T.C.UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ ESAS NO
: 2022/293KARAR NO : 2022/466
KARAR TR : 31/10/2022ÖZET: Suç soruşturması sırasında, Kanunauygun olarak yakalandıktan sonra hakkındakovuşturmaya yer olmadığına karar verilendavacının, bu süre içinde ve sonrasında6458 sayılı Kanun uyarınca sınır dışı edilmeküzere idari gözetim altına alınmasınınhaksızve hukuka aykırı olduğu nedenleriyleuğradığı zararın giderilmesi amacıyla açtığıtazminatdavasının, ADLİ YARGIYERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R Davacı
: A. R. OVekili
: Av. A. MDavalılar Adli Yargıda
: 1- Maliye Hazinesiİdari Yargıda
: 2- Kocaeli ValiliğiVekili
: Av. N. GI. DAVA KONUSU OLAY1. Davacı vekili, geçici koruma kapsamında ülkemizde bulunan Suriye vatandaşı müvekkilinin, KocaeliCumhuriyet Başsavcılığınca 2020/5225 sayı ile yürütülen soruşturma dosyası kapsamında PKK/KCK- PYD/YPG terörörgütü ile iltisaklı olduğu şüphesiyle14/02/2020 tarihinde yapılan operasyon ile yakalanıp gözaltına alındığını, ifadesialındıktan sonra sınır dışı etme işlemlerinin yürütülmesi için teslim edildiği Kocaeli Valiliği İl Göç İdaresiMüdürlüğünce,18/02/2020 tarihinde idari gözetim altına alınmasına karar verildiğini, Kocaeli Cumhuriyet Başsavcılığınca 03/06/2020tarihinde hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği halde, 18/02/2020 - 07/01/2021 tarihleri arasındaGündoğdu Geri Gönderme Merkezinde tutulduğunu,idari gözetim kararının kaldırılması için defalarca yaptığıbaşvurularının Kocaeli 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 14/07/2020 tarihli ve D.İş No.2020/2933,28/07/2020 tarihli ve D.İşNo.2020/2986, 10/09/2020 tarihli ve D.İş No. 2020/3812 ve 26/10/2020 tarihli ve D.İş No.2020/4800 sayılıkararlarıile dört kez reddedildiğini, aynı kurumca 18/02/2020 tarihinde6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası KorumaKanunu’nun 54. maddesininbirinci fıkrasının (d) bendine istinaden hakkında verilen sınır dışı etme kararının iptali içinaçılan davada da, Kocaeli 1. İdare Mahkemesince 24/12/2020 tarihinde sınır dışı etme kararının iptaline kararverildiğini, iptal kararı üzerine07/01/2021 tarihinde idari gözetim kararına son verildiğini belirterek, haksız ve hukukaaykırı bir şekilde bu kadar süre geri gönderme merkezinde tutulduğundan, uğradığı zararın giderilmesi için 10.000 TLmaddi, 50.000 TL manevi tazminatın idari gözetim altına alındığı tarihten itibaren yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyleadli yargı yerinde dava açmıştır.II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİN BAŞVURU SÜRECİA. Adli Yargıda2. Gebze 1. Ağır Ceza Mahkemesi 22/02/2021 tarih ve E.2021/55, K.2021/65 sayı ile, talebin 6458sayılı Kanun uyarınca verilen idari gözetim kararına ilişkin olduğunu belirterek, bu haliyle davaya konu uyuşmazlığınçözümünün idari yargı yerine ait olduğu gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine karar vermiş, verilen karar itirazedilmeden kesinleşmiştir.3. Davacı vekili, bu kez, aynı istemleidariyargı yerinde dava açmıştır.B. İdari Yargıda4. Kocaeli 1. İdare Mahkemesi 11/05/2022 tarih ve E.2021/397 sayı ile, uyuşmazlığın 6458 sayılıKanun’un57. maddesinde düzenlenen idari gözetim altına alınma işleminden kaynaklandığı ve aynı madde uyarınca idarigözetim kararlarının sulh ceza hakimince çözümlenmesinin gerektiği, hukuka uygunluk denetimi idari yargıya ait olmayanişlemin, hukuka aykırılığından kaynaklı tazminat isteminin idare mahkemelerince değerlendirilmesinin mümkün olmadığını
