T.C.UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ ESAS NO
: 2022/81KARAR NO : 2022/108
KARAR TR : 28/02/2022 ÖZET: Davacının usta öğretici olarak 2006yılından 2021 yılına kadar davalı idare nezdindefiilen çalıştığı günler karşılığı ödenmediğini ilerisürdüğü kıdem tazminatı ile diğer alacaklarınıntahsiline karar verilmesi istemiyle açtığı davanınADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiğihk.
K A R A R Davacı
: S...DVekili
: Av. E.UDavalı
: Kuşadası Milli Eğitim MüdürlüğüI. DAVA KONUSU OLAY
1. Davacı vekili, Aydın İli, Kuşadası İlçesi, Güvercinada Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Uygulama Otelindeusta öğretici olarak 2006-2021 yılları arasında çalışan müvekkilinin, çalıştığı döneme ilişkin kıdem ve ihbar tazminatı,fazla mesai, resmi tatil ve bayramlarda çalışma ücreti ile yıllık ücretli izin alacağına ilişkin olarak fazlaya ilişkin haklar saklıkalmak üzere 20.000 TL'nin işleyecek faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır.II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİN BAŞVURU SÜRECİA. Adli Yargıda2. Kuşadası İş Mahkemesi, E.2021/59, K.2021/133 sayılı dosyasında 20/05/2021 tarihinde,"...davacının 657
Sayılı Yasanın 89. maddesinde belirtilen statü içinde ve Valilik onayı ilegörevlendirildiği, taraflar arasında iş sözleşmesi bulunmadığı, taraflar arasındaki ilişkinin Statü Hukukuna tabiolduğu, aralarında işçi-işveren ilişkisi olmadığı, ilke kararı niteliğinde olmayan Uyuşmazlık Mahkemesininçözüm yerinin Adli Yargı olduğuna ilişkin kararının bağlayıcı nitelikte olmaması nedeni ile uyuşmazlığın çözümyerinin İdari Yargı olduğundan" bahisle, "6100 sayılı HMK'nın114/1-b ve 115/2 maddeleri uyarınca, dava şartıyokluğundan davanın usulden reddine" hükmetmiş, karar istinaf başvurusunun reddedilmesiyle 14/12/2021 tarihindekesinleşmiştir.3. Davacı vekili, benzer taleple idari yargı yerinde dava açmıştır.B. İdari Yargıda4. Aydın 1. İdare Mahkemesi, E.2021/1180 sayılı dosyada 01/02/2022 tarihinde, 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun'un 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerininbelirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine karar vererek Uyuşmazlık Mahkemesine müracaatetmiştir. Karar gerekçesinin ilgili kısmı şu şekildedir: “...5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 3. maddesinde; kısa ve/veyauzun vadeli sigorta kolları bakımından adına prim ödenmesi gereken veya kendi adına prim ödemesigereken kişi sigortalı olarak tanımlanmış; 79. madde ile başlayan Dördüncü Kısmında, primlere ilişkinhükümlere yer verilmiş; 101. maddesinde “Bu kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu kanunhükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklar İş Mahkemelerinde görülür” denilmiştir.Öte yandan, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 1. maddesinde. Kanunun amacının, işverenler ile bir işsözleşmesine dayanarak çalıştırılan işçilerin çalışma şartlan ve çalışma ortamına ilişkin hak vesorumluluklarını düzenlemek olduğu belirtilmiş; aynı zamanda, bakılan davanın da konusunu oluşturan“İş Sözleşmesi, Türleri ve Feshi” hususuna Kanunun 8. maddesi ve devamında, kıdem tazminatı, ücretliizin, bildirim süresinden kaynaklanan yükümlülük ve haklara ilişkin hususlara ise Kanunun değişikmaddelerinde yer verilmiştir. 12.10.2017 gün ve 30221 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğegiren, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun "Görev" başlıklı 5. maddesinde; "(1) İş mahkemeleri;a)
5953 sayılı Kanuna tabi gazeteciler. 854 sayılı Kanuna tabi gemi adamları,
