T.C.UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS
NO
: 2015 / 952
KARAR NO
: 2016 / 125
KARAR TR
: 14.3.2016
ÖZET : 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 38.maddesi uyarınca verilen idari para cezasına karşıyapılan itirazın, ADLİ YARGI YERİNDEçözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı
: E.Tek.End. Yapı ve Enerji San. Tic. Ltd. Şti.Vekilleri
: Av. E.Ö, Av. Y.B.Davalı
: Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı OLAY
: 1-Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı Zabıta Dairesi Başkanlığınca, umuma ait yaya yolunastant çıkartarak yaya yolunu işgal etmek suretiyle, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 38. maddesinin birinci fıkrasınaaykırı davrandığından bahisle, davacı adına 11.6.2013 gün ve 16276 sayılı, 9.7.2013 gün ve 16909 sayılı, 3.7.2013 günve 16926 sayılı, 4.7.2013 gün ve 15985 sayılı, 8.7.2013 gün ve 17102 sayılı idari yaptırım karar tutanaklarıdüzenlenerek, davacıya 5326 sayılı Kanun’un 38. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ayrı ayrı beş adet olmak üzere 88TL idari para cezası verilmiş, bu para cezaları 13.1.2015 günlü numarasız, tek ödeme emri ile her bir ceza ayrı ayrıbelirtilmek suretiyle toplam olarak 440 TL olmak üzere davacıya bildirilmiştir.2- Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı Zabıta Dairesi Başkanlığınca, umuma ait yaya yoluna stant çıkartarakyaya yolunu işgal etmek suretiyle, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 38. maddesinin birinci fıkrasına aykırıdavrandığından bahisle, davacı adına 10.5.2013 gün ve 15140 sayılı, 30.4.2013 gün ve 15026 sayılı, 26.4.2013 gün ve14469 sayılı, 20.5.2013 gün ve 14495 sayılı, 7.5.2013 gün ve 14650 sayılı idari yaptırım karar tutanakları düzenlenerek,davacıya 5326 sayılı Kanun’un 38. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ayrı ayrı beş adet olmak üzere 88 TL idari paracezası verilmiş, bu para cezaları 13.1.2015 günlü numarasız, tek ödeme emri ile her bir ceza ayrı ayrı belirtilmek suretiyletoplam olarak 440 TL olmak üzere davacıya bildirilmiştir.3- Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı Zabıta Dairesi Başkanlığınca, umuma ait yaya yoluna stant çıkartarakyaya yolunu işgal etmek suretiyle, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 38. maddesinin birinci fıkrasına aykırıdavrandığından bahisle, davacı adına 15.5.2013 gün ve 15009 sayılı, 24.5.2013 gün ve 14497 sayılı, 3.6.2013 gün ve15508 sayılı, 30.5.2013 gün ve 14165 sayılı, 23.5.2013 gün ve 15156 sayılı idari yaptırım karar tutanaklarıdüzenlenerek, davacıya 5326 sayılı Kanun’un 38. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ayrı ayrı beş adet olmak üzere 88TL idari para cezası verilmiş, bu para cezaları 13.1.2015 günlü numarasız, tek ödeme emri ile her bir ceza ayrı ayrıbelirtilmek suretiyle toplam olarak 440 TL olmak üzere davacıya bildirilmiştir.4- Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı Zabıta Dairesi Başkanlığınca, umuma ait yaya yoluna stant çıkartarakyaya yolunu işgal etmek suretiyle, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 38. maddesinin birinci fıkrasına aykırıdavrandığından bahisle, davacı adına 12.9.2013 gün ve 18078 sayılı, 17.7.2013 gün ve 16156 sayılı, 11.7.2013 gün ve17227 sayılı, 15.7.2013 gün ve 16942 sayılı, 11.9.2013 gün ve 18077 sayılı idari yaptırım karar tutanaklarıdüzenlenerek, davacıya 5326 sayılı Kanun’un 38. