T.C.UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ ESAS NO
: 2022/315KARAR NO : 2022/740
KARAR TR : 26/12/2022ÖZET: 2247 sayılı Kanun'un 24. maddesindeöngörülen "aynı konuya ve sebebe ilişkin,taraflarından en az biri aynı olan ve kararlararasındaki çelişki yüzünden hakkın yerinegetirilmesinin olanaksız bulunması" koşullarınıtaşımayan BAŞVURUNUN REDDİ gerektiğihk.
K A R A R
Hüküm UyuşmazlığınınGiderilmesini İsteyen,İdari Yargıda Davacı
: İ. P. Taş.İnş.Otom.Gıda Tur.San.ve Tic.Ltd.Şti.Vekili
: Av. G. EKarşı Taraf
: İstanbul Vergi Dairesi BaşkanlığıVekili
:Av. S. K I. İDARİ YARGIDA DAVA SÜRECİA. Dava Konusu Olay1. 29/08/2018 tarihli ve 2018-A-6539/28 sayılı vergi tekniği raporuna istinaden, davacı şirket hakkında defterve belgelerin ibraz edilmemesinden ötürü tahakkuk ettirilen katma değer vergisi ve özel usulsüzlük cezası ile birlikte gelirstopaj, kurumlar vergisi, gecikme faizi ve vergi ziyaı cezasının tahsili maksadıyla düzenlenen ödeme emirlerinin iptaliistemiyle idari yargı yerinde dava açılmıştır.B. Yargılama Aşamaları2. İstanbul 3. Vergi Mahkemesi 13/11/2020 tarihli ve E.2019/2730, K.2020/2522 sayılı kararı ile;"ödeme emirlerinden bir kısmının vergi idaresince terkin edildiği ve konusunun kalmadığından bahisleincelenmeksizin reddine", "süresinde dava açılmayan ödeme emirlerinin diğer kısımlarına yönelik davanın süreaşımı yönünden reddine"; özetle, davanın kısmen incelenmeksizin reddine ve kısmen süre aşımı yönünden reddinekarar vermiştir. Bu karar, davacı tarafça istinaf edilmiştir.3. İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 6. Vergi Dava Dairesi 11/06/2021 tarihli ve E.2020/3538, K.2021/2118sayılı kararı ile, istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiştir. Bu karar, davacı tarafça temyiz edilmiştir.4. Danıştay Üçüncü Dairesi 10/02/2022 tarihli ve E.2021/3413, K.2022/553 sayılı kararı ile, temyize konukararın kesin olarak onanmasına karar vermiştir.5. Davacı vekili, şirket kanuni temsilcisinin ödeme emirlerine konu vergi ve cezalara dayanak suçlamadanberaat ettiğinden bahisle, yeniden yargılama talebinde bulunmuştur.6. İstanbul 3. Vergi Mahkemesi 24/05/2022 tarihli ve E.2022/947, K.2022/1408 sayılı kararı ile;"uyuşmazlığın esası hakkında bir karar verilmediği, esasa girilmeden davanın kısmen incelenmeksizin reddine,kısmen süre aşımı yönünden reddinekarar verildiği, ödeme emri aşamasında esasa girilse dahi 'borcum yoktur'kapsamıyla sınırlı inceleme yapılabileceği, davacının iddialarını ileri sürebileceği ihbarnameye dava açmadığıgibi işbu davayı da süresinde açmadığı, bundan mütevellit tarafları, konusu ve sebebi aynı olan bir davahakkında verilen karara aykırı yeni bir kararın verilmesine neden olabilecek kanuni bir dayanak yokken, aynımahkeme yahut başka bir mahkeme tarafından önceki ilamın hükmüne aykırı bir karar verilmiş bulunmasıhalinin olayda gerçekleşmediği" gerekçesiyle yargılamanın yenilenmesi istemini reddetmiştir. Bu karar, davacı tarafçaistinaf edilmiştir.7. İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 6. Vergi Dava Dairesi 10/10/2022 tarihli ve E.2022/1389, K.2022/2610sayılı kararı ile, istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiştir. Bu karar, davacı tarafça temyiz edilmiş olup,Uyuşmazlık Mahkemesine başvuru tarihi itibarıyla temyiz süreci devam etmektedir.II. ADLİ YARGIDA DAVA SÜRECİ A. Dava Konusu Olay
