T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ ESAS NO
: 2020/689KARAR NO
: 2020/739KARAR TR
: 14.12.2020
ÖZET: 2918 sayılı Yasa’nın 23. maddesinin beşinci fıkrasının (a) bendi uyarınca verilen idari paracezasına ilişkin kararın iptal edilmesi istemiyle açılandavanın, araç trafikten men işleminin de idariyargıda konu yapılması karşısında 5326 sayılıKabahatler Kanunu’nun 3. maddesi ve aynıKanun’un 27. maddesinin sekizinci fıkrası hükmü birarada değerlendiril-diğinde İDARİ YARGIYERİNDE çözümlen-mesi gerektiği hk.
K A R A R Davacı
: K.A.Davalı
: İskenderun İlçe Emniyet Müdürlüğü O L A Y
: Hatay/İskenderun Trafik Denetleme Büro Amirliğince yapılan denetim sırasında, sürücü belgesisahibi davacı adına, başka bir araca tescilli plakayı taktığı ve kullandığından bahisle, 17.07.2020 gün ve MA-58291178seri-sıra sayılı Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağı düzenlenerek, davacıya 2918 sayılı Karayolları TrafikKanunu’nun 23/5-a. madde ve fıkrası uyarınca 6.129,00 TL idari para cezası verilmiş, aynı birim tarafından A-316927seri-no ile düzenlenen Araç Trafikten Men Tutanağı ile araç trafikten men edilerek muhafaza altına alınmıştır.Davacı, idari para cezasının iptali istemiyle adli yargı yerine başvuruda bulunmuştur.İSKENDERUN 2. SULH CEZA HÂKİMLİĞİ: 07.09.2020 gün ve D.İş No:2020/1788 sayı ile; idari paracezası karar tutanağı ile aynı işlem kapsamında aynı kişi hakkında araç trafikten men tutanağı da düzenlendiği, itirazedenin idari para cezası tutanağına itiraz etmiş olduğu, aracın trafikten men edilmesi şeklindeki idari işlemin iptalinebakmak görevinin idare mahkemelerine ait olduğu, bu nedenle ve 5326 sayılı Yasanın 27/8. madde ve fıkrası gereğince,idari para cezasına yönelik idari yaptırım kararına yapılan itirazın da çözüm yerinin idare mahkemeleri olduğugerekçesiyle görevsizlik kararı vermiş, verilen karar itiraz edilmeden kesinleşmiştir.Davacı, bu kez, aracın trafikten men edilmesi ve idari para cezasının iptali istemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır.HATAY 2. İDARE MAHKEMESİ: 21.10.2020 gün ve E:2020/949 sayı ile; 2918 sayılı Karayolları TrafikKanunu’nun 112. maddesinde yapılan değişiklik ile 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 3. maddesi birliktedeğerlendirildiğinde, idari trafik para cezalarına ilişkin işlemin 5326 sayılı Kanun’un 16. maddesinde belirtilen idariyaptırım türlerinden olduğu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda idari para cezasına itiraz konusunda görevlimahkemenin gösterilmediği, buna göre, Kabahatler Kanunu’nun idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacak olması; dava konusu idari paracezalarına ilişkin olarak idari yargı yerini görevli kılan özel bir görev kuralının ve dava konusu idari yaptırım kapsamında,aracın maliki olmayan davacı hakkında verilmiş ve idari yargının görev alanına giren diğer bir idari işlemin bulunmamasıkarşısında, bu davanın görüm ve çözümüne yetkili ve görevli mahkemenin belirlenmesinde 5326 sayılı Kanunun dikkatealınacağı; bu mahkemenin ise sözü edilen Kanunun 27. maddesinin birinci fıkrası uyarınca adli yargı yeri olduğu sonucunavarıldığı belirtilerek, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi için UyuşmazlıkMahkemesine başvurulmasına ve davanın incelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadarertelenmesine karar vermiştir.İNCELEME VE GEREKÇE:Uyuşmazlık Mahkemesinin Burhan ÜSTÜN’ün başkanlığında, Üyeler Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, BirolSONER, Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN’ın katılımlarıyla yapılan 14.12.2020 tarihlitoplantısında:I-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre;İdare Mahkemesince, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargı
dosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosyası da temin edilmek suretiyle birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından, “idari para cezasının iptaliistemiyle açılan dava yönünden” görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hâkim Gülten Fatma BÜYÜKEREN’in, davanın çözümünde idariyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen YargıtayCumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın idari yargının görevli olduğu yolundakisözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:Dava, 2918 sayılı Yasa’nın 23. maddesinin beşinci fıkrasının (a) bendi uyarınca verilen idari para cezasının iptaliistemiyle açılmıştır.13.10.1983 tarih ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun “Belge ve plakaların araçlar üzerindebulundurulması zorunluluğu” başlığı altında düzenlenen 23. maddesinde, “(Değişik: 3/10/2016-KHK-676/20 md.; Aynenkabul: 1/2/2018-7070/18 md.)Araç tescil belgesi ve tescil plakasının, araç üzerinde uygun durumda bulundurulması zorunludur.Araç tescil belgesini araçta bulundurmayan veya tescil plakasını monte edilmesi gereken yerin dışında farklı biryere takan sürücülere 92 Türk Lirası idari para cezası verilir. Araç bilgileri doğrulanıncaya ve plaka uygun yeretakılıncaya kadar araç trafikten men edilir.Yönetmelikte belirtilen nitelik veya ölçülere aykırı plaka takan, öngörülen sayıda plaka takmayan ya da farklıokunmasına veya okunamamasına neden olacak şekilde plakasında değişiklik yapan araç sahibine 412 Türk Lirası idaripara cezası verilir, plakanın uygun duruma getirilmesi için 7 gün süre tanınır. Bu süre sonunda tescil plakalarını uygunduruma getirmeyenler hakkında 844 Türk Lirası idari para cezası verilir ve tescil plakası uygun duruma getirilinceyekadar araç trafikten men edilir.Tescilli aracı plakasız kullanan sürücüye 1.698 Türk Lirası idari para cezası verilir ve tescil plakası takılıncayakadar araç trafikten men edilir.Başka bir araca tescilli veya sahte plakayı takan veya kullananlara 5.000 Türk Lirası idari para cezası verilir vearaç trafikten men edilir. Ayrıca bu kişiler Türk Ceza Kanununun 204 üncü maddesi hükmüne göre cezalandırılır.”denilmiştir.Uyuşmazlık Mahkemesi, 2918 sayılı Yasa’nın 116. maddesi kapsamında araç tescil plakasına göredüzenlenenler dışında trafik zabıtasınca uygulanan idari para cezalarına karşı açılan davaları; bu uygulamanın idari cezakapsamında bulunması; Yasada idari cezalarla ilgili davalarda görevli yargı yerini açıkça belli eden bir hükme yerverilmemesi; bu Yasada gösterilen adli cezalara hükmetmekle görevli mahkemeye işaret eden 112. maddeye de herhangibir atıfta bulunulmamış olması karşısında ve göreve ilişkin genel ilkelere göre idari yargının görev alanında görmüştür.30.3.2005 gün ve 25772 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak 1.6.2005 tarihinde yürürlüğe giren 30.3.2005gün ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 6.12.2006 gün ve 5560 sayılı Yasa’nın 31. maddesiyle değişik 3.maddesinde ise, “ (1) Bu Kanunun;a) İdarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmamasıhalinde,b) Diğer genel hükümleri, idarî para cezası veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün fiillerhakkında,uygulanır” denilmiştir.
