Hukuk Bölümü
2012/540 E. , 2012/437 K.TRAFIK KAZASINDA, DAVALI IDARENIN HIZMET KUSURU BULUNDUĞUNDAN BAHISLE MADDI VE MANEVI TAZMINATISTEMIYLE AÇILAN DAVANIN ADLİ YARGI YERİNDE ÇÖZÜMLENMESIUYUŞMAZLIK MAHKEMESİNİN KURULUŞ VE İŞLEYİŞİ HAKKINDA KANUN (2247) Madde 14"İçtihat Metni"Adalet Bakanlığı Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığınca hazırlanmıştır. İzinsiz olarak kopyalanması ve dağıtılması hukukisorumluluk gerektirir.Davacı
: H.D.
Vekili
: Av. G.K.Davalı
: T.C. İçişleri BakanlığıVekili
: Av. A.K. O L A Y : Davacının kullanımında olan 46 KZ 354 plakalı motorsiklet ile polis memuru Emrah Yalman’ın kullanımında olan 06 AA2607 plakalı polis aracının 01.08.2011 günü birbirlerine çarpmalarından kaynaklı yaralamalı trafik kazası meydana gelmiştir. Davacı tarafından; söz konusu kaza nedeniyle fazlaya ilişkin talepleri saklı kalmak kaydı ile 5.000 TL maddi, 25.000 TL maneviolmak üzere toplam 30.000 TL tazminatın davalıdan tahsili talebiyle 23.12.2011 tarihinde adli yargı yerinde dava açılmıştır.KAHRAMANMARAŞ 3.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 19.04.2012 gün ve E:2011/150, K:2012/170 sayı ile özetle; Memurlar ve kamugörevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlardan doğan tazminat davalarının, kendilerine rücu edilmek kaydıyla vekanunun gösterdiği şekil ve şartlara uygun olarak ancak idare aleyhine açılabileceğinden kamu görevlisi olan polislerin karıştığıtrafik kazasından dolayı İçişleri Bakanlığına karşı idari yargıda dava açılmasının mümkün olduğundan bahisle görevsizlik kararıvermiş olup, bu karar kesinleşmiştir.Davacı bu kez aynı istemle 11.06.2012 tarihinde idari yargı yerinde dava açmıştır.GAZİANTEP 1.İDARE MAHKEMESİ: 20.06.2012 gün ve E:2012/1050, K:2012/758 sayı ile özetle; 2918 sayılı yasa hükümlerinindeğerlendirilmesinden, kamu idare ve kurumlarına ait ve bu arada kamu hizmetlerine özgülenen motorlu araçların verdiklerizararlardan dolayı, trafik olaylarından doğan zararların özelliği göz önünde tutularak, kamu idare ve kurumlarının özel kişilerle eşitkoşullarda ve aynı ilkelere göre sorumlu tutulmalarının gerektiği, 2918 sk.nın getirdiği bu düzenlemeler gereğince kamu araçlarınınverdikleri zararlardan dolayı idarenin, kamu hukuku kurallarına göre değil, ‘’işleten’’ olarak özel hukuk kurallarına göre sorumlututulabileceğinden bahisle, davanın görev yönünden reddine karar verilmiş ve bu karar kesinleşmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE :Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü’nün, Serdar ÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında, Üyeler: Mustafa AYSAL, Eyüp Sabri BAYDAR,Sıddık YILDIZ, Nurdane TOPUZ, Sedat ÇELENLİOĞLU ve Ayhan AKARSU’nun katılımlarıyla yapılan 24.12.2012 günlü toplantısında:l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; Davacı vekili tarafından;2247 sayılı Yasa’nın 14. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, adli ve idari yargı yerleri arasında görev uyuşmazlığındoğduğu, idari yargı dosyasının mahkemece, ekinde adli yargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği ve usuleilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim Selim Şamil KAYNAK’ın, davanın çözümünde idari yargının görevli olduğu yolundakiraporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Mehmet BAYHAN ileDanıştay Savcısı Tuncay DÜNDAR’ın davada idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonraGEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:Dava, davacının kullanımında olan motorsiklet ile, Kahramanmaraş İl Emniyet Müdürlüğü’ne ait olan aracın çarpışması sonucumeydana gelen yaralamalı trafik kazasında, davalı idarenin hizmet kusuru bulunduğundan bahisle maddi ve manevi tazminatistemiyle açılmıştır.