T.C.UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS
NO
: 2017 / 442
KARAR NO
: 2017 / 612
KARAR TR
: 23.10.2017ÖZET: İstinat duvarının, park halinde bulunan,aracın üzerine yıkılması sonucu uğranılan maddizararın tazmini istemiyle açılan davanın, 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2. maddesikapsamında, İDARİ YARGI YERİNDE görülmesigerektiği hk.
K A R A R Davacı
: T.C.Vekili
: Av. H. Ö.Davalı
: 1-Yozgat Belediye BaşkanlığıVekili
: Av. Ş.H. Ç.
2-S. S.Yönetimi Adına S. D.(Yalnızca adli yargıda) O L A Y
: Davacı vekili dilekçesinde; 25.2.2015 tarihinde davalılara ait istinat duvarının, park halindebulunan, müvekkiline ait 06 … 3761 plakalı araç üzerine yıkılması sonucu araçta büyük miktarda hasar meydanageldiğini, hasarın kasko sigortasından karşılandığını, ancak aracın büyük miktarda değer kaybına uğradığını; davalı tarafınzararı tazminine yanaşmadığını; ayrıca müvekkilinin aracın tamiri sırasında iki aya yakın bir süre aracını kullanamamaktandolayı da ayrıca zarara uğradığını; davalılara ait sitenin güneyinde yer alan istinat duvarının iki kısımdan oluştuğunu; 1.Kısımın S. Sitesi Yönetimi tarafından yaptırıldığını, 1m ila 2,5 m arasında değişen bir yüksekliğe sahip olduğunu, duvarıngüneyinden geçen yolun, S. Sitesinin artık arsasının belediyeye terki ile sonradan açılmış bir yol olduğunu, bu yolunyapımı sırasında Belediyenin yolun kod seviyesini yükselttiğini, bu sebeple de mevcut duvar üzerine, 1 metredenbaşlayıp yaklaşık 2 metreyi aşan yeni bir duvar ördüğünü; şehir içi trafiğine açılan bu yolun, Yozgat Köprülü Kavşağı’nınyapımı sırasında şehirlerarası transit geçişe ayrıldığını, ağır tonajlı vasıtaların geçişi sebebiyle, Belediyenin yapmış olduğuduvarda çatlamalar meydana geldiğini; S. Sitesi Yönetiminin, 2010 yılında Yozgat Belediyesine dilekçe vererek duvarçatlakları sebebiyle, duvarın tehlike arz ettiği ve tedbir alınması gerektiğini bildirdiğini ancak belediyenin herhangi bir işlemve eylem yapmadığını, meydana gelen zarardan davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını ifade ederek;fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, müvekkilinin aracında meydana gelmiş bulunan 1.000,00 TL’lik zararıntazminine karar verilmesi istemiyle 1- Yozgat Belediye Başkanlığı ve 2-S. Sitesi Yönetimi Adına Süleyman Durman’akarşı 9.4.2015 tarihinde adli yargı yerinde dava açmıştır.Yozgat 1.Asliye Hukuk Mahkemesi; 17.3.2016 gün ve E:2015/217, K:2016/332 sayı ile, taraflar arasındakiuyuşmazlığın Kat Mülkiyeti Kanunu hükümlerinden kaynakladığı, bu Kanunun Ek 1. Maddesi hükmüne göre bu yasadandoğan anlaşmazlıkların değerine bakılmaksızın Sulh Hukuk Mahkemesinde çözülmesinin gerektiği, bu hususun Yargıtay17. Hukuk Dairesi'nin 2013/8286 Esas 2013/10196 Karar sayılı ilamında ve 2014/1345 Esas 2014/5650 Karar sayılıilamlarında da sabit olduğu gerekçesiyle; davanın görevsizlik nedeniyle reddine; kararın kesinleştiği tarihten itibaren 2hafta içerisinde taraflardan birinin Mahkemelerine başvurması halinde dosyanın görevli ve yetkili Yozgat SulhMahkemesine gönderilmesine karar vermiş; bu karar temyiz edilmeksizin kesinleşmiş ve davacı vekilinin talebi üzerinedosya Yozgat Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmiştir.YOZGAT SULH HUKUK MAHKEMESİ; 22.3.2017 gün ve E:2016/308, K:2017/190 sayı ile, “(…)Davacı vekili Av. Hamza Özdemir’in 08/02/2017 havale tarihli duruşmadaki beyanında; S. Sitesi ile anlaştıklarını, sulholduklarını, onlara karşı olan davalarından vazgeçtiklerini beyan etmiştir. Davalı Belediye Başkanlığı vekilinin 08/02/2017 tarihli duruşmadaki beyanında; S. Sitesi Yönetimi ile anlaşmasağlandığı için davada sadece kendilerinin kaldığını, görev yönünden