T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ ESAS NO
: 2019/824KARAR NO
: 2019/804KARAR TR
: 23.12.2019ÖZET: 2918 sayılı Yasa’nın 67. maddesinin birincifıkrasının (d) bendi uyarınca verilen idari paracezasına karşı yapılan itirazın ADLİ YARGIYERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R Davacı
: M.C.Davalı
: Denizli Valiliği O L A Y
: Denizli Valiliği Trafik Denetleme Şube Müdürlüğünce yapılan denetim sırasında, aday sürücübelgesi sahibi davacı adına, aracını kamunun rahat ve huzurunu bozacak veya kişilere zarar verecek şekilde saygısızcasürdüğü, içindekiler için tehlikeli olabilecek süs aksesuar eşya ve çıkıntıları olan aracı kullandığı, trafik güvenliği ve düzeniile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uymadığından bahisle,15.01.2019 gün ve MA-36203282 seri-sıra sayılı Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağı düzenlenerek, davacıya2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun sırasıyla 73. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, 30. maddesinin birincifıkrasının (b) bendi, 47. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca toplam olarak 451,00 TL, ayrıca herhangi birzorunluluk olmaksızın, karayollarında dönüş kuralları dışında bilerek ve isteyerek aracın el freninin çekilmesi suretiyleveya başka yöntemlerle aracın ani olarak yönünün değiştirildiği veya kendi etrafında döndürüldüğünden bahisle,15.01.2019 gün ve MA-36203253 seri-sıra sayılı Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağı düzenlenerek, davacıya2918 sayılı Kanun’un 67. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca 5010,00 TL idari para cezası verilmiş,düzenlenen Araç Trafikten Men Tutanağı ile araç trafikten men edilerek muhafaza altına alınmış, 100 ceza puanınıdoldurması nedeniyle sürücü belgesinin 16.05.2019 tarihine kadar geri alınmasına, aday sürücü olması ve 75 cezapuanını doldurmuş olması nedeniyle sürücü belgesinin daimi olarak iptal edilmesine ilişkin tutanak düzenlenmiştir.Davacı, idari para cezalarının ve diğer tutanakların iptali istemiyle adli yargı yerine başvuruda bulunmuştur. DENİZLİ 1. SULH CEZA HÂKİMLİĞİ: 05.08.2019 gün ve D.İş:2019/353 sayı ile; 5326 sayılı Yasa’nın27/8. maddesine göre idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görevalanına giren araç trafikten men kararının da verilmiş olduğu açıklanarak, davanın çözümünün idari yargı yerine ait olduğugerekçesiyle başvurunun görev nedeniyle reddine karar vermiş, verilen karar itiraz edilmeden kesinleşmiştir.Bu kez, davacı 15.01.2019 gün ve MA-36203253 seri-sıra sayılı Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağı ile,2918 sayılı Kanun’un 67. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca verilen 5010,00 TL idari para cezasının iptaliistemiyle idari yargı yerinde dava açmıştır.DENİZLİ İDARE MAHKEMESİ: 10.10.2019 gün ve E:2019/1065 sayı ile; davacının, 15.01.2019 tarihindesaat 22.18 sıralarında 20 EL 537 plakalı aracı ile seyir halinde iken, havanın karlı olmasından da yararlanıp bilerek veisteyerek el frenini çekmek suretiyle veya başka yöntemlerle aracın yönünü ani olarak değiştirdiği (drift yaptığı)gerekçesiyle o esnada belirtilen yerden geçmekte olan trafik ekibi tarafından durdurulduğu ve Karayolları TrafikKanunu’nun 67. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca 5.010,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin15.01.2019 tarih ve MA-36203253 sayılı işlem ile aynı Kanun’un 73, 30 ve 47. maddeleri uyarınca toplam 451,00 TLidari para cezası verilmesine ilişkin 15.01.2019 tarih ve MA-36203282 sayılı işlemin ve 20 EL 537 plakalı aracıntrafikten men edilmesine ilişkin 15.01.2019 tarih ve 11312 sayılı işlem ile davacının aday sürücü belgesinin iptaledilmesine ilişkin 15.01.2019 tarihli işlemin tesis edildiği, bu işlemlere karşı 17.01.2019 tarihinde Denizli 1. Sulh CezaHâkimliğinin 2019/353 D.