T.C.UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
CEZA BÖLÜMÜ
ESAS
NO : 2015 / 42
KARAR NO : 2015 / 42
KARAR TR
: 28.12.2015 ÖZET: Asker kişi sanık hakkında, askeri suçolmayan, asker kişiye karşı veya askerlik hizmet vegörevleri ile ilgili olarak işlendiği de ileri sürülmeyen “gerçeğe aykırı mal bildiri-minde bulunmak” suçunedeniyle açılan kamu davasının, ADLİ YARGIyerinde görülmesinin gerektiği hk. K A R A R
Davacı
: K.H.
Sanık
: H.E.K. O L A Y
: Bolu 2. Komando Tugayı Lojistik Destek Komutanlığı 1. Basamak Mua. Mrk. Komutanlığıemrinde görevli sanık Sağ.Astsb.Kd.Üçvş.H.E.K.’ın, 23.12.2013 tarihinde vermiş olduğu mal bildirimi ile 12.03.2014tarihinde vermiş olduğu mal bildiriminde gerçeğe aykırı mal beyanında bulunduğundan bahisle suç duyurusundabulunulmuş ise de, şikayet olunanın asker kişi olduğu, gerçeğe aykırı olduğu iddia olunan beyanların sanık tarafındangörev yapmakta olduğu askeri makama verilmiş olduğu, işlendiği iddia olunan suçla ilgili olarak 353 sayılı Yasa’nın 9.maddesi uyarınca askeri mahkemelerin yetkili ve görevli bulunduğu gerekçesiyle, Bolu Cumhuriyet Başsavcılığı’nın11.6.2014 gün ve Soruşturma No:2014/4345, K:2014/24 sayılı kararı ile, görevsizlik kararı verilerek, soruşturmaevrakının gereğinin takdir ve ifası için Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Askeri Savcılığına gönderilmesine karar verilmesiüzerine;Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Askeri Savcılığı’nın 14.11.2014 gün ve E:2014/156, K:2014/195 sayılıiddianamesiyle, her ne kadar Bolu Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından görevsizlik kararı verilerek dosya AskeriSavcılıklarına gelmiş ise de, Uyuşmazlık Mahkemesi’nin 18.11.2002 gün ve E:2002/32, K: 2002/61 sayılı kararı veAskeri Yargıtay 1. Dairesi’nin 19.1.2011 gün ve E:2011/71, K:2011/69 sayılı kararında, sanığın işlemiş olduğu 3628sayılı Kanun kapsamında yer alan gerçeğe aykırı mal beyanında bulunmak suçunun “.... askeri bir suç olmaması, askerkişiler aleyhine veya askerlik hizmet ve görevleriyle ilgili olarak işlenmemiş olması nedeniyle, yargılama görevinin askerimahkemeye ait olmadığı açıktır” denilerek görevsizlik kararı verilmesi gerektiği belirtilmiş olsa da, bilindiği üzere savcılıkmakamında olumsuz görev uyuşmazlığı çıkarma yetkisinin bulunmadığı, kovuşturma aşamasında olumsuz görevuyuşmazlığı çıkarma imkanının olduğu açıklanarak, halen Ankara Asker Hastanesi 1. Basamak Mua. Aile Sağlığı Mrk.Ve Çiğiltepe Polikliniği Kh. Komutanlığı emrinde görevli sanık Sağ.Astsb.Kd.Üçvş. H.E.K.’ın, 23.12.2013 tarihindevermiş olduğu mal bildirimi ile 12.3.2014 tarihinde vermiş olduğu mal bildiriminde gerçeğe aykırı mal beyanındabulunduğundan bahisle, sanığın gerçeğe aykırı mal bildiriminde bulunmak suçunu işlediği ileri sürülerek, eylemine uyan3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu’nun 12. maddesi uyarıncacezalandırılması istemiyle kamu davası açılmıştır. DENİZ KUVVETLERİ KOMUTANLIĞI ASKERİ MAHKEMESİ: 8.12.2014 gün ve E:2014/390,K:2014/349 sayıyla, sanığa yüklenen eylemin askeri suç olmaması ve askeri bir suça da bağlı bulunmaması nedeniyle sanığı yargılama görevinin adli yargı yerine ait olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiş, temyiz edilmeyen kararkesinleşerek, dava dosyası, Bolu 2. Asliye Ceza Mahkemesi’ne gönderilmiştir.
