı yerinde dava açmıştır.Davalılardan TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü vekilince, davanın idari yargı yerinde görülmesigerektiği ileri sürülerek, görev itirazında bulunulmuştur.Bakırköy 1.İş Mahkemesi: 26.11.2012 gün ve E:2012/325, K:2012/822 sayı ile, davanın, iş kazasısonucu ölen işçinin yakınlarının maddi ve manevi zararının giderilmesi talebine ilişkin olduğu; UyuşmazlıkMahkemesi'nin 06/02/2012 tarih 2011/179,2012/7 E-K sayılı ilamında özetle; davalı şirket işçisi olandavacının geçirdiği iş kazası nedeniyle davalılar aleyhine açılan maddi ve manevi tazminat davasınınTCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü yönünden idari yargı yerinde çözümlenmesi gerektiğinin belirtildiği;Mahkemece yapılan yargılama, Bakırköy 22. Asliye Ceza Mahkemesi' nin 2011/96, 658 E-K sayılıdosyası, Uyuşmazlık Mahkemesi'nin 06/02/2012 tarih 2011/179,2012/7 E-K sayılı ilamı ile tüm dosyakapsamı birlikte değerlendirildiğinde; kamu hizmeti yürüten TCDD İşletmesine karşı açılan davada,hizmet kusuru veya başka nedenle idarenin sorumluluğu olup olmadığının belirlenmesi gerektiği, buhususun idare hukuku ilkelerine göre saptanabileceği, tam yargı davasının çözümünde idari yargımahkemelerinin görevli olduğu kanısına varıldığı gerekçesiyle; davanın yargı yolu nedeniyle reddine kararvermiş; temyiz edilmesi üzerine bu karar Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin 20.06.2013 tarih ve
E:2013/10725, K:2013/13049 sayılı kararı ile davanın İş Mahkemesinde görülmesi gerektiğinden bahislebozulmuştur.BAKIRKÖY 1.İŞ MAHKEMESİ: 13.1.2014 gün ve E:2013/630 sayı ile, Yargıtay bozma ilamınauyulmasına ve işin esasına girilmesine karar vermiştir.Mahkemenin bu kararının, aynı zamanda görevlilik kararı niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.Davalılardan TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından, uyuşmazlığın idari yargının görevinegirdiği ileri sürülerek 14.1.2014 tarihli dilekçeyle olumlu görev uyuşmazlığı çıkarılması istenilmiş; dahasonra mahkemece gereği yerine getirilmediğinden bahisle 8.5.2014 tarihinde 14.01.2014 tarihlidilekçenin gereği yapılarak dosya muhtevasının onaylı örneklerinin Danıştay Başsavcılığına gönderilmesiyeniden talep edilmiş; bunun üzerine, dava dosyasının onaylı örneği Danıştay Başsavcılığı'nagönderilmiştir.DANIŞTAY BAŞSAVCISI: “(…) Anayasanın 125. maddesinin son fıkrasında "idare, kendi eylemve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür.'' kuralına yer verilmiştir.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, idari eylemve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları "idaridava türleri" arasında sayılmıştır.Öte yandan, 2918 sayılı Yasanın 11.1.2011 tarihli ve 6099 sayılı Yasanın 14. maddesi ile değişik"Görevli ve Yetkili Mahkeme" başlıklı 110. maddesinde "İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamukuruluşları olan araçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkin olanları dâhil, bu Kanundan doğan sorumlulukdavaları, adli yargıda görülür. Zarar görenin kamu görevlisi olması, bu fıkra hükmünün uygulanmasınıönlemez. Hemzemin geçitte meydana gelen tren-trafik kazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır.Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesininveya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibikazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir." kuralı yer almaktadır.Anılan yasa hükmünde, bu kanundan doğan sorumluluk davaları ifadesiyle 2918 sayılı Yasada yeralan hukuki sorumluluğa ilişkin kuralların uygulanacağı davalarla sınırlı biçimde görevli yargı yerininbelirlendiği vurgulanmaktadır. Dolayısıyla, görevli yargı yeri belirlenirken, söz konusu Yasa'da motorlu taşıtaraçlarının verdiği zararlarla sınırlı biçimde düzenlenen sorumluluk kurallarının, dava konusu uyuşmazlığauygulanıp uygulanmayacağının saptanması gerekir.Karayollarında can ve mal güvenliği yönünden trafik güvenliğini sağlamak ve trafik güvenliğiniilgilendiren tüm önlemleri belirlemek amacını taşıyan 2918 sayılı Yasa, Emniyet Genel Müdürlüğü, MilliEğitim Bakanlığı, Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı veKarayolları Genel Müdürlüğünün de trafik güvenliği yönünden görev ve yetkilerini sayma yoluylabelirlemiştir. Ancak Yasada, diğer kamu idarelerinin ve bu arada TCDD Genel Müdürlüğünün trafikdüzeni ve trafik güvenliği ile ilgili olarak üstlendikleri hukuki sorumlulukları düzenlenmiş değildir.2918 sayılı Yasanın hukuki sorumluluk ve sigorta başlıklı sekizinci kısmında; araç işleticisinin bağlıolduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğu; bir başka deyişle motorlu araçların karıştığı trafik kazalarısonucu ortaya çıkan zarar nedeniyle araç sahiplerinin ve işletenlerin hukuki sorumluluğu düzenlenmiştir.2918 sayılı Yasanın hukuki sorumluluğa ilişkin sekizinci kısmında yer alan hükümler birliktedeğerlendirildiğinde; Devlet ve diğer kamu kuruluşlarına ait motorlu araçların karıştığı kazalar nedeniylearaç işleticisi sıfatıyla kamu idareleri ve kuruluşlarına karşı açılacaklar da dahil bütün araç sahibi veişleticilerine karşı açılan davaların görüm ve çözümü adli yargının görev alanına girmektedir. Fakat kamuidareleri ve kuruluşlarının, trafik güvenliği ve düzenini sağlamak amacıyla gerek kendi kuruluş yasaları,gerekse 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre yürüttükleri hizmetlerin, kamu hizmeti niteliğinitaşımaları ve 2918 sayılı Yasada da görevlendirilen kamu idare ve kuruluşlarının sorumluluklarının ayrıcadüzenlenmemiş olması karşısında trafik düzeni ve güvenliği hizmetlerinden kaynaklandığı öne sürülenzararların, tazmini istemiyle, ilgili idarelere karşı açılan davaların görüm ve çözümü idari yargının görevalanına girmektedir.Uyuşmazlık konusu olayda, işçilere çalışma esnasında demiryoluna girmemeleri ve makinistlerede çalışma alanına gelmeden önce gerekli uyarıların yapılmaması nedeniyle davacıların murislerininölümüne neden olan kazada davalı idarenin hizmet kusurunun bulunduğu ileri sürülmektedir.Bu haliyle, destekten yoksun kalma ve manevi tazminat istemiyle açılan bu davada kamuhizmetinin yöntemine ve hukuka uygun olarak yürütülüp yürütülmediğinin, hizmet kusuru veya başkanedenle idarenin sorumluluğunun bulunup bulunmadığının saptanmasını gerektirmektedir. Bu hususlarınsaptanması ise idare hukuku ilkelerine göre yapılabileceğinden, 2577 sayılı Yasa'nın 2/1-b maddesikapsamında bulunan uyuşmazlığa konu tam yargı davasının görüm ve çözümünde idari yargı yerleriningörevli olduğu açıktır.(…)” demek suretiyle; 2247 sayılı Yasanın 10'uncu maddesi uyarınca olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılmasına ve dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir.Başkanlıkça, 2247 sayılı Yasa’nın 13. maddesine göre Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı'nın da yazılıdüşüncesi istenilmiştir.YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCISI; “(…) TCDD İşletmesi, tekel kapsamında kamu hizmetiyürüten tüzel kişiliğe sahip bir kamu kurumu niteliğindedir. 