22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı Iş Kanununa veya 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk BorçlarKanunu’nun İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işverenveya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukukuyuşmazlıklarına,b)
İdari para cezalarına itirazlar ile 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesikapsamındaki uyuşmazlıklar hariç olmak üzere Sosyal Güvenlik Kurumu veya Türkiye îş Kurumununtaraf olduğu iş ve sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklara,c)
Diğer kanunlarda iş mahkemelerinin görevli olduğu belirtilen uyuşmazlıklara,ilişkin dava ve işlere bakar." denilmiştir.Dosyanın incelenmesinden; davacının, Aydın İli, Kuşadası İlçesi, Güvercinada Mesleki ve TeknikAnadolu Lisesi Uygulama Oteli'nde usta öğretici olarak 2006-2021 tarihleri arasında çalıştığı dönemeilişkin kıdem ve ihbar tazminatı, fazla mesai, resmi tatil ve bayramlarda çalışma ücreti ile yıllık ücretli izinalacağı ücretlerinin kendisine ödenmediğinden bahisle toplam 20.000,00-TL'nin işleyecek yasal faiziylebirlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.Dava konusu uyuşmazlıkla ilgili olarak, davacı tarafından önce adli yargı yerinde dava açıldığı, budavanın Kuşadası İş Mahkemesinin 20/05/2021 tarih ve E:2021/59, K:2021/133 sayılı kararıyla idariyargının görevli olduğu gerekçesiyle dava şartı yokluğundan usul bakımından reddedildiği; anılankararın İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 9.Hukuk Dairesi'nin 14.12.2021 tarih ve E:2021/2227,K:2021/2261 sayılı kararıyla onanarak 14/12/2021 tarihinde kesinleşmesi üzerine yasal süresi içerisindebakılmakta olan işbu dava açılmıştır.Olayda, davacı ile davalı idare arasındaki ilişkinin 4857 sayılı İş Kanunundan kaynaklanan bir işilişkisi olduğu ve bu minvalde davacının iş sözleşmesinin 4857 sayılı Kanun'un 25-11/g maddesi uyarıncafeshedilmesi üzerine, talep edilen tazminatın yine 4857 sayılı İş Kanunundan kaynaklanan hak olduğuanlaşılmakta olup, yukarıda anılan düzenlemeler uyarınca uyuşmazlığın özel hukuk hükümlerine göregörüm ve çözümünde adli yargı yerinin (İş Mahkemeleri) görevli olduğu sonucuna varılmıştır."III. İLGİLİ HUKUK5. 506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 2. maddesinde “Bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaçişveren tarafından çalıştırılanlar bu kanuna göre sigortalı sayılırlar…” denilmiş, aynı Kanun'un “UyuşmazlıklarınÇözüm Yeri” Başlıklı 134. maddesinde, “Bu kanunun uygulanmasından doğan uyuşmazlıklar, yetkili işmahkemelerinde veya bu davalara bakmakla görevli mahkemelerde görülür” hükmüne yer verilmiş; 506 sayılıKanun hükümleri 01/10/2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık SigortasıKanunu'nun 106. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır. 5510 sayılıKanun'un3. maddesinde; kısa ve/veya uzun vadelisigorta kolları bakımından adına prim ödenmesi gereken veya kendi adına prim ödemesi gereken kişi sigortalı olaraktanımlanmış; 79. madde ile başlayanDördüncü Kısmında, primlere ilişkin hükümlere yer verilmiş; 101. maddesinde “Bukanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkanuyuşmazlıklar İş Mahkemelerinde görülür” denilmiştir.6. Öte yandan, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 1. maddesinde, Kanun'un amacının,işverenler ile bir iş sözleşmesinedayanarak çalıştırılan işçilerin çalışma şartları ve çalışma ortamına ilişkin hak ve sorumluluklarını düzenlemek olduğubelirtilmiş; aynı zamanda, bakılan davanın da konusunu oluşturan “İş Sözleşmesi, Türleri ve Feshi” hususuna Kanun'un8. maddesi ve