Aynı Kanun’un 27. maddesine, 5560 sayılı Kanun ile eklenen sekizinci fıkrada ise; idari yaptırım kararınınverildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde;idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddialarının, bu işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciindegörüleceği kurala bağlanmış, bu maddenin gerekçesinde de bu hükümle, Kabahatler Kanunu'ndaki düzenlemelerinortaya çıkardığı bağlantı sorununa çözüm getirilmesinin amaçlandığı ifade edilmiştir.19.12.2006 tarihinde yürürlüğe giren bu düzenlemeye göre, Kabahatler Kanunu’nun; idari yaptırım kararlarınakarşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı; diğerkanunlarda görevli mahkemenin gösterilmesi durumunda ise uygulanmayacağı ancak; idari yaptırım kararının verildiğiişlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idariyaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddialarının, bu işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciinde görüleceğianlaşılmaktadır.Uyuşmazlık Mahkemesi’nce de, idari para cezası yönünden oluşan olumsuz görev uyuşmazlık-larınınçözümünde, idari para cezasına konu işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararında verilmiş olması ve dosya içeriğinden bu kararın idari yargı yerinde dava konusu edildiğinin anlaşılması halinde; idaripara cezasına ilişkin kararın hukuka aykırılığı iddiasının da, idari yargı yerinde görüleceği sonucuna varılarak, idari yargıyerince verilen görevsizlik kararlarının kaldırılmasına karar verilmiştir.Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olduğundan, görev konusunda taraflar için bir müktesep hak doğmayacağı;bu nedenle, yeni bir yasayla kabul edilen görev kurallarının, geçmişe de etkili olacağı, bilinen bir genel hukuk ilkesidir.Davanın açıldığı andaki kurallara göre görevli olan mahkeme, yeni bir yasa ile görevsiz hale gelmiş ise, (davanınaçıldığı anda görevli olan ve fakat yeni yasaya göre görevsiz hale gelen) mahkemenin görevsizlik kararı vermesigerekeceği; ancak, yeni yasadaki görev kuralının, değişikliğin yürürlüğe girmesinden sonra açılacak davalardauygulanacağına dair intikal hükümlerinin varlığı halinde, mahkemece görevsizlik kararı verilemeyeceği açıktır.Diğer taraftan, dava görevsiz mahkemede açılmış, bu sırada yapılan bir kanun değişikliği ile görevsiz mahkeme odava için görevli hale gelmiş ise, mahkeme, artık görevsizlik kararı veremeyip (yeni kanuna göre görevli hale geldiği için)davaya bakmaya devam etmesi gerekir.İncelenen uyuşmazlıkta, öngörülen trafik para cezasının 5326 sayılı Kanun’un 16. maddesinde belirtilen idari
yaptırım türlerinden biri olduğu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda da bu para cezasına itiraz konusunda görevlimahkemenin gösterilmediği, ancak; idari para cezasına konu işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak (aynı maddi olaynedeniyle, aynı araç ile ilgili olarak) aracın trafikten men edilmesi kararı da verildiği ve idari yargı yerinde dava konusuedildiği anlaşıldığından; idari para cezasına ilişkin kararın hukuka aykırılığı iddiasının da, idari yargı yerinde görüleceğikuşkusuzdur.Bu durumda, Kabahatler Kanunu’nun 5560 sayılı Kanun’la değişik 3. maddesi ve aynı Kanunun 27. maddesine5560 sayılı Kanun’la eklenen sekizinci fıkra hükmü bir arada değer-lendirildiğinde, 2918 sayılı Karayolları TrafikKanunu’nun 23. maddesinin beşinci fıkrası (a) bendi uyarınca verilen para cezasına karşı açılacak davanın çözümündeidari yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.Açıklanan nedenlerle, Hatay 2. İdare Mahkemesince yapılan 21.10.2020 gün ve E:2020/949 sayılı başvurununreddi gerekmiştir. S O N U Ç: Davanın çözümünde İDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle, Hatay 2. İdareMahkemesince yapılan 21.10.2020 gün ve E:2020/949 sayılı BAŞVURUNUN REDDİNE, 14.12.2020 günündeOYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
BaşkanBurhanÜSTÜNÜyeŞükrüBOZERÜyeMehmetAKSUÜyeBirolSONER
ÜyeAydemirTUNÇÜyeNurdaneTOPUZÜyeAhmetARSLAN