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ayrı ayrı beş adet olmak üzere 88TL idari para cezası verilmiş, bu para cezaları 13.1.2015 günlü numarasız, tek ödeme emri ile her bir ceza ayrı ayrıbelirtilmek suretiyle toplam olarak 440 TL olmak üzere davacıya bildirilmiştir.5- Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı Zabıta Dairesi Başkanlığınca, umuma ait yaya yoluna stant çıkartarakyaya yolunu işgal etmek suretiyle, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 38. maddesinin birinci fıkrasına aykırıdavrandığından bahisle, davacı adına 12.6.2013 gün ve 16301 sayılı, 5.6.2013 gün ve 15509 sayılı, 13.6.2013 gün ve16285 sayılı, 1.7.2013 gün ve 15238 sayılı, 10.7.2013 gün ve 14540 sayılı idari yaptırım karar tutanakları düzenlenerek,davacıya 5326 sayılı Kanun’un 38. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ayrı ayrı beş adet olmak üzere 88 TL idari paracezası verilmiş, bu para cezaları 13.1.2015 günlü numarasız, tek ödeme emri ile her bir ceza ayrı ayrı belirtilmek suretiyletoplam olarak 440 TL olmak üzere davacıya bildirilmiştir.6- Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı Zabıta Dairesi Başkanlığınca, umuma ait yaya yoluna stant çıkartarakyaya yolunu işgal etmek suretiyle, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 38. maddesinin birinci fıkrasına aykırıdavrandığından bahisle, davacı adına 27.3.2013 gün ve 14158 sayılı, 25.4.2013 gün ve 13511 sayılı, 24.4.2013 gün ve6025 sayılı, 17.4.2013 gün ve 14122 sayılı, 10.4.2013 gün ve 14730 sayılı idari yaptırım karar tutanakları düzenlenerek,davacıya 5326 sayılı Kanun’un 38. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ayrı ayrı beş adet olmak üzere 88 TL idari paracezası verilmiş, bu para cezaları 13.1.2015 günlü numarasız, tek ödeme emri ile her bir ceza ayrı ayrı belirtilmek suretiyle
toplam olarak 440 TL olmak üzere davacıya bildirilmiştir.7- Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı Zabıta Dairesi Başkanlığınca, umuma ait yaya yoluna stant çıkartarakyaya yolunu işgal etmek suretiyle, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 38. maddesinin birinci fıkrasına aykırıdavrandığından bahisle, davacı adına 25.3.2013 gün ve 14156 sayılı, 5.4.2013 gün ve 14071 sayılı, 20.3.2013 gün ve14183 sayılı idari yaptırım karar tutanakları düzenlenerek, davacıya 5326 sayılı Kanun’un 38. maddesinin birinci fıkrasıuyarınca ayrı ayrı üç adet olmak üzere 88 TL idari para cezası verilmiş, bu para cezaları, “1.020.00 TL İlan ve ReklamVergisi 1. yarıyıl ödemesi” ve “1.020.00 TL İlan ve Reklam Vergisi 2. yarıyıl ödemesi” denilmek suretiyle belirtilen buvergilerle birlikte, 13.1.2015 gün ve 3924 sayılı tek ödeme emri ile her bir ceza ve vergi tutarı ayrı ayrı belirtilmeksuretiyle toplam olarak 2.304 TL olmak üzere davacıya bildirilmiştir.8-Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı Zabıta Dairesi Başkanlığınca, umuma ait yaya yoluna stant çıkartarakyaya yolunu işgal etmek suretiyle, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 38. maddesinin birinci fıkrasına aykırıdavrandığından bahisle, davacı adına 13.10.2011 gün ve 8290 sayılı idari yaptırım karar tutanağı düzenlenerek, davacıya5326 sayılı Kanun’un 38. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 75 TL idari para cezası verilmiş, ayrıca Bursa BüyükşehirBelediye Başkanlığı Zabıta Dairesi Başkanlığınca, işyerinde satışa sunduğu malzemeleri işyeri önüne çıkartarak caddeningörüntüsünü bozduğundan bahisle davacı hakkında düzenlenen 15.8.2011 gün ve 8505 sayılı Tespit Tutanağı gere-ğince,Bursa Büyükşehir Belediye Encümeninin 6.9.2011 gün ve 2011/3024 sayılı kararı ile, davacının bu eyleminin, BursaBüyükşehir Belediyesi Emir ve Yasaklarını Belirleyen Zabıta Yönetmeliğinin 26. maddesine aykırı olduğu nedeniyle,davacıya, 1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkamı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih ve 486 NumaralıKanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanun’un
