T.C.UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ ESAS NO
: 2022/403KARAR NO : 2022/513
KARAR TR : 31/10/2022ÖZET:2464 sayılı Belediye GelirleriKanunu’nun Mükerrer 79.maddesine göreverilen idari para cezasının iptali istemiyleaçılan davanın ADLİ YARGI YERİNDEçözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R Davacı
: M. A. KVekili
: Av. R. EDavalı
: İstanbul Büyükşehir Belediye BaşkanlığıVekili
: Av. M. T. BI. DAVA KONUSU OLAY1. İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığının 27/01/2021 tarihli ve 270-268 sayılı Encümen Kararı ile,Arnavutköy İlçesi, Anadolu Mahallesi, .... Sokak üzerinde, davacı tarafından izinsiz altyapı kazısı yapıldığı ve kazıalanının usulüne uygun kapatılmadığının tespit edildiğinden bahisle,davacı adına 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nunMükerrer 79. maddesi uyarınca 43.125 TL idaripara cezası verilmiştir.2. Davacı vekili, idari para cezasının iptali istemiyle adli yargı yerine başvuruda bulunmuştur.II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİN BAŞVURU SÜRECİA. Adli Yargıda3. Gaziosmanpaşa 1. Sulh Ceza Hâkimliği 17/03/2021 tarihli ve D.İş 2021/1159 sayılı kararı ile "idariyaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargnının görev alanına girenkararların da verildiği, 5326 sayılı Kanun'un 27/8 maddesi uyarınca başvurunun çözümünün idari yargı yerineait olduğu" gerekçesiyle başvurunun görev yönünden reddine karar vermiş, verilen karara davacı vekili tarafındanyapılan itiraz, Gaziosmanpaşa 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 26/03/2021 tarihli ve D.İş 2021/1181 sayılı kararı ile kesinolarak reddedilmiştir.4. Davacı vekili bu kez aynı istemle idari yargı yerinde dava açmıştır.B. İdari Yargıda5. İstanbul 8. İdare Mahkemesi 08/07/2022 tarihli ve E.2022/1511 sayılı kararı ile, 2464 sayılıKanun’un Mükerrer 79. maddesi hükmü uyarınca uygulanan para cezalarının görüm ve çözümüne ilişkin özel birdüzenleme bulunmadığından, dava konusu idari para cezasının Kabahatler Kanunu kapsamında idari yaptırım niteliğindebulunduğundan, uyuşmazlığın görüm ve çözümünün 5326 sayılı Kanun’da yer alan hükümler uyarınca adli yargı yerine aitolduğu gerekçesiyle 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun’un 19. maddesiuyarınca görevli yargı yerinin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurulmasına ve davanın incelenmesininUyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir.III. İLGİLİ HUKUK6. 2464 sayılı Kanun’un “Altyapı kazı izni harcı” başlığı altında düzenlenen Mükerrer 79. maddesi şöyledir:“Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde umumi hizmet alanlarında yapılacak kazı işlemleri içinbelediyece verilecek altyapı kazı izni, altyapı kazı izni harcına tabidir. Bu harcın mükellefi altyapı kazıizni talebinde bulunanlardır.
Altyapı kazı izni harcının matrahı, öncelikle Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan birimfiyatlar olmak üzere Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı veya bunların ilgili birimlerinceyayımlanan birim fiyatlarının, bu idarelerde kazı alanı türü itibarıyla birim fiyatının olmaması halindediğer kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatlarının, kazı alanıyla çarpılması sonucubulunan ve alan tahrip tutarı olarak tanımlanan tutardır. Altyapı kazı izni harcı, alan tahrip tutarıüzerinden binde 2 oranında alınır. Cumhurbaşkanı belediye grupları itibarıyla bu oranı yarısına kadarindirmeye, on katına kadar artırmaya yetkilidir.
