T.C.UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO
: 2014 / 1123
KARAR NO : 2014 / 1166
KARAR TR : 29.12.2014
ÖZET:Davacı kurum tarafından düzenlenen,davalının da katılıp kazandığı ancaksonrasında tespit edilen usulsüzlük nedeniile feshedildiği anlaşılan ihale nedeni ileöngörülen geçici teminat bedelinin gelirkaydedilmesi talebine yönelik davanın, özelhukuk hükümlerine göre ADLİ YARGI yerindegörülmesi gerektiği hk. K A R A R
Davacı
: Karayolları Genel Müdürlüğü
Vekilleri
: Av. S.S.
(Adli Yargıda)
AV. A.A.
(İdari Yargıda)
Davalı
: G.İnşaat Proje ve Restorasyon San. Tic. Ltd. Şti.Vekilleri
: Av. D.D.K.
(Adli Yargıda)
Av. N. K.
(İdari Yargıda) O L A Y
: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili idare tarafından 13/12/2004tarihinde açık ihale usulü ile ihalesi yapılan 2004/180305 İKN’li Sivas ilindeki eski Sivas-Kayseriyolundaki Kesikköprü’nün onarım işi ihalesi ile ilgili olarak 17/01/2005 tarihli ihale komisyonu kararındaihaleye geçerli teklif veren iki isteklinin bulunduğunu, ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklifin davalışirket tarafından verildiğini 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 40.maddesi gereğince bu istekliye ihaleedilmesi hususunda Genel Müdürlük makamının onayına sunulduğunu, ihale uygun görülmeyerek24/01/2005 tarihinde iptal edildiğini, firmanın kamu ihale kuruluna itirazen şikayet başvurusundabulunduğunu, Kamu İhale Kurulu’nun ihalenin iptaline yönelik idarenin 24/01/2005 tarihli işleminin iptaledilerek iptal öncesindeki işlemlere kaldığı yerden mevzuata uygun şekilde devam edildiğini, ihaleyi alanfirma ihalelerde teklif verme aşamasında ihale dışı bırakılacak ve ihaleye katılmayacak olanlarkapsamında olunmadığına ilişkin taahhütnamenin birinci maddesinde belirtilen bu taahhütnamenin imzatarihi 13/04/2004 itibariyle 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunun 10.maddesinin son fıkrasının a,b,c,d,e,g,i,bentlerinde belirtilen durumlarda olunmadığı beyan ve kabul edilerek bu durumda değişiklik olmasıhalinde idareye derhal bildirmeyi kabul ve taahhüt ediyoruz şartına aykırı davrandığının yapılanincelemede tespit edildiğini, yapılan araştırmada yine şirketin ihale tarihi olan 13.12.2004 tarihi itibariylevadesi geçtiği halde ödenmeyen borcunun bulunduğunun belirlendiğini belirterek fazlaya dair hakları saklıkalmak kaydıyla 27.000 TL geçici teminat mektubu bedelinin ihalenin iptal edildiği, 05.05.2005 tarihindenitibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi istemiyle adli yargı yerindedava açmıştır.Ankara 1. Asliye Hukuk Mahkemesi; 27.12.2006 gün ve E:2006/175, K:2006/523 sayılı kararı ileözetle; davanın idari yargı yerinde görülmesi gerektiğini belirterek davanın görev yönünden reddine kararvermiştir.İşbu karara karşı yapılan temyiz başvurusu üzerine Yargıtay 15.Hukuk Dairesi 29.05.2007 gün veE:2007/2849, K:2007/3601 sayılı ilamı ile hükmün onanmasına karar vermiş, davacı vekili tarafındankarar düzeltme başvurusu üzerine Yargıtay 15.Hukuk Dairesi 27.09.2007 gün ve E:2007/5633,K:2007/5814 sayılı ilamı ile HUMK’nun 440/III, 3. maddesi uyarınca, mahkemelerce verilen “görevsizlik”kararlarının onanması veya bozulmasına ilişkin Yargıtay kararlarına karşı “karar düzeltme” yolunabaşvurulamayacağından, karar düzeltme dilekçesinin reddine karar vermiş ve karar kesinleşmiştir.Davacı vekili bu kez aynı istemle idari yargı yerinde dava açmıştır.Ankara 2.İdare Mahkemesi: 29.04.2009 gün ve E:2009/485, K:2009/615 sayı ile özetle; “...idariyargı yerinde hukuka uygunluğu denetlenen faaliyetin kamu idaresine ait olması nedeniyle, bu denetimi
konu edilen davanın davalısı değişmez bir biçimde idare olduğundan, dolayısıyla davalısının özel hukuktüzel kişisi olan ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2.maddesi kapsamında olmayan budavanın esasını inceleme olanağı bulunmamaktadır.” demek suretiyle davanın incelenmeksizin reddinekarar vermiştir.İşbu karara karşı yapılan temyiz başvurusu üzerine Danıştay 13. Dairesi 15.02.2010 gün veE:2009/5365, K:2010/1277 sayılı ilamı ile özetle; “...işbu davanın çözümlenmesi idari yargının görevalanına girmediğinden, İdare Mahkemesince bu husus gözetilmeksizin, davanın incelenmeksizin reddiyolunda verilen kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.Açıklanan nedenlerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesi uyarıncabozulmasına” şeklinde karar vermiştir.Ankara 2.İdare Mahkemesi; Danıştay’ın bozma ilamına uyduktan sonra 21.10.2010 gün veE:2010/1855, K:2010/1403 sayılı kararı ile özetle; davanın adli yargı yerinde görülmesi gerektiğindenbahisle, 2577 sayılı Yasanın 15/1-a maddesi uyarınca davanın görev yönünden reddine karar vermiştir.