T.C.UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS
NO : 2020/645
KARAR NO : 2020/733
KARAR TR:14.12.2020ÖZET : Davalı idarenin sorumluluksahasında kalan yolda meydana gelenkaza nedeniyle oluştuğu öne sürülenzararın tazmini istemiyle açılan davanın,ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesigerektiği hk. KARAR
Davacı
: U.K.Vekili
: Av. Ö.G.Adli YargıdaDavalı
: Niğde Belediye BaşkanlığıVekili
: Av. E.E.K.İhbar olunan : Toplu Konut İdaresi Başkanlığı(TOKİ)Vekili
: Av. M.İ.T.İdari Yargıda
Niğde Belediye Başkanlığı O L A Y : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 16/05/2017 tarihinde Niğde Merkez EfendibeyMahallesi Amasyolu Sokak üzerinde 51 ... ... plakalı araç ile Amasbağları istikametinden çarşı istikametine doğru seyirhalinde iken belediye tarafından yapılan yol yapım çalışması nedeniyle yolda meydana gelen büyük çaplı çukurlar ve kumyığınları nedeniyle kaza yaptığını, aracın orta refuje çarparak sürüklenerek takla attığını, müvekkilinin aracında ağır hasarmeydana geldiğini, söz konusu mahalde belediye tarafından meydana gelebilecek kazaların önüne geçebilmesi içinherhangi bir trafik işareti ve uyarı bulunmadığını, olayda müvekkilinin eşi ve kızının da ağır şekilde yaralandıklarını,müvekkilinin aracında ağır hasar meydana geldiğini, Niğde 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/46 D.iş sayılı dosyasıile hasara ilişkin tespit yaptırdıklarını, bilirkişi raporunda araçtaki hasar durumunun 34.000,00-TL olduğu ve aracıngüncel piyasa değerleriyle karşılaştırıldığında aracın pert olduğunu, kazanın müvekkilinin 3 yaşındaki kızının gecerahatsızlanması nedeniyle hastaneye götürülürken meydana geldiğini, müvekkilinin ailesinin kaza nedeniyle derin korku veüzüntü yaşadığını, müvekkilinin eşinin şu anda dahi arabaya binerken tedirginlik yaşamaya devam ettiğini, müvekkilininoto sanayide kaporta tamir işi yaptığını, kazaya bağlı olarak ayak bileğinde burkulma ve gerileme meydana geldiğini vedoktor tarafından 7 günlük istirahat raporu verildiğini, müvekkilinin bu dönemde işe gidemediğini, kazanç eldeedemediğini ileri sürerek, bu dönem zarfında elde edemediği gelirin fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik1.000,00-TL maddi tazminatın, müvekkili, müvekkilinin eşi ve 3 yaşındaki kızında oluşan korku ve üzüntü nedeniyle herbiri için ayrı ayrı 4.000,00-TL manevi tazminatın , Niğde 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/46 D.iş dosyası ileyapmış olduğu 834,50-TL masrafın davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsili istemiyleadli yargı yerinde dava açmıştır.Niğde 2. Asliye Hukuk Mahkemesi : 7.10.2019 gün ve E:2017/195, K:2019/371 sayı ile, mahkemelerincemaddi tazminat davasının kabulü ile 500,00-TL geçici iş göremezlik tazminatı, 500,00-TL araç hasar bedeli olmak üzeretoplam 1.000,00-TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 16/05/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birliktedavalı Niğde Belediye Başkanlığından alınarak davacıya verilmesine, manevi tazminatın kısmen kabulü ile 1.000,00-TLmanevi tazminatın kaza tarihi olan 16/05/2017 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı Niğde BelediyeBaşkanlığından alınarak davacıya verilmesine karar vermiş, bu karara karşı davalı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 3.Hukuk Dairesi: 11.2.2019 gün ve E:2020/58, K:2020/158 sayı ile, davaşartları, kamu düzeninden olup, taraflarca ileri sürülebildiği gibi mahkemece de resen dikkate alınacağından, ilk derecemahkemesince HMK'nın 114/1-b maddesi gereğince yargı yolu caiz olmadığından