T.C.UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO
: 2016 / 213
KARAR NO : 2016 / 252
KARAR TR
: 11.4.2016 ÖZET: İcra ve İflas Kanunu’nun 67. maddesine göreaçılan itirazın iptali davasının, ADLİ YARGI YERİNDEçözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A RDavacı
: A. Sigorta A.Ş.Vekili
: Av.N.K. & Av.H.K.Davalı
: Karayolları Genel MüdürlüğüVekili
: Av.E.K.
O L A Y
: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 15.12.2013 günü Balıkesir Bigadiç karayolu 2.km’demeydana gelen çok araçlı trafik kazasında davacı şirkete sigortalı bulunan aracın da hasar gördüğünü, söz konusu hasarbedelinin araç sahibine ödendiğini, meydana gelen kazada davalı idarenin asli kusurlu olduğunu, ödenen bedelin davalıidareden tahsili amacı ile Balıkesir 2.İcra Müdürlüğünün 2013/2310 Esas sayılı dosyasında takip başlatıldığını, ancakdavalının bu takibe itiraz etmesi nedeni ile durdurulduğunu belirterek; Balıkesir 2.İcra Müdürlüğü 2013/2310 noludosyasındaki takibe davalının haksız ve yersiz itirazı ile itirazın iptaline karar verilmesi istemi ile adli yargı yerinde davaaçmıştır.Balıkesir 1.Asliye Hukuk Mahkemesi: 12.05.2015 gün ve 2014/302 Esas, 2015/234 Karar sayılı kararı ile: “…Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2/b maddesine göre,idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan zarar görenler tarafından açılan tam yargı davaları idari yargınıngörev alanına girmektedir. Bu kapsamda mahkememizce toplanan deliller ve sair tüm dosya kapsamına göre, davacınıniddiaları hizmet kusuruna dayanmakta olup, hizmet kusuruna ilişkin davanın İdare Mahkemesinde açılması gerektiğinden,mahkememizin görevsiz olması sebebiyle dava dilekçesinin reddine karar verilmesi gerektiği” şeklindeki gerekçesi iledava dilekçesinin reddine karar vermiş, verilen karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.Yargıtay 17.Hukuk Dairesi: 05.11.2015 gün ve 2015/13401 Esas, 2015/11733 Karar sayılı kararı ile; hükmünonanmasına karar vermiş, verilen karar davacı ve davalı vekiline 23.12.2015 tarihinde tebliğ edilmiş olup, taraflarcakarar düzeltme yoluna başvurulmadığından 08.01.2016 tarihinde kesinleşmiş, karara bu şekilde şerh edilmiştir.Davacı vekili bu kez aynı gerekçelerle; davacı şirketin hasar bedeli olarak ödediği 2062,50 TL tazminatbedelinin fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak üzere olay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdanrücuen tazmini istemi ile idari yargı yerinde dava açmıştır.Balıkesir İdare Mahkemesi: 29.01.2016 gün ve 2016/5 Esas sayılı ara kararı ile; …2247 sayılı UyuşmazlıkMahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun'un "Yargı Mercilerinin Uyuşmazlık Mahkemesine Başvurmaları"başlıklı 19. maddesinde; "Adli, idari, askeri yargı mercilerinden birisinin kesin veya kesinleşmiş görevsizlik kararı üzerinekendisine gelen bir davayı incelemeye başlayan veya incelemekte olan bir yargı mercii davada görevsizlik kararı verenmerciin görevli olduğu kanısına varırsa, gerekçeli bir karar ile görevli merciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvurur ve elindeki işin incelenmesini Uyuşmazlık Mahkemesinin karar vermesine değin erteler. Yargı merciince, öncekigörevsizlik kararına ilişkin dava dosyası da temin edilerek, gerekçeli başvuru kararı ile birlikte dava dosyalarıUyuşmazlık Mahkemesine gönderilir." hükmü yer almaktadır.Dava dosyasının incelenmesinden; davacı vekili tarafından ilk olarak Balıkesir 1. Asliye Hukuk MahkemesininE:2014/302 esasına kayden dava açıldığı, bu davada anılan Mahkemenin 12/05/2015 tarih ve K:2015/234 sayılıkararıyla davanın idare mahkemelerinde açılması gerektiğinden mahkemenin görevsizliği nedeniyle dava dilekçesininreddine karar verildiği, anılan kararın 08/01/2016 tarihinde kesinleşmesi üzerine de bakılan davanın açıldığıanlaşılmaktadır.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde; idari dava türleri; idari işlemler hakkında yetki,şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlaledilenler tarafından açılan iptal davaları, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlartarafından açılan tam yargı davaları ve tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklarhariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkanuyuşmazlıklara ilişkin davalar olarak tanımlanmış, aynı Kanun'un 15/1-a maddesinde; idari yargının görev alanınagirmeyip adli veya askeri yargının görev alanına giren davaların reddedileceği hükme bağlanmıştır.Öte yandan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun "Karayolu Trafik Güvenliği" başlıklı 13. maddesinde;"Karayolunun yapımı, bakımı, işletilmesi ile görevli ve sorumlu bütün kuruluşlar, karayolu yapısını, trafik güvenliğini
