T.C.UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ ESAS NO
: 2022/89KARAR NO : 2022/665
KARAR TR : 28/11/2022ÖZET: İşçi statüsündeçalışmaktaykenemeklilik talebiyle işinden ayrılan davacınınemeklilik şartlarını taşımaması nedeniyle işinegeri dönmesi sonrasında ücret ve sair özlükhaklarının tahsili istemiyle açtığı davanın,5510 sayılı Kanun'un 101. maddesi uyarıncaADLİ YARGI YERİNDE görülmesigerektiği hk.
K A R A R Davacı
: Y. DVekili
: Av. Y. ŞDavalı
: Sosyal Güvenlik Kurumu BaşkanlığıVekili
: Av. S. A I. DAVA KONUSU OLAY 1. Davacı vekili, davacının Fırat Üniversitesi bünyesinde sigortalı işçi olarak çalışmaktayken 696 sayılı KHK127. maddesi kapsamında emeklilik şartlarını haiz olduğundan bahisle emekliye sevk edildiği, Sosyal GüvenlikKurumuna emeklilik aylığı bağlanması istemiyle yaptığı başvurunun emeklilik şartlarını 20/11/2018 tarihi itibarıylasağlayacağından bahisle reddi üzerine, yeniden üniversitede işbaşı yaptırıldığını belirterek, 02/04/2018-25/05/2018tarihleri arasında davacının işyeri ile ilişkisinin Kurumun hatalı işlemiyle kesildiği iddiasıyla toplu iş sözleşmesi kapsamındaücret, sosyal hak ve sosyal güvenlik primlerinin bu dönem için yatırılmamasından kaynaklı maddi zararının tazminitalebiyle yaptığı başvurunun reddi üzerine adli yargı yerinde dava açmıştır. II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİN BAŞVURU SÜRECİ A. Adli Yargıda 2. Elazığ İş Mahkemesi 12/06/2019 tarihli ve E.2018/544, K.2019/563 sayılı kararı ile, davanın kısmenkabulüne karar vermiştir. Bu karar, davalı tarafça istinaf edilmiştir. 3. Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi 27/02/2020 tarihli ve E.2019/2035, K.2020/171sayılı kararı ile, "sebepsiz zenginleşme hükümleri kapsamında genel mahkemelerin görevli olup olmadığıhususunun incelenmemesi ve eksik diğer hususların bulunması" gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan kabulü ileistinaf konusu kararın kaldırılmasına ve dosyanın mahkemesine gönderilmesine kesin olarak karar vermiştir.4. Elazığ İş Mahkemesi 09/12/2020 tarihli ve E.2020/230, K.2020/608 sayılı kararı ile, "sosyal güvenlikmevzuatından veya işçilik alacağından kaynaklanmayan uyuşmazlıkta genel mahkemelerin görevli olduğu"gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir. Bu karar, istinaf edilmeksizin 04/01/2021 tarihinde kesinleşmiştir.5. Davacı vekili, bunun üzerine aynı istemle Elazığ Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde dava açmıştır. 6. Elazığ 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 08/02/2021 tarihli ve E.2021/30, K.2021/64 sayılı kararı ile,"idarenin hizmet kusurundan kaynaklı uyuşmazlıkta idari yargının görevli olduğu" gerekçesiyle yargı yolunun caizolmaması nedeniyle davanın usulden reddine kesin olarak karar vermiştir. 7. Davacı vekili, bunun üzerine idari yargı yerinde dava açmıştır. B. İdari Yargıda8. Elazığ 1. İdare Mahkemesi 20/01/2022 tarihli ve E.2021/1179 sayılı kararı ile, "5510 sayılıKanun'un 101. maddesi uyarınca adli yargının görevli olduğu" gerekçesiyle 2247 sayılı Kanun’un 19. maddesiuyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın Elazığ İş Mahkemesinin 2020/303 esas sayılı dosyası ile birlikteUyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine ve dosya incelemesinin Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadarertelenmesine karar vermiştir. 9. Elazığ 1. İdare Mahkemesi Başkanlığınca, idari yargı dava dosyası ile birlikte adli yargı dava dosyası onaylı
sureti 23/01/2022 tarihli ve E.2021/1179 sayılı üst yazı ile Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmiştir. III. İLGİLİ HUKUK 10. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı"başlıklı 2. maddesinin birinci fıkrası şöyledir:" 1. İdari dava türleri şunlardır:a) İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırıolduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptal davaları,b) İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tamyargı davaları,c) Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamuhizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasındaçıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar." 11. Mülga 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 2. maddesinde, "Bir hizmet akdine dayanarak bir veyabirkaç işveren tarafından çalıştırılanlar bu kanuna göre sigortalı sayılırlar…" denilmiş; aynı Kanun'un"Uyuşmazlıkların Çözüm Yeri" başlıklı 134. maddesinde, "Bu Kanun'un uygulanmasından doğan uyuşmazlıklar,yetkili iş mahkemelerinde veya bu davalara bakmakla görevli mahkemelerde görülür" hükmüne yer verilmiştir.506 sayılı Kanun hükümleri 01/10/2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık SigortasıKanunu'nun 106. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır. 12. 5510 sayılı Kanun'un 101. maddesinde, "Bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu Kanunhükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklar iş mahkemelerinde görülür." hükmüne yerverilmiştir. 13. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun "Görev" başlıklı 5. maddesişöyledir:" İş mahkemeleri;a) 5953 sayılı Kanuna tabi gazeteciler, 854 sayılı Kanuna tabi gemiadamları, 22/5/2003 tarihli ve4857 sayılı İş Kanununa veya 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun İkinci KısmınınAltıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında,iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına,b) İdari para cezalarına itirazlar ile 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi kapsamındakiuyuşmazlıklar hariç olmak üzere Sosyal Güvenlik Kurumu veya Türkiye İş Kurumunun taraf olduğu iş vesosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklara,c) Diğer kanunlarda iş mahkemelerinin görevli olduğu belirtilen uyuşmazlıklara ilişkin dava ve işlerebakar." IV. İNCELEME VE GEREKÇE A. İlk İnceleme 14. Uyuşmazlık Mahkemesinin Muammer TOPAL’ın başkanlığında, Üyeler Nilgün TAŞ, Doğan AĞIRMAN,Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve Bilal ÇALIŞKAN'ın katılımlarıyla yapılan 28/11/2022tarihli toplantısında;2247 sayılı Kanun'un 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, idari yargı yerince, anılanKanun'un 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, Mahkemece idari yargı dosyasının ekinde adli yargıdosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesine gönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi. B. Esasın İncelenmesi 15. Raportör-Hâkim Murat UÇUR'un davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu iledosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ'nin davada adli yargının, Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: 16. Dava, davalı kurumun 5510 sayılı Kanun kapsamındaki sosyal güvenlik uygulamalarından kaynaklı hatalıişleminden bahisle toplu iş sözleşmesi kapsamında ücret, sosyal hak ve sosyal güvenlik primlerinin bu dönem içinyatırılmamasından kaynaklı maddi zararın tazmini talebiyle açılmıştır. 17. Dava dosyalarının incelenmesinden, Fırat Üniversitesi bünyesinde sigortalı işçi statüsünde çalışmakta olandavacı tarafından 696 sayılı KHK'nın 127. maddesi kapsamında SGK'dan emekli aylığı alarak çalışan veya emeklilikşartlarını doldurmuş olan çalışanların daimi işçiliğe geçişinin yapılıp yapılmayacağının tespiti amacıyla "02/04/2018 tarihiitibarıyla herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik, yaşlılık veya malullük aylığı hak kazanıpkazanmadığına" dair belgenin verilmesinin istenildiği, SGK Elazığ İl Müdürlüğünün 30/01/2018 tarih ve 696 sayılıKHK konulu yazı ile "davacının 20.11.2017 tarihinde emekli olmaya hak kazandığının" bildirilmesi üzerine
davacının 696 sayılı KHK kapsamında daimi işçi kadrosuna geçirilmeyerek işyeri ile ilişiğinin kesildiği, davacının SGKElazığ İl Müdürlüğünün yazısına atfen 25/04/2018 tarihinde Sosyal Güvenlik Kurumuna başvurarak yaşlılık aylığıbağlanması talebinde bulunduğu, ancak Kurumun 07/05/2018 tarih ve 3900374 sayılı yazıyla davacının 20/11/2018tarihinden sonra yaş haddi şartlarını dolduracağını bildirerek bu talebi reddettiği, bunun üzerine davacı tarafından yenidenişveren statüsündeki üniversiteye işe alınması yönünde başvuruda bulunulduğu, başvurunun kabulüyle 25/05/2018tarihinde yeniden işbaşı yaptırıldığı, bu süreçte 02/04/2018-25/05/2018 tarihleri arasında işyeri ile ilişkisi SosyalGüvenlik Kurumunun hatalı işlemiyle kesildiğinden TİSkapsamında maaş, sosyal hak ve SGK primlerinin bu dönem içinyatırılmamasından kaynaklı maddi zararının tazmini istemiyle Sosyal Güvenlik Kurumuna başvuruda bulunulduğu, anılanbaşvurunun reddi üzerine 02/04/2018-25/05/2018 tarihleri arasındaki SGK prim kayıplarının olduğunun tespiti ilehizmetlerine eklenmesine, bu dönemde uğradığı kayıplarının karşılanması gerektiğinin tespiti ile fazlaya ilişkin talep vedava hakları saklı tutularak 3.825,75 TL maaş ve parasal diğer kaybının yasal faizleriyle birlikte ödenmesi istemiyledavanın açıldığı anlaşılmaktadır.
