T.C.UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ ESAS NO
: 2019/847KARAR NO : 2019/878
KARAR TR : 23/12/2019 ÖZET: 5510 sayılı Kanundan kaynaklı İdari ParaCezası alacağının tahsili amacıyla davacılar adınatanzim ve tebliğ edilen ödeme emrinin iptali istemiyleaçılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDEçözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacılar:
1-Ü.İnşSan.Tic.Ltd.Şti 2-U.Haf.Nak.inş.Tar.Hay.Gıd.San.Tic.Ltd.Şti 3-A.A. 4 - M.A.
Vekilleri
: Av.R.Ç.
Davalı
: Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı
Vekili
: Av. M.E.G.
O L A Y
:Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; A.Teknik İç ve Dış Tic. İnş. San. Ltd.Şti.'nindavacılar Unal İnş. Ltd. Şti. ve U.Haf. Ltd. Şti. adi ortaklığının alt taşeronu olduğunu, A.şirketine ait olduğu düşünülencezanın müvekkile gönderildiğini, ilgili para cezasının usul ve kanuna uygun olmadığını belirterek davanın kabulü ile davalıkurumca gönderilen 2018/10150 takip sayılı ödeme emrinin iptaline karar verilmesi istemiyle 23/02/2018 tarihinde adliyargı yerinde dava açmıştır.BOLU İŞ MAHKEMESİ: 22/01/2019 gün ve 2018/39 esas, 2019/35 sayılı dosyada, "Davalı kurum tarafındandavacılara uygulanan idari para cezalarının tahakkuku ve tahsili 5510 sayılı yasanın 102. Maddesinde düzenlenmiştir. Bumaddeye göre " idari para cezaları ilgiliye tebliğ ve tahakkuk eder. Tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde Kuruma yada Kurumun ilgili hesaplarına yatırılır veya aynı süre içinde Kuruma itiraz edilebilir. İtiraz takibi durdurur. Kurumca itirazıreddedilenler, kararın kendilerine tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde yetkili idare mahkemesine başvurabilirler. Busüre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde, idari para cezası kesinleşir." şeklinde düzenlemeye göre idari paracezasının iptali için idare mahkemesine başvurulması gerekmekte olup, bu konuda mahkememizin görevli olmadığı"gerekçesiyle "davanın 115/2. Maddesi gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine" dair verdiği karar istinafedilmeksizin 11/07/2019 tarihinde kesinleşmiştir.Davacılar vekili bu kez benzer istemle idari yargı yerinde dava açmıştır.BOLU İDARE MAHKEMESİ: 05.11.2019 gün ve E:2019/591 sayılı kararı ile “5510 sayılı Kanunun 102.maddesinde, “(,..)İdarî para cezalan ilgiliye tebliğ ile tahakkuk eder. Tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içindeKurumaya da Kurumun ilgili hesaplarına yatırılır veya aynı süre içinde Kuruma itiraz edilebilir. İtiraz takibi durdurur.Kurumca itirazı reddedilenler, kararın kendilerine tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde yetkili idare mahkemesinebaşvurabilirler. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde, idari para cezası kesinleşir. / İdarî para cezalarının,Kuruma itiraz edilmeden veya yargı yoluna başvurulmadan önce tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde peşinödenmesi halinde, bunun dörtte üçü tahsil edilir. Peşin ödeme idari para cezasına karşı yargı yoluna başvurma hakkınıetkilemez. (İptal üçüncü cümle: Anayasa Mahkemesinin 28/11/2013 tarihli ve E.2013/40, K.2013/139 sayılı Kararı ile.)(...). / Mahkemeye başvurulması idari para cezasının takip ve tahsilini durdurmaz. Tebliğ tarihinden itibaren onbeş güniçinde ödenmeyen idari para cezalan, 89 uncu madde hükmü gereğince hesaplanacak gecikme cezası ve gecikme zammıile birlikte tahsil edilir. (...)” denilmiş; 88. maddesinde ise, “(,..)Kurumun süresi içinde ödenmeyen prim ve diğeralacaklarının tahsilinde, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci, 102 nci ve 106 ncımaddeleri hariç, diğer maddeleri uygulanır. Kurum, 6183 sayılı Kanunun uygulanmasında Maliye Bakanlığı ile diğerkamu kurum ve kuruluşları ve mercilere verilen yetkileri kullanır. /... / Kurumun 6183 sayılı Kanun kapsamında takipedilen prim ve diğer alacakları amme alacağı niteliğinde olup, imtiyazlı alacaktır. Kurumun taraf olduğu her türlü dava veicra takiplerinin kısmen veya tamamen aleyhe neticelenmesi halinde 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununda yazdı tazminatve cezalar Kurum hakkında uygulanmaz. / Kurumun prim ve diğer alacaklarının tahsilinde, 6183 sayılı AmmeAlacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun uygulamasından doğacak uyuşmazlıkların çözümlenmesinde Kurumunalacaklı biriminin bulunduğu yer iş mahkemesi yetkilidir. Yetkili iş mahkemesine başvurulması alacakların takip ve tahsilinidurdurmaz(...)