İşbu karara karşı yapılan temyiz başvurusu üzerine Danıştay 13. Dairesi 10.06.2011 gün veE:2011/323, K:2011/2779 sayılı ilamı ile hükmün onanmasına karar vermiş, davacı vekilinin karardüzeltme başvurusu üzerine yine Danıştay 13.Dairesi 13.03.2014 gün ve E:2011/4033, K:2014/913 sayılıilamı ile karar düzeltme isteminin reddine karar vermiş ve karar kesinleşmiştir.İNCELEME VE GEREKÇE :Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü’nün, Serdar ÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında, Üyeler: EyüpSabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane Topuz, Alaittin Ali ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve MehmetAKBULUT’un katılımlarıyla yapılan 29.12.2014 günlü toplantısında:l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeyegöre; adli ve idari yargı yerleri arasında 2247 sayılı Yasa'nın 14. maddesinde öngörülen biçimde olumsuzgörev uyuşmazlığı doğduğu, idari ve adli yargı dosyalarının 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarakdavacı vekilinin istemi üzerine son görevsizlik kararını veren mahkemece Uyuşmazlık Mahkemesi'negönderildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim İsmail SARI’nın, davanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Uğurtan ALTUN ile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adli yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:Dava, davacı idare tarafından, 13.12.2004 tarihinde yapılan ve davalı şirket uhdesinde kalan, “EskiSivas-Kayseri Yolundaki Kesik Köprünün Onarımı (Restorasyon)” ihalesinin, davalı şirketin ihaleyekatılırken vermiş olduğu taahhütnamedeki beyanların gerçek dışı olduğunun tespit edildiğinden bahisle05.05.2005 tarihinde iptal edilmesi üzerine, davalı şirket tarafından ödenmeyen 27.000,00 TL geçiciteminat mektubu bedelinin ihalenin iptal edildiği tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilinekarar verilmesi istemiyle açılmıştır.6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 573.maddesinde; ''Limited Şirket bir veya daha çok gerçekveya tüzel kişi tarafından bir ticaret unvanı altında kurulur; esas sermayesi belirli olup, bu sermaye esassermaye paylarının toplamından oluşur.Ortaklar, şirket borçlarından sorumlu olmayıp, sadece taahhüt ettikleri esas sermaye paylarınıödemekle ve şirket sözleşmesinde öngörülen ek ödeme ve yan edim yükümlülüklerini yerine getirmekleyükümlüdürler.Limited şirket, kanunen yasak olmayan her türlü ekonomik amaç ve konu için kurulabilir. ''denilmek suretiyle limited şirketin tanımı yapılarak kuruluşu anlatılmıştır.Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun “İdari Dava Türleri ve İdari YargıYetkisinin Sınırı” başlıklı 2. maddesinin değişik 1 numaralı bendinde:
a)İdari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırıolduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptal davaları,
b)İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tamyargı davaları,
c)Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamuhizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkanuyuşmazlıklara ilişkin davalar, idari dava türleri olarak sayılmış olup; kural olarak, idari yargıda ancak
Devlete ve kamu tüzel kişilerine karşı açılan davalara bakılabilir.
Buna göre, idare aleyhine dava açılmayıp, davalı mevkiinde Türk Ticaret Kanunu hükümleriuyarınca kurulmuş ve anılan yasa hükümleri uyarınca faaliyet gösteren ve bu kanuna tabi olan, kamukurumu niteliği taşımayan, özel hukuk hükümlerine tabi bir özel şirket olan Gür-Ya İnşaat Proje veRestorasyon San. Tic. Ltd. Şti. adlı özel hukuk tüzel kişisi ile bu şirketin temsilcisi konumunda yer alan4721 sayılı TMK’nın birinci kitap, birinci kısım, birinci bölümünde düzenlenen özel hukuk gerçek kişilerinbulunması karşısında, ortada idari yargı yetkisi kapsamında açılmış bir idari dava bulunduğundan sözetmek olanaksızdır.Belirtilen bu hususlara göre, davalı özel şirketin, davacı kurum tarafından düzenlenen ve davalıtarafın usulsüzlük yapması nedeni ile feshedilen ihale neden ile öngörülen geçici teminat bedelinin gelirkaydedilmesi talebine yönelik davanın özel hukuk hükümlerine göre görüm ve çözümünde adli yargı yerigörevli bulunmaktadır.Açıklanan nedenlerle, Ankara 1.Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.S O N U Ç
: Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Ankara 1.AsliyeHukuk Mahkemesince verilen 27.12.2006 gün ve E:2006/175, K:2006/523 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 29.12.2014 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. BaşkanSerdarÖZGÜLDÜR
ÜyeEyüp SabriBAYDAR
ÜyeAlaittin AliÖĞÜŞÜyeAliÇOLAK
ÜyeAyhanAKARSUÜyeNurdaneTOPUZ
ÜyeMehmetAKBULUT