T.C.UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ ESAS NO
: 2022/116KARAR NO : 2022/167
KARAR TR : 21/03/2022 ÖZET: Davacı şirkete ait tarla vasfındakitaşınmazın tapu kaydının "betonarme inek damı,iki katlı çiftlik evi ve tarla" olarak düzeltilmesinedair başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali iletaşınmaz vasfının düzeltilmesine karar verilmesiistemiyle açılan davanın ADLİ YARGIYERİNDE görülmesi gerektiği hk.
K A R A R Davacı
: P..F..M..İ..T..S.. ve Ticaret Limited ŞirketiVekili
: Av. F.YDavalı
: Çanakkale Kadastro İl MüdürlüğüVekili
: Av. S.BI. DAVA KONUSU OLAY
1. Davacı vekili, müvekkili adına kayıtlı Çanakkale ili ... İlçesi ... Köyü ... Ada ... parsel sayılı taşınmaz üzerindeÇanakkale Kadastro İl Müdürlüğünce Kadastro Kanunu'nun 22/a maddesi gereğince cins değişikliği yapıldığını,müvekkili şirketin yazılı başvuru ile taşınmazın eski cinsi olan "betonarme inek damı ve iki katlı çiftlik evi ve tarlası”biçiminde tapu siciline kaydedilmesini talep ettiğini, ancak davalı idarenin başvuruyu reddettiğini, cins değişikliği işlemininmevzuata aykırı olduğunu belirterek dava konusu taşınmazın cinsinin "betonarme inek damı ve iki katlı çiftlik evi vetarlası" olarak düzeltilmesine karar verilmesi istemiyle adli yargı yerinde dava açmıştır.II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİN BAŞVURU SÜRECİA. Adli Yargıda2. Çanakkale 1. Asliye Mahkemesi, E.2021/236, K.2021/622 sayılı dosyasında 02/12/2021 tarihinde,"...tapuda cins ve vasıf düzeltilmesi işlemlerinin tapu idaresince yapılacağı ve idari bir görev olduğu tartışmasızolduğundan bahisle, HMK'nın 114/1-b maddesi gereğince adli yargı yolu caiz olmadığından davanın usuldenreddine" hükmetmiş, istinaf edilmeyen kararın 24/01/2022 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.3. Davacı vekili, benzer taleple idari yargı yerinde dava açmıştır.B. İdari Yargıda4. Çanakkale 2. İdare Mahkemesi, E.2022/102 sayılı dosyada 03/02/2022 tarihinde, 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun'un 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerininbelirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine karar vererek, 09/02/2022 tarihli ve E.2022/102no'lu üst yazı ile Uyuşmazlık Mahkemesine müracaat etmiştir. Karar gerekçesinin ilgili kısmı şu şekildedir:“4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun Üçüncü Kısım, İkinci Bölümünde Tapu Sicili başlığı altında;Kanunun 997.maddesinde, taşınmazlar üzerindeki hakları göstermek üzere tapu sicili tutulacağı, tapusicilinin, tapu kütüğü ve kat mülkiyeti kütüğü ile bunları,-'’ tamamlayan yevmiye defteri ve belgeler ileplânlardan oluştuğu, sicilin örneğinin nasıl tutulacağının ve yardımcı sicillerin tüzükle belirleneceği; 998maddesinde, arazilerin, taşınmazlar üzerindeki bağımsız ve sürekli hakların, kat mülkiyetine konu olanbağımsız bölümlerin tapu siciline taşınmaz olarak kaydedileceği; 1007. maddesinde, tapu sicilinintutulmasından doğan bütün zararlardan Devletin sorumlu olduğu, Devletin, zararın doğmasında kusurubulunan görevlilere rücu edeceği; Devletin sorumluluğuna ilişkin davaların, tapu sicilinin bulunduğu yermahkemesinde görüleceği; 1008.maddesinde, taşınmaza ilişkin, mülkiyet, irtifak hakları ve taşınmazyükleri ve rehin haklarının tapu kütüğüne tescil edileceği; 1013.maddesinde, tescilin, tasarrufa konuolan taşınmaz malikinin yazılı beyanı üzerine yapılacağı; 1019.maddesinde, tapu memurunun, ilgililerinbilgisi dışında yaptığı işlemleri onlara tebliğ etmekle yükümlü olduğu; 1021. Maddesinde, kurulmasıkanunen tescile tâbi aynî hakların, tescil edilmedikçe varlık kazanamayacağı; 1027.maddesinde,ilgililerin yazılı rızaları olmadıkça, tapu memurunun, tapu sicilindeki yanlışlığı ancak mahkeme kararıyladüzeltebileceği; düzeltmenin, eski tescilin terkini ve yeni bir tescilin yapılması biçiminde de olabileceği;
