T.C.UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ ESAS NO
: 2022/111KARAR NO : 2022/173
KARAR TR : 21/03/2022ÖZET: 2918 sayılı Kanun'un 36. maddesininüçüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca verilen idaripara cezasının iptali istemiyle açılan davanınADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesigerektiği hk.
K A R A R
Davacı
: H.DDavalı
: Dörtyol Trafik Denetleme Büro AmirliğiI. DAVA KONUSU OLAY1. Dörtyol Kaymakamlığı Trafik Denetleme Büro Amirliğince yapılan denetim sırasında, .. .. ... plaka sayılıaracı sürücü belgesi olmayan kişi tarafından sürülmesine izin verdiğinden bahisle, davacı adına 19/05/2021 tarih ve IU-750274 seri-sıra sayılı Trafik İdari Para Cezası KararTutanağı düzenlenerek, davacıya 2918 sayılı Karayolları TrafikKanunu’nun 36. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca 2.698 TL idari para cezası verilmiş, ayrıca 2918 sayılıKanun’un 91. maddesi uyarınca zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmadığından bahisle düzenlenen Araç TrafiktenMen Tutanağı ile araç trafikten men edilerek muhafaza altına alınmıştır.2. Davacı, idari para cezasının iptali istemiyle adli yargı yerine başvuruda bulunmuştur.II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİN BAŞVURU SÜRECİA. Adli Yargıda3. Dörtyol Sulh Ceza Hâkimliği 29/06/2021 tarihli ve D.İş. 2021/1806 sayılı kararı ile, aynı işlemkapsamında araç trafikten men tutanağı da düzenlendiğini belirterek, bu nedenle5326 sayılı Kanun uyarınca verilen idaripara cezasının iptaline ilişkin talebi inceleme görevininidari yargı yerine ait olduğu gerekçesiyle başvurunun görevyönünden reddine karar vermiş, verilen karar itiraz edilmeden kesinleşmiştir.4. Davacı, bu kez araç trafikten men tutanağına itirazı olmadığını, adli yargı yerinde de böyle bir taleptebulunmadığını belirterek, aynı istemle idari yargı yerinde dava açmıştır.B. İdari Yargıda5. Hatay 1. İdare Mahkemesi 11/01/2022 tarihli ve E.2021/1214 sayılı kararı ile,davacı hakkındauygulanan idari para cezasının 5326 sayılı Kanun’un 16. maddesinde belirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu, 2918sayılı Kanun’da da bu para cezasının görüm ve çözümünde idari yargı yerinin görevli olduğuna ilişkin bir düzenlemeninbulunmadığı, uyuşmazlığa konu para cezasının sahibi olduğu aracı sürücü belgesi sahibi olmayan kişiler tarafındankarayolunda sürülmesine izin verdiği gerekçesiyle verildiği, aracın trafikten men edilmesine yönelik işlemin ise bahse konuaracın zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmadığı gerekçesiyle aynı Kanun'un 91. maddesi uyarınca tesis edildiği,dolayısıyla davacıya idari para cezası verilmesine ilişkin idari yaptırım kararı ile davacıya ait aracın trafikten menedilmesine ilişkin işlemin Kabahatler Kanunu’nun 27/8. maddesinde belirtildiği gibi idari yaptırım kararının verildiği işlemkapsamında olmadığı ve farklı eylemler ile ilgili olduğu, kaldı ki aracın trafikten men edilmesine yönelik araç tarikten mentutanağının hem adli yargıda açılan davada hem de görülmekte olan davada dava konusu edilmediği ve bakılmakta olandavanın salt idari para cezasına ilişkin olduğunu belirterek,davanın çözümününde Kabahatler Kanunu’nun3. ve27.maddeleri uyarınca adli yargı yerinin görevli olduğu gerekçesiyle 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun’un 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvurulmasına ve davanın incelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine kararvermiştir.III. İLGİLİ HUKUK6. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun “Sürücü belgesi alma zorunluluğu” başlıklı 36. maddesişöyledir:“(Değişik : 24/5/2013 - 6487/18 md.)