BOLU 2. ASLİYE CEZA MAHKEMESİ: 10.6.2015 gün ve E:2015/91, K:2015/338 sayıyla,sanık H.E.K.'ın halen Sağ. Astsb. Kd. Üçvş. olarak görevini sürdürdüğünün anlaşıldığı, gerçeğe aykırı olduğu iddiaolunan mal beyanlarının sanık tarafından görev yapmakta olduğu askeri makama verilmiş olduğu ve yaptığı hizmete ilişkinolduğu, bu nedenle sanığı işlediği iddia edilen suçla ilgili olarak 353 sayılı Yasa’nın 9. maddesi uyarınca yargılamagörevinin askeri yargı yerine ait olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiş, kararın temyiz edilmeyerek kesinleşmesiüzerine, dava dosyası, Bolu Cumhuriyet Başsavcılığı’nca, Mahkememize gönderilmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE: Uyuşmazlık Mahkemesi Ceza Bölümünün, Serdar ÖZGÜLDÜR’ünBaşkanlığında, Üyeler; Şuayip ŞEN, Kenan YUMUŞAK, Osman ATALAY, Yusuf Tamer ÇETİN, MehmetAVCIOĞLU ve Sevilay TEMİZYÜREK BATIR’ın katılımlarıyla yapılan 28.12.2015 günlü toplantısında;I-İLK İNCELEME: Yapılan incelemede, usule ilişkin işlemlerde 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin KuruluşVe İşleyişi Hakkında Kanun'da belirtilen süre ve biçim yönünden bir eksiklik görülmediği, askeri ve adli yargı yerleriarasında Yasa'nın 14. maddesinde öngörüldüğü biçimde olumsuz görev uyuşmazlığı doğduğu anlaşıldığından, esasınincelenmesine oybirliği ile karar verildi.II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim G. Fatma BÜYÜKEREN’in, davanın çözümünde adli yargı
yerinin görevli olduğu yolundaki raporu ve dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen YargıtayCumhuriyet Savcısı Uğurtan ALTUN’un adli yargı, Askeri Yargıtay Başsavcı Yardımcısı Engin KÜÇÜK’ün, davanınçözümünün adli yargı yerinin görev alanına girdiğine ilişkin yazılı ve sözlü açıklamaları dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Anayasanın “askeri yargı” yı düzenleyen 145 nci maddesinde asker kişilerin “askeri mahallerde” işlediklerisuçlara bakmanın askeri mahkemelerin görevinde olduğu belirtilmişken; 12.9.2010 tarihinde yapılan halkoylaması sonucukabul edilip, 23.9.2010 gün ve 27708 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 5982 sayılı Yasa’nın 15.maddesi ile yapılan değişiklik ile maddenin birinci fıkrasında, “Askeri yargı, askerî mahkemeler ve disiplin mahkemeleritarafından yürütülür. Bu
mahkemeler; asker
kişiler
tarafından
işlenen askerî suçlar ile bunların asker kişileraleyhine veya askerlik hizmet ve görevleriyle ilgili olarak işledikleri suçlara ait davalara bakmakla görevlidir. Devletingüvenliğine, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlara ait davalar her halde adliye mahkemelerinde görülür.Savaş hali haricinde, asker olmayan kişiler askeri mahkemelerde yargılanamaz” denilmek suretiyle “askerimahallerde” unsuru madde metninden çıkarılmıştır. 353 sayılı Askeri Mahkemeler Kuruluşu Ve Yargılama Usulü Kanunu'nun "Askeri Mahkemelerin Görevleri"başlığı altında düzenlenen İkinci Bölümünde yer alan "Genel Görev" başlıklı 9. maddesinde; "Askeri MahkemelerKanunlarda aksi yazılı olmadıkça asker kişilerin askeri olan suçları ile bunların asker kişiler aleyhine veya askerimahallerde yahut askerlik hizmet ve görevleri ile ilgili olarak işledikleri suçlara ait davalara bakmakla görevlidirler"denilmekte iken, maddenin “….askeri mahallerde….” ibaresi Anayasa Mahkemesi’nin 26.6.2012 tarih ve 28335 sayılıResmi Gazete’de yayımlanan 15.3.2012 gün ve E:2011/30, K:2012/36 sayılı kararı ile iptal edilmiştir."Askeri suç" ise, öğretide ve uygulamada;
a) Unsurları ve cezalarının tamamı Askeri Ceza Kanunu'nda yazılı olan, başka bir anlatımla, Askeri Ceza Kanunudışında hiçbir ceza yasası ile cezalandırılmayan suçlar,
b) Unsurları kısmen Askeri Ceza Kanunu'nda kısmen diğer ceza yasalarında gösterilen suçlar,
c) Türk Ceza Kanunu'na atıf suretiyle askeri suç haline dönüştürülen suçlar, olmak üzere üç grupta mütalaaedilmektedir.
