T.C.UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ ESAS NO
: 2022/312KARAR NO : 2022/551
KARAR TR : 31/10/2022ÖZET: Amme alacağıyla ilgisi olmayan vemuvazaa nedeniyle tapu iptaline karar verilentaşınmazın önceki maliki gözüken ammeborçlusu hakkında uygulanan hacizlerinkaldırılması istemiyle açılan davada, taşınmazmülkiyetiyle ilgili uyuşmazlığın ADLİ YARGIYERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R Davacı
: S. RVekili
: Av. O. GDavalı
: Bodrum Vergi Dairesi MüdürlüğüVekili
: Av. M. K I. DAVA KONUSU OLAY
1. Davacı vekili, davacı tarafından temlik alınan taşınmazın muvazaa yoluyla dava dışı üçüncü kişilere devrinedeniyle açılan tapu iptal ve tescil davası sonucunda taşınmazın davacı adına takyidatsız şekilde tescilinehükmedilmesine rağmen, dava açıldıktan sonra vergi idaresinin amme alacağından kaynaklı hacizleri nedeniyle tapu devrive tescil işlemlerinin tamamlanamadığından bahisle hacizlerin kaldırılması istemiyle adli yargı yerinde icra memur işleminişikayet davası açmıştır. II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİN BAŞVURU SÜRECİ A. Adli Yargıda 2. Bodrum 2. İcra Hukuk Mahkemesi 04/09/2020 tarihli ve E.2020/53, K.2020/311 sayılı kararı ile,"uyuşmazlığın memur işlemini şikayet davası yoluyla çözülemeyeceği, genel mahkemelerde açılacak mülkiyethakkına dayalı davada çözümlenmesi gerektiği" gerekçesiyle, davanın reddine karar vermiştir. Bu karar, davacıtarafça istinaf edilmiştir. 3. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi 09/07/2021 tarihli ve E.2020/2167, K.2021/1726 sayılıkararı ile, "6183 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılan işlemlere yönelik şikayetlerin idari işlem niteliğindeolduğu ve davada idari yargının görevli olduğu" gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan kabulü ile istinaf konusukararın kaldırılmasına ve yargı yolu yönünden karar verilmek üzere mahkemesine gönderilmesine kesin olarak kararvermiştir. 4. Bodrum 2. İcra Hukuk Mahkemesi 04/03/2022 tarihli ve E.2022/127, K.2022/180 sayılı kararı ile,"6183 sayılı Kanun'un 58/1.maddesi gereğince davada vergi mahkemesinin görevli olduğu" gerekçesiyle davanıngörevsizlik nedeniyle reddine karar vermiştir. Bu karar, istinaf edilmeksizin 01/04/2022 tarihinde kesinleşmiştir. 5. Davacı vekili, bunun üzerine idari yargı yerinde iptal davası açmıştır. B. İdari Yargıda 6. Muğla Vergi Mahkemesi 21/04/2022 tarihli ve E.2022/198 sayılı kararı ile, "davaya konu taşınmazmülkiyetiyle ilgili uyuşmazlıkta adli yargının görevli olduğu" gerekçesiyle 2247 sayılı Kanun'un 19. maddesiuyarınca görevli yargı merciinin belirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine ve dosyaincelemesinin ertelenmesine karar vermiş, 25/04/2022 tarihli üst yazı ile adli ve idari yargı yerleri dava dosyalarınıUyuşmazlık Mahkemesine göndermiştir. III. İLGİLİ HUKUK Mevzuat
7. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun'un, 1. maddesinin birinci fıkrası şöyledir: " Devlete, vilayet hususi idarelerine ve belediyelere ait vergi, resim, harç, ceza tahkik ve takiplerineait muhakeme masrafı, vergi cezası, para cezası gibi asli, gecikme zammı, faiz gibi fer'i amme alacaklarıve aynı idarelerin akitten, haksız fiil ve haksız iktisaptan doğanlar dışında kalan ve amme hizmetleritatbikatından mütevellit olan diğer alacakları ile; bunların takip masrafları hakkında bu kanunhükümleri tatbik olunur."
8. Bu Kanun'un "Haciz" başlıklı 62. maddesi şöyledir: “Borçlunun, mal bildiriminde gösterilen veya tahsil dairesince tesbit edilen borçlu veya üçüncüşahıslar elindeki menkul malları ile gayrimenkullerinden, alacak ve haklarından amme alacağına yetecekmiktarı tahsil dairesince haczolunur.