233 sayılı KHK. ve Ana Statü ile, özerk birtarzda ve ekonomik gereklere uygun olarak karlılık ve verimlilik ilkeleri doğrultusunda yönetilmesiamacıyla, işletmenin iktisadi faaliyetleri bakımından özel hukuk hükümlerine tabi kılınmış olması, onunkamu hizmeti yürütmesine ve kamu kurumu niteliğine engel teşkil etmemektedir.Anayasa'nın 125/son madde ve fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararıödemekle yükümlü bulunduğu kurala bağlanmış; 2577 sayılı idari Yargılama Usulü Kanunun 2/1-bmaddesi gereğince idari eylem ve işlemlerden dolayı zarara uğrayanlar tarafından açılan tam yargı
davaları, idari dava türleri arasında sayılmıştır.Kamu hizmetini yürütmekle yükümlü kılınan kamu kuruluşunun, kamu hizmetini yürütürken kişilereverdiği zararın tazminine ilişkin davada, kamu hizmetinin, yöntemine ve hukuk kurallarına uygun olarakyürütülüp yürütülmediği, kamu yararına uygun şekilde işletilip işletemediği, sonuçta, hizmet kusuru veidarenin sorumluluğunu gerektiren bir husus olup olmadığının tayin ve tespiti idari yargı yerlerine aittir.Davalı idare ile hizmet alım sözleşmesi yapan taşeron Şirkette işçi olarak çalışan davacılarınmurisinin iş kazası nedeniyle ölümü nedeniyle mirasçılarının uğradığı maddi ve manevi zararın idareninhizmet kusuru esasına göre tazmini istemiyle açılan davanın, TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğüne yönelikolan kısmının görüm ve çözümünde idari yargı yeri görevli bulunduğundan, Danıştay Başsavcısınınbaşvurusunun kabulü”nün gerektiği yolunda düşünce vermiştir.İNCELEME VE GEREKÇE: Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü’nün, Serdar ÖZGÜLDÜR’ünBaşkanlığında, Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, Alaittin Ali ÖĞÜŞ, AyhanAKARSU ve Mehmet AKBULUT’un katılımlarıyla yapılan 29.12.2014 günlü toplantısında;l-İLK İNCELEME: Başvuru yazısı ve dava dosyası örneği üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesigereğince yapılan incelemeye göre, davalılardan TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü vekilinin anılanYasanın 10/2.maddesinde öngörülen yönteme uygun olarak yaptığı görev itirazının reddedilmesi ve12/1.maddede belirtilen süre içinde başvuruda bulunması üzerine Danıştay Başsavcısı'nca, davalı TCDDİşletmesi Genel Müdürlüğü açısından, 10.maddede öngörülen biçimde olumlu görev uyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığından görev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oybirliği ile karar verildi.II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim Taşkın ÇELİK’in, davanın çözümünde idari yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Uğurtan ALTUN ile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada idari yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:Davacıların miras bırakanı F.Ö.'in, davalılardan TCDD Genel Müdürlüğü ile E. inşaat isimli taşeronfirma arasındaki Sirkeci-Halkalı arası ağaç budama ve demiryolundaki otları temizleme işinde taşeronfirma işçisi olarak çalıştığı sırada, DE24405 Nolu Lokomotifin çarpması sonucu öldüğü olayda, davacılarvekili tarafından, gerçek kişi sorumlular ile birlikte, asıl işveren olan TCDD Genel Müdürlüğüne karşı da,destekten yoksun kalma nedeniyle maddi ve manevi tazminat davası açılmış; davalılardan TCDDİşletmesi Genel Müdürlüğü yönünden olumlu görev uyuşmazlığı çıkarılmıştır.