T.C.UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ ESAS
NO : 2022/87KARAR NO : 2022/548KARAR TR : 31/10/2022
ÖZET: Büyükşehir belediyesine ödenmekdurumunda kalınan ecrimisil bedelinin, ilçebelediyesi ile imzalanan özel hukuk sözleşmesive sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarıncatahsili istemiyle açılan davanın ADLİ YARGIYERİNDE görülmesi gerektiği hk.
K A R A R Davacı
: A. K. B. T. A. ŞVekili
: Av. A. D. ÇDavalı
: Hassa Belediye Başkanlığı I. DAVA KONUSU OLAY1. Davacı vekili, davalı belediye ile davacı banka arasında imzalanan protokole göre, bankanın belirlenentaşınmaz üzerinde ATM ünitesi kurması ve işletmesi için anlaşılıp kira bedeli ödenmesine rağmen Hatay BüyükşehirBelediyesince bu taşınmaza ilişkin olarak düzenlenen ecrimisil ihbarnamesi nedeniyle ödenmek durumunda kalınanecrimisil bedelinin protokol uyarınca davalıdan tahsili istemiyle adli yargı yerinde dava açmıştır.II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİN BAŞVURU SÜRECİA. Adli Yargıda2. Kırıkhan 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 09/09/2020 tarihli ve E.2020/285, K.2020/309 sayılı kararıile, “iki farklı belediyenin mülkiyet ve yetki alanıyla ilgili uyuşmazlığın idari yargıda görülmesi ve çözülmesigerektiği" gerekçesiyle yargı yolu bakımından davanın usulden reddine karar vermiştir. Bu karar, istinaf edilmeksizin01/10/2020 tarihinde kesinleşmiştir.3. Davacı vekili, bunun üzerine idari yargı yerinde aynı istemle dava açmıştır.B. İdari Yargıda4. Hatay 2. İdare Mahkemesi 25/11/2020 tarihli ve E.2020/1195, K.2020/923 sayılı kararı ile, "özel hukuksözleşmesinin uygulanmasından kaynaklı uyuşmazlıkta adli yargının görevli olduğu" gerekçesiyle davanın görevyönünden reddine karar vermiştir. Bu karar, davacı tarafça istinaf edilmiştir.5. Adana Bölge İdare Mahkemesi 15/10/2021 tarihli ve E.2021/429, K.2021/1719 sayılı kararı ile, "2247sayılı Kanun'un 19. Maddesindeki usul uygulanmaksızın verilen görevsizlik kararının usule aykırı olduğu"gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan kabulü ile istinaf konusu kararın kaldırılmasına ve bu yönde karar verilmeküzere dosyanın mahkemesine iadesine kesin olarak karar vermiştir.6. Hatay 2. İdare Mahkemesi 07/01/2022 tarihli ve E.2021/1509 sayılı kararı ile, "özel hukuksözleşmesinden kaynaklı uyuşmazlığın adli yargıda çözümü gerektiği" gerekçesiyle görevli yargı yerinin belirlenmesiiçin 2247 sayılı Kanun'un 19. maddesi uyarınca dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine ve dosyaincelemesinin ertelenmesine karar vermiştir. III. İLGİLİ HUKUK7. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun “İdari Dava Türleri ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı” başlıklı 2.maddesinin değişik 1 numaralı bendinde şu düzenlemeye yer verilmiştir:
“a) İdari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukukaaykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptal davaları,
b) İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafındanaçılan tam yargı davaları,
c) Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflararasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar”
8. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 77. maddesinde, "Haklı bir sebep olmaksızın, bir başkasınınmalvarlığından veya emeğinden zenginleşen, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüdür. Bu yükümlülük,özellikle zenginleşmenin geçerli olmayan veya gerçekleşmemiş ya da sona ermiş bir sebebe dayanmasıdurumunda doğmuş olur." düzenlemesine yer verilmiştir.9. Aynı Kanun'un 79. maddesinde de, "Sebepsiz zenginleşen, zenginleşmenin geri istenmesi sırasındaelinden çıkmış olduğunu ispat ettiği kısmın dışında kalanı geri vermekle yükümlüdür. Zenginleşen, zenginleşmeyiiyiniyetli olmaksızın elden