itirazlarının olduğu, idari yargının görevli olduğunubeyan etmiştir.Dava tazminat davası olup, davacı vekilinin 08/02/2017 tarihli duruşmada S. sitesine karşı olan davalarındanferagat ettiklerini, 22/03/2017 tarihli duruşmada Belediye ile anlaşma durumlarının olduğunu, görevsizlikle dosyanıngönderilmesini talep ettiği anlaşılmakla, feragat nedeniyle S. Sitesi Yönetimine karşı olan davanın reddine, BelediyeBaşkanlığına kaşı olan davanın HMK 114/1-b ve HMK 115/2 gereğince dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddineve adli yargının görevsizliğine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.HÜKÜM; Yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacı vekili davalı S. Sitesi Yönetimine karşı davasından feragat ettiğinden, S. Sitesi Yönetimine karşı olandavanın feragat nedeniyle REDDİNE,
2-Davalı Yozgat Belediye Başkanlığına karşı olan davanın HMK 114/1-b ve HMK 115/2 gereğince davaşartı yokluğu sebebiyle usulden REDDİNE, Adli Yargının GÖREVSİZLİĞİNE…” karar vermiş, bu karar istinaf yolunabaşvurulmaksızın kesinleşmiştir.Davacı vekili tarafından yapılan başvuru sonucu dava dosyası İdare Mahkemesine gönderilmiş; Yozgat İdareMahkemesi; 18.5.2017 gün ve E:2017/609, K: 2017/781 sayı ile, davacı vekili tarafından yapılan başvuru sonucudosyasının mahkemelerine gönderildiği, ancak dava dosyası içinde "idare mahkemesine hitaben yazılmış davanın konusu,sebebi, dayandığı delilleri gösteren 2577 sayılı kanunun 3. maddesine uygun bir dilekçenin" bulunmadığı anlaşıldığındanbu haliyle dava dilekçesinin 2577 sayılı kanunun 3. maddesine uygun olarak düzenlenmediği sonucuna ulaşıldığıgerekçesiyle; dava dilekçesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin 1/d bendi uyarınca bukararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren (30) gün içinde 2. ve 3. maddeye uygun şekilde düzenlenerek yeniden davaaçılmak üzere reddine karar vermiştir.Davacı vekili bu kez, ihata duvarının yıkılması sebebiyle oluşan hasardan tamamen belediyenin sorumluolduğunu, iki kademeden oluşan duvarın ikinci kademesinin belediye tarafından yapıldığını, sitenin taleplerine rağmentedbir alınmadığını; diğer taraftan Yozgat merkez köprülü kavşak yapımı sırasında duvar üstü yolun şehirlerarası transitgeçişe açıldığını, ancak bu geçişler sırasında ağır tonajlı araçların yola yaptığı baskılar sebebiyle duvarda çatlamalaroluştuğunu, meydana gelen zararın %76.26’lık kısmına tekabül eden kısmından doğrudan Yozgat Belediyesinin sorumlubulunduğunu ifade ederek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, müvekkilinin aracında meydana gelen hasardandolayı 11.439.00 TL, aracı kullanamamaktan dolayı 1.372.68 TL, açılan davalar sebebiyle yapılan 1.067.64 TLmasraflar olmak üzere toplam 13.879.32 TL tazminatın ödemesine karar verilmesi istemiyle Yozgat BelediyeBaşkanlığına karşı idari yargı yerinde dava açmıştır.YOZGAT İDARE MAHKEMESİ; 31.5.2017 gün ve E:2017/666 sayı ile, “(…) 2918 sayılı KarayollarıTrafik Kanunu’nun “Amaç” başlıklı 1. maddesinde, “Bu kanunun amacı, karayollarında, can ve mal güvenliği yönündentrafik düzenini sağlamak ve trafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacak önlemleri belirlemektir.”; “Kapsam”başlıklı 2. Maddesinde ise “Bu Kanun, trafikle ilgili kuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri, bunların uygulanmasını vedenetlenmesini, ilgili kuruluşları ve bunların görev, yetki ve sorumluluk, çalışma usulleri ile diğer hükümleri kapsar. BuKanun, karayollarında uygulanır... denilmek suretiyle 2918 sayılı kanunun genel olarak karayollarında uygulanacağıbelirlenmiştir.Ayni kanunun “Tanımlar” başlıklı 3. maddesinde “….Karayolu: Trafik için, kamunun yararlanmasına açık