T.C.UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ ESAS NO
: 2022/336KARAR NO : 2022/491
KARAR TR : 31/10/2022ÖZET: Tapu kaydının hatalı tutulmasınedeniyle davacı adına tescil edilen taşınmazüzerinde, tapu kaydına güvenerek, yapıyapmak suretiyle masraf yaptığı ve daha sonratescil kaydının değiştirilmesi neticesindeuğradığı ileri sürülen maddi zararın tazminiistemiyle açılan davanınADLİ YARGIYERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R Davacı
: M. SVekili
: Av. B. B. TDavalı
: Hazine ve Maliye Bakanlığı I. DAVA KONUSU OLAY1. Davacı vekili, müvekkilinin e-devlet sisteminde yapmış olduğu incelemede Karaman İli, Merkez .... Köyü, ...ada, .. parsel sayılı taşınmazın adına kayıtlı olduğunu fark etmesi üzerine bir avukat aracılığıyla gerekli incelemeleriyaptırdığını, tapu kayıtlarında yerin adına tescilli olduğunu, tescilin eskiye dayandığını teyit ettirdiğini, tapu kaydınagüvenerek taşınmaz üzerine prefabrik bir yapı yapmaya karar verdiğini, bir mimar ile 84.000 TL üzerinde anlaşmayaparak işlemlere başladığını, taşınmaz üzerine 40 m2 alana sahip bir yapı yaptırdığını, daha sonra mimar tarafındanaranarak söz konusu taşınmazın kendisine ait olmadığını, tapu kayıtlarında yanlışlık yapıldığını, asıl sahibinin başkasıoluğunu bildirmesi üzerine maddi zarara uğradığını ileri sürerek, tapu kaydının hatalı tutulmasından kaynaklı 84.000 TLmaddi zararının tazmini istemiyle adli yargı yerinde dava açmıştır.II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİN BAŞVURU SÜRECİA. Adli Yargıda2. Karaman 2. Asliye Hukuk Mahkemesi 01/02/2022 tarihli ve E.2022/23, K.2022/46 sayılı kararıile, 2577 sayılı İYUK 2/1-b maddesi gereğince idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtelolanların tam yargı davası açması gerektiği, tapu müdürlüğünün davaya konu işleminin kamusal nitelikte ve kamu hizmetikavramı çerçevesinde olduğu, istemin ileri sürülüş ve olayın gerçekleşme biçimine göre davanın anılan davalıyayöneltilmesi nedeninin de davalı idarenin hizmet kusurundan doğan zararın ödetilmesi istemi olduğunun anlaşıldığınıbelirterek, görev sorununun, kamu düzenine ilişkin olup açıkça veya hiç ileri sürülmese dahi kendiliğinden davanın heraşamasında dikkate alınacağından, davanın HMK'nın 114/1 -b maddesi uyarınca yargı yolunun caiz olmadığıgerekçesiyle HMK'nın 115/2 maddesi gereğince usulden reddine karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir.3. Davacıvekili bu kez aynı istemleidari yargı yerinde dava açmıştır.B. İdari Yargıda 4. Konya 3. İdare Mahkemesi 22/04/2022 tarihli ve E.2022/336 sayılı kararı ile, uyuşmazlıktadavacının uğradığını iddia ettiği zararın tapu kaydının hatalı tutulmasından kaynaklandığı, başka bir deyişle, bahse konutaşınmazın A oğlu M. S adına tescil edilmesi gerekirken, hatalı biçimde davacı adına tescil edildiği, davacı tarafından butescile dayanarak ve güvenerek yapı yapmak üzere kredi çekildiği ve masraf yapıldığı, bu nedenle iddia olunan zararıntapu kayıt ve tescil işleminin gereği gibi yerine getirilmemesi nedeniyle oluştuğu anlaşıldığından, davanın adli yargı yerindebakılacağı sonucuna varıldığı gerekçesiyle, 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi HakkındaKanun'un 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesineve dosya incelemesinin bu konuda Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir. III. İLGİLİ HUKUK5. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun, Tapu Sicili ile ilgili hususların gösterildiği bölüme ilişkin 997. maddesişöyledir: “Taşınmazlar üzerindeki hakları göstermek üzere tapu sicili tutulur.Tapu sicili, tapu kütüğü ve kat mülkiyeti kütüğü ile bunları tamamlayan yevmiye defteri ve belgeler ileplânlardan oluşur.