sağlayacak durumda bulundurmakla yükümlüdür..Bu çalışmalar sırasında meydana getirilen tehlikeli durum ve engellerbütün sorumluluk, bunları yaratan kişilere ait olmak üzere zabıtaca kaldırılır, yapılan masraflar sorumlulara ödetilir."hükmüne, 110. maddesinde ise; "İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşları olan araçların sebebiyet verdiğizararlara ilişkin olanları dâhil, bu Kanundan doğan sorumluluk davaları, adli yargıda görülür. Zarar görenin kamugörevlisi olması, bu fıkra hükmünün uygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelen tren-trafık kazalarında dabu Kanun hükümleri uygulanır. Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkezveya şubesinin sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi kazanın vukubulduğu yer mahkemesinde de açılabilir” hükmüne yer verilmiştir.Bu durumda, bakılmakta olan davanın, davacı şirkete sigortalı olan aracın, davalı idarenin yapımı, bakımı veişletilmesi ile görevli ve sorumlu olduğu yol üzerinde seyir halinde iken Balıkesir Bigadiç karayolu 2. kilometresindemeydana gelen trafik kazasından dolayı ödenen tutarın tazmini isteminden kaynaklandığı ve bu nedenle de işbuuyuşmazlığın 2918 sayılı Kanun'dan doğan bir sorumluluk davası niteliğinde olduğu anlaşılmakla, uyuşmazlığın görüm veçözümünde anılan Kanun'un yukarıda aktarılan 110. maddesi uyarınca adli yargının görevli olduğu sonucuna varılmıştır.Nitekim, Uyuşmazlık Mahkemesinin 28/12/2015 tarih ve E:2015/933, K:2015/957 sayılı kararı da buyöndedir.” şeklindeki gerekçesi ile davanın adli yargının görev alanına girdiğini belirterek, 2247 sayılı UyuşmazlıkMahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun’un 19.maddesi hükümleri uyarınca görevli yargı merciininbelirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderilmesine, Uyuşmazlık Mahkemesi’nce karar verilinceyekadar davanın ertelenmesine karar vererek dosya Mahkememize gönderilmiştir.İNCELEME VE GEREKÇE :Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü’nün, Nuri NECİPOĞLU’nun Başkanlığında, Üyeler: Ali ÇOLAK,Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin Ali ÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT ve Yüksel DOĞAN’ınkatılımlarıyla yapılan 11.4.2016 günlü toplantısında:Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; 2918 sayılı Kanun’dankaynaklanan sorumluluk davasında adli ve idari yargı yerleri arasında 2247 sayılı Kanunun 19.maddesinde öngörülenbiçimde görev uyuşmazlığı doğduğu, idari yargı dosyasının son görevsizlik kararını veren mahkemece, adli yargı dosyasıda temin edilmek suretiyle Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim Birgül YİĞİT’in, davanın çözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Uğurtan ALTUN ile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adli yargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:Dava, davacı şirkete kasko sigortası ile sigortalı bulunan 10….. plakalı araçta; davalı idarenin bakım vesorumluluğunda bulunan yolun bakımsız, buzlanmış ve gerekli uyarı işaretleri yapılmamış olması nedeniyle meydana gelenzararın davalıdan rücuen tazmini amacıyla davacı tarafından Balıkesir 2.İcra Müdürlüğü 2013/2310 Esas sayılı dosyası ileyapılan takibe, davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesi istemiyle açılmıştır.2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun “İlamsız takip” başlıklı Üçüncü Bap, 42-49. maddelerinde takip yöntemlerigösterilmiş; değişik 58. maddesinde, takip talebinin icra dairesine yazı ile veya sözlü olarak veya elektronik ortamdayapılacağına işaret edilmiş; değişik 60. maddesine göre, takip talebi üzerine icra müdürünce ödeme emri düzenleneceğive 62-65. maddelerde itiraza ilişkin hükümlere yer verilmiş olup, değişik 66. maddede, süresi içinde yapılan itirazın takibidurduracağı kurala bağlanmıştır.