devamında, kıdem tazminatı, ücretli izin, bildirim süresinden kaynaklanan yükümlülük ve haklara ilişkinhususlara ise Kanun'un değişik maddelerinde yer verilmiştir.7. Diğer taraftan; 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 1. maddesi ise şu şekildedir:“İş Kanununa göre işçi sayılan kimselerle (o kanunun değiştirilen ikinci maddesinin Ç, D ve Efıkralarında istisna edilen işlerde çalışanlar hariç) işveren veya işveren vekilleri arasında iş akdindenveya iş Kanununa dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının çözülmesi ilegörevli olarak lüzum görülen yerlerde iş mahkemeleri kurulur.Bu mahkemeler:B) İşçi Sigortaları Kurumu ile sigortalılar veya yerine kaim olan hak sahipleri arasındakiuyuşmazlıklardan doğan itiraz ve davalara da bakarlar.İş mahkemesi kurulmamış olan yerlerdeki bu davalara o yerde görevlendirilecek mahkemetarafından, temsilci üyeler alınmaksızın, bu kanundaki esas ve usullere göre bakılır.Fiili ve hukuki imkânsızlıklar dolayısıyla iş mahkemesinin toplu olarak görevini yapamadığı hallerdede yukarıdaki fıkra hükmü uygulanır.(Ek fıkra: 2/7/2012-6352/39 md.) Birden fazla iş mahkemesi bulunan yerlerde, sosyal güvenlikhukukundan kaynaklanan davaların görüleceği iş mahkemeleri, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulutarafından belirlenebilir.”IV. İNCELEME VE GEREKÇEA. İlk İnceleme8. Uyuşmazlık Mahkemesinin Muammer TOPAL’ın başkanlığında, Üyeler Birol SONER, Nilgün TAŞ, DoğanAĞIRMAN, Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN’ın katılımlarıyla yapılan 28/02/2022 tarihlitoplantısında; 2247 sayılı Kanun'un 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, İdare Mahkemesince, anılanKanun'un 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, Mahkemece idari yargı dosyasının ekinde adli yargıdosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesine gönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı
anlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.B. Esasın İncelenmesi9. Raportör-Hâkim Engin SELİMOĞLU’nun, davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundakiraporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ'nin davada adli yargının, Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın ise idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:10. Dava, davacının 2006 - 2021 yılları arasında usta öğretici sıfatıyla davalı idare nezdinde fiilen çalıştığı günlerkarşılığı ödenmediğini ileri sürdüğü kıdem ve ihbar tazminatları ile diğer alacaklarının tahsiline karar verilmesi istemiyleaçılmıştır. 11. Dosya kapsamı ve yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, davacı ile idarearasında bir hizmet ilişkisi kurulduğu, talep edilen kıdem tazminatının İş Kanunu'ndan kaynaklanan haklardan olduğudikkate alındığında, uyuşmazlığın özel hukuk hükümlerine göre görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğusonucuna varılmıştır.12. Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak, Aydın 1. İdare Mahkemesinin başvurusununkabulü ile Kuşadası İş Mahkemesinin, 20/05/2021 tarihli ve E.2021/59, K.2021/133 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.V. HÜKÜMAçıklanan gerekçelerle;A. Davanın çözümünde ADLİ YARGI YERİNİN GÖREVLİ OLDUĞUNA,B. Aydın 1. İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile Kuşadası İş Mahkemesinin, 20/05/2021 tarihli veE.2021/59, K.2021/133 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,28/02/2022 tarihinde, OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. BaşkanMuammerTOPALÜyeBirolSONERÜyeNilgünTAŞÜyeDoğanAĞIRMAN
ÜyeAydemirTUNÇÜyeNurdaneTOPUZÜyeAhmetARSLAN