belirterek, davanın görüm ve çözümünün adli yargı yerine ait olduğu gerekçesiyle, 2247 sayılı Kanun'un 19. maddesiuyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurulmasına ve davanın incelenmesininUyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir.III. İLGİLİ HUKUK5. 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun “Amaç” başlıklı 1. maddesi şöyledir:“Bu Kanunun amacı; yabancıların Türkiye’ye girişleri, Türkiye’de kalışları ve Türkiye’den çıkışlarıile Türkiye’den koruma talep eden yabancılara sağlanacak korumanın kapsamına ve uygulanmasınailişkin usul ve esasları düzenlemektir.”6. “Kapsam” başlıklı 2. maddesi şöyledir:“(1) Bu Kanun, yabancılarla ilgili iş ve işlemleri; sınırlarda, sınır kapılarında ya da Türkiye içindeyabancıların münferit koruma talepleri üzerine sağlanacak uluslararası korumayı, ayrılmayazorlandıkları ülkeye geri dönemeyen ve kitlesel olarak Türkiye’ye gelen yabancılara acil olaraksağlanacak geçici korumayı kapsar.(2) Bu Kanunun uygulanmasında, Türkiye’nin taraf olduğu milletlerarası anlaşmalar ile özelkanunlardaki hükümler saklıdır.”7. "Geçici koruma" başlıklı 91. maddesi şöyledir:"(1) Ülkesinden ayrılmaya zorlanmış, ayrıldığı ülkeye geri dönemeyen, acil ve geçici koruma bulmakamacıyla kitlesel olarak sınırlarımıza gelen veya sınırlarımızı geçen yabancılara geçici korumasağlanabilir.(2) Bu kişilerin Türkiye’ye kabulü, Türkiye’de kalışı, hak ve yükümlülükleri, Türkiye’dençıkışlarında yapılacak işlemler, kitlesel hareketlere karşı alınacak tedbirlerle ulusal ve uluslararasıkurum ve kuruluşlar arasındaki iş birliği ve koordinasyon, merkez ve taşrada görev alacak kurum vekuruluşların görev ve yetkilerinin belirlenmesi, Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılacak yönetmelikledüzenlenir."8. “Sınır dışı etme” başlıklı 52. maddesi şöyledir:“(1) Yabancılar, sınır dışı etme kararıyla, menşe ülkesine veya transit gideceği ülkeye ya da üçüncübir ülkeye sınır dışı edilebilir.”9. “Sınır dışı etme kararı” başlıklı 53. maddesi şöyledir:“(1) Sınır dışı etme kararı, Genel Müdürlüğün talimatı üzerine veya resen valiliklerce alınır.(2) Karar, gerekçeleriyle birlikte hakkında sınır dışı etme kararı alınan yabancıya veya yasaltemsilcisine ya da avukatına tebliğ edilir. Hakkında sınır dışı etme kararı alınan yabancı, bir avukattarafından temsil edilmiyorsa kendisi veya yasal temsilcisi, kararın sonucu, itiraz usulleri ve sürelerihakkında bilgilendirilir.(3) Yabancı veya yasal temsilcisi ya da avukatı, sınır dışı etme kararına karşı, kararın tebliğindenitibaren yedi gün içinde idare mahkemesine başvurabilir. Mahkemeye başvuran kişi, sınır dışı etmekararını veren makama da başvurusunu bildirir. Mahkemeye yapılan başvurular on beş gün içindesonuçlandırılır. Mahkemenin bu konuda vermiş olduğu karar kesindir. Yabancının rızası saklı kalmakkaydıyla, dava açma süresi içinde veya yargı yoluna başvurulması hâlindeyargılama sonuçlanıncayakadar yabancı sınır dışı edilmez.” 