T.C.UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ ESAS NO
: 2022/670KARAR NO : 2022/709
KARAR TR : 26/12/2022ÖZET: Uyuşmazlık Mahkemesince daha önce"adli yargı yerinin görevli olduğu" yönündekarara bağlanan konuyla ilgili olarak yapılanmükerrer başvuruda BAŞVURUNUN REDDİhk.
K A R A R Davacılar: 1-K. D 2-Ö. D3-Ö. D4-R. DVekili
: Av. O. TDavalı
: TCDD Genel MüdürlüğüVekili
: Av. A. C I. DAVA KONUSU OLAY
1. Davacılar vekili, 20/03/2014 tarihinde davacılar K. D ve R. D in müşterek çocuğu, diğer davacıların kardeşiH. D'in yolcu olarak bulunduğu... M ... plakalı servis aracına hemzemin geçitten geçtiği sırada Mersin-Adanaistikametinde seyreden hızlı trenin çarpması sonucu vefat ettiğini, kazanın geçit bekçisinin bariyeri zamanında indirip trenyolunu araç trafiğine kapatmaması nedeniyle meydana geldiğini ileri sürerek, uğranılan maddi ve manevi zararın tazminiistemiyle adli yargı yerinde dava açmıştır.II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİN BAŞVURU SÜRECİ A. Adli Yargıda 2. Mersin 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 01/02/2018 tarihli ve E.2014/192, K.2018/75 sayılı kararı ile,davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karar aleyhine taraflarca istinaf yoluna müracaat edilmiştir.3. Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi 30/10/2018 tarihli ve E.2018/889, K.2018/1048 sayılıkararı ile, istinaf talebinin kabulüne, ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına, yeniden bir karar verilmek üzeredosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir. Kararın ilgili kısmı şöyledir;"Bir kamu kurumu tarafından kamu yasaları uyarınca yapılmış olan tesislere bakma ve o tesislerikullanma yükümlülüğü yine kamu yasalarından doğan bir yükümlülüktür. O halde anılan nitelikteki birkamu tesisinin gerek yapılmasındaki gerekse kullanılması veya muhafazasındaki kusurdan doğanzararlar, idari karar ve eylemlerden doğan /ararlar niteliğinde bulunduğundan onların ödetilmesiistekleri 11.2.1959 günlü ve 17 15 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının 11. bendi uyarınca tamyargı davasının konusunu oluştururlar. Bu davaların ise 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Yasası'nın 2.maddesi gereğince idari yargı yerinde açılması gerekir.İstinafa konu edilen davada davacılar, davalı olarak gösterilen TCDD'nin hemzemin geçitte gerekliönlemleri almadığı ileri sürülerek sorumlu tutulmasını istemişlerdir. Adı geçen davalı bir kamu kurumuolup demiryolu yapımı, bakımı ve yol işaretleme gibi görevi kamusal görevler arasındadır. Bu görevlerinyapılmamış olması hizmet kusurunu oluşturur. Davacılar, adıgeçen davalının hizmet kusuruna dayanarakistekte bulunduklarına göre tazminat istemine konu olayın, kamu hizmetinin görüldüğü bir sırada vehizmet ile ilgili bulunduğu sonucuna varılarak, yargı yolu bakımından mahkemenin görevsizliği nedeniyledavanın reddedilmesi gerekirken, işin esası incelenerek istemin kısmen kabul edilmiş olması usul veyasaya uygun düşmediğinden kararın kaldırılması gerekmiştir."4. Mersin 3. Asliye Hukuk Mahkemesi 09/11/2018 tarihli ve E.2018/964, K.2018/790 sayılı kararıile, davanın idari yargı yerinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle usulden reddine karar vermiş, karar istinaf edilmeksizinkesinleşmiştir.5. Davacılar vekili benzer istemle idari yargı yerinde dava açmıştır.B. İdari Yargıda6. Mersin 2. İdare Mahkemesinin 12/11/2020 tarihli ve E.2018/1514, K.2020/1116 sayılı kararı ile,davacıların maddi tazminat talebinin kabulüne, manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne karar verilmiş, karar istinaf