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 1.maddesinde, Kanunun amacının karayollarında can vemal güvenliği yönünden trafik düzenini sağlayacak ve trafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri belirlemek olduğu; “Kapsam” başlıklı 2.maddesinde, bu Kanunun trafikle ilgili kuralları, şartları,hak ve yükümlülükleri bunların uygulamasını ve denetlenmesini ilgili kuruluşları ve bunların görev, yetki vesorumluluk, çalışma usulleri ile diğer hükümleri kapsadığı ve bu kanunun karayollarında uygulanacağıbelirtilmiştir.Öte yandan 2918 sayılı Yasanın 19.1.2011 günlü Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren6099 sayılı Yasanın 14. maddesiyle değişik 110. maddesinde “İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamukuruluşları olan araçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkin olanları dahil, bu Kanundan doğan sorumlulukdavaları, adli yargıda görülür. Zarar görenin kamu görevlisi olması, bu fıkra hükmünün uygulanmasınıönlemez. Hemzemin geçitte meydana gelen tren-trafik kazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır. Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veyaşubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birindeaçılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir”; Geçici 21. maddesinde de “BuKanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasının göreve ilişkin hükmü, yürürlüğe girdiği tarihten önce idariyargıda ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde açılmış bulunan davalara uygulanmaz” denilmiştir.Tazminat davasının konusunu oluşturan kazaya ilişkin olarak düzenlenen ve Bakırköy 22.AsliyeCeza Mahkemesinin E:2011/96 sayılı dosyasına sunulan 25.11.2011 tarihli Bilirkişi Raporunda; “(…)1-A)OLAY: 30.09.2010 günü saat 11:30 sularında, Halkalı-Sirkeci Demiryolu hattı üzerinde Yeşilköy Trenİstasyonu'nu Sirkeci istikametinde geçtikten sonra Hatboyu Cad. ile Anafartalar Sokak'ın kesiştiğinoktanın karşısında, Yeşilköy İstikametinden Sirkeci istikametine doğru seyir halinde olan Sanık Makinistİ.Y. ile Sanık Makinist M.Y.'ın yönetimindeki lokomotif, demiryolu kenarında temizlik işinde görevli MaktulF.Ö.'e sağ ön kısmı ile çarparak ölümüne sebebiyet vermiştir.B-İRDELEME: Dosya içerisinde mevcut bilgi ve belgeler ile alınan ifadelerindeğerlendirilmesinden: Olay esnasında Maktul F.Ö.’in demiryolu etrafını temizleyen ekipte görevli olduğu,ot biçme makineleri ve motorlu testerelerle demir yolunda geçişe engel olacak ot, çalı, ağaç vb. bitkileritemizleyip biçmekte oldukları, demiryolu kenarında çalışan maktulun Halkalı İstikametinden Sirkeciİstikametine doğru giden güzergahtaki yol kenarında lokomotifin çarpmasına maruz kalarak hayatınıkaybettiği anlaşılmıştır. Dosya kapsamı verilerine göre, söz konusu demiryolunda maktul işçi ve diğerişçilerin temizlik yaptığı alana gelmeden önce tren ve lokomotif kullanan makinistlerin öncedenuyarılmasını sağlayacak işaretleme bulunmamaktadır.(…)U.E., TCDD ile yapılan 20.08.2010 tarihli sözleşme ile Sirkeci Halkalı arasındaki demiryollarınıntemizlik ve ot biçme işlerini alan "E. İnş. Peyzaj Emlak Alım Satım Şti."nin yetkilisi olarak işveren vekilisıfatı taşımaktadır. U.E.'ın işveren vekili olarak, yukarıda belirtilen kanun ve yönetmelik maddelerindekihususlara riayet etmesi gerekirdi. Eğer kazalı işçiye yapacağı iş ve karşı karşıya kaldığı riskler konusundayeterli düzeyde iş sağlığı ve güvenliği eğitimi verilerek güvenli çalışma bilinci kazandırılsa idi, kazalının
