T.C.UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO
: 2017 / 714
KARAR NO : 2017 / 804
KARAR TR
: 25.12.2017ÖZET : Prim hizmet belgelerinin davacı şirketçeSosyal Güvenlik Kurumuna sunulmasına dair işleminiptaline ilişkin davanın ADLİ YARGI YERİNDEçözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R Davacı
: E. İnşaat Ltd. Şti.Vekili
: Av. D.K.Davalı
: Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Vekili
: Av.A. S. B. (Adli Yargı), Av. H.K.(İdari Yargı) O L A Y
: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; şikâyet üzerine davalı kurum SGK denetçilerininmüvekkil firmayı incelendiğini ve firmaya kayıt geçersizliği gerekçesiyle 9.444.00 TL, şikâyetçinin işten çıkartıldığı tarihinbildirilmediği gerekçesiyle de 164,00 TL idari para cezası uygulandığını, sadece işçi beyanlarına dayanılarak davalıkurumca 2015/2.ay, 2013/3. ay, 2015/11. ay, 2015/12. ay, 2016/01. ay ve 2016/02. aylara ait ek bildirge istendiğini,firmanın resmi bir iş yaptığını ve işin başlama ve bitiş tarihlerinin belli olduğunu, şikâyetçinin iş bitim tarihinden sonra işyerinde hala çalışmaya devam ettiğini ileri sürerek 29/02/2016 tarihinde müvekkili firmayı kuruma şikayet ettiğini, ancakişin 20/11/2015 tarihinde bitirilmiş olduğunu, dolayısıyla işçi çalıştırma durumunun söz konusu olmadığını, işçinin zatençalıştığı sürelerde gerçek çalışma süreleri üzerinden kuruma bildirildiğinden bahisle, firmaya gönderilen ödeme emirlerineitirazının kabulü ile belirtilen aylara ilişkin ek bildirge istenmesine dair kurum işlemlerinin iptali istemiyle adli yargı yerindedava açmıştır.SİVAS 2. İŞ MAHKEMESİ: 11.04.2017 gün ve E:2016/274, K:2017/35 sayı ile “…Dosya içerisindeki kayıtve belgelerden davacı işletmenin Sosyal Güvenlik Kurumu denetim elemanlarınca denetime tabi tutulduğu, davacı firmatarafından Abdullah Akar isimli sigortalının 29/02/2016 tarihli işten ayrılış bildirgesinin yasal süresi içerisinde verilmemesinedeniyle işveren hakkında 5510 sayılı Kanunun 102. Maddesinin j bendi uyarınca idari para cezası uygulandığı vedavacı firmanın kendisine tebliğ edilen idari para cezasına ilişkin 22/07/2016 tarihinde yapmış olduğu itiraz üzerine, SGKİdari Para Cezasına Yapılan İtiraz İnceleme Komisyonunun 19/08/2016 tarih, 2016/58 Esas ve 2016/50 Sayılı Kararıile itirazın reddine karar verildiği görülmüştür.Somut olayda; 03/06/2016 tarihli ve 2016/AS-083 sayılı SGK Denetmen Raporuna istinaden davacı şirkete ait4.4120.01.01.1034394.058.12.-29 sicil numaralı işyeri hakkında 5510 sayılı Kanunun 102/I-e (2) alt bendi uyarıncaişten ayrılış bildirgesinin yasal süresi içinde Kuruma verilmemesi nedeniyle 164,00 TL ve 5510 sayılı Kanunun 102/I-e(4) ve (5) alt bentleri işyeri kayıtlarının geçersiz olması nedeniyle 9.444,00 TL İdari Para Cezası Tahakkuk yazıları12.07.2016 tarihinde davacı şirkete tebliğ edilmiş, davacı şirket tarafından İPC' larına karşı 22.07.2016 tarihli dilekçesiile itiraz edilmiş, ancak Kurum İtirazı İnceleme Komisyonunun 19.08.2016 tarihli ve 2016/58 E, 2016/50 K sayılı kararıve 19.08.2016 tarihli ve 2016/57 Esas, 2016/49 sayılı Kararı ile davacı şirketinin itirazının reddedildiği ve komisyonunred kararının 29/08/2016 tarihinde davacı şirkete tebliğ edildiği anlaşılmıştır.Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunun 102. maddesinden kaynaklanmaktadır. Anılan maddede a) -2 .Bendinde "8 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen bildirgenin verilmediğinin, mahkeme kararından veya Kurumundenetim ve kontrolle görevli memurlarınca yapılan tespitlerden ya da diğer kamu idarelerinin denetim elemanlarının kendimevzuatları gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemelerden veya bankalar, döner sermayeli kuruluşlar,kamu idareleri ile kanunla kurulan kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi ve belgelerden anlaşılması halinde bildirgeyivermekle yükümlü olanlar hakkında her bir sigortalı için asgari ücretin iki katı tutarında idari para cezası uygulanır."denilmektedir.Yine 5510 sayılı Kanunun 102. maddesinde özetle; "İdarî para cezaları ilgiliye tebliğ ile tahakkuk eder. Tebliğtarihinden itibaren onbeş gün içinde Kuruma ya da Kurumun ilgili hesaplarına yatırılır veya aynı süre içinde Kuruma itirazedilebilir. İtiraz takibi durdurur. Kurumca itirazı reddedilenler, kararın kendilerine tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içindeyetkili idare mahkemesine başvurabilirler. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde, idari para cezasıkesinleşir…." denilmektedir.Davacı şirketin kurumun İtirazı İnceleme Komisyonunun red kararlarının tebliğ edildiği 29/08/2016 tarihindenitibaren 30 gün içerisinde idari para cezalarının iptaline ilişkin davasını yetkili İdare Mahkemesine ikame ettirmesigerekirken söz konusu davasını 06/09/2016 tarihinde görevli olmayan Mahkememize açmış olduğu anlaşılmıştır. Budurumda 6100 sayılı HMK'nun 114-( 1 )-c maddesi uyarınca görev dava şartlarından olup re’sen nazara alınmalıdır.Dolayısıyla 5510 sayılı Yasanın 102. maddesi dikkate alınarak Mahkememizin görevsiz olduğu anlaşılmakla HMK'nun114, 115 maddeleri uyarınca, davada görevli yargı yerinin idari yargı mercileri olduğu” gerekçesiyle davanın yargı
yolunun caiz olmaması nedeni ile HMK 114/1-b maddesi ile HMK 115/2 maddeleri uyarınca Usulden Reddine dairverdiği karar 05.05.2017 tarihinde kesinleşmiştir.Davacı vekili bu kez aynı taleple idari yargı yerinde dava açmıştır.SİVAS İDARE MAHKEMESİ: 20.06.2017 gün ve E:2017/532, K:2017/807 sayı ile “2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanununun 7. maddesinde; dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerdeDanıştay’da ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu ve bu sürelerin idari uyuşmazlıklarda, yazılı bildirimin yapıldığıtarihi izleyen günden itibaren başlayacağı, 14/3-e maddesinde; dilekçelerin “süre aşımı” yönünden ilk incelemeye tabiolduğu; 15. maddesinin l/b bendinde ise; bu Kanunun 14. maddesi uyarınca yapılan ilk incelemede “süre aşımı”bulunması halinde davanın reddine karar verileceği hüküm altına alınmıştır.Dosyanın incelenmesinden; davacı şirket hakkında Sivas Sosyal Güvenlik Kurumu İl Müdürlüğünce 01.07.2016tarihli 164,00TL ve 9.444,00TL tutarındaki idari para cezası kesildiği anılan cezalara karşı davacı tarafından 22.07.2016tarihinde itiraz edildiği, itirazın 19.08.2016 tarihinde reddedilmesi üzerine belirtilen para cezalarına ve davalı idarece01.07.2016 tarihli yazı ile gönderilen prim hizmet belgelerinin davacı şirketçe taraflarına sunulmasına dair yazının iptaliistemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.Dosyadaki bilgilere ve belgeler incelendiğinde; davacı tarafın 19.08.2016 tarihli idari para cezalarının itirazlarınıngörüşüldüğü komisyon kararlarının 29.08.2016 tarihinde tebliğ alındığı ve Mahkememizde anılan idari para cezalarınakarşı 18.04.2017 tarihinde dava açıldığı dikkate alındığında; davacı tarafça komisyon kararlan tebliğ alındıktan yaklaşık8 ay sonra açılan davada süreaşımı bulunması nedeniyle davanın süreden reddi gerektirmektedir.Davacı tarafça iptali istenilen davalı idarece 01.07.2016 tarihli yazı ile gönderilen prim hizmet belgelerinin davacışirketçe taraflarına sunulması gerektiğine dair yazı incelendiğinde;2577 sayılı Kanunun 5. maddesinin 1. fıkrasında da İdare Mahkemelerinin, Vergi Mahkemelerinin görevine girendavalar ile Danıştay da çözümlenecek olanlar dışındaki iptal davaları ile tam yargı davalarını, tahkim yolu öngörülenimtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinin birinin yürütülmesi için' yapılan idarisözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar ve kanunlarla verilen diğer işleriçözümleyeceği hükme bağlanmıştır.