10. “Sınır dışı etme kararı alınacaklar” başlıklı 54. maddesi şöyledir: “(1) Aşağıda sayılan yabancılar hakkında sınır dışı etme kararı alınır:a) 5237 sayılı Kanunun 59 uncu maddesi kapsamında sınır dışı edilmesi gerektiği değerlendirilenlerb) Terör örgütü yöneticisi, üyesi, destekleyicisi veya çıkar amaçlı suç örgütü yöneticisi, üyesi veyadestekleyicisi olanlarc) Türkiye’ye giriş, vize ve ikamet izinleri için yapılan işlemlerde gerçek dışı bilgi ve sahte belgekullananlarç) Türkiye’de bulunduğu süre zarfında geçimini meşru olmayan yollardan sağlayanlard) Kamu düzeni veya kamu güvenliği ya da kamu sağlığı açısından tehdit oluşturanlare) Vize veya vize muafiyeti süresini on günden fazla aşanlar veya vizesi iptal edilenlerf) İkamet izinleri iptal edilenlerg) İkamet izni bulunup da süresinin sona ermesinden itibaren kabul edilebilir gerekçesi olmadanikamet izni süresini on günden fazla ihlal edenlerğ) Çalışma izni olmadan çalıştığı tespit edilenlerh) Türkiye’ye yasal giriş veya Türkiye’den yasal çıkış hükümlerini ihlal edenler ya da bu hükümleriihlale teşebbüs edenlerı) Hakkında Türkiye’ye giriş yasağı bulunmasına rağmen Türkiye’ye geldiği tespit edilenleri) Uluslararası koruma başvurusu reddedilen, uluslararası korumadan hariçte tutulan, başvurusukabul edilemez olarak değerlendirilen, başvurusunu geri çeken, başvurusu geri çekilmiş sayılan,uluslararası koruma statüleri sona eren veya iptal edilenlerden haklarında verilen son karardan sonrabu Kanunun diğer hükümlerine göre Türkiye’de kalma hakkı bulunmayanlar
j) İkamet izni uzatma başvuruları reddedilenlerden, on gün içinde Türkiye’den çıkış yapmayanlark) (Ek: 3/10/2016-KHK-676/36 md. ; Aynen kabul: 1/2/2018-7070/31 md.) Uluslararası kurum vekuruluşlar tarafından tanımlanan terör örgütleriyle ilişkili olduğu değerlendirilenler.(2) (Değişik: 3/10/2016-KHK-676/36 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7070/31 md.) Bu maddenin birincifıkrasının (b), (d) ve (k) bentleri kapsamında oldukları değerlendirilen uluslararası koruma başvurusahibi veya uluslararası koruma statüsü sahibi kişiler hakkında uluslararası koruma işlemlerinin heraşamasında sınır dışı etme kararı alınabilir.” 11. “Sınır dışı etmek üzere idari gözetim ve süresi” başlıklı 57. maddesi şöyledir: “(1) 54 üncü madde kapsamındaki yabancılar, kolluk tarafından yakalanmaları hâlinde, haklarındakarar verilmek üzere derhâl valiliğe bildirilir. Bu kişilerden, sınır dışı etme kararı alınması gerektiğideğerlendirilenler hakkında, sınır dışı etme kararı valilik tarafından alınır. Değerlendirme ve kararsüresi kırk sekiz saati geçemez.(2) (Değişik:6/12/2019-7196/77 md.) Hakkında sınır dışı etme kararı alınanlardan; kaçma vekaybolma riski bulunan, Türkiye’ye giriş veya çıkış kurallarını ihlal eden, sahte ya da asılsız belgekullanan, kabul edilebilir bir mazereti olmaksızın Türkiye’den çıkmaları için tanınan sürede çıkmayan,kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı açısından tehdit oluşturanlar hakkında valiliktarafından idari gözetim kararı alınır ya da 57/A maddesi uyarınca idari gözetime alternatifyükümlülükler getirilir. Hakkında idari gözetim kararı alınan yabancılar, yakalamayı yapan kollukbirimince geri gönderme merkezlerine kırk sekiz saat içinde götürülür.(3) Geri gönderme merkezlerindeki idari gözetim süresi altı ayı geçemez. Ancak bu süre, sınır dışıetme işlemlerinin yabancının iş birliği yapmaması veya ülkesiyle ilgili doğru bilgi ya da belgelerivermemesi nedeniyle tamamlanamaması hâlinde, en fazla altı ay daha uzatılabilir.