1. maddesi ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 32. maddesiuyarınca 154 TL idari para cezası verilmiş, bu para cezaları, 77 ve 330 TL tutarında olmak üzere iki ayrı “İlan veReklam Vergisi 1. yarıyıl ödemesi” ve “77 TL İlan ve Reklam Vergisi 2. yarıyıl ödemesi” denilmek suretiyle belirtilen buvergilerle birlikte, 13.1.2015 gün ve numarasız, tek ödeme emri ile her bir ceza ve vergi tutarı ayrı ayrı belirtilmeksuretiyle toplam olarak 713 TL olmak üzere davacıya bildirilmiştir. 9-Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı Zabıta Dairesi Başkanlığınca, Bursa Büyükşehir Belediyesinin yapmışolduğu cephe sağlıklaştırma projesine aykırı olarak işyerinin ön kısmına yapılan reklam elemanlarının kaldırılmasıyönünde davacıya tebligat yapıldığı halde, mevcut reklam elemanlarının kaldırılmadığının tespit edildiğinden bahisle,davacı hakkında düzenlenen 28.11.2013 gün ve 020226 sayılı Tespit Tutanağı gereğince, Bursa Büyükşehir BelediyeEncümeninin 14.1.2014 gün ve 2014/574 sayılı kararı ile, davacının bu eyleminin, Bursa Büyükşehir Belediye Meclisi’nin19.1.2012 gün ve 13 sayılı kararına aykırı olduğu nedeniyle, davacıya, 1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik AhkamıCezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih ve 486 Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanun’un 1. maddesiile 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 32. maddesi uyarınca 182 TL idari para cezası verilmiş, bu para cezası, 120, 85,ve 1.020 TL tutarında olmak üzere üç ayrı “İlan ve Reklam Vergisi 2. yarıyıl ödemesi” denilmek suretiyle belirtilen buvergilerle birlikte, 13.1.2015 gün ve 3924 sayılı tek ödeme emri ile her bir ceza ve vergi tutarı ayrı ayrı belirtilmeksuretiyle toplam olarak 1.407 TL olmak üzere davacıya bildirilmiştir.10-Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı Zabıta Dairesi Başkanlığınca, işyerinde satışa sunduğu malzemeleriişyeri önüne çıkartarak caddenin görüntüsünü bozduğundan bahisle, davacı hakkında düzenlenen 18.8.2011 gün ve8510 sayılı Tespit Tutanağı gereğince, Bursa Büyükşehir Belediye Encümeninin 6.9.2011 gün ve 2011/3032 sayılı kararıile, davacının bu eyleminin, Bursa Büyükşehir Belediyesi Emir ve Yasaklarını Belirleyen Zabıta Yönetmeliğinin 26.maddesine aykırı olduğu nedeniyle, davacıya, 1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkamı Cezaiye Hakkında 16Nisan 1340 Tarih ve 486 Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanun’un 1. maddesi ve 5326 sayılıKabahatler Kanunu’nun 32. maddesi uyarınca 154 TL idari para cezası ile ayrıca, belediye zabıta memurlarınavazifelerini yaptıkları esnada, görevlerini engelleyecek şekilde karışarak zorluk çıkarttığından bahisle, davacı hakkındadüzenlenen 15.8.2011 gün ve 8506 sayılı Tespit Tutanağı gereğince, Bursa Büyükşehir Belediye Encümeninin 6.9.2011gün ve 2011/3020 sayılı kararı ile, davacının bu eyleminin, Bursa Büyükşehir