Maliye Bakanlığı amme alacaklarının takibinde haczolunacak malların tespiti amacıylayapılacak mal varlığı araştırmasının şekli, alanı ve kapsamı ile araştırma yapılacak amme alacaklarınıntürü ve tutarını belirlemeye yetkilidir. Bu yetki alacaklı amme idaresi itibarıyla da kullanılabilir.
Borçlu tarafından başkasının olduğu beyan veya üçüncü şahıs tarafından ihtiyaten hacizveya istihkak iddia edilmiş bulunan malların haczi en sonraya bırakılır.
Ancak haczolunan gayrimenkul artırmaya çıkarılmadan, borçlu, borcun itfasına yetecekmenkul mal veya vadesi gelmiş sağlam alacak gösterirse gayrimenkul üzerinde haciz baki kalmak üzeregösterilen menkul veya alacak da haczolunur.
Şu kadar ki, bu suretle mahcuz kalan gayrimenkulün idare ve işletmesine ve hasılat vemenfaatlerine tahsil dairesi müdahale etmez. Tahsil dairesi alacaklı amme idaresi ile borçlununmenfaatlerini mümkün olduğu kadar telif etmekle mükelleftir." 9. Aynı Kanun'un "Borçlu elinde haczedilen mallara karşı istihkak iddiaları" başlıklı 66. maddesi şöyledir: “Borçlu, elinde bulunan bir malı üçüncü şahsın mülkü veya rehni olarak gösterdiği yahut üçüncü birşahıs tarafından o mal üzerinde mülkiyet veya rehin hakkı iddia edildiği takdirde, haczi yapan memurbunu haciz zaptına geçirir. Keyfiyet, iddia borçlu tarafından yapılmışsa üçüncü şahsa, üçüncü şahıstarafından yapılmışsa borçluya bildirilir.
Tahsil dairesi, haciz zaptını aldığı tarihten itibaren 7 gün içinde iddiayı reddetmediği takdirdeistihkak iddiasını kabul etmiş sayılır. Üçüncü şahıs, tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde itiraz etmediğitakdirde istihkak iddiası dinlenmez.
İstihkak iddiası tahsil dairesince kabul edilmez veya borçlu tarafından istihkak iddiasına itirazedilirse, 7 gün içinde mahkemeye müracaat etmesi lüzumu tahsil dairesince üçüncü şahsa bildirilir.Müddetinde dava açılmadığı takdirde istihkak iddiasından vazgeçilmiş sayılır.” 10. Aynı Kanun'un "İstihkak iddiaları ile ilgili diğer hükümler" başlıklı 68. maddesi şöyledir:
"İstihkak davalarına bakmaya haczi yapan tahsil dairesinin bulunduğu mahal mahkemesisalahiyetlidir. İstihkak davaları diğer işlere takdimen görülür.
Davacı takibin tehirini istediği takdirde kendisinde mevcut delillerin mahiyetine göre ve muhtemelzarara karşı kafi teminat alınmak suretiyle takibin tehirine mahkemece karar verilebilir.
İstihkak davası üzerine takibintehirine karar verilir ve neticede dava reddolunursa, dava mevzuunu teşkil eden mahcuz malın değerinin% 10 u tutarında tazminat hükmolunur." 11. Bu Kanun'un "Gayrimenkul malların, gemilerin haczi" başlıklı 88.maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
"Her türlü gayrimenkul malların, gemilerin haczi sicillerine işlenmek üzere haciz keyfiyetinin tapuyaveya gemi sicillerinin tutulduğu daireye tebliğ edilmesi suretiyle yapılır. Tahsil dairelerince düzenlenenhaciz bildirileri, alacaklı tahsil dairelerince ya da alacaklı amme idaresi vasıtasıyla, posta yerineelektronik ortamda tebliğ edilebilir ve bu tebligatlara elektronik ortamda cevap verilebilir. Elektronikortamda yapılacak tebliğe ve cevapların elektronik ortamda verilebilmesine ilişkin usul ve esaslarıbelirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir." 12. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun "Tasarruf yetkisinin kısıtlanmasında şerhler" başlıklı 1010.maddesi şöyledir:
"Aşağıdaki sebeplere dayanan tasarruf yetkisi kısıtlamaları, tapu kütüğüne şerh verilebilir:1. Çekişmeli hakların korunmasına ilişkin mahkeme kararları,2. Haciz, iflâs kararı veya konkordato ile verilen süre,3. Aile yurdu kurulması, artmirasçı atanması gibi şerh verilmesi kanunen öngörülen işlemler.Tasarruf yetkisi kısıtlamaları, şerh verilmekle taşınmaz üzerinde sonradan kazanılan haklarınsahiplerine karşı ileri sürülebilir."
