T.C.UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS
NO : 2019/813
KARAR NO : 2019/837
KARAR TR: 23.12.2019ÖZET: Kayıt dışı sigortalı İşçiçalıştırıldığından bahisle 5510 SayılıKanunun Geçici 68. Madde kapsamındayararlanılan asgari ücret prim destektutarlarının iptal edilerek davacı şirketegecikme zammı ile birlikte prim borcutahakkuk ettirilmesi üzerine, söz konusuprim tahakkuk işlemine Kurum nezdindeyapılan itirazın reddine ilişkin KadıköySosyal Güvenlik Merkezinin komisyonkararının iptali istemiyle açılan davanın,ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesigerektiği hk.
KARAR
Davacı
: B.Özel Güv.Eğit.Hiz. San. ve Tic.Ltd.Şti.Vekil: Av. S.Ö.Davalı: Sosyal Güvenlik Kurumu BaşkanlığıVekilli: Av. A.V. O L A Y: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı kurumun 31/03/2016 tarihli 1910214 sayılı yazısınaistinaden, işyerinde yapılan denetim sonucu 30/10/2017 ve 06/11/2017 tarihlerinde sigortasız işçi çalıştırıldığı nedeniyleidari para cezası verildiğini, C.Y. ve K.K. isimli personellere ilişkin belgelerin kuruma geç verilmiş olduğunu, ancak heriki çalışanın kuruma bildirilen süreler dışında davacı iş yerinde çalışmalarının olmadığını, her iki şahsın sigortasızçalıştırılmadığını ileri sürerek, kurum tarafından uygulanan 15.556,30-TL prim borcunun iptaliistemiyle adli yargı yerindedava açmıştır.İSTANBUL ANADOLU 19. İŞ MAHKEMESİ: 28.9.2018 gün, E:2018/23, K:2018/447 sayı ile, davanın,idari para cezası ödeme emrine dönüştürülmemiş olduğu, bu hali ile bir idari işlem niteliğinin bulunduğu anlaşılmış, AdliYargı mercileri ancak ödeme emrine dönüştürülmüş olan bir cezasının iptali durumunda görevli olduğundan, böylecegidilebilecek yargı yolu idari işlemin iptali niteliğinde olduğundan işlemin iptali için İdari Yargı'ya başvurulmasıgerektiğinden, davanın esası hakkında Adli Yargının görevli olmadığı İdari Yargının görevli olduğu anlaşılmakla, yargıyolunun caiz olmaması nedeniyle dava şartı bulunmadığından açılan davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usuldenreddinekarar vermiş, bu karar kesinleşmiştir.Davacı vekili bu kez aynı istemle idari yargı yerinde dava açmıştır.İstanbul 12. İdare Mahkemesi: 30.1.2019 gün, E:2018/2189, K:2019/136 sayı ile,2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Kanunu'nun 9. maddesinin 1. fıkrası uyarınca adli yargı yerinde verilen görevsizlik kararının kesinleşmesini izleyen30 gün içinde dava açılması gerekirken, İstanbul Anadolu 19. İş Mahkemesince verilen görevsizlik kararı kesinleşmedenaçılan davanın bu aşamada esasının incelenmesi mümkün olmadığı gerekçesiyle, davanın incelenmeksizin reddine kararvermiş, bu karara karşı davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 7. İdare Dava Dairesi : 4.7.2019 gün ve E:2019/943, K:2019/1187 sayı ile,adli yargıda verilen görevsizlik kararı davacı açısından kesinleşmemiş ise de; ilk derece mahkemesince davacının hakkaybına uğramaması açısından davacının istinaf başvurusundan feragat dilekçesi üzerine adli yargı merciince verilecekkarar neticesinde oluşacak hukuki duruma göre uyuşmazlık hakkında karar vermesi hakkaniyet gereği olduğugerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne karar vermiş, idari yargı kararının kaldırılmasına, belirtilen gerekçe dikkatealınarak yeniden bir karar verilmek üzere 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 5. fıkrasıuyarınca dava dosyasının mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir.İSTANBUL 12. İDARE MAHKEMESİ: 4.10.2019 gün ve E:2019/1714 sayı ile, 5510 sayılı kanun hükümleriuyarınca anılan kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde sadece idari para cezalarında aksine hüküm olduğundanidare mahkemelerinin görevli olduğu; İş Mahkemelerinin görevli olduğu, dava konusunun da idari para cezası değil, kayıtdışı sigortalı çalıştırıldığının tespiti üzerine sağlanan asgari ücret destek tutarının iptal edilerek tahakkuk ettirilen sigorta