İş sayılı dosyası ile dava açıldığı, ayrıca yine her dört işlemin iptali istemiyle 06.02.2019tarihinde Mahkemenin 2019/140 esas sayılı dosyası ile de dava açıldığı, bunun üzerine Mahkemenin 08.02.2019 tarih veE:2019/140, K:2019/108 sayılı kararı ile, “davacı tarafından, hakkında tesis edilen idari para cezaları ile aday sürücübelgesinin iptal edilmesine ilişkin işlemler için ayrı, 20 EL 537 plakalı aracın sahibi tarafından, anılan aracın trafikten menedilmesine ilişkin işlem için ayrı olmak üzere toplam iki farklı dava açılması ve davacı tarafından, hakkında tesis edilenidari para cezalarına karşı Sulh Ceza Hâkimliği nezdinde itiraz edilmiş ise Mahkememizde yeniden dava konusuedilmemesi ve yalnızca aday sürücü belgesinin iptal edilmesine ilişkin işlemin davaya konu edilmesi gerektiği” gerekçesiile İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 5. maddesi gereğince dava dilekçesinin reddine karar verildiği belirtilerek, nedavacı tarafından Mahkemenin dilekçe ret kararına uygun olarak davanın yenilendiği, ne de araç sahibi tarafından ayrı birdava açıldığı, sonrasında Denizli 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 05.08.2019 tarih ve 2019/353 D.İş sayılı kararı ile davakonusu işlemlerin idari yargının görev alanına girdiğinden bahisle başvurunun görev yönünden reddine karar verilmesi, bukararın 10.09.2019 tarihinde kesinleşmesi üzerine süresi içerisinde davacı tarafından Mahkemede işbu davarım açıldığıve yalnızca 2918 sayılı Kanun’un 67. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca 5.010,00-TL idari para cezası ile
cezalandırılmasına ilişkin 15.01.2019 tarih ve MA-36203253 sayılı işlemin iptalinin istenildiği açıklanarak, bu durumda davanın yalnızca idari para cezasının iptali istemiyle açıldığı, idari para cezasının 5326 sayılı Kanun’un 16. maddesindebelirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu, 12.07.2013 gün ve 6495 sayılı Kanun’un 20. maddesiyle 2918 sayılıKanun’un 112. maddesinde idari para cezasına karşı kanun yoluna ilişkin özel bir düzenlemeye de yer verilmediği,Kabahatler Kanunu’nun 3. maddesinde idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerin, diğer kanunlardaaksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı hükmü gereğince, görevli mahkemenin belirlenmesinde 5326 sayılıKanun hükümleri dikkate alınacağından idari para cezasına karşı açılan davanın görüm ve çözümünün anılan Kanun’un27. maddesinin (1) numaralı bendi uyarınca adli yargı yerine ait olduğu gerekçesiyle 2247 sayılı UyuşmazlıkMahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun’un 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirtilmesi içinUyuşmazlık Mahkemesine başvurulmasına ve davanın incelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadarertelenmesine karar vermiştir.