„ hükmü yer almıştır.Öte yandan, 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanununun 37. maddesinin üçüncü fıkrasında, “Süresi içindeödenmeyen sosyal sigorta ve genel sağlık sigortası primleri, işsizlik sigortası primleri, İdarî para cezaları, gecikme zamları,katılım payları Kurum alacağına dönüşür ve bu alacakların tahsilinde, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil UsulüHakkında Kanunun 51 inci, 102 nci ve 106 ncı maddeleri hariç diğer maddeleri uygulanır” denilmiştir.Bu düzenlemelerden, idari para cezalarının ilgiliye tebliğ edilmekle tahakkuk edeceği ve tebliğ tarihinden itibarenonbeş gün içinde Kuruma ödeneceği veya aynı süre içinde Kurumun ilgili ünitesine itiraz edilebileceği, itirazın takibi
durduracağı, Kurumca itirazı reddedilenlerin, kararın kendilerine tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde yetkili idaremahkemesine başvurabilecekleri, bu sebeple tahakkuk aşamasında idare mahkemelerinin görevli olduğu, kurumalacaklarının tahsilinde ise, 6183 sayılı Yasa hükümleri uygulanmak suretiyle düzenlenecek ödeme emrine karşı açılacakdavalara bakma görevinin, Kurumun alacaklı biriminin bulunduğu yer iş mahkemesine ait olduğu anlaşılmaktadır.Dava dosyasının incelenmesinden, davacıların haklarında, Bolu Sosyal Güvenlik Kurumu İl Müdürlüğüncedüzenlenen 14.02.2018 tarih ve 00011632 takip kartıyla 2018/010150 takip sayılı ödeme emri işleminin tesis edilmesiüzerine söz konusu ödeme emrinin iptali istemiyle ilk defa 23.02.2018 tarihinde Bolu İş Mahkemesi'nde dava açıldığı,Bolu İş Mahkemesi'nce verilen 11.01.2019 tarih ve E: 2018/39, K: 2019/35 sayılı kararla, uyuşmazlığın çözüm vegörümünde idari yargının görevli olduğu gerekçesiyle davanın usulden reddedildiği, anılan görevsizlik kararının istinafedilmeksizin 11.07.2019 tarihinde kesinleştiği, akabinde davanın 30.07.2019 tarihinde Mahkememizde açıldığıanlaşılmaktadır.Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olduğundan, görev konusunda taraflar için bir müktesep hak doğmayacağı;bu nedenle, yeni bir yasayla kabul edilen görev kurallarının, geçmişe de etkili olacağı, bilinen bir genel hukuk ilkesidir.Davaya konu olayda, davalı idare tarafından yapılan inceleme sonucu, davacılar hakkında 5510 sayılı Kanunun102.maddesi uyarınca düzenlenen idari para cezasının tahsili amacıyla 14.02.2018 tarih ve 00011632 takip kartıyla2018/010150 takip sayılı ödeme emri belgesi düzenlenerek davacılara tebliğ edildiği, bunun üzerine davacılar tarafındanbu ödeme emrinin iptali istemiyle dava açıldığı anlaşılmıştır.Buna göre, söz konusu ödeme emrine karşı açılan davada, 5510 sayılı Yasa’nın 88. maddesi gözetildiğinde İşMahkemesinin görevli olduğu, Mahkememizin uyuşmazlığa bakmakla görevli olmaması ve görevli yargı yerinin adli yargımahkemeleri olması yanında Bolu İş Mahkemesi'nce verilen 11.01.2019 tarih ve E: 2018/39, K: 2019/35 sayılıgörevsizlik karın üzerine 30.07.2019 tarihinde Mahkememizde dava açıldığı anlaşıldığından, hangi Mahkemenin görevliolduğunun belirtilmesi için yukarıda belirtilen 2247 sayılı Kanun'un 19. maddesi uyarınca Mahkememizce UyuşmazlıkMahkemesi'ne başvurulmasına, Bolu İş Mahkemesinin E: 2018/39, K: 2019/35 sayılı dosyası temin edilerek anılandosya ile dava dosyasının gerekçeli kararımızla birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmesine ve dosyaincelemesinin bu konuda Uyuşmazlık Mahkemesi’nce karar verilinceye kadar ertelenmesine" karar vererek her iki davadosyasını 20/11/2019 tarih ve 2019/591 sayılı üst yazısı ile Mahkememize göndermiş, başvuru 26/11/2019 tarihiitibarıyla Mahkememiz kayıtlarına girmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE:Uyuşmazlık Mahkemesi’nin, Hicabi DURSUN’un Başkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, BirolSONER, Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan 23.12.2019 günlütoplantısında:
I-İLK İNCELEME:Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; İdare Mahkemesince, 2247sayılı Yasa’nın 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının Mahkemece, ekinde adli yargıdosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hâkim Engin SELİMOĞLU’nun, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen YargıtayCumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:Dava, 5510 sayılı Kanundan kaynaklı 24.087,74-TL'lik İdari Para Cezası alacağının tahsili amacıyla davacılaradına tanzim ve tebliğ edilen 2018/010150 Takip no.lu ödeme emrinin iptali istemiyle açılmıştır..