(4) (Değişik:6/12/2019-7196/77 md.) İdari gözetimin devamında zaruret olup olmadığı, valiliktarafından her ay düzenli olarak değerlendirilir. Gerek görüldüğünde, otuz günlük süre beklenmez. İdarigözetimin devamında zaruret görülmeyen yabancılar için idari gözetim derhâl sonlandırılır. Buyabancılara, 57/A maddesi uyarınca idari gözetime alternatif yükümlülükler getirilir.(5) İdari gözetim kararı, idari gözetim süresinin uzatılması ve her ay düzenli olarak yapılandeğerlendirmelerin sonuçları, gerekçesiyle birlikte yabancıya veya yasal temsilcisine ya da avukatınatebliğ edilir. Aynı zamanda, idari gözetim altına alınan kişi bir avukat tarafından temsil edilmiyorsa,kendisi veya yasal temsilcisi kararın sonucu, itiraz usulleri ve süreleri hakkında bilgilendirilir.(6) İdari gözetim altına alınan kişi veya yasal temsilcisi ya da avukatı, idari gözetim kararına karşısulh ceza hâkimine başvurabilir. Başvuru idari gözetimi durdurmaz. Dilekçenin idareye verilmesi hâlinde,dilekçe yetkili sulh ceza hâkimine derhâl ulaştırılır. Sulh ceza hâkimi incelemeyi beş gün içindesonuçlandırır. Sulh ceza hâkiminin kararı kesindir. İdari gözetim altına alınan kişi veya yasal temsilcisiya da avukatı, idari gözetim şartlarının ortadan kalktığı veya değiştiği iddiasıyla yeniden sulh cezahâkimine başvurabilir.(7) İdari gözetim işlemine karşı yargı yoluna başvuranlardan, avukatlık ücretlerini karşılama imkânıbulunmayanlara, talepleri hâlinde 19/3/1969 tarihli ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu hükümlerine göreavukatlık hizmeti sağlanır.(8) (Ek:6/12/2019-7196/77 md.) İdari gözetim altına alınan yabancıların uyruklarının tespit edilmesiamacıyla elektronik ve iletişim cihazları incelenebilir. İnceleme sonucunda elde edilen veriler bu amaçdışında kullanılmaz.” 12. “İdari gözetime alternatif yükümlülükler” başlıklı 57/A. maddesi şöyledir: “(Ek:6/12/2019-7196/78 md.) (1) 57 nci maddenin ikinci fıkrasında sayılan yabancılara ya da idarigözetimi sonlandırılan yabancılara aşağıdaki idari gözetime alternatif yükümlülükler getirilebilir:a) Belirli adreste ikamet etmeb) Bildirimde bulunmac) Aile temelli geri dönüşç) Geri dönüş danışmanlığıd) Kamu yararına hizmetlerde gönüllülük esasıyla görev almae) Teminatf) Elektronik izleme(2) Yabancıya birinci fıkradaki yükümlülüklerden bir ya da birkaçının getirilmesi durumunda, busüre yirmi dört ayı geçemez.(3) 57nci maddenin ikinci fıkrası kapsamında olup da idari gözetim altına alınmayan yabancılara bumaddenin birinci fıkrasında sayılan yükümlülüklerden birinin ya da birkaçının getirilmesi zorunludur.(4) İdari gözetime alternatif yükümlülüklere tabi tutulduğu, yabancıya veya yasal temsilcisine ya daavukatına gerekçeleri ile birlikte tebliğ edilir. Hakkında idari gözetime alternatif yükümlülükler getirilenyabancı, bir avukat tarafından temsil edilmiyorsa kendisi veya yasal temsilcisi, kararın sonucu, itirazusulleri ve süreleri hakkında bilgilendirilir.(5) Elektronik izleme yükümlülüğüne tabi tutulan yabancı veya yasal temsilcisi ya da avukatı bukarara karşı sulh ceza hâkimine başvurabilir. Başvuru yabancının tabi tutulduğu idari yükümlülüğüdurdurmaz. Sulh ceza hâkimi incelemeyi beş gün içinde sonuçlandırır. Sulh ceza hâkiminin kararıkesindir.