HMK'nın 115/2.maddesi gereğincedava şartı yokluğundan davanın usulden reddine kararı verilmesi gerekirken, yazılı olduğu biçimde karar verilmesi usul veyasaya aykırı olduğundan ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1 -a/4. maddesi uyarınca kaldırılarak dosyanınilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir.NİĞDE 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ : 25.6.2020 gün ve E:2020/90, K:2020/63 sayı ile, BölgeAdliye Mahkemesi kararı gereğince, dava konusu uyuşmazlığın KTK’nın 85 ve devamı maddelerinde düzenlenenişletenin hukuki sorumluluğuna değil, davalı idare tarafından görevlerinin tam ve eksiksiz yerine getirilmediği yaniyürütülen kamu hizmetinin kusurlu işletildiği, meydana gelen kazada hizmet kusuru bulunduğu iddiasından kaynaklandığıve uyuşmazlığın çözümünün idari yargının görevinde bulunduğu, dava şartları, kamu düzeninden olup, taraflarca ilerisürülebildiği gibi mahkemece de resen dikkate alınacağından, davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın idariyargının görev alanına girdiği ve yargı yolunun caiz olmadığı anlaşıldığından HMK.115/2 maddesi gereğince dava şartıyokluğundan usulden reddine karar karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir.Davacı vekili bu kez aynı istemle idari yargı yerinde dava açmıştır.AKSARAY İDARE MAHKEMESİ : 18.8.2020 gün ve E:2020/645, K:2020/399 sayı ile, 2918 sayılıKarayolları Trafik Kanunu’nun uygulanmasına ilişkin bir tazminat davası olduğu, anılan Kanunun 110. maddesi uyarıncadavanın görüm ve çözümünde adli yargı mercilerinin görevli olduğu gerekçesiyle, davanın 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanunu'nun 14. maddesi ve 15.maddesinin (1-a) bendi uyarınca görev yönünden reddine, karar vermiş, bu kararkesinleşmiştir.Davacı vekili adli ve idari yargı yerlerince verilmiş olan görevsizlik kararları nedeniyle oluştuğunu ileri sürdüğüolumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesi istemiyle başvuruda bulunmuştur.İNCELEME VE GEREKÇE:Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü’nün, Burhan ÜSTÜN’ün Başkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan14.12.2020 günlü toplantısında:l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; adli veidari yargı yerleri arasında 2247 sayılı Yasa'nın 14. maddesinde öngörülen biçimde olumsuz görev uyuşmazlığıdoğduğu,adli yargı kararı ve idari yargı dosya örneğinin 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarak davacının istemiüzerine son görevsizlik kararını veren mahkemece Uyuşmazlık Mahkemesine gönderildiği ve Niğde Belediye Başkanlığıyönünden usule ilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN’ın, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen YargıtayCumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ’nin davada adli yargının, Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:Dava, davalı idarenin sorumluluk sahasında kalan yolda meydana gelen kaza nedeniyle oluştuğu öne sürülenzararın tazmin edilmesi istemiyle açılmıştır.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 1. maddesinde, Kanunun amacının karayollarında can ve mal güvenliğiyönünden trafik düzenini sağlayacak ve trafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacak önlemleri belirlemek olduğu;“Kapsam” başlıklı 2. maddesinde, bu Kanunun trafikle ilgili kuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri bunların uygulamasınıve denetlenmesini ilgili kuruluşları ve bunların görev, yetki ve sorumluluk, çalışma usulleri ile diğer hükümleri kapsadığı vebu kanunun karayollarında uygulanacağı; 10. maddesinde, yapım ve bakımdan sorumlu olduğu yolları trafik düzeni vegüvenliğini sağlayacak durumda bulundurmanın, gerekli görülen kavşaklara ve yerlere trafik ışıklı işaretleri, işaret levhalarıkoymak ve yer işaretlemeleri yapmanın Belediye Trafik birimlerinin görev ve yetkileri arasında olduğu belirtilmiştir.