çalışması esnasında tren yoluna girmesini engelleyecek uygun fiziki önlemler alınsa idi, makinistlerinçalışma mahalline gelmeden uyarılmasını temin edecek güvenlik ve sağlık işaretlemelerinin yapılmasısağlansa idi, söz konusu olayın meydana gelmesi engellenebilirdi. Bu nedenlerden dolayı, yukarıdabelirtilen tedbirleri almadığından ve dosya kapsamı verilerine göre "E. İnş. Peyzaj Emlak Alım SatımŞti."nin işveren vekili olduğu değerlendirilen U.E.'ın olayda asli oranda kusurlu olduğu kanaatinevarılmıştır.15-Dosyada kimlik bilgisi bulunmayan TCDD'nin söz konusu işin yapımı sırasında trafikgüvenliğinin sağlanması konusundaki sorumlusunun olaydaki durumu:Dosya kapsamı verilerinden, TCDD ile yapılan 20.08.2010 tarihli sözleşme ile Sirkeci Halkalıarasındaki demiryollarının temizlik ve ot biçme işlerinin "E. İnş. Peyzaj Emlak Alım Satım Şti." tarafındanüstlenildiği anlaşılmaktadır. Söz konusu demiryolunun trafiğe açık olduğu da göz önüne alındığında, TCDDtarafından, işçilerin çalışma esnasında demiryoluna girmemeleri ve makinistlerin çalışma alanınagelmeden önce uygun işaretlerle uyarılmalarının sağlanması gerekirdi. Bu durumda, dosyada kimlikbilgisi bulunmayan TCDD'nin söz konusu işin yapımı sırasında trafik güvenliğinin sağlanması konusundakisorumlusunun olayda tali oranda kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır. Tanık Rafet Özyurt, hazırlıkta verdiğiifadesinde, kendisinin TCDD şefliğinde yol bakım memuru olarak çalıştığını, olay günü TCDD ilesözleşme yaparak demiryolu kenarında otları kesme, temizleme işini alan şirketin yaptığı işlerinkontrolünü yapmak üzere görevlendirildiğini beyan etmiş olmakla birlikte, dosyada Rafet Özyurt'un görevtanımına ilişkin veri olmadığından, işin yapımı süresince trafik güvenliğinin sağlanması konusunda RafetÖzyurt'un yetki ve sorumluğu olup olmadığına ilişkin kanaate varılamamıştır.SONUÇ VE KANAAT:Yukarıda belirtilen hususlar neticesinde:1-Olayın 5510 Sayılı SSGSS Kanunu'nun 13. maddesine göre bir iş kazası olduğuna,2-Sanıklar M.Y. ve İ.Y.'a, olayın meydana gelmesinde atfı kabil kusur bulunmadığına,3-Maktul F.Ö.'in olayda tali oranda kusurlu olduğuna,4-U.E.'ın olayda asli oranda kusurlu olduğuna,5-Dosyada kimlik bilgisi bulunmayan, TCDD'nin söz konusu isin yapımı sırasında trafikgüvenliğinin sağlanması konusundaki sorumlusunun, olayda tali oranda kusurlu olduğuna.Dair kanaatimi belirtir rapordur.” denildiği görülmüştür.Dava konusu olayın, trene biniş, iniş veya trenle yolculuk sırasında ya da hemzemin geçittemeydana gelmediği; dolayısıyla taraflar arasında yolcu taşıma sözleşmesinin veya 2918 sayılı Yasanınuygulanmasını gerektiren bir hukuki ilişkinin varlığından söz edilmesi mümkün değildir. Öte yandan,dosyanın incelenmesinden, davacıların miras bırakanı F.Ö.’in TCDD 1.Bölge Müdürlüğünden ihalesuretiyle aldığı iş nedeniyle kendisine işyeri dosyası açtıran ve H.E.’ın sahibi gözüktüğü E. İnş. PeyzajEmlak Alım Satım Şti. vasıtasıyla kazanın olduğu işyerinde ve kazanın olduğu gün çalışmaya başladığıanlaşılmıştır.Diğer yandan, 8.10.1984 tarih ve 18559 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, Türkiye CumhuriyetiDevlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü (T.C.D.D.) Ana Statüsü'nün "Amaç ve Kapsam" başlıklı 1'inci maddesi, "Bu Ana Statünün amacı; 8.6.1984 tarih ve 233 sayılı Kamu iktisadi TeşebbüsleriHakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine tabi olarak söz konusu Kanun HükmündeKararname çerçevesinde faaliyette bulunmak üzere Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları işletmesiGenel Müdürlüğü adı altında teşkil olunan Kamu İktisadi Kuruluşunun hukuki bünye, amaç ve faaliyetkonuları, organları ve teşkilat yapısı, müessese, bağlı ortaklık ve iştirakleri ile bunlar arasındaki ilişkileri veilgili diğer hususları düzenlemektir..." hükmünü taşımakta; "Hukuki