Belediyesi Emir ve Yasaklarını BelirleyenZabıta Yönetmeliğinin 10. maddesine aykırı olduğu nedeniyle, 1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkamı CezaiyeHakkında 16 Nisan 1340 Tarih ve 486 Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanun’un 1. maddesi ve 5326sayılı Kabahatler Kanunu’nun 32. maddesi uyarınca 154 TL idari para cezası verilmiş, bu para cezaları, 330, 165 ve165 TL tutarında olmak üzere üç ayrı “İlan ve Reklam Vergisi 2. yarıyıl ödemesi” denilmek suretiyle belirtilen buvergilerle birlikte, 13.1.2015 gün ve 3924 sayılı tek ödeme emri ile her bir ceza ve vergi tutarı ayrı ayrı belirtilmeksuretiyle toplam olarak 968 TL olmak üzere davacıya bildirilmiştir.11- Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı Zabıta Dairesi Başkanlığınca, umuma ait yaya yoluna stant çıkartarakyaya yolunu işgal etmek suretiyle, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 38. maddesinin birinci fıkrasına aykırıdavrandığından bahisle, davacı adına 14.2.2013 gün ve 12174 sayılı idari yaptırım karar tutanağı düzenlenerek, davacıya5326 sayılı Kanun’un 38. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 88 TL idari para cezası verilmiş, ayrıca Bursa BüyükşehirBelediye Başkanlığı Zabıta Dairesi Başkanlığınca, Bursa Büyükşehir Belediyesinin yapmış olduğu cephe sağlıklaştırmaprojesi ile ilgili olarak Bursa Büyükşehir Belediye Meclisi’nin 19.1.2012 tarih ve 13 sayılı kararında yer alan binalardakireklam/tanıtım amaçlı tabelalara ilişkin uygulama esaslarına uymadığından bahisle davacı hakkında düzenlenen 19.2.2013gün ve 09275 sayılı Tespit Tutanağı gereğince, Bursa Büyükşehir Belediye Encümeninin 26.2.2013 gün ve 2013/888 sayılı kararı ile, davacının bu eyleminin, Bursa Büyükşehir Belediyesi Emir ve Yasaklarını Belirleyen ZabıtaYönetmeliğinin 9. maddesine aykırı olduğu nedeniyle, 1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkamı CezaiyeHakkında 16 Nisan 1340 Tarih ve 486 Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanun’un 1. maddesi ve 5326sayılı Kabahatler Kanunu’nun 32. maddesi uyarınca 182 TL idari para cezası verilmiş, bu para cezaları, 85 ve 120 TLtutarında olmak üzere iki ayrı “İlan ve Reklam Vergisi 2. yarıyıl ödemesi” ve “85 TL İlan ve Reklam Vergisi 1. yarıyıl
ödemesi” denilmek suretiyle belirtilen bu vergilerle birlikte,
13.1.2015 gün ve 3924 sayılı tek ödeme emri ile her birceza ve vergi tutarı ayrı ayrı belirtilmek suretiyle toplam olarak 560 TL olmak üzere davacıya bildirilmiştir. 12- Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı Zabıta Dairesi Başkanlığınca, davacıya ait işyerinde zemin üstükattaki reklam tabelasının, Bursa Büyükşehir Belediye Meclisi’nin 19.1.2012 tarih ve 13 sayılı kararında yer alanbinalardaki reklam/tanıtım amaçlı tabelalara ilişkin uygulama esaslarına uygun olmadığının tespit edildiğinden bahisle,davacı hakkında düzenlenen 9.1.2013 gün ve 09274 sayılı Tespit Tutanağı gereğince, Bursa Büyükşehir BelediyeEncümeninin 15.1.2013 gün ve 2013/381 sayılı kararı ile, davacının bu eyleminin, Bursa Büyükşehir Belediyesi Emir veYasaklarını Belirleyen Zabıta Yönetmeliğinin 9. maddesine aykırı olduğu nedeniyle, davacıya, 1608 sayılı UmuruBelediyeye Müteallik Ahkamı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih ve 486 Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanun’un 1. maddesi ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 32. maddesi uyarınca 182 TL idari para cezasıverilmiş, bu para cezası, 360, 180, 180 ve 450 TL tutarında olmak üzere dört ayrı “İlan ve Reklam Vergisi 2. yarıyılödemesi” denilmek suretiyle belirtilen bu vergilerle birlikte,