3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu’nun “Gerçeğe aykırıbildirimde bulunma” başlığı altında düzenlenen 12. maddesinde, “Kanunen daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirdegerçeğe aykırı bildirimde bulunana altı aydan üç yıla kadar hapis cezası verilir.” denilmektedir. Bu durumda, sanığa yüklenen eylemin 3628 sayılı Kanun’nda düzenlendiği, Askeri Ceza Kanunu’nda bu suçailişkin bir düzenlemenin bulunmadığı, bu nedenle yüklenen eylemin “askeri suç” olmadığı açıktır. Olumsuz görev uyuşmazlığına konu kamu davasında, adli yargı yerince verilen görevsizlik kararında, gerçeğeaykırı olduğu iddia olunan mal beyanlarının sanık tarafından görev yapmakta olduğu askeri makama verilmiş olduğu veyaptığı hizmete ilişkin olduğu, bu nedenle sanığı işlediği iddia edilen suçla ilgili olarak 353 sayılı Yasa’nın 9. maddesiuyarınca yargılama görevinin askeri yargı yerine ait olduğu gerekçesine yer verilmiş ise de, dosyanın incelenmesinde,sanığın 23.12.2013 tarihinde vermiş olduğu mal bildirimi ile, 2. Komando Tugay Komutanlığınca başka bir olaysırasında disiplin soruşturma raporu için yapılan araştırma ve soruşturma sırasında TAKBİS (tapu ve kadastro bilgisistemi) sisteminde tespit edilen mal varlığı arasında farklılıklar olduğu, beyanlarının birbiriyle uyuşmadığının tespitedilmesi ve durumun kendisine bildirilmesi üzerine, 12.3.2014 tarihinde vermiş olduğu mal beyanının TAKBİSsisteminde kayıtlı olan taşınmaz mallardan farklı olduğunun belirlenmesi sonucunda sanık hakkında yüklenen eylemnedeniyle suç dosyası düzenlendiği anlaşıldığından, yüklenen eylemin, sanığın askerlik hizmet ve görevleriyle bir ilgisininbulunmadığı da kuşkusuzdur. Açıklanan nedenlerle, askeri suç olmayan, asker kişiye karşı veya askerlik hizmet ve görevleriyle ilgili olarakişlendiği de ileri sürülmeyen eylem nedeniyle sanık hakkında açılan davanın adli yargı yerinde görülmesi ve Bolu 2. AsliyeCeza Mahkemesi’nin görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir. SONUÇ: Davanın çözümünde ADLİ YARGI yerinin görevli olduğuna, bu nedenle Bolu 2. Asliye CezaMahkemesi’nin 10.6.2015 gün ve E:2015/91, K:2015/338 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA, 28.12.2015 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
BaşkanSerdar ÖZGÜLDÜR
ÜyeŞuayip ŞEN
ÜyeYusuf Tamer ÇETİNÜyeKenan YUMUŞAK
ÜyeMehmet AVCIOĞLU
ÜyeOsman ATALAY
ÜyeSevilay TEMİZYÜREKBATIR