Öte yandan, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 101. maddesinde, bu Kanundaaksine hüküm bulunmayan hallerde, bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıkların işmahkemelerinde görüleceği kurala bağlanmıştır.Yukarıda anılan mevzuat gereğince davacı tarafça iptali istenilen davalı idarece 01.07.2016 tarihli yazı ilegönderilen prim hizmet belgelerinin davacı şirketçe taraflarına sunulması gerektiğine dair yazının Mahkememiz görev alanıdışında olduğu, idari para cezaları dışında 5510 sayılı Kanunun uygulanmasından doğan uyuşmazlıkların çözümünde işmahkemelerinin görevli olduğu dikkate alındığında; anılan uyuşmazlığın görev ve çözüm yerinin adli yargı olmasıgerektiğinden bu kısım yönünden davanın görev yönünden reddine karar verilmelidir.Açıklanan nedenlerle davanın kısmen görev yönünden kısmen ise süre yönünden reddine” karar vermiş, kararın09/09/2017 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.Oluşan olumsuz görev uyuşmazlığının çözümü için davacı vekili 24.10.2017 tarihli dilekçeyle Mahkememizebaşvurmuştur. İNCELEME VE GEREKÇE :Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü’nün, Nuri NECİPOĞLU’nun Başkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Suna TÜRE, Alaittin Ali ÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN ve Birgül KURT’un katılımlarıyla yapılan25.12.2017 günlü toplantısında:I-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; Adlive idari yargı yerleri arasında 2247 sayılı Yasa’nın 14. maddesinde öngörülen biçimde olumsuz görev uyuşmazlığıdoğduğu dosyanın 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarak davacı vekilinin istemi üzerine son görevsizlik kararınıveren mahkemece, adli yargı dosyası da temin edilmek suretiyle Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkinherhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hâkim Engin SELİMOĞLU’ nun, davanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen YargıtayCumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:Dava, davacı firmaya davalı SGK tarafından kayıt geçersizliği ve işten çıkarma tarihlerinin bildirilmemesigerekçeleriyle tahakkuk ettirilen idari para cezalarının ve ek bildirge verilmesine dair işlemlerin iptali istemiyle açılmıştır.5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun:“Prim belgeleri ve işyeri kayıtları” başlıklı 86. maddesi; “Bu Kanunun 4 üncü ve 5 inci maddesine tabi sigortalılarile sosyal güvenlik destek primine tabi sigortalılar için işverenlerce Kuruma verilmesi gereken aylık prim ve hizmetbelgelerinin şekli, içeriği, ekleri, ilgili olduğu dönemi, verilme süresi ve diğer hususlar Kurum tarafından çıkarılanyönetmelikle belirlenirİşveren, işyeri sahipleri; işyeri defter, kayıt ve belgelerini ilgili olduğu yılı takip eden yıl başından başlamak üzereon yıl süreyle, kamu idareleri otuz yıl süreyle, tasfiye ve iflâs idaresi memurları ise görevleri süresince, saklamak veKurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilen memurlarınca istenilmesi halinde onbeş gün içinde ibraz etmekzorundadır……Sigortalının çalıştığı bir veya birden fazla işte, bu Kanunda yazılı şartları yerine getirmiş olmasına rağmen,kendisi için verilmesi gereken aylık prim ve hizmet belgesinin veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin işverentarafından verilmediği veya verilen aylık prim ve hizmet belgesinde veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesindekazançların veya prim ödeme gün sayılarının eksik gösterildiği Kurumca tespit edilirse, hastalık ve analık sigortalarından