Bünye" başlıklı 3'üncü maddesinde, buAna Statü ile teşkil olunan T.C.D.D. işletmesinin, sermayesinin tamamı Devlete ait, tüzel kişiliğe sahip,faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğu sermayesiyle sınırlı bir "Kamu iktisadi Kuruluşu" olduğuna ve 233sayılı Kamu iktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile bu Ana Statü hükümlerisaklı kalmak üzere özel hukuk hükümlerine tabi bulunduğuna işaret edilmekte; 4'üncü maddesinde de,sayılan kuruluş amaç ve faaliyet konularının tamamına yakınının "tekel" kapsamında işler olduğubelirtilmekte; kuruluşu, yönetimi ve denetimi konularında 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri HakkındaKanun Hükmünde Kararname hükümlerine paralel düzenlemelere yer verilmekte olup; buna göre,T.C.D.D. İşletmesinin, tekel kapsamında kamu hizmeti yürüten, tüzel kişiliğe sahip bir kamu kurumuolduğu tartışmasızdır.233 sayılı Kamu iktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ve Ana Statü ileözerk bir tarzda ve ekonomik gereklere uygun olarak kârlılık ve verimlilik ilkeleri doğrultusundayönetilmesi amacıyla, işletmenin iktisadi faaliyetleri bakımından özel hukuk hükümlerine tabi kılınmışolması, onun kamu hizmeti yürütmesine ve kamu kurumu niteliğine engel teşkil etmemektedir.İdarenin yürütmekle yükümlü bulunduğu kamu hizmetine ilişkin olarak uygulamaya koyduğu plan veprojeye göre meydana getirdiği yol, kanal, baraj, su yolları, su şebekesi gibi tesislerin kurulması,işletilmesi, bakım ve onarımı sırasında kişilere verdiği zararların tazmini istemiyle açılacak davaların;Anayasa'nın 125'inci maddesinin son fıkrasında yer alan, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğanzararı ödemekle yükümlü olduğu kuralı ile 2577 sayılı idari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2'nci maddesinin1 'inci fıkrasının (b) bendindeki, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları ihlal edilenler tarafındanaçılan tam yargı davalarına idari yargı yerlerinde bakılacağı yolundaki düzenleme uyarınca, İdari Yargı'nıngörevinde bulunmaktadır.Bu bakımdan; dosyadaki uyuşmazlığın çözümünün, T.C.D.D. İşletmesinin görevinde olan kamuhizmetini yürütmek amacıyla kurmuş olduğu demiryolu hattı boyunca aldığı önlemler yönünden kusurununya da idarenin sorumluluğunu gerektirecek başka bir nedenin bulunup bulunmadığının belirlenmesine
bağlı bulunduğu; bu belirleme ise, yukarıda açıklanan Anayasa ve yasa hükümleri çerçevesinde idariyargı yerlerince yapılabilecek nitelikte olduğundan; davanın görüm ve çözümü İdari Yargı'nın görev alanınagirmektedir.Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcısı’nın başvurusunun kabulü ile davalılardan TCDD GenelMüdürlüğü vekilinin görev itirazının, Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin bozma kararına uyularak reddine ilişkinBakırköy 1.İş Mahkemesinin 13.1.2004 günlü, E:2013/630 sayılı kararının kaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç
: Davanın çözümünde İDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle DanıştayBaşsavcısı’nın BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile davalılardan TCDD Genel Müdürlüğü vekilinin GÖREVİTİRAZININ, Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin bozma kararına uyularak REDDİNE İLİŞKİN Bakırköy 1.İşMahkemesinin 13.1.2014 gün ve E:2013/630 sayılı KARARININ KALDIRILMASINA, 29.12.2014 günündeOY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. BaşkanSerdar ÖZGÜLDÜR
ÜyeEyüp SabriBAYDAR
ÜyeAlaittin AliÖĞÜŞÜyeAliÇOLAK
ÜyeAyhanAKARSUÜyeNurdaneTOPUZ
ÜyeMehmetAKBULUT