olanarazi şeridi, köprüler ve alanlardır.Karayolu yapısı: Karayolunun kendisi ile karayolunun üstünde, yanında, altında veya yukarısındaki ada, ayırıcı,otokorkuluk, istinat duvarı, köprü, tünel, menfez ve benzeri yapılardır...” şeklindeki düzenleme ile karayolu ve karayoluyapısının ne olduğu açıklanmıştır."Görev ve Yetkili Mahkeme" başlıklı 110. maddesinde: “İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşlarıolan araçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkin olanları dahil, bu Kanundan doğan sorumluluk davaları adli vargıdagörülür. Zarar görenin kamu görevlisi olması, bu fıkra hükmünün uygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydanagelen tren-trafik kazalarında da bu kanun hükümleri uygulanır..." denilmiştir.Dava dosyası içerisindeki yazılı anlatımlardan ve belgelerden dava konusu olayın meydana geldiği S. Sitesininotoparkındaki duvarın, Yozgat Belediyesinin ve S.Sitesi Yönetiminin sorumluluğunda olan istinat duvarı olduğu ve bunun2918 sayılı kanunun 3.maddesi kapsamında karayolu yapısı içinde sayılan yerlerden sayıldığı açıktır.Bu durumda, 2918 sayılı yasanın 110. maddesinin karayollarında ve karayolları dışındaki alanlarda kamuyaaçık alanlarda, can ve mal güvenliği yönünden trafik düzeninin sağlanarak trafik güvenliğini ilgilendiren tüm konulardaalınacak önlemleri kapsadığı ve kanunun, trafikle ilgili kuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri, bunların uygulanmasını vedenetlenmesini, ilgili kuruluşları ve bunların görev yetki ve sorumlulukları ile çalışma usullerini kapsadığı, dolayısıyla birkarayolu yapısı olan istinat duvarının davacının aracının üzerine yıkılması nedeniyle meydana gelen zararın tazminiistemiyle açılan bu davanın adli yargı yerinde çözümlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.Açıklanan nedenlerle davanın adli yargının görev alanına girdiği sonucuna varıldığından, 2247 sayılı UyuşmazlıkMahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanunun 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi içindosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmesine, dosya incelemesinin Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceyekadar ertelenmesine…” karar vermiştir.İNCELEME VE GEREKÇE :Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü’nün, Nuri NECİPOĞLU’nun Başkanlığında, Üyeler: Ali ÇOLAK,Ahmet Tevfik ERGİNBAY, Suna TÜRE, Alaittin Ali ÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN ve Birgül KURT’un katılımlarıylayapılan 23.10.2017 günlü toplantısında:I-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre;İdare Mahkemesince, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, Yasa’nın 14. maddesinegöre olumsuz görev uyuşmazlığı bulunduğunun ileri sürülebilmesi için davanın “tarafları, konusu ve sebebinin aynı” olmasıkoşulunun öngörülmüş bulunması karşısında, adli ve idari yargı yerleri arasında her iki yargı yerinde ortak taraf olan“Yozgat Belediye Başkanlığı” yönünden görev uyuşmazlığının doğduğu; idari yargı dosyasının Mahkemece, ekinde adliyargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hâkim Taşkın ÇELİK’in, davanın çözümünde idari yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:Dava, istinat duvarının, park halinde bulunan, 06 … 3761 plakalı aracın üzerine yıkılması sonucu uğranılan