İNCELEME VE GEREKÇE:Uyuşmazlık Mahkemesinin Hicabi DURSUN’un başkanlığında, Üyeler Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, BirolSONER, Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN’ın katılımlarıyla yapılan 23.12.2019 tarihlitoplantısında:I-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre;İdare Mahkemesince, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargıdosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosyası da temin edilmek suretiyle birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından, “15.01.2019 gün ve MA-36203253 seri-sıra sayılı Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağı ile davacıya 2918 sayılı Kanun’un 67. maddesininbirinci fıkrasının (d) bendi uyarınca verilen 5.010,00 TL idari para cezasının iptali istemiyle açılan dava yönündenoluşan” görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hâkim Gülten Fatma BÜYÜKEREN’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen YargıtayCumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın adli yargının görevli olduğu yolundakisözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:Dava, 2918 sayılı Yasa’nın 67. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca verilen idari para cezasınınkaldırılması istemiyle açılmıştır.13.10.1983 tarih ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun “Araç manevralarını düzen-leyen kurallar” ”başlığı altında düzenlenen 67. maddesinde, “Manevralarda aşağıdaki kurallar uygulanır.a) Sürücülerin, park yapmış taşıtlar arasından çıkarken, duraklarken veya park yaparken taşıt yolunun sağınaveya soluna yanaşırken, sağa veya sola dönerken, karayolunu kullananlar için tehlike doğurabilecek ve bunlarınhareketlerini zorlaştıracak şekilde davranmaları yasaktır.b) Yönetmelikte belirtilen şartlar dışında geriye dönmek veya geriye gitmek yasaktır. İzin verilen hallerde bumanevraları yapacak sürücüler, karayolunu kullananlar için tehlike veya engel yaratmamak zorundadır.c) Dönüşlerde veya şerit değiştirmelerde sürücülerin niyetlerini dönüş işaret ışıkları veya kol işareti ile açıkça veyeterli şekilde belirtmesi, işaretlerin manevra süresince devam etmesi ve biter bitmez sona erdirilmesi zorunludur.d) (Ek:18/10/2018-7148/22 md.) Herhangi bir zorunluluk olmaksızın, karayollarında dönüş kuralları dışındabilerek ve isteyerek aracın el freninin çekilmesi suretiyle veya başka yöntemlerle aracın ani olarak yönünün değiştirilmesiveya kendi etrafında döndürülmesi yasaktır.(Değişik:18/10/2018-7148/22 md.) Bu maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri hükümlerine uymayansürücülere 235 Türk lirası idari para cezası verilir. Aynı fıkranın (d) bendi hükümlerine uymayan sürücülere 5.010 Türklirası idari para cezası verilir ve sürücü belgeleri altmış gün süreyle geri alınır. Ayrıca, araç altmış gün süre ile trafiktenmenedilir. Bu şekilde sürücü belgesi geri alınanlar psiko-teknik değerlendirmeden ve psikiyatri uzmanının muayenesindengeçirilerek sürücü belgesi almasına mâni hâli olmadığı anlaşılanlara bu Kanun kapsamında verilen trafik idari paracezalarının tahsil edilmiş olması şartıyla geri alma süresi sonunda belgeleri iade edilir.(Ek:18/10/2018-7148/22 md.) Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru beş yıl içinde bu maddekapsamında sürücü belgesi ikinci defa geri alınanların sürücü belgeleri iptal edilir. Belgesi iptal edilenlerin tekrar sürücübelgesi alabilmeleri için; sürücü kurslarına devam etmeleri ve yapılan sınavlarda başarılı olarak motorlu taşıt sürücüsüsertifikası almaları gerekir. Bu kişilerin sürücü kurslarında eğitime başlayabilmeleri için tabi tutulacakları psiko-teknikdeğerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesi sonucunda sürücülüğe engel hâli bulunmadığını gösterir belgenin sürücükursuna ibrazı zorunludur.” hükmü yer almıştır.Uyuşmazlık Mahkemesi, 2918 sayılı Yasa’nın 116. maddesi kapsamında araç tescil plakasına göredüzenlenenler dışında trafik zabıtasınca uygulanan idari para cezalarına karşı açılan davaları; bu uygulamanın idari cezakapsamında bulunması; Yasada idari cezalarla ilgili davalarda görevli yargı yerini açıkça belli eden bir hükme yerverilmemesi; bu Yasada gösterilen adli cezalara hükmetmekle görevli mahkemeye işaret eden 112. maddeye de herhangibir atıfta bulunulmamış olması karşısında ve göreve ilişkin genel ilkelere göre idari yargının görev alanında görmüştür. 