Sicilin örneği, nasıl tutulacağı ve yardımcı siciller Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmeliklebelirlenir. .” 6. Aynı Kanun'un “Sorumluluk” başlıklı 1007. maddesi şöyledir: “Tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan Devlet sorumludur.Devlet, zararın doğmasında kusuru bulunan görevlilere rücu eder.Devletin sorumluluğuna ilişkin davalar, tapu sicilinin bulunduğu yer mahkemesinde görülür.” 7. Tescili koşullarının gösterildiği 1013. maddesi şöyledir: “ Tescil, tasarrufa konu olan taşınmaz malikinin yazılı beyanı üzerine yapılır.Edinen kimse, kanun hükmüne, kesinleşmiş mahkeme kararına veya buna eşdeğer bir belgeyedayanıyorsa, bu beyana gerek yoktur.Bir aynî hakkı tescilden önce kazanan kimse, gerekli belgeleri ibraz ederek tescili isteyebilir.” 8. İyi niyetli üçüncü kişiler yönünden tescilin etkilerini düzenleyen 1023. maddesi şöyledir: “Tapu kütüğündeki tescile iyi niyetle dayanarak mülkiyet veya bir başka ayni hak kazanan üçüncükişinin bu kazanımı korunur.” 9. Aynı Kanun'un 1027. maddesi şöyledir: “İlgililerin yazılı rızaları olmadıkça, tapu memuru, tapu sicilindeki yanlışlığı ancak mahkemekararıyla düzeltebilir.Düzeltme, eski tescilin terkini ve yeni bir tescilin yapılması biçiminde de olabilir.Tapu memuru, basit yazı yanlışlıklarını, Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelik uyarınca re'sendüzeltir.” 10. 2577 sayılı idari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi şöyledir: İdari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırıolduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptal davaları; idari eylemve işlemlerden dolayı kişisel hakları dava muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları ile tahkimyolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerindenbirinin yürütülmesi yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklarailişkin davalar, idari dava türleri olarak sayılmıştır. IV. İNCELEME VE GEREKÇE A. İlk İnceleme11. Uyuşmazlık Mahkemesinin Muammer TOPAL'ın başkanlığında, Üyeler Doğan AĞIRMAN, EyüpSARICALAR, Muharrem ÜRGÜP, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve Bilal ÇALIŞKAN’ın katılımlarıyla yapılan31/10/2022 tarihli toplantısında; 2247 sayılı Kanun'un 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, İdareMahkemesince, anılan Kanun'un 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, Mahkemece idari yargı dosyasınınekinde adli yargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesine gönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.B. Esasın İncelenmesi 12. Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN’ın, davanın çözümünde adli yargının görevli olduğuyolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan, ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet SavcısıHalil İbrahim ÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adli yargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: 13. Dava, tapu kaydının hatalı tutulması nedeniyle davacı adına tescil edilen taşınmaz üzerinde tapu kaydınagüvenerek yapı yapmak suretiyle masraf yaptığı ve daha sonra tescil kaydının değiştirilmesi neticesinde uğradığı maddizararın tazmini istemiyle açılmıştır. 14. Olayda, her ne kadar kamu kurumunun, kamu görevini ifası sırasında, bu görevden doğan bir zararın ve buzararın tazmini söz konusu ise de; Kanunların öngördüğü bazı durumlarda kamu hizmetinin özelliği ve gereklerigözetilerek yine Kanunlarla istisnalar getirilmiş ve Devlete bu gibi durumlarda da özel hukuk ilkeleri gereğince sorumlulukyüklenmiştir. 15. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 1007. maddesi de bu istisnalardan birini oluşturmaktadır. 16. Uyuşmazlık Mahkemesinin 31/01/1979 tarihli ve E.1978/32,K.1979/5, 28/09/1992 tarihli ve
E.1992/13,K.1992/30 sayılı kararlarında da, aynı nitelikte hükmün yer aldığı ve yürürlükten kaldırılan 743 sayılı TürkKanunu Medenisi’nin 917. maddesinin istisna maddesi olduğuna değinilerek tapu sicilinin tutulmasından doğan zarardanDevletin özel hukuk ilkeleriyle sorumlu olduğu belirtilmiştir. 17. Buna göre, uyuşmazlığın, taşınmazın tapu kaydının hatalı tescili nedeniyle iptal edilmesinden kaynaklandığıve açılan davanın bununla ilişkilendirildiği gözetildiğinde, davanın görüm ve çözümünün, Türk Medeni Kanunuhükümlerine göre adli yargının görevine girdiği sonucuna varılmıştır. 18. Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak, Konya 3. İdare Mahkemesinin başvurusununkabulü ile, Karaman 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 01/02/2022 tarihli ve E.2022/23, K.2022/46 sayılı görevsizlikkararının kaldırılmasıgerekmiştir.V. HÜKÜMAçıklanan nedenlerle;
A. Davanın çözümünde ADLİ YARGININ GÖREVLİ OLDUĞUNA,B. Konya 3. İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile, Karaman 2. Asliye HukukMahkemesinin 01/02/2022 tarihli ve E.2022/23, K.2022/46 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA,31/10/2022 tarihinde, OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Üye
Muammer
Doğan
Eyüp
Muharrem
TOPAL
AĞIRMAN
SARICALAR
ÜRGÜP
Üye
Üye
Üye
Ahmet
Mahmut
Bilal
ARSLAN
BALLI
ÇALIŞKAN