İtiraz nedeniyle takibin durması üzerine alacaklıya, itirazın iptali için Yasada iki yola başvurma olanağı tanınmışolup, bunlardan birincisi, 67. maddeye göre mahkemeye başvurmak, ikincisi ise 68, ek 68/a ve ek 68/b maddelerinegöre tetkik merciinden itirazın kaldırılmasını istemektir.
İncelenen uyuşmazlıkta alacaklı konumundaki davacı tarafından, değişik 67. maddeye göre mahkemeyebaşvurmak suretiyle itirazın iptali davası açılmıştır.Söz konusu 67. Madde (Değişik: 18/2/1965 - 538/37 md.), “(Değişik birinci fıkra: 17/7/2003-4949/15 md.)Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genelhükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.(Değişik: 9/11/1988 - 3494/1 md.) Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibindehaksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyintahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde kırkından aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkumedilir.İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunması kötü niyetin sübutuna bağlıdır.(Mülga dördüncü fıkra: 17/7/2003-4949/103 md.)Birinci fıkrada yazılı itirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumi hükümler dairesinde alacağını dava etmekhakkı saklıdır” hükümlerini taşımaktadır.Anılan Yasanın değişik 1. maddesinin birinci fıkrasında, “Her asliye mahkemesinin yargı çevresinde yeteri kadaricra dairesi bulunur” denilmekte olup, yukarıda hükmü yazılı 67. maddede sözü edilen “mahkeme” ile, icra dairesininbulunduğu yargı çevresi bakımından bağlı olduğu asliye mahkemesinin anlaşılması ve takip hukukuna özgü bulunan itirazıniptali davasının asliye mahkemesinde görülmesi gerektiği açıktır.Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun “İdari Dava Türleri ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı”başlıklı 2. maddesinde, idari dava türleri: a)İdari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptal davaları, b)İdari eylemve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları, c)Tahkim yoluöngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için
yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar olarak sayılmıştır.Bu duruma göre, İcra ve İflas Kanunu’nun değişik 67. maddesine göre açılan itirazın iptali davasının görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.Açıklanan nedenlerle davanın görüm ve çözümü adli yargı yerinin görevine girdiğinden Balıkesir İdareMahkemesi’nce yapılan başvurunun kabulü ile, Balıkesir 1.Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 12.05.2015 gün ve2014/302 Esas, 2015/234 Karar sayılı görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.S O N U Ç
: Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Balıkesir İdareMahkemesi’nce yapılan BAŞVURUNUN KABULÜ ile, Balıkesir 1.Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 12.05.2015gün ve 2014/302 Esas, 2015/234 Karar sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 11.4.2016gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. BaşkanNuriNECİPOĞLU ÜyeAliÇOLAK
ÜyeSüleyman HilmiAYDINÜyeYusuf ZiyaattinCENİK
ÜyeMehmetAKBULUTÜyeAlaittin AliÖĞÜŞ
ÜyeYükselDOĞAN