30.3.2005 gün ve 25772 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak 1.6.2005 tarihinde yürürlüğe giren 30.3.2005gün ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 6.12.2006 gün ve 5560 sayılı Yasa’nın 31. maddesiyle değişik 3.maddesinde ise, “(1) Bu Kanunun;a) İdarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmamasıhalinde,b) Diğer genel hükümleri, idarî para cezası veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün fiillerhakkında,uygulanır.”; Kanunun “Başvuru yolu” başlıklı 27. maddesinin 1. fıkrasında ise “idari para cezası ve mülkiyetin
kamuya geçirilmesine ilişkin idari yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç on beş güniçinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idari yaptırım kararıkesinleşir.” düzenlemeleri yer almıştır.Bu düzenlemelere göre; Kabahatler Kanunu’nun, idarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı; diğer Kanunlarda görevli mahkemeningösterilmesi durumunda ise uygulanmayacağı anlaşılmaktadır. Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olduğundan, görev konusunda taraflar için bir müktesep hak doğmayacağı;bu nedenle, yeni bir yasayla kabul edilen görev kurallarının, geçmişe de etkili olacağı, bilinen bir genel hukuk ilkesidir.Davanın açıldığı andaki kurallara göre görevli olan mahkeme, yeni bir yasa ile görevsiz hale gelmiş ise, (davanınaçıldığı anda görevli olan ve fakat yeni yasaya göre görevsiz hale gelen) mahkemenin görevsizlik kararı vermesigerekeceği; ancak, yeni yasadaki görev kuralının, değişikliğin yürürlüğe girmesinden sonra açılacak davalardauygulanacağına dair intikal hükümlerinin varlığı halinde, mahkemece görevsizlik kararı verilemeyeceği açıktır.Diğer taraftan, dava görevsiz mahkemede açılmış, bu sırada yapılan bir kanun değişikliği ile görevsiz mahkeme odava için görevli hale gelmiş ise, mahkeme, artık görevsizlik kararı veremeyip (yeni kanuna göre görevli hale geldiği için)davaya bakmaya devam etmesi gerekir.İncelenen uyuşmazlıkta, öngörülen trafik para cezasının 5326 sayılı Kanun’un 16. maddesinde belirtilen idariyaptırım türlerinden biri olduğu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda da bu para cezasına itiraz konusunda görevlimahkemenin gösterilmediği anlaşılmıştır. Bu durumda, Kabahatler Kanunu’nun 5560 sayılı Kanun’la değişik 3.maddesinde belirtildiği üzere, idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksinehüküm bulunmaması halinde uygulanacağı nedeniyle, görevli mahkemenin belirlenmesinde 5326 sayılı Kanun hükümleridikkate alınacağından, idari para cezasına karşı açılan davanın görüm ve çözümünde, anılan Kanunun 27. maddesinin (1)numaralı bendi uyarınca adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.Açıklanan nedenlerle, Denizli İdare Mahkemesince yapılan başvurunun kabulü ile, Denizli 1. Sulh CezaHâkimliğince verilen 05.08.2019 gün ve D.İş:2019/353 sayılı görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç: Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle, Denizli İdareMahkemesince yapılan BAŞVURUNUN KABULÜ ile, Denizli 1. Sulh Ceza Hâkimliğince verilen 05.08.2019 gün veD.İş:2019/353 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 23.12.2019 gününde OY BİRLİĞİ İLEKESİN OLARAK karar verildi.
BaşkanHicabiDURSUNÜyeŞükrüBOZERÜyeMehmetAKSUÜyeBirolSONER
ÜyeAydemirTUNÇÜyeNurdaneTOPUZÜyeAhmetARSLAN