5510 sayılı Kanun’un 102. maddesinde, “(…)İdarî para cezaları ilgiliye tebliğ ile tahakkuk eder. Tebliğtarihinden itibaren onbeş gün içinde Kuruma ya da Kurumun ilgili hesaplarına yatırılır veya aynı süre içinde Kuruma itirazedilebilir. İtiraz takibi durdurur. Kurumca itirazı reddedilenler, kararın kendilerine tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içindeyetkili idare mahkemesine başvurabilirler. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde, idari para cezasıkesinleşir.
İdarî para cezalarının, Kuruma itiraz edilmeden veya yargı yoluna başvurulmadan önce tebliğ tarihindenitibaren onbeş gün içinde peşin ödenmesi halinde, bunun dörtte üçü tahsil edilir. Peşin ödeme idari para cezasına karşıyargı yoluna başvurma hakkını etkilemez. (İptal üçüncü cümle: Anayasa Mahkemesi’nin 28/11/2013 tarihli ve E.:2013/40, K.: 2013/139 sayılı Kararı ile.) (…)
Mahkemeye başvurulması idari para cezasının takip ve tahsilini durdurmaz. Tebliğ tarihinden itibarenonbeş gün içinde ödenmeyen idari para cezaları, 89 uncu madde hükmü gereğince hesaplanacak gecikme cezası vegecikme zammı ile birlikte tahsil edilir.(…)” denilmiş; 88. maddesinde ise, “(…)Kurumun süresi içinde ödenmeyen primve diğer alacaklarının tahsilinde, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci, 102 nci ve106 ncı maddeleri hariç, diğer maddeleri uygulanır. Kurum, 6183 sayılı Kanunun uygulanmasında Maliye Bakanlığı ilediğer kamu kurum ve kuruluşları ve mercilere verilen yetkileri kullanır.
Kurum, 6183 sayılı Kanun kapsamında takip edilen alacakları hariç olmak üzere her türlü alacağınteminatını teşkil etmek üzere Yeni Türk Lirası ve/veya yabancı para birimi üzerinden ticari işletme, taşınır ve/veyataşınmaz rehni dahil olmak üzere her türlü teminat almaya yetkilidir.
Kurumun 6183 sayılı Kanun kapsamında takip edilen prim ve diğer alacakları amme alacağı niteliğindeolup, imtiyazlı alacaktır. Kurumun taraf olduğu her türlü dava ve icra takiplerinin kısmen veya tamamen aleyheneticelenmesi halinde 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununda yazılı tazminat ve cezalar Kurum hakkında uygulanmaz.
Kurumun prim ve diğer alacaklarının tahsilinde, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü HakkındaKanunun uygulamasından doğacak uyuşmazlıkların çözümlenmesinde Kurumun alacaklı biriminin bulunduğu yer işmahkemesi yetkilidir. Yetkili iş mahkemesine başvurulması alacakların takip ve tahsilini durdurmaz(…)”hükmü yeralmıştır.
Öte yandan, 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu’nun 37. maddesinin üçüncü fıkrasında,“Süresi içinde ödenmeyen sosyal sigorta ve genel sağlık sigortası primleri, işsizlik sigortası primleri, idarî para cezaları,gecikme zamları, katılım payları Kurum alacağına dönüşür ve bu alacakların tahsilinde, 6183 sayılı Amme AlacaklarınınTahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci, 102 nci ve 106 ncı maddeleri hariç diğer maddeleri uygulanır” denilmiştir.
Olayda, 2016 yılı Mayıs ayında tahakkuk ettiği bildirilen bir idari para cezasının tahsili amacıyla gecikmefaizi ile birlikte toplam 24.087,74-TL tutarlı 14/02/2018 gün ve 2018/010150 numaralı ödeme emrinin düzenlendiği vedavacılar tarafından bu ödeme emrinin iptali istemiyle dava açıldığı anlaşılmıştır.
Bu durumda, söz konusu ödeme emrine karşı açılan davada, 5510 sayılı Yasa’nın 88. maddesigözetildiğinde İş Mahkemesinin görevli olduğu kuşkusuzdur.Belirtilen nedenlerle, Bolu İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile, Bolu İş Mahkemesinin 22.01.2019 gün,E:2018/39, K:2019/35 sayılı görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenleBolu İdareMahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile, Bolu İş Mahkemesinin 22.01.2019 gün, E:2018/39, K:2019/35sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 23.12.2019 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Üye
Hicabi
Şükrü
Mehmet
Birol
DURSUN
BOZER
AKSU
SONER
Üye
Üye
Üye
Aydemir
Nurdane
Ahmet
TUNÇ
TOPUZ
ARSLAN