T.C.UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS
NO
: 2014 / 742
KARAR NO
: 2014 / 797
KARAR TR
: 14.7.2014
ÖZET : İcra takibine yapılan itirazın iptaliistemiyle açılan davanın, ADLİ YARGIYERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R Davacı
: G.G. Vekili
: Av. H.G.Davalılar
: 1.Ankara Büyükşehir Belediye BaşkanlığıVekili
: Av.M.A.
2.İl Özel İdaresi’ne İzafeten Ankara ValiliğiVekili
: Av.D.S. O L A Y
: Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; Ankara ili, Keçiören ilçesi, BağlumMahallesi 1248 Ada 1 Parsel, Bağlum Mahallesi 1271 Ada 1 Parsel, Bağlum Mahallesi 1274 Ada 1Parsel ve Bağlum Mahallesi 1775 Ada 1 Parsel sayılı taşınmazlarda müvekkilinin hisselerininbulunduğunu, davalıların dava konusu parsellerin tamamına fiilen ve hukuken el atmak suretiylemüvekkilinin taşınmazlardan yararlanma imkanını ortadan kaldırdıklarını, kamulaştırmasız el atmabedelinin ödenmesi için davalılar aleyhine Ankara 17.İcra Müdürlüğü’nün 2013/9009 Esas sayılı takipdosyası ile icra takibi yapıldığını, ancak davalıların itirazı üzerine takibin durduğunu, bu nedenle davalılarınhaksız itirazlarının iptali ile takibin devamına, %40 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesiistemiyle adli yargı yerinde dava açmıştır.Ankara 13.Asliye Hukuk Mahkemesi: 26.11.2013 gün ve 2013/191 Esas, 2013/617 Karar sayılıkararıyla “…her ne kadar davacı, davaya konu taşınmazın imar planında İlkokul Alanı olarak ayrıldığı vearadan geçen süreye rağmen kamulaştırılmamış olduğundan bahisle davalılar aleyhine kamulaştırmasız elatmadan kaynaklı 5.000,00 TL alacağın tahsili amacıyla Ankara 17.İcra Müdürlüğü’nün 2013/9009 Takipsayılı dosyasından icra takibi yapmış ve davalıların itirazı üzerine takibin durduğundan bahisle itirazın iptalidavası açılmış ise de; dava konusu taşınmaza fiilen el atılmadığından ve hukuki el atmanın sabit olduğuanlaşıldığından, 5487 sayılı yasanın 21 maddesi gereğince Mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanınreddine …” şeklindeki gerekçesiyle davada idari yargının görevli olduğunu belirtilerek, görevsizlik kararıvermiştir. Mahkemenin karar örneğine şerh edildiği üzere karar; taraflarca temyiz edilmeksizin22.01.2014 tarihinde kesinleşmiştir.Davacı vekili, bu kez aynı istemle idari yargı yerinde dava açmıştır.Ankara 1.İdare Mahkemesi: 04.03.2014 gün ve 2014/295 Esas sayılı kararı ile,
“… Ankara17.İcra Müdürlüğü’nün 2013/9009 sayılı dosyasına, davalılar tarafından yapılan itirazın iptaline, takibindevamına, borçlular aleyhine %40 icra inkar tazminatı hükmedilmesi talebiyle açılmış İcra İflasKanunu’nda düzenlenen itirazın iptali davası niteliğinde bir dava olduğundan ve davaya bakmakla adliyargı düzeninde yer alan mahkemeler görevli kılındığından ortada görüm ve çözümü idari yargınıngörevinde bulunan bir idari dava bulunduğundan söz etmek olanaksızdır.” şeklindeki gerekçesi iledavada adli yargının görevli olduğunu belirterek mahkemenin görevsizliğine, 2247 sayılı UyuşmazlıkMahkemesi’nin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun’un 19. maddesi hükümleri uyarınca görevli yargımerciinin belirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderilmesine, UyuşmazlıkMahkemesi’nce karar verilinceye kadar davanın ertelenmesine karar vermiş ve bu şekilde dosyaMahkememize gönderilmiştir.İNCELEME VE GEREKÇE :Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü’nün, Serdar ÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında, Üyeler: EyüpSabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, Alaittin Ali ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU, Mehmet AKBULUT’un katılımlarıyla yapılan 14.7.2014 günlü toplantısında:l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeyegöre; İdare Mahkemesince, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, adlive idari yargı yerleri arasında davalı Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile İl Özel İdaresine İzafetenAnkara Valiliği aleyhine açılan davalarda, icra takibine yapılan itirazın iptali yönünden görev uyuşmazlığındoğduğu, idari yargı dosyasının Mahkemece, ekinde Ankara 13.Asliye Hukuk Mahkemesi’ninkesinleşme şerhli karar örneği ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangibir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile kararverildi.II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim Birgül YİĞİT’in, davanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen
Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Mehmet BAYHAN ve Danıştay Savcısı Mehmet Ali GÜMÜŞ’ün davada adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ:Dava, davalılar tarafından icra takibine yapılan itirazın iptali ile, takibin devamına, borçlular aleyhine%40 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesi istemi ile açılmıştır.2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun “İlamsız takip” başlıklı Üçüncü Bap, 42-49. maddelerinde takipyöntemleri gösterilmiş; değişik 58. maddesinde, takip talebinin icra memuruna yazı ile veya sözlü olarakyapılacağına işaret edilmiş; değişik 60. maddesine göre, takip talebi üzerine icra dairesince düzenlenenödeme emrinin değişik 61. maddede öngörülen şekilde takip borçlusuna tebliğ edileceği ve 62-65.maddelerde itiraza ilişkin hükümlere yer verilmiş olup, değişik 66. maddede, süresi içinde yapılan itirazıntakibi durduracağı kurala bağlanmıştır.