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 1. maddesinde, Kanunun amacının karayollarında can ve mal güvenliği yönünden trafikdüzenini sağlayacak ve trafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacak önlemleri belirlemek olduğu; “Kapsam” başlıklı 2.maddesinde, bu Kanunun trafikle ilgili kuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri bunların uygulamasını ve denetlenmesini ilgilikuruluşları ve bunların görev, yetki ve sorumluluk, çalışma usulleri ile diğer hükümleri kapsadığı ve bu kanunun karayollarındauygulanacağı; 10. maddesinde, yapım ve bakımdan sorumlu olduğu yolları trafik düzeni ve güvenliğini sağlayacak durumdabulundurmanın gerekli görülen kavşaklara ve yerlere trafik ışıklı işaretleri, işaret levhaları koymak ve yer işaretlemeleri yapmanınBelediye Trafik birimlerinin görev ve yetkileri arasında olduğu belirtilmiştir.Öte yandan 2918 sayılı Yasanın 19.1.2011 günlü Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6099 sayılı Yasanın 14.maddesiyle değişik 110. maddesinde “İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşları olan araçların sebebiyet verdiğizararlara ilişkin olanları dahil, bu Kanundan doğan sorumluluk davaları, adli yargıda görülür. Zarar görenin kamu görevlisi olması,bu fıkra hükmünün uygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelen tren-trafik kazalarında da bu Kanun hükümleriuygulanır.Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesiniyapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir”;Geçici 21. maddesinde de “Bu Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasının göreve ilişkin hükmü, yürürlüğe girdiği tarihtenönce idari yargıda ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde açılmış bulunan davalara uygulanmaz” denilmiştir.Dosyanın incelenmesinden, 01.08.2011 tarihinde Kahramanmaraş merkez, Zübeyde Hanım bulvarından, Trabzon caddesiistikametine giden davacının kullanımındaki motorsikletin, Kahramanmaraş İl Emniyet Müdürlüğü’nde görevli polis memurununkullanımında olan polis aracına çarpması sonucu meydana gelen yaralamalı trafik kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminatistemiyle iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.Belediye aleyhine idare mahkemesinde açılan başka bir tazminat talepli tam yargı davasında, İdare Mahkemesi 2918 sayılı
Yasanın 110.maddesinin 1.fıkrasının birinci ve ikinci cümlelerinin Anayasaya aykırı olduğu kanısına varmış, İdare Mahkemesinin buiki cümlenin iptali istemiyle yaptığı başvuruyu inceleyen Anayasa Mahkemesi 8.12.2011 gün ve E:2011/124, K:2011/160 sayı ve8.11.2012 gün ve E:2012/118, K:2012/170 sayılı aynı içerikli iki kararı ile; “2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 110.maddesinin birinci fıkrasında, bu Kanun’dan doğan sorumluluk davalarının adli yargıda görüleceği öngörülmektedir. İtirazbaşvurusunda bulunan mahkeme ise idare mahkemesi olup davaya bakmakta görevli ve yetkili mahkeme değildir.Başvurunun Mahkeme’nin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.” Kararına varmıştır.Bu durumda, 2918 sayılı Yasanın 19.1.2011 tarihinde yürürlüğe giren 110. maddesi ile Anayasa Mahkemesi’nin benzer bir konudaİdare Mahkemesi’nin davaya bakmakla görevli bulunmadığı yolundaki kararları gözetildiğinde, bahsi geçen Kanun maddesininkarayollarında, can ve mal güvenliği yönünden trafik düzeninin sağlanarak trafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri kapsadığı ve Kanunun, trafikle ilgili kuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri, bunların uygulanmasını ve denetlenmesini,ilgili kuruluşları ve bunların görev yetki ve sorumlulukları ile, çalışma usullerini kapsadığı, dolayısıyla oluşan trafik kazası nedeniyleaçılacak sorumluluk davalarının görüm ve çözümünde adli yargının görevli olduğu; meydana gelen zararın tazmini istemiyle açılanbu davanın da adli yargı yerinde çözümlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.Açıklanan nedenlerle davanın görüm ve çözümü adli yargı yerinin görevine girdiğinden Kahramanmaraş 3.Asliye HukukMahkemesi’nce verilen görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir. SONUÇ
: Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Kahramanmaraş 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin19.04.2012 gün ve E:2011/150, K:2012/170 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 24.12.2012 gününde OY BİRLİĞİİLE KESİN OLARAK karar verildi.