maddi zararın tazmini istemiyle açılmıştır.Dava dosyalarının incelenmesinden; davacıya ait 06 … 3761 plakalı aracın park yerinde/ park halinde iken,Yozgat Belediyesinin ve S.Sitesi Yönetiminin sorumluluğunda bulunduğu iddia edilen istinat duvarının üzerine yıkılmasısonucu araçta büyük hasar meydana geldiği, aracın hasarının kasko şirketince karşılansa da büyük miktarda değerkaybına uğradığı ve tamirinin yaklaşık 2 ay sürmesi nedeniyle aracın kullanılmamasından dolayı zarara uğranıldığı ilerisürülerek, ilk olarak Yozgat Belediye Başkanlığı ile S. Sitesi Yönetimi Adına S. D.’a karşı tazminat davası açıldığı;davanın Site yönetimine ilişkin kısmından feragat edildiğinden uyuşmazlığın Yozgat Belediye Başkanlığı'na karşı olankısmının sürdüğü; konuya ilişkin hazırlanıp 13.1.2016 tarihinde Asliye Hukuk Mahkemesine sunulan Bilirkişi raporunda;“(…)Dava konusu edilen ve yıkılarak araçlara zarar verdiği iddia edilen ve en son ilgili Belediye tarafından yapılanmevcut duvarın tamamının Şehir İmar Planı dışında ve imar yolu olarak ayrılan kısımda kaldığı anlaşılmıştır.Yıkılan 61,34 m eski duvarın 16,40 m lik kısmı Siteye ait 1239 ada 1 parsel mülkiyet sınırları içerisindebulunduğu, bu kısmın yıkılan duvarın % 26.74 ü kadar olduğu, 44,93 m uzunluğundaki kısmının da 1239 ada 1 parselmülkiyet sınırı dışında olduğu ve % 73,26 lik kısmına tekabül ettiği anlaşılmıştır.Belediye tarafından yeni yapılan 55,88 m uzunluğundaki duvarın 31,33 m lik kısmı parsel mülkiyetinde kaldığıve toplam uzunluğun %56,07 lik kısmına tekabül ettiği; 24,55 m lik kısmında parsel mülkiyet ve imar planı dışında imaryolu olarak ayrılan saha içerisinde kaldığı ve toplam uzunluğun %43,93 lük kısmına tekabül ettiği ölçüm ve incelemelersonucu anlaşılmıştır.” görüşüne yer verildiği anlaşılmıştır.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 1. maddesinde, Kanunun amacının karayollarında can ve malgüvenliği yönünden trafik düzenini sağlayacak ve trafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacak önlemleribelirlemek olduğu; “Kapsam” başlıklı 2. maddesinde, bu Kanunun trafikle ilgili kuralları, şartları, hak ve yükümlülükleribunların uygulamasını ve denetlenmesini ilgili kuruluşları ve bunların görev, yetki ve sorumluluk, çalışma usulleri ile diğerhükümleri kapsadığı ve bu kanunun karayollarında uygulanacağı; 10. maddesinde, yapım ve bakımdan sorumlu olduğuyolları trafik düzeni ve güvenliğini sağlayacak durumda bulundurmanın gerekli görülen kavşaklara ve yerlere trafik ışıklıişaretleri, işaret levhaları koymak ve yer işaretlemeleri yapmanın Belediye Trafik birimlerinin görev ve yetkileri arasındaolduğu belirtilmiştir.Öte yandan 2918 sayılı Yasanın 19.1.2011 günlü Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6099 sayılıYasanın 14. maddesiyle değişik 110. maddesinde “İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşları olan araçlarınsebebiyet verdiği zararlara ilişkin olanları dahil, bu Kanundan doğan sorumluluk davaları, adli yargıda görülür. Zarargörenin kamu görevlisi olması, bu fıkra hükmünün uygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelen tren-trafikkazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır.Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veyasigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yermahkemesinde de açılabilir”; Geçici 21. maddesinde de “Bu Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasının göreveilişkin hükmü, yürürlüğe girdiği tarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde açılmış bulunandavalara uygulanmaz” denilmiştir.Belediye aleyhine idare mahkemesinde açılan başka bir tazminat talepli tam yargı davasında, İdare Mahkemesi2918 sayılı Yasanın 110.maddesinin 1.fıkrasının birinci ve ikinci cümlelerinin Anayasaya aykırı olduğu kanısına varmış,İdare Mahkemesinin bu iki cümlenin iptali istemiyle yaptığı başvuruyu inceleyen Anayasa Mahkemesi 8.12.2011 gün veE:2011/124, K:2011/160 sayı ve 8.11.2012 gün ve E:2012/118, K:2012/170 sayılı aynı içerikli iki kararı ile; “2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 110. maddesinin