tapu memurunun, basit yazı yanlışlıklarını, Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelik uyarınca re'sendüzelteceği hükümleri yer almış; 4721 sayılı Kanunun 913., 997., 998., 1000., 1012. ve 1017.maddelerine dayanılarak hazırlanmış olan Tapu Sicil Tüzüğü’nün, “Kaydın değiştirilmesi” başlıklı72.maddesinde, “(1) Tapu sicilinde değişiklik, hak sahibinin istemine ya da yetkili makam veya mahkemekararına istinaden yapılır.(2)
Tapu sicilindeki değişiklikler, üzerinin kırmızı mürekkepli kalemle çizilip, değişikliktarih ve yevmiye numarasıyla yeni kaydın yazılması suretiyle yapılır.(3)
Önceki kayıt bir harfle yazılı ise, değişiklikte de aynı harf kullanılır.(4)
Rehinli alacağın kısmen ödenmesi veya rehnin miktar, faiz, derece, süre gibiunsurlarında yapılacak değişiklikler, düşünceler sütununda ilgili rehnin harfi kullanılmak suretiylebelirtilir.’' hükmüne; “Ana veya yardımcı siciller üzerindeki düzeltmeler” başlıklı 74.maddesinde, “(1)Kütük, yevmiye defteri ve yardımcı sicillerde, belgelere aykırı basit yazım hatası yapıldığının tespitedilmesi hâlinde, müdür tarafından nedeni düzeltmeler sicilinde açıklanarak, re’sen düzeltme yapılır.(2)
İstem belgesinde yapılan yanlışlık veya eksiklik düzeltilerek belgenin uygun biryerine yazılmak suretiyle taraflar ve tapu görevlilerince imzalanır ve sicilde buna uygun düzeltme yapılır.(3)
Ana veya yardımcı siciller üzerinde yapılmış hata veya eksikliklerin, ilgililercesunulan veya başka idarelerce düzenlenen belgelerden kaynaklanması hâlinde, ilgililerin gerçek durumukanıtlayıcı belgelere dayalı başvuruları üzerine, istem yevmiye defterine kaydedilerek gerekli düzeltmeyapılır.(4)
Kütük, yevmiye defteri ve yardımcı sicillerde, belgelere aykırı tescil veya esaslıyazım hatasının düzeltilebilmesi için ilgililerin yazılı olurunun alınması gerekir. İlgililerden birisinin yazılıoluru olmazsa, bu durum beyanlar sütununda belirtilerek, 26/9/2011 tarih ve 659 sayılı KanunHükmünde Kararname hükümlerine göre işlem yapılır.(5)
Yapılacak düzeltmeler hatalı yazımdan sonra hak sahibi olmuş kişilerin hakkınıetkileyici nitelikte ise, bu hak sahiplerinin de yazılı olurları aranır.(6)
Müdürlük, ilgililerin bilgisi dışında yaptığı işlemleri tebliğ etmekle yükümlüdür.”hükmüne; “Tapu sicilindeki bilgilerin güncellenmesi” başlıklı 75.maddesinde, “ (1) Kadastroçalışmalarından kaynaklanan malikin veya hak sahibinin adı, soyadı ve baba adına ilişkin tapukütüğündeki yazım hataları ilgilisinin başvurusu üzerine;a)
Senetsizden tespitlerde; nüfus kayıt örneği ve taşınmazın bulunduğu belediye veyamuhtarlıktan alınacak fotoğraflı ilmühaber,b)
Kayda dayalı tespitlerde; dayanağı kayıt ve belgeler,incelenmek ve gerektiğinde tanık ve varsa tespit bilirkişileri dinlemek ve zeminde inceleme yapmaksuretiyle istemin gerçek hak sahibinden geldiği belirlenirse, istem yevmiye defterine kaydedilerekdüzeltilir.(2)
Zeminde inceleme, kadastro müdürlüğü teknik personeli ile birlikte yapılır veinceleme neticesinde teknik rapor düzenlenir. Zeminde incelemede, komşu parsel malikleri, muhtar vediğer ilgililer dinlenir; vergi kaydı ve diğer her türlü bilgi ve belgeden yararlanılır.(3)
Tapu sicilindeki bilgilerin güncellenmesi ve eksikliklerin giderilmesinde deyukarıdaki fıkralar uygulanır.(4)