13. 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve GörevleriHakkında Kanun'un "Vergi Mahkemelerinin görevleri" başlıklı 6. maddesi şöyledir: "Vergi mahkemeleri:a) Genel bütçeye, il özel idareleri, belediye ve köylere ait vergi, resim ve harçlar ile benzeri maliyükümler ve bunların zam ve cezaları ile tarifelere ilişkin davaları,b) (a) bendindeki konularda 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanununuygulanmasına ilişkin davaları,c) Diğer kanunlarla verilen işleri,Çözümler."
IV. İNCELEME VE GEREKÇE A. İlk İnceleme 14. Uyuşmazlık Mahkemesinin Muammer TOPAL'ın başkanlığında, Üyeler Doğan AĞIRMAN, EyüpSARICALAR, Muharrem ÜRGÜP, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve Bilal ÇALIŞKAN'ın katılımlarıyla yapılan31/10/2022 tarihli toplantısında; 2247 sayılı Kanun'un 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, idari yargı yerince,anılan Kanun'un 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, Vergi Mahkemesince dosya ekinde adli yargıdosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesine gönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi. B. Esasın İncelenmesi 15. Raportör-Hâkim Murat UÇUR'un davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu iledosyadaki belgeler okunduktan, ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ’nin ve Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın adli yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendiktensonra gereği görüşülüp düşünüldü: 16. Dava, davacı tarafından temlik alınan taşınmazın muvazaa yoluyla dava dışı üçüncü kişilere devri nedeniyleaçılan tapu iptal ve tescil davası sonucunda taşınmazın davacı adına takyidatsız şekilde tesciline hükmedilmesine rağmen,dava açıldıktan sonra vergi idaresinin amme alacağından kaynaklı hacizleri nedeniyle tapu devri ve tescil işlemlerinintamamlanamadığından bahisle hacizlerin kaldırılması istemiyle açılmıştır. 17. Dosyanın incelenmesinden, davacının taşınmaz satış vaadi ile kat karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamındasatın aldığı Muğla İli, Bodrum İlçesi, .... Mahallesi, .... Mevkii, .... ada ve ... parsel sayılı bağımsız bölümün muvazaayoluyla üçüncü kişilere devri sonrası tapu iptali ve adına tescili istemiyle açtığı davanın Bodrum 1. Asliye HukukMahkemesinin 20/06/2019 tarihli ve E.2015/475, K.2019/154 sayılı kararı ile kabul edilip kesinleştiği, bu davadakidavalı şirketin vergi borçları nedeniyle taşınmaza haciz uygulandığı, davacının taşınmaz üzerindeki tasarruf yetkisinin 4721sayılı Kanun'un yukarıda anılan 1010. maddesi kapsamında kısıtlandığı, davalı vergi idaresinin 6183 sayılı Kanun'a göretesis ettiği haciz işlemine veya unsurlarına ya da amme alacağının esasına ilişkin bir uyuşmazlığın söz konusu olmadığı,dava konusunun da amme alacağı takibinin tarafı olmayan davacının mülkiyet hakkının korunmasına yönelik olarak hacizşerhinin kaldırılmasına ilişkin olduğu anlaşılmıştır. 18. Anılan yasal düzenlemeler ve dosya kapsamına göre, davalı vergi idaresinin amme alacağının tahsilimaksadıyla dava dışı üçüncü kişi aleyhine 6183 sayılı Kanun hükümleri uyarınca tesis ettiği haciz işleminin, ammealacağının tarafı veya ilgilisi olmayan davacının haciz şerhi konulan ve adına kayıtlı olan taşınmaz üzerindeki mülkiyethakkının korunmasına yönelik tapu kaydındaki haciz şerhlerinin kaldırılması istemiyle açılan taşınmaz mülkiyetiyle ilgilidavanın adli yargı yerinde ve genel mahkemede çözümlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. 19. Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak, Muğla Vergi Mahkemesinin başvurusunun kabulüile Bodrum 2. İcra Hukuk Mahkemesinin 04/03/2022 tarihli ve E.2022/127, K.2022/180 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. V. HÜKÜM Açıklanan gerekçelerle; A. Davanın çözümünde ADLİ YARGININ GÖREVLİ OLDUĞUNA, B. Muğla Vergi Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Bodrum 2. İcra Hukuk Mahkemesinin04/03/2022 tarihli ve E.2022/127, K.2022/180 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 31/10/2022 tarihinde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Üye
Muammer
Doğan
Eyüp
Muharrem
TOPAL
AĞIRMAN
SARICALAR
ÜRGÜP
Üye
Üye
Üye
Ahmet
Mahmut
Bilal
ARSLAN
BALLI
ÇALIŞKAN