edilmiştir.7. Adana Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesi 24/06/2021 tarihli ve E.2021/229, K.2021/1185sayılı kararı ile, 2918 sayılı Kanun'un 19/01/2011 tarihinde yürürlüğe giren 110. maddesinin karayollarında, can ve malgüvenliği yönünden trafik düzeninin sağlanarak trafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacak önlemleri kapsadığıve Kanunun, trafikle ilgili kuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri, bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgilikuruluşları ve bunların görev yetki ve sorumlulukları ile çalışma usullerini kapsadığı, dolayısıyla oluşan trafik kazasınedeniyle açılacak sorumluluk davalarının görüm ve çözümünde adli yargının görevli olduğu, meydana gelen zararıntazmini istemiyle açılan bu davanın da adli yargı yerinde çözümlenmesi gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesikararının kaldırılmasına, dosyanın mahalline iadesine kararvermiştir.8. Mersin 2. İdare Mahkemesi 17/08/2021 tarihli veE.2021/887, K.2021/760 sayılı kararı ile,uyuşmazlıkta adli yargının görevli olduğu gerekçesiyle, davanın görev yönünden reddine karar vermiş, karar istinafedilmeksizin kesinleşmiştir.9. Davacının adli ve idari yargı yerlerince verilmiş görevsizlik kararları nedeniyle oluşan görev uyuşmazlığınıngiderilmesi ve dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesi istemli başvurusu üzerine dosya UyuşmazlıkMahkemesine gönderilmiştir. C. Uyuşmazlık Mahkemesinde 10. Uyuşmazlık Mahkemesinin 30/05/2022 tarihli ve E.2022/218, K.2022/320 sayılı kararı ile, 2918sayılı Kanun'un 110. maddesi uyarınca davanın adli yargı yerinde çözümlenmesi gerektiği belirtilerek, adli yargı yeriningörevsizlik kararının kaldırılmasına kesin olarakkarar verilmiştir. 11. Davacılar vekili süreler bakımından hak kaybına uğramak istemediğinden bahisle bu defa tekrar aynıistemle adli yargı yerinde dava açmıştır. D. Adli Yargıda 12. Mersin 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 01/12/2021 tarihli ve E.2021/315, K.2021/446 sayılı kararı ile,dava şartı yokluğu nedeniyle açılan davanın reddine karar verilmiştir. 13. Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi, 26/04/2022 tarihli ve E.2022/1171, K.2022/942 sayılıkararı ile, istinaf başvurusunun kabulüyle daha önce aynı olaya dair açılan dava dosyalarının her ikisinin de temin edilerekyargı yolunun belirlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken davanınusulden reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırarak dosyanıniadesine kesin olarak karar vermiştir. 14. Mersin 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 11/05/2022 tarihli ve E.2022/164, K.2022/171 sayılıkararı ile, görevli yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. 15. Oluşan görev uyuşmazlığının çözümü için dava dosyaları Mersin 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin04/07/2022 tarihli ve E.2022/164 sayılı üst yazısıyla Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmiştir. III. İLGİLİ HUKUK 16. 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyisi Hakkında Kanun'un 14. maddesi şöyledir: "Olumsuz görev uyuşmazlığının bulunduğunun ileri sürülebilmesi için adli ve idari yargı mercilerinintarafları, konusu ve sebebi aynı olan davada kendilerini görevsiz görmeleri ve bu yolda verdiklerikararların kesin veya kesinleşmiş olması gerekir.Bu uyuşmazlığın giderilmesi istemi, ancak davanın taraflarınca … ileri sürülebilir." 17. Kanun'un "Yargı merciilerinin uyuşmazlık mahkemesine başvurmaları" başlıklı 19. maddesi şöyledir:
"Adli ve idari yargı mercilerinden birisinin kesin veya kesinleşmiş görevsizlik kararı üzerinekendisine gelen bir davayı incelemeye başlayan veya incelemekte olan bir yargı mercii davadagörevsizlik kararı veren merciin görevli olduğu kanısına varırsa, gerekçeli bir karar ile görevli merciinbelirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurur ve elindeki işin incelenmesini UyuşmazlıkMahkemesinin karar vermesine değin erteler.