13.1.2015 gün ve 3924 sayılı tek ödeme emri ile her bir ceza ve vergi tutarı ayrı ayrı belirtilmek suretiyle toplam olarak 1.352,00 TL olmak üzere davacıya bildirilmiştir.Davacı vekili, yukarıda anlatılan on iki adet ödeme emri ile ayrıca 688,80 TL olarak gösterdiği (dosyadamevcut olmayan) bir başka ödeme emrinden de bahsederek, tüm bu ödeme emirleri ile davacıya verildiği bildirilen idaripara cezalarının iptali istemiyle adli yargı yerine başvuruda bulunmuştur.BURSA 1. SULH CEZA HAKİMLİĞİ; 2.3.2015 gün ve D.İş:2015/1077 sayı ile, davacının, Bursa BüyükşehirBelediyesi tarafından tahakkuk ettirilen İlan ve Reklam vergilerinin ödenmemesi nedeniyle düzenlenen Ödeme Emirlerinede itiraz ettiğini ve bu nedenle itiraza konu inceleme yetkisinin idari yargı yerinin görev alanına girdiği kanaatine varıldığınıbelirterek, davanın çözü-münün idari yargı yerine ait olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine karar vermiş, yapılan itirazBursa 2. Sulh Ceza Hakimliğince kesin olarak reddedilmiştir.Davacı vekili, bu kez, aynı istemle idari yargı yerinde dava açmıştır. Bursa 1. İdare Mahkemesi’nce, davacışirket tarafından 13.1.2015 tanzim tarihli 13 adet ödeme emri ile tahakkuk ettirilen para cezalarının iptali istenilmekte isede; anılan ödeme emirlerinin bir kısmının para cezalarının, bir kısmının da ilan ve reklam vergisi ile damga vergisinin tahsiliamacıyla düzenlenen ödeme emirleri olduğu, bu anlamda anılan ödeme emirlerinin iptalinin yanında ödeme emrinde yerverilen para cezaları ve vergi tahakkuklarının da iptalinin istenilip istenilmediğinin dava dilekçesinden anlaşılamadığı, şayetpara cezaları ve vergi tahakkuklarının da iptali istenilmekte ise bu yöndeki ihbarnamelerin tarih ve sayısı verilmek suretiyle iptalinin istenilmesi gerektiğinden, dava dilekçe-sinin 2577 sayılı Kanun’un 3. maddesinde belirtilen usul veesaslara uygun hazırlanmadığı sonucuna ulaşıldığı, diğer yandan, dava dilekçesinde belirtilen ödeme emirlerinin iptaliisteminin yanında ödeme emirlerinde yer alan para cezaları ile vergi tahakkuklarının da iptali istenilmekte ise,uyuşmazlıkların farklı mahkemelerin görev alanına gireceği dikkate alındığında; para cezalarına ilişkin ihbarnameleriniptali istemiyle ayrı bir dilekçeyle, vergi tahakkukları ile vergi alacağının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emirlerinekarşı ayrı bir dilekçeyle; para cezalarının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emirlerine karşı ise her bir ödeme emri içinayrı ayrı dilekçeyle dava açılması gerektiği belirtilerek, dava dilekçesinin reddine karar verilmiş; davacı vekili bu kez,önceki dava dilekçesinde kendisince 4 numara ile belirttiği ödeme emrine karşı dava açtığını belirterek yeniden idari yargıyerinde dava açmış, Bursa 1. İdare Mahkemesi, bu kez, davacı şirket tarafından 13.1.2015 tanzim tarihli ve 440,00 TLtutarlı ödeme emri ile tahakkuk ettirilen para cezalarının iptali istenilmekte ise de; ödeme emrinin dayanağı kamualacağının 5326 sayılı Kabahatler Kanununa aykırı davranılmasından kaynaklandığı görülmüş olup, uyuşmazlıkların farklımahkemelerin görev alanına gireceği dikkate alındığında; para cezaları tahakkukuna karşı ayrı bir dilekçeyle, paracezalarının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrine karşı ise ayrı bir dilekçeyle olmak üzere iki ayrı dilekçeyle davaaçılması gerektiği belirtilerek, dava dilekçesinin reddine karar vermiştir. Bu kez, davacı vekili, Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı Zabıta Dairesi Başkanlığınca, umuma ait yayayolunu işgal ettiğinden bahisle, davacı adına 15.5.2013 gün ve 15009 sayılı, 24.5.2013 gün ve 14497 sayılı, 3.6.2013gün ve 15508 sayılı, 30.5.2013 gün ve 14165 sayılı, 23.5.2013 gün ve 15156 sayılı idari yaptırım karar tutanakları ileayrı ayrı 88 TL olmak üzere verilen, toplam olarak 440 TL tutarındaki 13.1.2015 günlü numarasız, tek ödeme emri iledavacıya bildirilen idari para cezalarının iptali istemiyle idari yargı yerinde dava açmıştır.BURSA 1. İDARE MAHKEMESİ; 18.9.2015 gün ve E:2015/1130, K:2015/1118 sayı ile, idari para cezasınınKabahatler Kanunu uyarınca verilmiş bir ceza olduğunu açıklayarak, Kabahatler Kanunu’nun 3/1-a ve 27/1 maddeleriuyarınca görevli mahkemenin sulh ceza mahkemesi olduğu gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine karar vermiş,verilen karar itiraz edilmeden kesin-leşmiştir.İNCELEME VE GEREKÇE:Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü’nün, Serdar ÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında, Üyeler: Ali ÇOLAK,Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin Ali ÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT ve Yüksel DOĞAN’ınkatılımlarıyla yapılan 14.3.2016 günlü toplantısında:l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre;Uyuşmazlık Mahkemesi Genel Kurulu’nun 11.7.1988 günlü, E:1988/1, K:1988/1 sayılı İlke Kararında, “2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanunun bütünüyle incelenip değerlendirilmesinden, buKanunun uygulanması yönünden 2 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan, ‘ceza uyuşmazlıkları’ ibaresinden, savcınınya da şahsi davacının talebi ile başlayan yargılaması sonunda sanığın mahkumiyetine ya da beraatine hükmedilebilecekdavalarda, askeri ve adli ceza mahkemeleri arasında çıkan görev ve hüküm uyuşmazlıklarının anlaşılması, bunun dışındakalan tüm görev uyuşmazlıklarının ‘hukuk uyuşmazlığı’ sayılması gerektiği sonucuna varılmaktadır. Uygulanması idariorganlara bırakılan cezalar, adli nitelikte olmadığından, bunlar hakkında yapılan itirazlar ya da açılan davalar ‘cezadavası’ olarak nitelendirilemezler. İdari niteliklerinden dolayı bu davalara ilişkin görev ve hüküm uyuşmazlıklarınınUyuşmazlık Mahkemesinin Hukuk Bölümünde incelenip çözümlenmesi gerektiği…” açıkça belirtilmiştir. Bu durum göz
önüne alındığında, olay bölümünde yazılı başvuru konusu görev uyuşmazlığının Hukuk Bölümünde incelenmesi gerektiğikuşkusuzdur.Adli ve idari yargı yerleri arasında 2247 sayılı Yasa'nın 14. maddesinde öngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, idari yargı dosyasının 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarak, davacı vekilinin istemi üzerineson görevsizlik kararını veren mahkemece, adli yargı dosyası da temin edilmek suretiyle Uyuşmazlık Mahkemesi'negönderildiği, ancak dosya içinde görev uyuşmazlığına konu idari para cezalarının dayanağını oluşturan kararlarınbulunmaması nedeniyle Başkanlıkça, Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığından dava konusu para cezaları ile ilgili tümbilgi ve belgelerin getirtildiği ve sonuçta usule ilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından, “BursaBüyükşehir Belediye Başkanlığı Zabıta Dairesi