Bu madde hükümleri uyarınca kayıt düzeltmeleri için müdürlüklere başvuruyapılması zorunludur.” hükmüne; “Düzeltmenin şekli” başlıklı 76.maddesinde,1'' (1) Yanlış yazımokunacak şekilde, kırmızı mürekkepli kalemle çizilir ve ilk boş satıra doğrusu yazılır.(2)
Kazıntı, silinti, satır aralarına veya sayfa kenarına çıkıntı veya kayda ek yapılmaksuretiyle düzeltme yapılamaz.(3)
Yevmiye defterine kaydedilerek yapılan düzeltmelerde tarih ve yevmiye numarası,düzeltmeler siciline kaydedilerek yapılanlarda ise, bu sicilin numarası düzeltilen işlemin üzerine “D.S.”şeklinde başlayarak yazılır. Düzeltme ile ilgili belgeler taşınmaza ait dosyada saklanır.” hükmüne yerverilmiştir.Dava dosyasının incelenmesinden; davacının, Çanakkale ili, ... ilçesi, .. köyü (eski ... parsel), ... ada,.. parselde kayıtlı taşınmazı 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 22.maddesi uyarınca kadastro işlemlerineticesinde tarla olarak değiştirildiği ileri sürülerek taşınmazın "betonarme inek damı ve iki katlı çiftlikevi ve tarlası" olarak tashih edilmesi istemiyle Çanakkale 1.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/236 sayılıesasına kayıtlı davanın açıldığı, Çanakkale 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 02.12.2021 tarih veE:2021/236, K:2021/622 sayılı kararı ile dosyanın idari yargının görev alanına girdiği belirtilerek,davanın usulden reddine karar verildiği, bu kararın kesinleşmesi üzerine bakılan davanın açıldığıanlaşılmaktadır.Bu durumda; her ne kadar davacı tarafından davalı idare işleminin iptali talep edilmekte ise de;talebin doğrudan, tapu sicilinde tarla olarak tescili yapılan taşınmazın cinsinin 'betonarme inek damı veiki katlı çiftlik evi ve tarlası" olarak düzeltilmesi istemine yönelik, bir başka ifade ile tescil sonucudoğuracak bir talep olduğu gözetildiğinde, ortada idari yargı yetkisi kapsamına giren bir idari davabulunmadığı ve uyuşmazlığın çözümlenmesinde, Medeni Kanun hükümlerine göre adli yargı yeriningörevli bulunduğu sonucuna varılmıştır."III. İLGİLİ HUKUK5. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun Üçüncü Kısım, İkinci Bölümünde Tapu Sicili başlığı altında; Kanunun997. maddesinde, taşınmazlar üzerindeki hakları göstermek üzere tapu sicili tutulacağı, tapu sicilinin, tapu kütüğü ve kat
mülkiyeti kütüğü ile bunları tamamlayan yevmiye defteri ve belgeler ile plânlardan oluştuğu, sicilin örneğinin, nasıltutulacağının ve yardımcı sicillerin tüzükle belirleneceği; 998. maddesinde, arazilerin, taşınmazlar üzerindeki bağımsız vesürekli hakların, kat mülkiyetine konu olan bağımsız bölümlerin tapu siciline taşınmaz olarak kaydedileceği; 1007.maddesinde, tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan Devletin sorumlu olduğu, Devletin, zararın doğmasındakusuru bulunan görevlilere rücu edeceği; Devletin sorumluluğuna ilişkin davaların, tapu sicilinin bulunduğu yermahkemesinde görüleceği; 1008. maddesinde, taşınmaza ilişkin, mülkiyet, irtifak hakları ve taşınmaz yükleri verehinhaklarının tapu kütüğüne tescil edileceği; 1013. maddesinde, tescilin, tasarrufa konu olan taşınmaz malikinin yazılı beyanıüzerine yapılacağı; 1021. maddesinde, kurulması kanunen tescile tâbi aynî hakların, tescil edilmedikçe varlıkkazanamayacağı; 1027. maddesinde, ilgililerin yazılı rızaları olmadıkça, tapu memurunun, tapu sicilindeki yanlışlığı ancakmahkeme kararıyla düzeltebileceği; düzeltmenin, eski tescilin terkini ve yeni bir tescilin yapılması biçiminde de olabileceği;tapu memurunun, basit yazı yanlışlıklarını, tüzük kuralları uyarınca re'sen düzelteceği hükümleri yer almıştır.6. Tapu Sicil Tüzüğü’nün, “Kaydın değiştirilmesi” başlıklı 72. maddesinde şu düzenleme bulunmaktadır:“(1) Tapu sicilinde değişiklik, hak sahibinin istemine ya da yetkili makam veya mahkeme kararınaistinaden yapılır.