Yargı merciince, önceki görevsizlik kararına ilişkin dava dosyası da temin edilerek,gerekçeli başvuru kararı ile birlikte dava dosyaları Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilir." 18. Kanun'un "Kararların bildirilmesi" başlıklı 28. maddesi şöyledir:
"Uyuşmazlık Mahkemesi, vereceği bütün kararların sonuçlarını ilgili Başsavcı veBaşkanunsözcüsüne, görev uyuşmazlığının çözülmesi için kendisine başvuran yargı merciine, kararıbeklemesi için yazı yazılmış bulunan yargı merciine veya mercilerine uyuşmazlığın çözülmesi için
başvurmuş olan kişilere veya makamlara hemen tebliğ eder.
İlgili yargı mercileri ile bütün makam, kuruluş ve kişiler; mahkeme kararlarına uymak,geciktirmeksizin onları uygulamakla ödevlidirler.Gerekçeli kararın birer örneği de birinci fıkrada yazılı yerlere ve kişilere gönderilir." 19. Aynı Kanun'un "Kararların kesinliği ve yayınlanması"başlıklı 29. maddesi şöyledir: "Uyuşmazlık Mahkemesinin kararları kesindir. Başkanın uygun göreceği kararlar Resmî Gazete’deyayımlanır." IV. İNCELEME VE GEREKÇE20. Uyuşmazlık Mahkemesinin Muammer TOPAL'ın başkanlığında, Üyeler Nilgün TAŞ, Doğan AĞIRMAN,Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve Bilal ÇALIŞKAN’ınkatılımlarıyla yapılan 26/12/2022tarihli toplantısında; Raportör-Hâkim Arzu ÇETİNDERE ŞAŞI'nın başvurunun reddi yolundaki raporu ve dosyadakibelgeler okunduktan, ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ile DanıştaySavcısı Yakup BAL’ın başvurunun reddi yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:21. Dava, hemzemin geçitte meydana gelen kaza nedeniyle oluştuğu ileri sürülen maddi ve manevi zararın,davalıidarenin kusurlu olduğundan bahisle tazmini istemiyle açılmıştır.22. Tüm dava dosyalarının incelenmesinden; davacılar vekili tarafından meydana gelen kaza nedeniyle uğranılanzararın tazmini için davalı aleyhine, Mersin 3. Asliye Hukuk Mahkemesinde tazminat davası açıldığı, mahkemece yapılanyargılama neticesinde, 01/02/2018 tarihli ve E.2014/192, K.2018/75 sayılı kararı ile, davanın kısmen kabulüne kararverildiği, karar aleyhine taraflarca istinaf yoluna müracaat edilmesi üzerine Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. HukukDairesinin 30/10/2018 tarihli ve E.2018/889, K.2018/1048 sayılı kararı ile, yargı yolu bakımından mahkemeningörevsizliği nedeniyle davanın reddedilmesi gerektiği belirtilerek istinaf talebinin kabulüne, ilk derece mahkeme kararınınkaldırılmasına, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verildiği,gönderme kararısonrası Mersin 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 09/11/2018 tarihli ve E.2018/964, K.2018/790 sayılı kararı ile, davanınidari yargı yerinde görülmesi gerektiğinden usulden reddine karar verildiği, kararın kesinleştiği, davacılar tarafından budefa aynı istemle, Mersin 2. İdare Mahkemesinde dava açıldığı, mahkemece yapılan yargılama neticesinde, 12/11/2020tarihli ve E.2018/1514, K.2020/1116 sayılı karar ile, davacıların maddi tazminat talebinin kabulüne, manevi tazminattalebinin kısmen kabulüne karar verildiği, kararın istinaf edilmesi üzerine Adana Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari DavaDairesinin 24/06/2021 tarihli ve E.2021/229, K.2021/1185 sayılı kararı ile, davanın adli yargı yerinde çözümlenmesigerektiği belirtilerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın mahalline iadesine kararverildiği, bununüzerine Mersin 2. İdare Mahkemesi tarafından yeniden yapılan yargılama neticesinde 17/08/2021 tarihli veE.2021/887,K.2021/760 sayılı karar ile, uyuşmazlıkta adli yargının görevli olduğu gerekçesiyle, davanın görev yönünden reddinekarar