Başkanlığınca, davacı adına 15.5.2013 gün ve 15009 sayılı, 24.5.2013gün ve 14497 sayılı, 3.6.2013 gün ve 15508 sayılı, 30.5.2013 gün ve 14165 sayılı, 23.5.2013 gün ve 15156 sayılı idariyaptırım karar tutanakları ile ayrı ayrı 88 TL olmak üzere verilen, toplam olarak 440 TL tutarındaki 13.1.2015 günlünumarasız tek ödeme emri ile davacıya bildirilen idari para cezalarının iptali istemiyle açılan dava yönünden” oluşan görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim Gülten Fatma BÜYÜKEREN’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen YargıtayCumhuriyet Savcısı Uğurtan ALTUN ile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın adli yargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:Dava, Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı Zabıta Dairesi Başkanlığınca, 15.5.2013 gün ve 15009 sayılı,24.5.2013 gün ve 14497 sayılı, 3.6.2013 gün ve 15508 sayılı, 30.5.2013 gün ve 14165 sayılı, 23.5.2013 gün ve 15156sayılı idari yaptırım karar tutanakları ile, 5326 sayılı Yasa’nın 38. maddesinin birinci fıkrası uyarınca verilen idari paracezalarının kaldırılması istemiyle açılmıştır.Hangi fiil ve eylemlerin kabahat niteliğinde olduğu, idari yaptırım türleri ve bu türler arasında sayılan İdari ParaCezaları ile İdari Tedbirlerin neler olduğu ve bunlara itiraz yolları ile bazı kabahatler 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’ndadüzenlenmiştir.30.3.2005 gün ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 2. maddesinde; “Kabahat deyiminden; kanunun,karşılığında idari yaptırım uygulanmasını öngördüğü haksızlık anlaşılır.” hükmü yer almış ve bu maddede kabahatin tanımıyapılmış; 3. maddesini değiştiren 6.12.2006 günlü, 5560 sayılı Yasa’nın 31. maddesinde, “ (1) Bu Kanunun;a) İdarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmamasıhalinde,b) Diğer genel hükümleri, idarî para cezası veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün fiillerhakkında,uygulanır” denilmiş; Kanunun 16. maddesinde, kabahatler karşılığında uygulanacak olan idari yaptırımların idaripara cezası ve idari tedbirlerden ibaret olduğu, idari tedbirlerin ise, mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ilgili kanunlarda yeralan diğer tedbirler olduğu hükme bağlanmış;
Kanunun 27. maddesinin (1) bendinde, “İdari para cezası ve mülkiyetinkamuya geçirilmesine ilişkin idari yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş güniçinde, Sulh Ceza Mahkemesine başvurulabilir. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idari yaptırım kararıkesinleşir” ve (8). bendinde ise, “İdari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargınıngörev alanına giren kararlarında verilmiş olması halinde; idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddiaları bu işleminiptali talebiyle birlikte idari yargı merciinde görülür” hükümlerine yer verilmiştir.Aynı Yasa’nın, “Çeşitli Kabahatler” üst başlığı altında, “İşgal” başlığı altında düzenlenen 38. maddesinde, “ (1)Yetkili makamların açık ve yazılı izni olmaksızın meydan, cadde, sokak veya yayaların gelip geçtiği kaldırımları işgal edenveya buralarda mal satışa arz eden kişiye, belediye zabıta görevlileri tarafından elli Türk Lirası idarî para cezası verilir.(2) Yetkili makamların açık ve yazılı izni olmaksızın meydan, cadde, sokak veya yayaların gelip geçtiğikaldırımlar üzerine inşaat malzemesi yığan kişiye, belediye zabıta görevlileri tarafından yüz Türk Lirasından beşyüz TürkLirasına kadar idarî para cezası verilir.