Bu madde kapsamında verilecek altyapı kazı izinleri için ilgili belediyeden altyapı kazı izni belgesialınır. Altyapı kazı izni başvuruları on beş gün içerisinde sonuçlandırılır. Altyapı kazı alanı ile kazısırasında diğer altyapı tesislerine zarar verilmesi halinde bu tesisler kazıyı yapan tarafından eski halinegetirilir. Altyapı kazı alanı, alan tahrip tutarının peşin yatırılması veya alan tahrip tutarı kadar teminatverilmesi halinde belediyece de kapatılabilir. İzinsiz altyapı kazısı yapanlara veya altyapı kazı alanınıusulüne uygun kapatmayanlara belediye encümenince alan tahrip tutarının beş katına kadar idari paracezası verilir. İdari para cezası, ilgilisine tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu yerlerin alantahrip tutarı, varsa teminatı düşülerek ayrıca tahsil edilir.”7. Kanun'un “Başvuru yolu” başlıklı 27. maddesinin birinci fıkrası şöyledir:“İdari para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idari yaptırım kararına karşı, kararıntebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süreiçinde başvurunun yapılmamış olması halinde idari yaptırım kararı kesinleşir.”IV. İNCELEME VE GEREKÇEA. İlk İnceleme8. Uyuşmazlık Mahkemesinin Muammer TOPAL'ın başkanlığında, Üyeler Doğan AĞIRMAN, EyüpSARICALAR, Muharrem ÜRGÜP, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve Bilal ÇALIŞKAN'ın katılımlarıyla yapılan31/10/2022 tarihli toplantısında; 2247 sayılı Kanun'un 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, İdareMahkemesince, anılan Kanun'un 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, Mahkemece idari yargı dosyasınınekinde adli yargı dosyası bilgileri ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesine gönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi. B. Esasın İncelenmesi9. Raportör-Hâkim Engin SELİMOĞLU’nun, davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundakiraporu ile dosyadaki belgeler okunduktan, ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın adli yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendiktensonra; gereği görüşülüp düşünüldü:10.Dava, davacı adına 2464 sayılı Kanun’un Mükerrer 79. maddesi uyarınca verilen idari para cezasının iptaliistemiyle açılmıştır.11. Olayda, davanın, 2464 sayılı Kanun uyarınca verilenidari para cezasının iptali istemiyle açıldığı, 2464 sayılıKanun’da, bu Kanun uyarınca verilenidari para cezasına karşı kanun yoluna ilişkin bir düzenlemeninbulunmadığıanlaşılmıştır.12. Yukarıda izah edilen düzenlemelere göre; Kabahatler Kanunu’nun, idarî yaptırım kararlarına karşı kanunyoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı, diğer kanunlarda görevlimahkemenin gösterilmesi durumunda ise uygulanmayacağı anlaşılmaktadır.13. Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olduğundan, görev konusunda taraflar için bir müktesep hakdoğmayacağı; bu nedenle, yeni bir kanunla kabul edilen görev kurallarının, geçmişe de etkili olacağı, bilinen bir genelhukuk ilkesidir.14. Davanın açıldığı andaki kurallara göre görevli olan mahkeme, yeni bir kanun ile görevsiz hale gelmiş ise,(davanın açıldığı anda görevli olan ve fakat yeni kanuna göre görevsiz hale gelen) mahkemenin görevsizlik kararı vermesigerekeceği; ancak, yeni kanundaki görev kuralının, değişikliğinyürürlüğe girmesinden sonra açılacak davalardauygulanacağına dair intikal hükümlerinin varlığı halinde, mahkemece görevsizlik kararı verilemeyeceği açıktır.15. İncelenen uyuşmazlıkta, öngörülen idari para cezasının 5326 sayılı Kanun’un 16. maddesinde belirtilen idariyaptırım türlerinden biri olduğu, 2464 sayılı Kanun’da da idari para cezasına itiraz konusunda görevli mahkemeningösterilmediği anlaşılmıştır. Bu durumda, Kabahatler Kanunu’nun 3. maddesinde bu Kanun’un, idari yaptırım kararlarınakarşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağıbelirtildiğinden, idari para cezasına karşı açılan davanın görüm ve çözümünde, anılan Kanun'un 27. maddesinin (1)numaralı bendi uyarınca adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.16. Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak, İstanbul 8. İdare Mahkemesince yapılanbaşvurunun kabulü ile Gaziosmanpaşa 1. Sulh Ceza Hâkimliğince verilen 17/03/2021 tarihli ve D.İş No. 2021/1159sayılı görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.V. HÜKÜMAçıklanan gerekçelerle;
A. Davanın çözümünde ADLİ YARGININ GÖREVLİ OLDUĞUNA, B. İstanbul 8. İdare Mahkemesince yapılan BAŞVURUNUN KABULÜ ile Gaziosmanpaşa 1. Sulh CezaHâkimliğince verilen 17/03/2021 tarihli ve D.İş No. 2021/1159 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA31/10/2022 tarihinde, OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Üye
Muammer
Doğan
Eyüp
Muharrem
TOPAL
AĞIRMAN
SARICALAR
ÜRGÜP
Üye
Üye
Üye
Ahmet
Mahmut
Bilal
ARSLAN
BALLI
ÇALIŞKAN