(2) Tapu sicilindeki değişiklikler, üzerinin kırmızı mürekkepli kalemle çizilip, değişiklik tarih veyevmiye numarasıyla yeni kaydın yazılması suretiyle yapılır.(3) Önceki kayıt bir harfle yazılı ise, değişiklikte de aynı harf kullanılır.(4) Rehinli alacağın kısmen ödenmesi veya rehnin miktar, faiz, derece, süre gibi unsurlarındayapılacak değişiklikler, düşünceler sütununda ilgili rehnin harfi kullanılmak suretiyle belirtilir.”7. Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun “İdari Dava Türleri ve İdari Yargı YetkisininSınırı” başlığını taşıyan 2. maddesinin 1 numaralı bendinde, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksatyönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptaldavaları; idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları iletahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar, idaridava türleri olarak sayılmıştır.IV. İNCELEME VE GEREKÇEA. İlk İnceleme8. Uyuşmazlık Mahkemesinin Muammer TOPAL’ın başkanlığında, Üyeler Birol SONER, Nilgün TAŞ, DoğanAĞIRMAN, Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN’ın katılımlarıyla yapılan 21/03/2022 tarihlitoplantısında; 2247 sayılı Kanun'un 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, İdare Mahkemesince, anılanKanun'un 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, Mahkemece idari yargı dosyasının ekinde adli yargıdosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesine gönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.B. Esasın İncelenmesi9. Raportör-Hâkim Engin SELİMOĞLU’nun, davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundakiraporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın davada adli yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları dadinlendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:10. Dava, davacı Şirkete ait tarla vasfındaki taşınmazın tapu kaydının "betonarme inek damı, iki katlı çiftlik evive tarla" olarak düzeltilmesine dair başvurusunun reddine ilişkin işlemin iptali ile taşınmaz vasfının düzeltilmesine kararverilmesi istemiyle açılmıştır.11.Olayda, Çanakkale ... İlçe .... Köyü ... ada, ... parsel nolu taşınmazın betonarme inek damı, iki katlı çiftlikevi ve tarla olmasına rağmen idare tarafından Kadastro Kanunu'nun 22/a. maddesi uyarınca tarla olarak kaydedilmesinedeniyle, kaydın düzeltilmesi isteminin reddedilmesi üzerine görev uyuşmazlığına konu davaların açıldığı anlaşılmaktadır.
12. Bu durumda, ortada idari yargı yetkisi kapsamına giren bir idari dava bulunmadığı gözetildiğinde,tapu kayıtlarında yer alan taşınmazın cinsinin tashihine yönelik uyuşmazlığın, Medeni Kanun hükümlerine göreçözümlenmesinde adli yargı yerleri görevli bulunmaktadır. 13. Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak, Çanakkale 2. İdare Mahkemesinin başvurusununkabulü ile Çanakkale 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin, 02/12/2021 tarihli ve E.2021/236, K.2021/622 sayılı görevsizlikkararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.V. HÜKÜMAçıklanan gerekçelerle;A. Davanın çözümünde ADLİ YARGI YERİNİN GÖREVLİ OLDUĞUNA,
B. Çanakkale 2. İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Çanakkale 1. Asliye HukukMahkemesinin, 02/12/2021 tarihli ve E.2021/236, K.2021/622 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA,21/03/2022 tarihinde, OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. BaşkanMuammerTOPALÜyeBirolSONERÜyeNilgünTAŞÜyeDoğanAĞIRMAN
ÜyeAydemirTUNÇÜyeNurdaneTOPUZÜyeAhmetARSLAN