8. 31/08/2018 tarihli ve 2018-A-6539/33 sayılı vergi suçu raporuna istinaden, davacı şirketin kanuni temsilcisiKartal Koyuncu hakkında 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359. maddesinin a-2 bendine dayanılarak "defter vebelgeleri ibraz etmemek, gizlemek" isnadıyla suç duyurusunda bulunulmuştur. Bunun üzerine BüyükçekmeceCumhuriyet Başsavcılığının 09/12/2018 tarihli ve 2018/10135 esas, 2018/9377 sayılı iddianamesi düzenlenerek adıgeçen hakkında Büyükçekmece 15. Asliye Ceza Mahkemesinin 2018/624 sayılı esasında kayıtlı dosya kapsamındakamu davası açılmıştır. B. Yargılama Aşamaları 9. Büyükçekmece 15. Asliye Ceza Mahkemesi 11/03/2020 tarihli ve E.2018/624, K.2020/197 sayılıkararı ile; "yasal unsurlarının oluşmaması nedeniyle 5271 sayılı Kanun'un 223/2-a maddesi uyarınca" sanığınberaatine karar vermiştir. Bu karar, katılan Maliye Hazinesi tarafından istinaf edilmiştir. 10. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ceza Dairesi 15/09/2020 tarihli ve E.2020/4468, K.2020/3669sayılı kararı ile, istinaf başvurusunun esastan reddine kesin olarak karar vermiştir. III. UYUŞMAZLIK MAHKEMESİNDEN İSTEK 11. Davacı şirket vekili, idari yargı mercii tarafından verilen kararda, "vergi idaresine ibrazı istenilen defterve belgelerin başka mahkemelerde görülen davalar nedeniyle ibraz edilemediği olgusu göz ardı edilerek ve eksikinceleme yapılarak" aleyhe karar verildiğini, ödeme emirlerine konu vergi ve cezalara dayanak gösterilen "defter vebelgelerin ibraz edilmemesi" fiilinden dolayı şirket kanuni temsilcisinin yargılandığı ceza davasında beraat kararıverildiğini ve ortaya çıkan hüküm uyuşmazlığının giderilmesi maksadıyla Uyuşmazlık Mahkemesine başvurudabulunulmasını talep etmiştir. 12. İstanbul 3. Vergi Mahkemesinin 22/04/2022 tarihli ve E.2022/947 sayılı üst yazısı ile, davacı vekilinintalebi doğrultusunda iddia olunan hükümler arasındaki uyuşmazlığın giderilmesi için dava dosyaları UyuşmazlıkMahkemesine gönderilmiştir. 13. Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığınca, dosya kapsamına göre Danıştay Başsavcısının ve YargıtayCumhuriyet Başsavcısının yazılı düşüncelerinin istenilmesine lüzum görülmemiştir. IV. İLGİLİ HUKUK 14. 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun’un "Mahkemenin görevi"başlığını taşıyan 1. maddesinin birinci fıkrası şöyledir: "Uyuşmazlık Mahkemesi; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile görevlendirilmiş, adli, idari ve askeriyargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözmeye yetkili ve bu kanunlakurulup görev yapan bağımsız bir yüksek mahkemedir." 15. 2247 sayılı Kanun'un 24. maddesi şöyledir: "1 nci maddede gösterilen yargı mercileri tarafından, görevle ilgili olmaksızın kesin olarak verilmişveya kesinleşmiş, aynı konuya ve sebebe ilişkin, taraflarından en az biri aynı olan ve kararlar arasındakiçelişki yüzünden hakkın yerine getirilmesi olanaksız bulunan hallerde hüküm uyuşmazlığının varlığıkabul edilir." V. İNCELEME VE GEREKÇE A. İlk İnceleme 16. Uyuşmazlık Mahkemesinin Muammer TOPAL’ın başkanlığında, Üyeler Nilgün TAŞ, Doğan AĞIRMAN,Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve Bilal ÇALIŞKAN'ın katılımlarıyla yapılan 26/12/2022tarihli toplantısında; Raportör-Hâkim Murat UÇUR'un, 2247 sayılı Kanun’da öngörülen koşulları taşımayan başvurununreddi gerektiği yolundaki raporu ve dosyadaki belgeler okunduktan, ilgili Başsavcılarca görevlendirilen YargıtayCumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın başvurunun reddi gerektiği yolundakisözlü açıklamaları da dinlendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: 17. 2247 sayılı Kanun'un 24. maddesinde anılan hükme göre, hüküm uyuşmazlığının ortaya çıkabilmesi için:
a) Uyuşmazlık doğuran hükümlerin, adli ve idari yargı mercileri tarafından verilmesi,
b) Konu, dava sebebi ve taraflardan en az birinin aynı olması,
c) Her iki kararın da kesinleşmiş olması,
d) Kararlarda davanın esasının hükme bağlanması,
e) Kararlarda arasındaki çelişki nedeniyle hakkın yerine getirilmesinin olanaksız olmasıkoşullarının birlikte gerçekleşmesi aranmaktadır.