birinci fıkrasında, bu Kanun’dan doğan sorumluluk davalarının adliyargıda görüleceği öngörülmektedir. İtiraz başvurusunda bulunan mahkeme ise idare mahkemesi olup davaya bakmaktagörevli ve yetkili mahkeme değildir.Başvurunun Mahkeme’nin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.” kararına varmıştır.Bu durumda, 2918 sayılı Yasanın 19.1.2011 tarihinde yürürlüğe giren 110. maddesi ile AnayasaMahkemesi’nin benzer bir konuda İdare Mahkemesi’nin davaya bakmakla görevli bulunmadığı yolundaki kararlarıgözetildiğinde, bahsi geçen Kanun maddesinin karayollarında, can ve mal güvenliği yönünden trafik düzeninin sağlanaraktrafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacak önlemleri kapsadığı ve Kanunun, trafikle ilgili kuralları, şartları, hakve yükümlülükleri, bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgili kuruluşları ve bunların görev yetki ve sorumlulukları ile,çalışma usullerini kapsadığı, dolayısıyla oluşan trafik kazası nedeniyle açılacak sorumluluk davalarının görüm veçözümünde adli yargının görevli olduğu; meydana gelen zararın tazmini istemiyle açılan davanın da adli yargı yerindeçözümlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.Uyuşmazlığa konu olayda ise, kazanın meydana geldiği yerin, yukarıda anlatımı yapıldığı şekilde bir karayoludeğil, dosya kapsamındaki bilirkişi raporunda anlatımı yapıldığı üzere, bir kısmı konut sitesine ait parsel içerisinden, birkısmı da imar yolundan geçen istinat duvarının yanı olduğu; hasara uğrayan aracın ise, karayolunda seyir halindeolmadığı, olayın istinat duvarının yanında park halinde iken, duvarın aracın üzerine yıkılması üzerine meydana geldiği veiddia olunan maddi zararın tazmini istemi ile dava açıldığı görülmüştür.Anayasa’nın 125. maddesinin son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekleyükümlü olduğu kurala bağlanmış; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2/1-b. maddesinde, idari eylem veişlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları, idari dava türleri arasındasayılmıştır. İdarenin yürütmekle yükümlü bulunduğu kamu hizmetine ilişkin olarak, kişilere verdiği zararların tazminiistemiyle, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları muhtel olanlar tarafından açılacak davaların görüm veçözümünün, iptal ve tam yargı davaları kapsamında yargısal denetim yapan idari yargı yerine ait olduğu yerleşik yargısal
içtihatlarla kabul edilmiş bulunmaktadır.Olayda da, istinat duvarının yıkılmasında davalı Belediyenin, tehlike arz ettiği bildirildiği halde gerekli önlemlerialmadığından ötürü sözkonusu kazanın meydana geldiği iddiasının bir hizmet kusuruna, dolayısıyla maddi zarara yol açtığıiddiasının tam yargı davasına konu olabileceği kuşkusuzdur.Kamu hizmetinin yöntemine ve hukuka uygun olarak yürütülüp yürütülmediğinin; kamu yararına uygun şekildeişletilip işletilmediğinin; hizmet kusuru ya da başka bir nedenle idarenin sorumluluğu bulunup bulunmadığının yargısaldenetiminin, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2. maddesinde “idari dava türleri” arasında sayılan “idariişlem ve eylemlerden dolayı zarara uğrayanlar tarafından açılacak tam yargı davası” kapsamında, idari yargı yerlerinceyapılacağı açıktır.Açıklanan nedenlerle, Yozgat İdare Mahkemesinin 31.5.2017 gün ve E:2017/666 sayılı başvurusunun reddigerekmiştir. S O N U Ç
: Davanın çözümünde İDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Yozgat İdareMahkemesinin 31.5.2017 gün ve E:2017/666 sayılı BAŞVURUSUNUN REDDİNE, 23.10.2017 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. BaşkanNuriNECİPOĞLU
ÜyeAliÇOLAK
ÜyeAlaittin AliÖĞÜŞÜyeAhmet TevfikERGİNBAY
ÜyeSüleyman HilmiAYDINÜyeSunaTÜRE
ÜyeBirgülKURT