(6) İdari gözetime alternatif yükümlülüklere uymayan yabancılar idari gözetim altına alınabilir.(7) Yabancıya teminat yükümlülüğü getirilmesi ve yabancının teminat süresi içerisinde mücbirsebepler ve mahkeme sürecinin sona ermemesi halleri saklı kalmak kaydıyla Türkiye’den çıkmamasıdurumunda teminat Hazineye irat kaydedilir.(8) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça düzenlenir.” 13. “Geri gönderme merkezleri” başlıklı 58. maddesi şöyledir: “ (1) İdari gözetime alınan yabancılar, geri gönderme merkezlerinde tutulurlar.(2) Geri gönderme merkezleri Bakanlık tarafından işletilir. Bakanlık, kamu kurum ve kuruluşları,Türkiye Kızılay Derneği veya kamu yararına çalışan derneklerden göç alanında uzmanlığı bulunanlarlaprotokol yaparak bu merkezleri işlettirebilir.(3) Geri gönderme merkezlerinin kurulması, yönetimi, işletilmesi, devri, denetimi ve sınır dışı edilmekamacıyla idari gözetimde bulunan yabancıların geri gönderme merkezlerine nakil işlemleriyle ilgili usulve esaslar yönetmelikle düzenlenir.” 14. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun “Tazminat İstemi” başlıklı 141. maddesinin ilgili kısımlarışöyledir: "(1) Suç soruşturması veya kovuşturması sırasında;.....e) Kanuna uygun olarak yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra haklarında kovuşturmaya yerolmadığına veya beraatlerine karar verilen,.....Kişiler, maddî ve manevî her türlü zararlarını, Devletten isteyebilirler....(3) (Ek:18/6/2014-6545/70 md.) Birinci fıkrada yazan hâller dışında, suç soruşturması veyakovuşturması sırasında kişisel kusur, haksız fiil veya diğer sorumluluk hâlleri de dâhil olmak üzerehâkimler ve Cumhuriyet savcılarının verdikleri kararlar veya yaptıkları işlemler nedeniyle tazminatdavaları ancak Devlet aleyhine açılabilir..." 15. “Tazminat isteminin koşulları” başlıklı 42. maddesinin ilgili kısımları şöyledir: "(1) Karar veya hükümlerin kesinleştiğinin ilgilisine tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde kararveya hükümlerin kesinleşme tarihini izleyen bir yıl içinde tazminat isteminde bulunulabilir.(2) İstem, zarara uğrayanın oturduğu yer ağır ceza mahkemesinde ve eğer o yer ağır cezamahkemesi tazminat konusu işlemle ilişkili ise ve aynı yerde başka bir ağır ceza dairesi yoksa, en yakınyer ağır ceza mahkemesinde karara bağlanır..." IV. İNCELEME VE GEREKÇEA. İlk İnceleme16. Uyuşmazlık Mahkemesinin Muammer TOPAL'ın başkanlığında, Üyeler Doğan AĞIRMAN, EyüpSARICALAR, Muharrem ÜRGÜP, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve Bilal ÇALIŞKAN'ın katılımlarıyla yapılan31/10/2022 tarihli toplantısında; 2247 sayılı Kanun'un 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, İdareMahkemesince, anılan Kanun'un 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, Mahkemece idari yargı dosyasınınekinde adli yargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesine gönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından, görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi. B. Esasın İncelenmesi 17. Raportör-HâkimTaşkın ÇELİK’in, davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu iledosyadaki belgeler okunduktan, ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın adli yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra, gereğigörüşülüp düşünüldü: 18. Dava, davacının yürütülen suç soruşturması nedeniyle hakkındaverilen idari gözetim kararındansonra,hakkında kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin karar verildiği halde idari gözetim kararının hemenkaldırılmayarakhaksız ve hukuka aykırı bir şekildegeri gönderme merkezinde tutulduğundan bahisleuğradığı maddi vemanevizararlarıntazmini istemiyle açılmıştır. 19. Dosya içinde bulunan bilgi ve belgelerden, davacı Kocaeli TEM Şube Müdürlüğünün 13/02/2020 sayılıyazısı üzerine Kocaeli Cumhuriyet Başsavcılığının 2020/5225 sayılı soruşturması kapsamında gözaltına alınmış, ifadesininalınması akabinde sınır dışı işlemlerini yürütülmesi için Kocaeli Valiliği İl Göç İdaresine teslim edilmiştir. 20. Ceza soruşturmasındaKocaeli Cumhuriyet Başsavcılığının 03/06/2020 tarihli, 2020/7280 sayılı kararı iledavacı yönünden kovuşturmaya yer olmadığınakarar verilmiştir.