İtiraz nedeniyle takibin durması üzerine alacaklıya, itirazın iptali için Yasada iki yola başvurmaolanağı tanınmış olup, bunlardan birincisi, 67. maddeye göre mahkemeye başvurmak, ikincisi ise 68, ek68/a ve ek 68/b maddelerine göre icra hakiminden itirazın kaldırılmasını istemektir.İncelenen uyuşmazlıkta alacaklı konumundaki davacı tarafından, değişik 67. maddeye göremahkemeye başvurmak suretiyle itirazın iptali davası açılmıştır.Söz konusu 67. Madde (Değişik: 18/2/1965 - 538/37 md.), “(Değişik birinci fıkra: 17/7/2003-4949/15 md.) Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içindemahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini davaedebilir.(Değişik: 9/11/1988 - 3494/1 md.) Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirseborçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna,davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde kırkından aşağıolmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunması kötü niyetinsübutuna bağlıdır.(Mülga dördüncü fıkra: 17/7/2003-4949/103 md.)Birinci fıkrada yazılı itirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumi hükümler dairesinde alacağınıdava etmek hakkı saklıdır” hükümlerini taşımaktadır.Anılan Yasanın değişik 1. maddesinin birinci fıkrasında, “Her asliye mahkemesinin yargıçevresinde yeteri kadar icra dairesi bulunur” denilmekte olup, yukarıda hükmü yazılı 67. maddede sözüedilen “mahkeme” ile, icra dairesinin bulunduğu yargı çevresi bakımından bağlı olduğu asliyemahkemesinin anlaşılması ve takip hukukuna özgü bulunan itirazın iptali davasının asliye mahkemesindegörülmesi gerektiği açıktır.Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun “İdari Dava Türleri ve İdari YargıYetkisinin Sınırı” başlıklı 2. maddesinde, idari dava türleri: a)İdari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep,konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlaledilenler tarafından açılan iptal davaları, b)İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudanmuhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları, c)Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlüidari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar olarak sayılmıştır.Olayda, davacının kamulaştırmasız el atmadan kaynaklı 5.000.000 TL tutarındaki alacağınındavalılar Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile İl Özel İdaresi’ne izafeten Ankara Valiliği’nden tahsiliiçin Ankara 17.İcra Dairesi’nde icra takibi başlattığı, davalıların takibe yaptığı itiraz sonucu takibindurdurulmasına karar verilmesi üzerine; icra işlemine yapılan itirazın iptali için önce adli yargıda, yapılanitirazın görevsizlik nedeniyle reddedilmesinin ardından idari yargıya başvurulduğu anlaşılmaktadır.Bu duruma göre, İcra ve İflas Kanunu’nun değişik 67. maddesine göre açılan itirazın iptalidavasının görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.Açıklanan nedenlerle, Ankara 1.İdare Mahkemesi’nin başvurusunun kabulü ile, Ankara 13.AsliyeHukuk Mahkemesi’nin 26.11.2013 gün ve 2013/191 Esas, 2013/617 Karar sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle, Ankara 1.İdareMahkemesi’nin başvurusunun kabulü ile, Ankara 13.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 26.11.2013 gün ve2013/191 Esas, 2013/617 Karar sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 14.7.2014gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan
Serdar
ÖZGÜLDÜRÜyeEyüp Sabri BAYDAR
ÜyeAlaittin AliÖĞÜŞ
Üye
Ali
ÇOLAK
ÜyeAyhanAKARSU
ÜyeNurdaneTOPUZ
ÜyeMehmetAKBULUT