primine ilişkin olduğu, bu durumda prim tahakkukuna ilişkin uyuşmazlığın çözümünde adli yargının (iş mahkemelerinin)görevli olduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle, Mahkemelerinin görevsizliğine, 2247 sayılı Uyuşmazlık MahkemesininKuruluş ve İşleyiş Hakkında Kanun'un 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın UyuşmazlıkMahkemesi'ne gönderilmesine ve dosya incelemesinin bu konuda Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadarertelenmesine karar vermiştir.İNCELEME VE GEREKÇE:Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü’nün, Hicabi DURSUN’un Başkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ın katılımlarıylayapılan23.12.2019 günlü toplantısında:l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; İdareMahkemesince, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasınınMahkemece, ekinde adli yargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığı anlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN’ın, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen YargıtayCumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:Dava, 18.10.2017 tarih ve 12.587.751 sayılı Kurum işlemi ile kayıt dışı sigortalı çalıştırıldığından bahisle 5510Sayılı Kanunun Geçici 68. Madde kapsamında yararlanılan asgari ücret prim destek tutarlarının iptal edilerek davacışirkete gecikme zammı ile birlikte toplam 15.556,30 TL prim borcu tahakkuk ettirilmesi üzerine, söz konusu primtahakkuk işlemine Kurum nezdinde yapılan itirazın reddine ilişkin Kadıköy Sosyal Güvenlik Merkezinin 27/11/2017tarih, E:255, K:255 sayılı komisyon kararının iptali istemiyle açılmıştır.5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun: GEÇİCİ MADDE 68- (Ek: 14/1/2016-6661/17 md.)"(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında haklarında uzun vadeli sigorta kollarıhükümleri uygulanan sigortalıları çalıştıran işverenlerce;a) 2015 yılının aynı ayına ilişkin Kuruma verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde prime esas günlük kazancı 85TL ve altında bildirilen sigortalıların toplam prim ödeme gün sayısını geçmemek üzere, 2016 yılında cari aya ilişkin verilenaylık prim ve hizmet belgelerinde veya muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinde bildirilen sigortalılara ilişkin toplamprim ödeme gün sayısının,b) 2016 yılı içinde ilk defa bu Kanun kapsamına alınan işyerlerinden bildirilen sigortalılara ilişkin toplam primödeme gün sayısının,2016 yılı Ocak ila Aralık ayları/dönemleri için günlük 3,33 TL ile çarpımı sonucu bulunacak tutar, bu işverenlerinKuruma ödeyecekleri sigorta primlerinden mahsup edilir ve bu tutar Hazinece karşılanır.(2) Mevcut bir işletmenin kapatılarak değişik bir ad, unvan ya da bir iş birimi olarak açılması veya yönetim vekontrolü elinde bulunduracak şekilde doğrudan veya dolaylı ortaklık ilişkisi bulunan şirketler arasında istihdamınkaydırılması, şahıs işletmelerinde işletme sahipliğinin değiştirilmesi gibi Hazine katkısından yararlanmak amacıylamuvazaalı işlem tesis ettiği anlaşılan veya sigortalıların prime esas kazançlarını 2016 yılı için eksik bildirdiği tespit edilenişyerlerinden Hazinece karşılanan tutar gecikme cezası ve gecikme zammıyla birlikte geri alınır ve bu işyerleri hakkındabu madde hükümleri uygulanmaz.