18. Mevzuat hükümleri ve somut olay birlikte irdelendiğinde, maddi tazminat talebinin mülga 506 sayılı Kanunve mer'i 5510 sayılı Kanun kapsamındaki sosyal güvenlik uygulamalarından, dolayısıyla Kanun uygulanmasındankaynaklandığı, idarenin hatalı olduğu ileri sürülen işlemlerinin yargı yolu bakımından göreve ilişkin 5510 sayılı Kanun'un101. maddesindeki açık düzenleme karşısında idari dava türlerinden sayılmayan ve hatalı kurum işlemlerinden kaynaklıaçılacak sorumluluk davalarının görüm ve çözümünde iş mahkemeleri görevli olduğundan, davada adli yargının görevlibulunduğu sonucuna varılmıştır. 19. Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak, Elazığ 1. İdare Mahkemesinin başvurusununkabulü ile Elazığ 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 08/02/2021 tarihli ve E.2021/30, K.2021/64 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. V.
HÜKÜM Açıklanan nedenlerle; A.
Davanın çözümünde ADLİ YARGININ GÖREVLİ OLDUĞUNA, B.
Elazığ 1. İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Elazığ 1. Asliye HukukMahkemesinin 08/02/2021 tarihli ve E.2021/30, K.2021/64 sayılı GÖREVSİZİLİK KARARININKALDIRILMASINA, 28/11/2022 tarihinde Üye Ahmet ARSLAN'ın KARŞI OYU ve OY ÇOKLUĞUYLA KESİN OLARAKkarar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Üye
Muammer
Nilgün
Doğan
Eyüp
TOPAL
TAŞ
AĞIRMAN
SARICALAR
Üye
Üye
Üye
Ahmet
Mahmut
Bilal
ARSLAN
BALLI
ÇALIŞKAN
KARŞI OY Dava, kurumun hatalı yönlendirmesi ile emekliye sevk edilen davacının idarenin hatalı işleminden dolayı emekliaylığının bağlanmayarak işyerindeki maaşından ve özlük haklarından mahrum bırakıldığını ileri sürerek, açtığı davalardakiyargılama giderlerinden kaynaklı uğradığı maddi ve manevi zarardan kaynaklı tazminat istemiyle açılmıştır.Anayasa'nın 125. maddesinin son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekleyükümlü olduğu kurala bağlanmış; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2/1-b maddesinde idari eylem veişlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları, idari dava türleri arasındasayılmıştır.Somut olayda, dava dilekçesinde davalı idarenin hizmet kusuruna dayanılarak tazminat isteminde bulunulduğu
anlaşılmaktadır.Kamu hizmetinin yöntemine ve hukuka uygun olarak yürütülüp yürütülmediğinin, kamu yararına uygun şekildeişletilip işletilmediğinin, hizmet kusuru ya da başka bir nedenle idarenin sorumlu bulunup bulunmadığının yargısaldenetiminin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde "idari dava türleri" arasında sayılan "idari işlemve eylemlerden dolayı zarara uğrayanlar tarafından açılacak tam yargı davası" kapsamında idari yargı yerlerindeyapılacağı açıktır.Bu durumda, kamu hizmetinin yürütülmesinden doğan ve idarenin hizmet kusuruna dayalı olarak açılan tazminatdavasının çözümünün idari yargının görevinde bulunduğu sonucuna ulaşıldığından, uyuşmazlığın çözümünde adli yargıyıgörevli kabul eden çoğunluğun kararına katılmıyoruz.
Üye
Ahmet ARSLAN