Öte yandan 2918 sayılı Yasanın 19.1.2011 günlü Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6099 sayılıYasanın 14. maddesiyle değişik 110. maddesinde “İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşları olan araçlarınsebebiyet verdiği zararlara ilişkin olanları dahil, bu Kanundan doğan sorumluluk davaları, adli yargıda görülür. Zarargörenin kamu görevlisi olması, bu fıkra hükmünün uygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelen tren-trafikkazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır.Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veyasigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yermahkemesinde de açılabilir”; Geçici 21. maddesinde de “Bu Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasının göreveilişkin hükmü, yürürlüğe girdiği tarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde açılmış bulunandavalara uygulanmaz” denilmiştir.Dosyanın incelenmesinden, davacıya ait aracın seyir halindeyken kaza yaptığı, bu kaza neticesinde oluştuğuönesürülen zararın tazmini talebiyle bakılan bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.2918 sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasının iptali istemiyle Bursa 3.Asliye Hukuk Mahkemesive Batman 2.Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan itiraz başvuruları üzerine konuyu inceleyen Anayasa Mahkemesi, şugerekçesi ile anılan kuralı Anayasaya aykırı görmemiş ve iptal istemini oy birliğiyle reddetmiştir: “… AnayasaMahkemesi’nin daha önceki kimi kararlarında da belirtildiği üzere, tarihsel gelişime paralel olarak Anayasa’da adli veidari yargı ayırımına gidilmiş ve idari uyuşmazlıkların çözümünde idare ve vergi mahkemeleriyle Danıştay yetkili kılınmıştır.Bu nedenle, genel olarak idare hukuku alanına giren konularda idari yargı, özel hukuk alanına giren konularda adli yargıgörevli olacaktır. Bu durumda, idari yargının görev alanına giren bir uyuşmazlığın çözümünde adli yargınıngörevlendirilmesi konusunda kanun koyucunun mutlak bir takdir yetkisinin bulunduğunu söylemek olanaklı değildir.Ancak, idari yargının denetimine bağlı olması gereken idari bir uyuşmazlığın çözümü, haklı neden ve kamu yararınınbulunması halinde kanun koyucu tarafından adli yargıya bırakılabilir. İtiraz konusu kural, trafik kazasında zarar göreninasker kişi ya da memur olmasına, aracın askeri hizmete ilişkin olmasına veya olayın hemzemin geçitte meydana gelmesidurumlarına göre farklı yargı kollarında görülmekte olan 2918 sayılı Kanun’dan kaynaklanan tüm sorumluluk davalarınınadli yargıda görüleceğini öngörmektedir. İtiraz konusu düzenlemenin gerekçesinde de ifade edildiği gibi, askeri idariyargı, idari yargı veya adli yargı kolları arasında uygulamada var olan yargı yolu belirsizliği giderilerek söz konusudavalarla ilgili olarak yeknesak bir usul belirlenmektedir. Aynı tür davaların aynı yargı yolunda çözümlenmesi sağlanarakdavaların görülmesi ve çözümlenmesinin hızlandırıldığı, bu suretle kısa sürede sonuç alınmasının olanaklı kılındığı ve bununsöz konusu davaların adli yargıda görüleceği yolunda getirilen düzenlemenin kamu yararına yönelik olduğuanlaşılmaktadır. Öte yandan, 2918 sayılı Kanun’da tanımlanan Karayolu şeridi üzerindeki araç trafiğinden kaynaklanansorumlulukların, özel hukuk alanına