18. Hüküm uyuşmazlığı bulunduğu ileri sürülen idari ve adli yargı kararlarının incelenmesinden, ortada İstanbul 3.Vergi Mahkemesinin 13/11/2020 tarihli ve E.2019/2730, K.2020/2522 sayılı kararı ile Büyükçekmece 15. Asliye CezaMahkemesinin 11/03/2020 tarihli ve E.2018/624, K.2020/197 sayılı kararı olmak üzere idari ve adli yargı yerlerinceverilmiş ve kesinleşmiş kararlar bulunduğu, davaların sebeplerinin ve taraflarının aynı olmadığı anlaşılmıştır. 19. İdari yargı yerinde, davacı şirket hakkında defter ve belgelerin ibraz edilmemesinden ötürü tahakkuk ettirilenkatma değer vergisi ve özel usulsüzlük cezası ile birlikte gelir stopaj, kurumlar vergisi, gecikme faizi ve vergi ziyaıcezasının tahsili maksadıyla düzenlenen ödeme emirlerinin iptali istemiyle açılan davada, davanın esasının incelenmediği,ödeme emirlerine konu bir kısım kamu alacaklarının terkin edildiği, bu kısımlar yönünden kesin ve icrai işlem bulunmadığıgerekçesiyle davanın kısmen incelenmeksizin reddine karar verildiği, kalan kamu alacakları yönünden ise davanın yasalsüresinde açılmadığı gerekçesiyle davanın kısmen süre aşımı yönünden reddine karar verildiği, bir başka deyişle, tahsilaşamasına geçilmiş ve dava konusu ödeme emirlerine konu vergi ve cezaların esasına yönelik inceleme yapılmadığı,kararda davanın esasının hükme bağlanmadığı anlaşılmıştır. 20. Adli yargı yerinde açılan davada ise, defter ve belgelerin ibraz edilmemesi veya gizlenmesi suçunun yasalunsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle şirket kanuni temsilcisinin beraatine karar verildiği anlaşılmıştır. 21. İdari yargı yerindeki iptal davasının ve adli yargı yerindeki ceza davasının büyük oranda temelini teşkil eden"defter ve belgelerin ibraz edilmemesi" olgusunun ilk inceleme aşamasındaki sebeplerle idari yargı merciince esasınınhükme bağlanmadığı, adli yargı merciince şirket kanuni temsilcisi hakkında beraat kararı verildiği ve kararlar arasında buyönden bir çelişki bulunmadığı belirlenmiştir. 22. Vergi Mahkemesi ile Asliye Ceza Mahkemesi kararları arasında hüküm uyuşmazlığı bulunduğunun kabulüiçin gerekli olan koşullardan, "aynı konuya ve sebebe ilişkin, taraflarından en az biri aynı olan ve kararlararasındaki çelişki yüzünden hakkın yerine getirilmesinin olanaksız bulunması" koşullarının gerçekleşmediğideğerlendirilmiştir. Bu durumda, adli ve idari yargı yerlerinde verilen kararlar arasındaki çelişki dolayısıyla hükümuyuşmazlığı bulunduğundan söz edilemez. 23. Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak, 2247 sayılı Kanun’un 24. maddesinde öngörülen"aynı konuya ve sebebe ilişkin, taraflarından en az biri aynı olan ve kararlar arasındaki çelişki yüzünden hakkınyerine getirilmesinin olanaksız bulunması" koşullarını taşımayan başvurunun reddi gerekmiştir. VI. HÜKÜM Açıklanan gerekçelerle; 2247 sayılı Kanun'un 24. maddesinde öngörülen "aynı konuya ve sebebe ilişkin, taraflarından en az biri aynıolan ve kararlar arasındaki çelişki yüzünden hakkın yerine getirilmesinin olanaksız bulunması" koşullarınıtaşımayan BAŞVURUNUN REDDİNE, 26/12/2022 tarihinde, OY BİRLİĞİYLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Üye
Muammer
Nilgün
Doğan
Eyüp
TOPAL
TAŞ
AĞIRMAN
SARICALAR
Üye
Üye
Üye
Ahmet
Mahmut
Bilal
ARSLAN
BALLI
ÇALIŞKAN