gerekli ödemeler yapılır”“Uyuşmazlıkların çözüm yeri başlıklı 101. maddesinde: “Bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, buKanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklar iş mahkemelerinde görülür”“Kurumca verilecek idari para cezaları başlıklı 102. maddesinde: “Kurumca dayanağı belirtilmek suretiyle diğerkanunlarda aşağıda belirtilen fiiller için idari para cezası öngörülmüş olsa dahi ayrıca bu Kanunun;… c) 86 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca verilmesi gereken belgeleri, Kurumca belirlenen şekilde ve usuldevermeyenler ya da Kurumca internet, elektronik veya benzeri ortamda göndermekle zorunlu tutulduğu halde anılanortamda göndermeyenler veya belirlenen süre içinde vermeyenlere her bir fiil için……2) Belgenin ek olması halinde, aylık asgari ücretin iki katını geçmemek kaydıyla her bir ek belgede kayıtlısigortalı sayısı başına, aylık asgari ücretin sekizde biri tutarında…idari para cezası uygulanır……e) 86 ncı maddesinin ikinci fıkrasındaki yükümlülüğü Kurumca yapılan yazılı ihtara rağmen onbeş gün içindemücbir sebep olmaksızın tam olarak yerine getirmeyenlere;1) Bilânço esasına göre defter tutmakla yükümlü olanlar için, aylık asgari ücretin oniki katı tutarında,2) Diğer defterleri tutmakla yükümlü olanlar için, aylık asgari ücretin altı katı tutarında,3) Defter tutmakla yükümlü değil iseler, asgari ücretin üç katı tutarında…idari para cezası uygulanır……İdarî para cezası uygulanması 8 inci, 9 uncu, 11 inci ve 86 ncı maddelerde belirtilen belgelerin Kurumaverilmesi yükümlülüğünü kaldırmazİdarî para cezaları ilgiliye tebliğ ile tahakkuk eder. Tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde Kuruma ya daKurumun ilgili hesaplarına yatırılır veya aynı süre içinde Kuruma itiraz edilebilir. İtiraz takibi durdurur. Kurumca itirazıreddedilenler, kararın kendilerine tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde yetkili idare mahkemesine başvurabilirler. Busüre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde, idari para cezası kesinleşir”Hükümlerine yer verilmiştir.Dava dosyalarının incelenmesinden; Şikayet üzerine yapılan inceleme sonucu Denetmen Raporuna istinadendavacı şirkete ait işten ayrılış bildirgesinin yasal süresi içinde Kuruma verilmemesi nedeniyle 164,00 TL ve işyerikayıtlarının geçersiz olması nedeniyle 9.444,00 TL İdari Para Cezası tahakkuk ettirildiği, davacı şirket tarafından22.07.2016 tarihli dilekçe ile yapılan itirazın reddedildiği ve red kararının 29/08/2016 tarihinde davacı şirkete tebliğedildiği, belirtilen para cezalarına ve davalı idarece 01.07.2016 tarihli yazı ile gönderilen prim hizmet belgelerinin davacışirketçe taraflarına sunulmasına dair yazının iptali istemiyle adli yargı yerine müracaat edildiği, Sivas İş Mahkemesinceverilen görevsizlik kararı üzerine başvurulan Sivas İdare Mahkemesince idari para cezaları yönünden davanın reddine,prim hizmet belgelerinin davacı şirketçe davalı kuruma sunulmasına dair işlemin iptali talebinin ise İdare ve İşMahkemelerince görev yönünden reddine karar verildiği, her iki kararın da aleyhine yasa yoluna başvurulmaksızınkesinleştiği belirlenmiştir. İdari para cezalarına yapılan itirazın idare mahkemesince süre yönünden reddedilerek kesinleştiği ancak primhizmet belgelerinin davacı şirketçe davalı kuruma sunulmasına dair işlemin iptali talebinin ise idare ve iş mahkemelerininkarşılıklı görevsizlik kararlarına konu olduğu anlaşılmaktadır.Yukarıda yapılan inceleme ve ortaya konulan yasal mevzuat hükümleri gereğince, davaya konu olayda 5510Sayılı Kanunun 86.maddesinin 7.fıkrasında belirtilen yükümlülüğü yasal süresi içinde yerine getirmediğinden bahisle, yineaynı fıkra uyarınca re'sen düzenlenen belgelere ilişkin borçtan kaynaklanan uyuşmazlığa bakmakla 5510 sayılı Yasa’nın86. ve 101. maddeleri uyarınca iş mahkemesi görevli bulunmaktadır. Mahkememizin emsal nitelikteki 2016/283 E.2016/330 K. sayılı ilamı da bu yöndedir.Açıklanan nedenlerle davanın görüm ve çözümü adli yargı yerinin görevine girdiğinden, Sivas 2.İş Mahkemesinin11.04.2017 gün ve E:2016/274, K:2017/35 sayılı görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Sivas 2.İş Mahkemesinin11.04.2017 gün ve E:2016/274, K:2017/35 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 25.12.2017gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
BaşkanNuriNECİPOĞLU
ÜyeŞükrüBOZER
ÜyeAlaittin AliÖĞÜŞÜyeMehmetAKSU
ÜyeSüleyman HilmiAYDINÜyeSunaTÜRE
ÜyeBirgülKURT