çıkarmışsa veya elden çıkarırken ileride geri vermek zorunda kalabileceğini hesabakatması gerekiyorsa, zenginleşmenin tamamını geri vermekle yükümlüdür." hükmü yer almıştır.10. Aynı Kanun'un "Kira sözleşmesi" bölümündeki "Zararın giderimi" başlıklı 308. maddesinde, "Kirayaveren, kusuru olmadığını ispat etmedikçe, kiralananın ayıplı olmasından doğan zararları kiracıya ödemekleyükümlüdür." denilmiştir.IV. İNCELEME VE GEREKÇEA. İlk İnceleme11. Uyuşmazlık Mahkemesinin Muammer TOPAL’ın başkanlığında, Üyeler Doğan AĞIRMAN, EyüpSARICALAR, Muharrem ÜRGÜP, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve Bilal ÇALIŞKAN'ın katılımlarıyla yapılan31/10/2022 tarihli toplantısında; 2247 sayılı Kanun'un 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, İdareMahkemesince anılan Kanun'un 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, Mahkemece idari yargı dosyasınınekinde adli yargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesine gönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.B. Esasın İncelenmesi12. Raportör-Hâkim Murat UÇUR’un, davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu iledosyadaki belgeler okunduktan, ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adli yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendiktensonra gereği görüşülüp düşünüldü:13. Dava, davalı Hassa Belediyesi ile davacı banka arasında belirlenen taşınmaz üzerinde ATM ünitesikurulması ve işletilmesi için anlaşılıp kira bedeli ödenmesine rağmen yetkili Hatay Büyükşehir Belediyesince bu taşınmazailişkin olarak düzenlenen ecrimisil ihbarnamesi nedeniyle ödenmek durumunda kalınan ecrimisil bedelinin protokoluyarınca sebepsiz zenginleşen davalıdan tahsili istemiyle açılmıştır. 14.Dosyanın incelenmesinden, Hatay İli, Hassa İlçesi, ..... Mahallesi, Atatürk Caddesi üzerinde ATM cihazıkurulması ve işletilmesini içeren 30/04/2012 tarihli kira protokolü ve devamında düzenlenen protokoller uyarınca davacıbanka tarafından belirlenen taşınmaz üzerinde kira bedeli karşılığında ATM cihazı kurulduğu, Hatay Büyükşehir BelediyeMeclisinin 13/11/2014 tarihli ve 187 sayılı kararı ile ATM cihazının bulunduğu caddenin büyükşehir belediyesinin yetkive sorumluluğuna bırakıldığı, bunun üzerine fuzuli şagil durumuna düşen banka hakkında 16/06/2015 - 16/06/2020 yıllarıarasına ilişkin ecrimisil ihbarnamesi düzenlendiği ve banka tarafından ödenmek zorunda kalınan bedelin kira protokolü vesebepsiz zenginleşme hükümleri kapsamında davalı ilçe belediyesinden tahsili istemiyle bakılan davanın açıldığıanlaşılmaktadır.15. Yukarıda alıntılanan mevzuat hükümleri ve dava birlikte değerlendirildiğinde, taraflar arasındakiuyuşmazlığın Hatay Büyükşehir Belediyesince tek taraflı tesis edilen işlem yahut ecrimisil ihbarnamesine değil, TürkBorçlar Kanunu'nda düzenlenen kira sözleşmesi ve sebepsiz zenginleşme hükümlerine ilişkin olması karşısında,uyuşmazlığın özel hukuk hükümlerine göre görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.16. Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak, Hatay 2. İdare Mahkemesinin başvurusununkabulü ile Kırıkhan 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 09/09/2020 tarihli ve E.2020/285, K.2020/309 sayılı görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir.V. HÜKÜMAçıklanan gerekçelerle;A. Davanın çözümünde ADLİ YARGININ GÖREVLİ OLDUĞUNA,B. Hatay 2. İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Kırıkhan 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin09/09/2020 tarihli ve E.2020/285, K.2020/309 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,31/10/2022 tarihinde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Üye
Muammer
Doğan
Eyüp
Muharrem
TOPAL
AĞIRMAN
SARICALAR
ÜRGÜP
Üye
Üye
Üye
Ahmet
Mahmut
Bilal
ARSLAN
BALLI
ÇALIŞKAN