T.C.UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS
NO : 2016/483
KARAR
NO : 2016/618
KARAR
TR : 26.12.2016ÖZET: Davacı tarafından yolda bulunan 20.000Amerikan dolarının, Polis Merkezine teslim edildiğitarihten itibaren beş yıl geçtiği ve sahibinin debulunamadığı dolayısıyla, 4721 sayılı Türk MedeniKanunu’nun 769 ve 771. maddeleri uyarınca paranınkendisine iade edilmesi istemiyle açılan davanın, ADLİYARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R Davacı
: U.E.Vekili
: Av. D.K.Davalı
: İçişleri BakanlığıVekili
: Av. N.K. O L A Y
: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 08/05/2009 tarihinde saat 18:00sıralarında Miray Şefikbey Cad. Trafik Vakfı Otopark çıkışında 200 adet 100 Amerikan Doları bulduğunu, bulduğuparayı Taksim Polis Merkezi Amirliği'ne teslim ettiğini, teslime ilişkin tutanak tutularak teslim edilen paraların serinumaralarının alındığını, müvekkilinin parayı teslim etmesinden itibaren beş yıldan fazla süre geçtiğini, Türk MedeniKanunu'nun 771. maddesi gereği sahibi ortaya çıkmayan şeyin mülkiyetini kazandığını, yükümlülüklerini yerine getirdiğini,paranın iadesi için İçişleri Bakanlığına yapmış olduğu başvuruya olumsuz cevap verildiğini belirterek; müvekkilininmülkiyetini kazandığı 20.000 ABD dolarının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilinekarar verilmesi istemiyle adli yargı yerinde dava açmıştır.ANKARA 18. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 12.2.2015 gün ve E:2014/447, K:2015/46 sayı ile, 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 2/1-b maddesinde yer alan "İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel haklarıdoğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları"nın idari yargıda çözümlenmesi gerektiği; davanın, bulunupdavalı idareye verilen paranın, davacıya ödenememesinden dolayı uğranılan zararın tazminine ilişkin olup, hizmetkusurundan kaynaklandığı; bu nedenle uyuşmazlığın, idari yargının görevine giren dava ve işlerden olduğu; davanın idariyargının görevine girmesi yargı yolunun caiz olmaması nedeniyle usulden reddine karar vermek gerektiği gerekçesiyle;HMK.nun 114/1-b, 115/1-2 maddeleri gereği davanın usulden reddine karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir. Davacı vekili bu kez aynı istemle idari yargı yerinde dava açmıştır.ANKARA 3. İDARE MAHKEMESİ: 23.2.2016 gün ve E:2015/1088 sayı ile, dava konusunun taşınırmülkiyetine ilişkin olduğu ve ilgili mevzuatta idari yargının bu konuda görevli yargı mercii olduğuna ilişkin bir hükümbulunmadığından söz konusu davanın çözüm ve görümünde adli yargının görevli olduğu sonucuna varıldığı; adli yargınıngörev alanına giren davada Mahkemelerinin görevli olmadığına, davaya bakmaya görevli mahkemenin belirlenmesi içindosyanın, 2247 Sayılı Yasanın 19. maddesi uyarınca olumsuz görev uyuşmazlığı çıkarılmak üzere UyuşmazlıkMahkemesine gönderilmesine, iş bu davanın incelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesinin karar vermesine değinertelenmesine karar vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE :Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü’nün, Nuri NECİPOĞLU’nun Başkanlığında, Üyeler: Ali ÇOLAK, YusufZiyaattin CENİK, Alaittin Ali ÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT ve Yüksel DOĞAN’ınkatılımlarıyla yapılan 26.12.2016 günlü toplantısında:l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; İdareMahkemesince, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasınınMahkemece, ekinde adli yargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığı anlaşıldığından görev uyuşmazlığın esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.I-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN’ın, davanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen YargıtayCumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:Dava, davacı tarafından yolda bulunan 20.000 Amerikan dolarının Polis Merkezine teslim edildiği tarihtenitibaren beş yıl geçtiği ve sahibinin de bulunamadığı dolayısıyla 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 769 ve 771.maddeleri uyarınca paranın kendisine iade edilmesi gerektiği nedeniyle açılmıştır.4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun “Taşınır Mülkiyeti” başlıklı Üçüncü Bölümünün III. Bulunmuş eşya, 1.Arama ve İlan başlıklı 769. maddesinde “Kaybedilmiş bir şeyi bulan kimse, malın sahibine, sahibini bilmiyorsa kollukkuvvetlerine, köylerde muhtara bildirmek veya araştırma yapmak ve gerektiğinde ilân etmek zorundadır.