verildiği, kararın istinaf edilmeksizin kesinleştiği, davacının adli ve idari yargı yerlerince verilmiş görevsizlik kararlarınedeniyle oluşan görev uyuşmazlığının giderilmesi ve dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesi istemiyle yapmışolduğu başvuru üzerine dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderildiği, Uyuşmazlık Mahkemesinin 30/05/2022 tarihlive E.2022/218, K.2022/320 sayılı kararı ile, 2918 sayılı Kanun'un 110. maddesi uyarınca davanın adli yargı yerindeçözümlenmesi gerektiği belirtilerek, adli yargı yerinin görevsizlik kararının kaldırılmasına kesin olarak karar verildiğianlaşılmıştır.23. Davacılar vekili tarafından süreler bakımından hak kaybına uğramak istemediği belirtilerek uyuşmazlıkmahkemesine müracaat ile birlikte bu defa tekrar aynı istemle Mersin 5. Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açılmış,mahkemece yapılan yargılama neticesinde 01/12/2021 tarihli ve E.2021/315, K.2021/446 sayılı kararı ile, dava şartıyokluğu nedeniyle açılan davanın reddine karar verilmiş, kararın istinaf edilmesi üzerine Adana Bölge Adliye Mahkemesi3. Hukuk Dairesinin, 26/04/2022 tarihli ve E.2022/1171, K.2022/942 sayılı kararı ile, istinaf başvurusunun kabulüyledaha önce aynı olaya dair açılan dava dosyalarının her ikisinin de temin edilerek yargı yolunun belirlenmesi içinUyuşmazlık Mahkemesine gönderilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken davanın usulden reddine kararverilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle, ilk derece mahkemesi kararının kaldırarak dosyanın iadesine kesin olarak kararverilmesi üzerine, Mersin 5. Asliye Hukuk Mahkemesi 11/05/2022 tarihli ve E.2022/164, K.2022/171 sayılı kararı ile,tüm bu yargılama süreci gerekçelendirilerek görevli yargı yerinin belirlenmesi için dosyaların Uyuşmazlık Mahkemesinegönderilmesine karar vermiştir.24. Uyuşmazlık Mahkemesinin kararı ile belirlenen ve yargılamada görevli mahkeme olan Mersin 3. AsliyeHukuk Mahkemesinde, halen davanın derdest olduğu ve 2022/298 esas üzerinden yargılamaya devam edildiğianlaşılmıştır. 25. Olayda, Uyuşmazlık Mahkemesince, aynı taraflarca aynı konu ve sebebe ilişkin olarak adli yargı yerindedaha önce açılan dava nedeniyle önüne gelmiş bulunan görev uyuşmazlığında görevli mahkemenin belirlenerek, adli yargıyerinin görevli olduğuna kesin olarak karar verildiği ancak adli yargı istinaf merciinin bu kararı göz ardı ederek,uyuşmazlık sürecini yeniden başlatmak suretiyle ve bir davada uyuşmazlık çıkarılması için yalnız bir kez başvurulabilecekolmasına karşın aynı istemle yeniden başvurulmasına sebebiyet verdiği belirlenmiştir. 26. Bu durumda, daha önce Uyuşmazlık Mahkemesinin önüne gelmiş olan davada, görevli mahkemeninbelirlendiği, adli yargı yerinin görevli kılındığı ve bu kararın kesin olduğu gözetildiğinde ikinci kez yapılan başvurununreddine karar verilmesi gerekmektedir.
27. Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak, Mersin 5. Asliye Hukuk Mahkemesi başvurusununreddi gerekmiştir.V. HÜKÜMAçıklanan gerekçelerle;A. Uyuşmazlık Mahkemesinin 30/05/2022 tarihli ve E.2022/218, K.2022/320 sayılı ilamı ile, Mersin 3. AsliyeHukuk Mahkemesinin 09/11/2018 tarihli ve E.2018/964, K.2018/790 sayılı görevsizlik kararı kaldırılarak ADLİYARGI GÖREVLİ KILINMIŞ OLMAKLA,B. Mersin 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 11/05/2022 tarihli ve E.2022/164, K.2022/171 sayılıBAŞVURUSUNUN REDDİNE,26/12/2022 tarihinde, OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Üye
Muammer
Nilgün
Doğan
Eyüp
TOPAL
TAŞ
AĞIRMAN
SARICALAR
Üye
Üye
Üye
Ahmet
Mahmut
Bilal
ARSLAN
BALLI
ÇALIŞKAN