girdiği konusunda bir tartışma bulunmamaktadır. İdare tarafından kamu gücündenkaynaklanan bir yetkinin kullanılması söz konusu olmadığı gibi, aynı karayolu üzerinde aynı seyir çizgisinde hareket eden,bu nedenle aynı tür risk üreten araçlar arasında özel-kamu ayırımı yapılmasını gerektiren bir neden de yoktur. Açıklanannedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa’nın 2.,125. ve 155. maddelerine aykırı değildir. İtirazın reddi gerekir…” (Any.Mah.nin 26.12.2013 tarih ve E.2013/68, K.2013/165 sayılı kararı; R.G. 27.3.2014, Sayı: 28954, s.136-147.)Anayasa’nın 158 inci maddesinin son fıkrasında “ Diğer mahkemelerle, Anayasa Mahkemesi arasındaki görevuyuşmazlıklarında, Anayasa Mahkemesi’nin kararı esas alınır.” denilmektedir. Anayasa Mahkemesi’nin yukarıdagerekçesine yer verilen kararı, yasa koyucunun idari yargının görevine giren bir konuyu adli yargının görevineverebileceğine, dolayısıyla 2918 sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrası ile öngörülen, bu Kanun’dan doğantüm sorumluluk davalarının adli yargıda görülmesi düzenlemesinin Anayasa’ya aykırı bulunmadığına dair olup, esasitibariyle görev konusunda verilmiş bir karardır ve Anayasa’nın 158 inci maddesi uyarınca, başta Mahkememiz olmak
üzere diğer yargı organları bakımından da uyulması zorunlu bir karar mesabesindedir.Bu durumda,2918 sayılı Yasanın 19.1.2011 tarihinde yürürlüğe giren 110. maddesi ile AnayasaMahkemesi’nin işaret edilen kararı gözetildiğinde, bahsi geçen Kanun maddesinin karayollarında, can ve mal güvenliğiyönünden trafik düzeninin sağlanarak trafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacak önlemleri kapsadığı veKanunun, trafikle ilgili kuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri, bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgili kuruluşlarıve bunların görev yetki ve sorumlulukları ile, çalışma usullerini kapsadığı, dolayısıyla oluşan trafik kazası nedeniyleaçılacak sorumluluk davalarının görüm ve çözümünde adli yargının görevli olduğu; meydana gelen zararın tazminiistemiyle açılan bu davanın da adli yargı yerinde çözümlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.Açıklanan nedenlerle davanın görüm ve çözümü adli yargı yerinin görevine girdiğinden, Niğde 2. Asliye HukukMahkemesinin 25.6.2020 gün ve E:2020/90, K:2020/63 sayılı görevsizlik kararının Niğde Belediye BaşkanlığıYönünden kaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle
Niğde 2. Asliye HukukMahkemesinin 25.6.2020 gün ve E:2020/90, K:2020/63 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ NİĞDE BELEDİYEBAŞKANLIĞI YÖNÜNDEN KALDIRILMASINA, 14.12.2020 gününde Üye Ahmet ARSLAN’ın KARŞI OYUve OY ÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Üye
Burhan
Şükrü
Mehmet
Birol
ÜSTÜN
BOZER
AKSU
SONER
Üye
Üye
Üye
Aydemir
Nurdane
Ahmet
TUNÇ
TOPUZ
ARSLAN
KARŞI OY İdarenin kendi kuruluş kanununda belirlenen ve 2918 sayılı Kanun'da tekrarlanan görevlerinden, yani; yolyapım, bakım, işletme, trafik güvenliğini sağlama şeklinde yürütülen kamu hizmetlerinden kaynaklanan hukukisorumluluğunun idare hukuku ilke ve kurallarına göre belirlenmesi; uyuşmazlığın, özel hukuktaki araç işletenin hukukisorumluluğundan değil, davalı idare tarafından görevlerinin tam ve eksiksiz yerine getirilmediği, dolayısıyla yürütülenhizmetlerin kusurlu işletildiği, meydana gelen zararda hizmet kusuru bulunduğu iddiasından kaynaklanması karşısındauyuşmazlığın çözümünün idari yargının görevinde bulunduğu sonucuna ulaşıldığından, uyuşmazlığın çözümünde adli yargıyıgörevli kabul eden çoğunluğun kararına katılmıyorum.
ÜYE
Ahmet ARSLAN