Bulunan şey önemli ölçüde değerli ise, her hâlde kolluk kuvvetlerine veya muhtara bildirmek gerekir.Oturulan bir evde veya işyerinde ya da kamu hizmeti görülen yerde bir şey bulan kimse, bunu o yer sahibineveya kiracıya ya da kamu hizmeti görülen yerde denetim ve gözetim ile görevli olanlara teslim etmek zorundadır.”hükmüne yer verilmiştir.Aynı Kanunun 3. Mülkiyetin Kazanılması, Geri Verme Başlıklı 771. maddesinde “Bulunan şeyin maliki, ilân veyakolluk kuvvetlerine ya da muhtara bildirme tarihinden başlayarak beş yıl içinde ortaya çıkmazsa; bulan kimse,yükümlülüklerini yerine getirmiş olmak koşuluyla o şeyin mülkiyetini kazanır.Bulunan şey malikine geri verilirse, bulan kimse yaptığı giderlerin ödenmesini ve uygun bir ödül verilmesiniisteyebilir.Kaybedilmiş şey oturulan bir evde veya işyerinde ya da kamu hizmeti görülen yerde bulunmuşsa; o yerin sahibi,kiracı veya kurum, o şeyi bulan sayılır. Ancak bunlar ödül isteyemezler.” düzenlemesi yer almıştır.Dosyanın incelenmesinden, davacının 08.05.2009 tarihinde otopark çıkışında bulmuş olduğu 200 adet 100Amerikan dolarını Taksim Polis Merkezi Amirliğine teslim ettiği, paraların seri numaralarının alındığı ancak teslim edilenparanın polisler tarafından zimmetine geçirildiği, İstanbul 18. Ağır Ceza Mahkemesinin 20011/16 sayısına kaydenhaklarında dava açıldığı, ayrıca paranın teslim tarihinden itibaren (5) yıl geçmesi nedeniyle mülkiyeti kazandığından,20.000 Amerikan dolarının müvekkiline iade edilmesi hususunda 3.7.2014 tarihli dilekçe ile başvuruda bulunduğu; konuile ilgili olarak İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü Hukuk İşleri ve Soruşturma Şube Müdürlüğü kayıtlarının tetkikindesorumlular hakkında adli ve idari yönden soruşturmaların devam ettiği anlaşılmıştır.Görüldüğü üzere, dava, sokakta bulunan bir miktar paranın seri numaraları da alınarak kolluk kuvvetlerineusulüne uygun şekilde teslim edilip edilmediği; teslim tarihinden itibaren aradan geçen sürenin yeterli olup olmadığı; bulankimsenin yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği ve bulan kişinin mülkiyeti kazanıp kazanamayacağı konularınınaraştırılarak davacının uğradığını ileri sürdüğü zararın tespit edilip edilemeyeceği ve dahi tespit edilen miktarın tazmininekarar verilip verilemeyeceğine ilişkin olup; devlete özel hukuk ilkeleri gereğince sorumluluk yüklenmiş olduğu açıktır.Bu durumda, bulunmuş bir eşyanın mülkiyetinin kazanılması isteminden doğan zarar nedeniyle devletin özelhukuk ilkeleri gereğince sorumluluğunu düzenleyen 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunundan doğan uyuşmazlığın görüm veçözümü adli yargı yerinin görevine girmektedir.Açıklanan nedenlerle, Ankara 3. İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile, Ankara 18. Asliye HukukMahkemesince verilen 12.2.2015 gün ve E:2014/447, K:2015/46 sayılı görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.S O N U Ç
: Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna, Ankara 3. İdare MahkemesininBAŞVURUSUNUN KABULÜYLE, Ankara 18. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 12.2.2015 gün ve E:2014/447,K:2015/46 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 26.12.2016 gününde OY BİRLİĞİ İLEKESİN OLARAK karar verildi. BaşkanNuriNECİPOĞLU
ÜyeAliÇOLAK
ÜyeSüleyman HilmiAYDINÜyeYusuf ZiyaattinCENİK
ÜyeMehmetAKBULUTÜyeAlaittin AliÖĞÜŞ
ÜyeYükselDOĞAN