21. Kocaeli Valiliği'nin 18/02/2020 tarihli kararı ile idari gözetim kararı verilmiş, davacı 18/02/2020 ile07/01/2021 tarihleri arasında 10 ay 20 gün süresince Gündoğdu Geri Gönderme Merkezinde tutulmuştur. 22. Bu süre içerisinde, davacı hakkındaki idari gözetim kararının kaldırılması istemiyleKocaeli 2. Sulh CezaHakimliğine 4 ayrı tarihte başvuruda bulunulmuş,Kocaeli 2. Sulh Ceza Hakimliği 14/07/2020,28/07/2020,10/09/2020ve26/10/2020 tarihlikararlar ile idari gözetim kararlarının hukuka uygun olduğundan bahisle itiraz başvurularını reddetmiştir. 23. Öte yandan, Kocaeli Valiliğinin 18/02/2020 tarihli kararı ile 6458 sayılı Kanun'un 54. maddesinin 1.fıkrasının (d) bendine istinaden davacı hakkında sınır dışı etme kararı verilmiştir. Bu kararın iptali istemiyleaçılan davada,Kocaeli 1. İdare Mahkemesi 24/12/2020 tarih veE.2020/921, K. 2020/1382 sayılıkesin kararı ile sınır dışı etme kararınıiptal etmiş, iptal kararı davacıya ve Kocaeli Valiliğine 05/01/2021 tarihinde tebliğ edilmiş,07/01/2021 tarihi itibari iledavacı hakkındaki idari gözetim kararına son verilmiş ve davacı serbestbırakılmıştır. 24. Anayasa'nın Başlangıç kısmında öngörülen Kuvvetler ayrımı ilkesi, yargı ile ilgili 9. ve 138. maddeleridikkate alındığında, bağımsız bir erk olan yargının yargılama faaliyeti ile ilgili işlemlerinin, Anayasa'nın 125. maddesindeöngörülen idari işlemler kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmayıp, bu yargısal işlemler nedeniyle idari yargı yolunabaşvurulabilmesine imkân yoktur. Esasen bu durum, kuvvetler ayrılığı ilkesinin tabii bir sonucudur. Yukarıda işaretedildiği üzere, Cumhuriyet Savcılarıyla onlar adına işlem yapan kolluk personelinin yargılamadaki fonksiyonu genişçerçevede bir kamu hizmeti olarak değerlendirilse de, somut olarak, ifa edilen yargı faaliyetinin bir parçası olduğunda veyargısal işlem mahiyetini taşıdığında kuşku bulunmamaktadır. Yargılama sürecine katkıda bulunan işlemler ya dafaaliyetler nedeniyle Devletin sorumlu tutulmasında da bu sorumluluğun denetiminin aynı yargı düzeni içinde yapılması veyargısal nitelikli bir işlemin idari yargı denetimi dışında tutulması gerektiği açıktır. 25. Olayda,silahlı terör örgütü ile iltisaklı olduğu şüphesiyle mevzuat hükümleri kapsamında Cumhuriyetsavcılığıemrinde ve denetiminde yürütülen soruşturmanın ve soruşturma sonucunda düzenlenen kovuşturmaya yerolmadığına dair kararın yargısal faaliyet kapsamında olduğunda ve yargısal işlem mahiyetini taşıdığında kuşkubulunmamaktadır. Yargılama sürecine katkıda bulunan işlemler ya da faaliyetler nedeniyle Devletin sorumlu tutulmasındada, bu sorumluluğun denetiminin aynı yargı düzeni içinde yapılması ve yargısal nitelikli bir işlemin idari yargı denetimidışında tutulması gerekmektedir. 26. Davaya konu istem, bu işlemlerin haksız ve hukuka aykırı olduğuna ilişkindir. Soruşturma sürerken 6458sayılı Kanun uyarıncadavacının sınır dışı edilmesine de karar verilmiştir. Bu nedenle alınan idari gözetim kararının da aynışekilde haksız ve hukuka aykırı olduğu iddiaları ile bu süreçteuğranılanzararların tazmini istenilmektedir. Bubağlamda,6458 sayılı Kanundaidari gözetim kararına karşı sulh ceza hakimine başvurulacağının düzenlendiğigözetildiğinde, aynıişlemden kaynaklanan maddi, manevi tazminat istemli davalara da adli yargı yerinde bakılmasıgerektiği değerlendirilmiştir.Ancak Uyuşmazlık Mahkemesinin adli yargı içerisinde hangi yargı merciinin bu davalarabakmakla görevli olduğu hususunda karar verme yetkisi bulunmadığı, bu belirlemenin ilgili yargı kolunun kendi içerisindeyapılması gerektiği sonucuna varılmıştır. 27. Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak, Kocaeli 1. İdare Mahkemesince yapılanbaşvurunun kabulü ile Gebze 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 22/02/2021 tarihli ve E.2021/55, K.2021/65 sayılı görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir. V. HÜKÜM Açıklanan gerekçelerle; A. Davanın çözümünde ADLİ YARGININ GÖREVLİ OLDUĞUNA, B. Kocaeli 1. İdare Mahkemesince yapılan BAŞVURUNUN KABULÜ ile Gebze 1. Ağır CezaMahkemesinin 22/02/2021 tarihli ve E.2021/55, K.2021/65 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA, 31/10/2022 tarihinde, OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Üye
Muammer
Doğan
Eyüp
Muharrem
TOPAL
AĞIRMAN
SARICALAR
ÜRGÜP
Üye
Üye
Üye
Ahmet
Mahmut
Bilal
ARSLAN
BALLI
ÇALIŞKAN