Motorlu araçların, sürücü belgesi sahibi olmayan kişiler tarafından karayollarında sürülmesi vesürülmesine izin verilmesi yasaktır.Araçlar, Yönetmelikte sınıfları belirtilen sürücü belgelerine sahip sürücüler ile çok taraflıanlaşmalara göre sürücü belgesi bulunan veya geçerli uluslararası sürücü belgesi olan kişilercesürülebilir.Buna göre;a) Sürücü belgesi olmayanların,b) Mahkemelerce veya Cumhuriyet savcılıklarınca ya da bu Kanunda belirtilen yetkililerce sürücübelgesi geçici olarak ya da tedbiren geri alınanların,c) Sürücü belgesi iptal edilenlerin,araç kullanarak trafiğe çıktıklarının tespiti hâlinde, bu kişilere 1.407 Türk Lirası idari para cezasıverilir. Ayrıca, aracın sürücü belgesiz kişilerce sürülmesine izin veren araç sahibine de tescil plakasıüzerinden aynı miktarda idari para cezası verilir.”7. Uyuşmazlık Mahkemesi, 2918 sayılı Kanun’un 116. maddesi kapsamında araç tescil plakasına göredüzenlenenler dışında trafik zabıtasınca uygulanan idari para cezalarına karşı açılan davaları; bu uygulamanın idari cezakapsamında bulunması; kanunda idari cezalarla ilgili davalarda görevli yargı yerini açıkça belli eden bir hükme yerverilmemesi; bu Kanun'da gösterilen adli cezalara hükmetmekle görevli mahkemeye işaret eden 112. maddeye deherhangi bir atıfta bulunulmamış olması karşısında ve göreve ilişkin genel ilkelere göre idari yargının görev alanındagörmüştür.8. 30/03/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 3. maddesini değiştiren 06/12/2006 tarihli, 5560sayılı Kanun'un 31. maddesi şöyledir:“ (1) Bu Kanunun;a) İdari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde,b) Diğer genel hükümleri, idari para cezası veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımınıgerektiren bütün fiiller hakkında,uygulanır.” 9. Anılan Kanun’un “Başvuru yolu” başlıklı 27. maddesinin birinci fıkrası şöyledir:“İdari para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idari yaptırım kararına karşı, kararıntebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir.Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idari yaptırım kararı kesinleşir.”IV. İNCELEME VE GEREKÇEA. İlk İnceleme10. Uyuşmazlık Mahkemesinin Muammer TOPAL’ın başkanlığında, Üyeler Birol SONER, Nilgün TAŞ,Doğan AĞIRMAN, Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN’ın katılımlarıyla yapılan 21/03/2022 tarihlitoplantısında; 2247 sayılı Kanun'un 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, İdare Mahkemesince, anılanKanun'un 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, Mahkemece idari yargı dosyasının ekinde adli yargıdosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesine gönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.B. Esasın İncelenmesi11. Raportör-Hâkim Gülten Fatma BÜYÜKEREN’in, davanın çözümünde adli yargının görevli olduğuyolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan, ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet SavcısıHalil İbrahim ÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın adli yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları dadinlendikten sonra, gereği görüşülüp düşünüldü:12. Dava, 2918 sayılı Kanun’un 36. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca verilen idari para cezasınınkaldırılması istemiyle açılmıştır.13. Yukarıda izah edilen düzenlemelere göre, Kabahatler Kanunu’nun, idarî yaptırım kararlarına karşı kanunyoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı; diğer Kanunlarda görevlimahkemenin gösterilmesi durumunda ise uygulanmayacağı anlaşılmaktadır.14. Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olduğundan, görev konusunda taraflar için bir müktesep hakdoğmayacağı; bu nedenle, yeni bir kanunla kabul edilen görev kurallarının, geçmişe de etkili olacağı, bilinen bir genelhukuk ilkesidir.15. Davanın açıldığı andaki kurallara göre görevli olan mahkeme, yeni bir kanun ile görevsiz hale gelmiş ise,(davanın açıldığı anda görevli olan ve fakat yeni kanuna göre görevsiz hale gelen) mahkemenin görevsizlik kararı vermesigerekeceği; ancak, yeni kanundaki görev kuralının, değişikliğin yürürlüğe girmesinden sonra açılacak davalardauygulanacağına dair intikal hükümlerinin varlığı halinde, mahkemece görevsizlik kararı verilemeyeceği açıktır.
16. Diğer taraftan, dava görevsiz mahkemede açılmış, bu sırada yapılan bir kanun değişikliği ile görevsizmahkeme o dava için görevli hale gelmiş ise, mahkemenin davaya bakmaya devam etmesi gerekir.17. İncelenen uyuşmazlıkta, öngörülen trafik para cezasının 5326 sayılı Kanun’un 16. maddesinde belirtilenidari yaptırım türlerinden biri olduğu, 2918 sayılı Kanun’da da bu para cezasına itiraz konusunda görevli mahkemeningösterilmediği anlaşılmıştır. Bu durumda, Kabahatler Kanunu’nun 5560 sayılı Kanun’la değişik 3. maddesinde buKanun’un, idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmamasıhalinde uygulanacağı belirtildiğinden idari para cezasına karşı açılan davanın görüm ve çözümünde, anılan Kanun'un 27.maddesinin (1) numaralı bendi uyarınca adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.18. Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak, Hatay 1. İdare Mahkemesince yapılan başvurununkabulü ile, Dörtyol Sulh Ceza Hâkimliğince verilen 29/06/2021 tarihli ve D.İş. 2021/1806 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.V. HÜKÜMAçıklanan gerekçelerle;A. Davanın çözümünde ADLİ YARGININ GÖREVLİ OLDUĞUNA,B. Hatay 1. İdare Mahkemesince yapılan BAŞVURUNUN KABULÜ ile, Dörtyol Sulh Ceza Hâkimliğinceverilen 29/06/2021 tarihli ve D.İş. 2021/1806 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,21/03/2022 tarihinde, OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Üye
Muammer
Birol
Nilgün
Doğan
TOPAL
SONER
TAŞ
AĞIRMAN
Üye
Üye
Üye
Aydemir
Nurdane
Ahmet
TUNÇ
TOPUZ
ARSLAN