(3) Özel kanunlardaki hükümler saklıdır.” denilmiştir.Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olduğundan, görev konusunda taraflar için bir müktesep hak doğmayacağı;bu nedenle, yeni bir yasayla kabul edilen görev kurallarının, geçmişe de etkili olacağı, bilinen bir genel hukuk ilkesidir.Davanın açıldığı andaki kurallara göre görevli olan mahkeme, yeni bir yasa ile görevsiz hale gelmiş ise, (davanınaçıldığı anda görevli olan ve fakat yeni yasaya göre görevsiz hale gelen) mahkemenin görevsizlik kararı vermesigerekeceği; ancak, yeni yasadaki görev kuralının, değişikliğin yürürlüğe girmesinden sonra açılacak davalardauygulanacağına dair intikal hükümlerinin varlığı halinde, mahkemece görevsizlik kararı verilemeyeceği açıktır.Diğer taraftan, dava görevsiz mahkemede açılmış, bu sırada yapılan bir kanun değişikliği ile görevsiz mahkeme odava için görevli hale gelmiş ise, mahkeme, artık görevsizlik kararı veremeyip (yeni kanuna göre görevli hale geldiği için)davaya bakmaya devam etmesi gerekir.İncelenen uyuşmazlıkta, davacıya, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 38. maddesi uyarınca, yayaların gelipgeçtiği kaldırımları işgal ettiğinden bahisle idari para cezası verilmiş; idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamındaaynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren başka bir karar verilmemiştir.Bu durumda, davacıya verilen idari para cezasının, 5326 sayılı Kanun’un 16. maddesinde belirtilen idari yaptırımtürlerinden biri olduğu ve Kabahatler Kanunu’nun 5560 sayılı Kanun’la değişik 3. maddesinde belirtildiği üzere, idarîyaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halindeuygulanacağı nedeniyle, görevli mahkemenin belirlenmesinde 5326 sayılı Kanun hükümleri dikkate alınacağından, idaripara cezasına karşı açılan davanın görüm ve çözümünde, anılan Kanunun 27. maddesinin (1) numaralı bendi uyarıncaadli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, Bursa 1.Sulh Ceza Hakimliğince verilen görevsizlik kararının “Bursa Büyükşehir BelediyeBaşkanlığı Zabıta Dairesi Başkanlığınca, davacı adına 15.5.2013 gün ve 15009 sayılı, 24.5.2013 gün ve 14497 sayılı,3.6.2013 gün ve 15508 sayılı, 30.5.2013 gün ve 14165 sayılı, 23.5.2013 gün ve 15156 sayılı idari yaptırım karartutanakları ile ayrı ayrı 88 TL olmak üzere verilen, toplam olarak 440 TL tutarındaki 13.1.2015 günlü numarasız teködeme emri ile davacıya bildirilen idari para cezalarının iptali istemiyle açılan dava yönünden” verilen kısmının kaldırılmasıgerekmiştir. S O N U Ç
: Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Bursa 1.Sulh CezaHakimliğince verilen 2.3.2015 gün ve D.İş:2015/1077 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ “Bursa BüyükşehirBelediye Başkanlığı Zabıta Dairesi Başkanlığınca, davacı adına 15.5.2013 gün ve 15009 sayılı, 24.5.2013 gün ve14497 sayılı, 3.6.2013 gün ve 15508 sayılı, 30.5.2013 gün ve 14165 sayılı, 23.5.2013 gün ve 15156 sayılı idariyaptırım karar tutanakları ile ayrı ayrı 88 TL olmak üzere verilen, toplam olarak 440 TL tutarındaki 13.1.2015 günlünumarasız tek ödeme emri ile davacıya bildirilen idari para cezalarının iptali istemiyle açılan dava yönünden” verilenkısmının KALDIRILMASINA, 14.3.2016 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. BaşkanSerdarÖZGÜLDÜR
ÜyeAliÇOLAK
ÜyeSüleyman HilmiAYDINÜyeYusuf ZiyaattinCENİK
ÜyeMehmetAKBULUTÜyeAlaittin AliÖĞÜŞ
ÜyeYükselDOĞAN