(3) İşverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili 2016 yılına ilişkin olarak, aylık prim ve hizmet belgelerini veyamuhtasar ve prim hizmet beyannamelerini yasal süresi içerisinde vermediği, sigorta primlerini yasal süresinde ödemediği,denetim ve kontrolle görevli memurlarca yapılan soruşturma ve incelemelerde çalıştırdığı kişileri sigortalı olarakbildirmediği veya bildirilen sigortalının fiilen çalışmadığı durumlarının tespit edilmesi, Kuruma prim, idari para cezası vebunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcu bulunması hâllerinde bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendineilişkin hükümler uygulanmaz. Ancak Kuruma olan prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikmezammı borçlarını 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48 incimaddesine göre tecil ve taksitlendiren işverenler bu tecil ve taksitlendirme devam ettiği sürece anılan fıkra hükmündenyararlandırılır..." hükmüne, aynı Kanunun “Uyuşmazlıkların çözüm veri başlıklı 101. maddesinde: “Bu Kanunda aksinehüküm bulunmayan hallerde, bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklar iş mahkemelerindegörülür” hükmüne yer verilmiştir.10.2.2016 gün ve 78 sayılı, Asgari Ücret Desteği Konulu, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının 2016/4 sayılıGenelgesinin "2016 Yılı İçin Sigorta Primine Esas Kazancın Eksik Bildirilmiş Veya Hiç Bildirilmemiş Olması" başlıklı2.3.3. Maddesinde;"2.3.3. 2016 Yılı İçin Sigorta Primine Esas Kazancın Eksik Bildirilmiş veya Hiç Bildirilmemiş Olması2016 yılı için sigorta primine esas kazancın eksik bildirildiğinin veya hiç bildirilmediğinin denetim ve kontrollegörevli memurlarca yapılan soruşturma ve incelemelerde veya mahkeme kararları neticesinde ya da kamu kurum vekuruluşlardan alınan yazılardan anlaşılması halinde, 2016 Ocak ila 2016 Aralık ayları için destekten yararlanamayacağıgibi yararlanılmış olması halinde, yararlandırılan tutarlar gecikme zammı ve gecikme cezası ile birlikte geri alınacaktır.Örnek 22: (A) işverenin 2016 yılı Mart ayında (B) sigortalısının prime esas kazanç tutarını eksik bildirdiğinin31/08/2016 tarihinde tespit edildiği varsayıldığında, işveren 2016/0cak ila 2016/Aralık ayı için aylık prim ve hizmetbelgesinde bildirilen tüm sigortalılarından dolayı destekten yararlanamayacak olup; 2016/0cak ila 2016/Temmuz ayındayararlanılan destek tutarları gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte işverenden geri alınacaktır." denilmiştir.Dava dosyasının incelenmesinden, 18/10/2017 tarih ve 12.587.751 sayılı davalı idare işlemi ile kayıt dışı sigortalıçalıştırıldığından bahisle, 5510 Sayılı Kanunun Geçici 68. Madde kapsamında yararlanılan asgari ücret prim destektutarlarının iptal edilerek davacı şirkete gecikme zammı ile birlikte toplam 15.556,30 TL prim borcu tahakkuk ettirilmesiüzerine, söz konusu prim tahakkuk işlemine davacı tarafından Kurum nezdinde itiraz edildiği, vaki itirazın KadıköySosyal Güvenlik Merkezinin 27/11/2017 tarih, E:255, K:255 sayılı komisyon kararı ile reddedilmesi üzerine kurum
işleminin iptali istemiyle açıldığıanlaşılmaktadır.Yukarıda yapılan inceleme ve ortaya konulan yasal mevzuat hükümleri gereğince, davaya konu olayda 5510Sayılı Kanununda belirtilen yükümlülüğün yerine getirilmemesinden kaynaklanan uyuşmazlığa bakmakla 5510 sayılıYasa’nın 101. maddesi uyarınca adli yargı yeri görevli bulunmaktadır.Açıklanan nedenlerle davanın görüm ve çözümü adli yargı yerinin görevine girdiğinden, İstanbul 12. İdareMahkemesinin başvurusunun kabulü ile, İstanbul Anadolu 19. İş Mahkemesinin 28.9.2018 gün, E:2018/23,K:2018/447 sayılı görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle
İstanbul 12. İdareMahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile, İstanbul Anadolu 19. İş Mahkemesinin 28.9.2018 gün, E:2018/23,K:2018/447 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 23.12.2019 gününde OY BİRLİĞİ İLEKESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Üye
Hicabi
Şükrü
Mehmet
Birol
DURSUN
BOZER
AKSU
SONER
Üye
Üye
Üye
Aydemir
Nurdane
Ahmet
TUNÇ
TOPUZ
ARSLAN