T.C.UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ ESAS NO
: 2022/99KARAR NO : 2022/414
KARAR TR : 16/09/2022ÖZET: Davacı...... köy Muhtarlığınca, 2018yılına kadar kendi köy sınırlarında olduğunuiddia ettikleri ..... Tepesi'nin; 2/B uygulaması ilesınırlarından çıkartılarak davalı ..... Köyüsınırlarına dahil edildiğinden bahisle, idari işleminiptali ile bahse konu tepenin kendilerine aitolduğunun tespit edilerek eski hale getirilmesinekarar verilmesi istemiyle açılan davanın ADLİYARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı
:
İ. Tüzel Kişiliğini temsilen Muhtar İ. KDavalılar :
1- .... Köyü Tüzelkişiliği
2- Orman Genel Müdürlüğü I. DAVA KONUSU OLAY
1. Davacı...... köy Muhtarlığı,davalı idare kayıtlarında daha önce ..... tepe devlet ormanının köylerininsınırlarıiçerisinde kalan bölümünün orman haritalarında yer aldığını ancak 2018 yılında yapılan 2/B çalışmaları ile ..... tepesininkayıtlardan çıkartıldığını sadece ..... Köyü sınırları içerisinde yer aldığını ifade ederek; köyleri ve..... Köyünün sınırlarınıntespiti, idari işlemin iptali ile köylerinin sınırları içerisinde kalan ..... tepesinin davalı idarenin kayıtlarında eski halinegetirilmesi istemiyle adli yargı yerinde dava açmıştır. II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİN BAŞVURU SÜRECİ A. Adli Yargıda 2. Kastamonu 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 27/05/2021 tarih ve E.2021/168, K.2021/155 sayıile, 442 sayılı Köy Kanunu’nun 4., 5.,Sınır Anlaşmazlığı, Mülki Ayrılma ve Birleşme ile Köy Kurulması ve KaldırılmasıHakkında Yönetmeliğin 4. ve5.maddelerine yer verdikten sonra, uyuşmazlığın idari yargının görev alanında bulunduğugerekçesiyleyargı yolu caiz olmadığından HMK 114/1-b ve 115/2 maddeleri uyarınca davanınusulden reddine kararvermiş, bu karar istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiştir.Kararın ilgili kısmı şöyledir: "Anılan yasal düzenlemelerden, köyler arasında varolan sınırların toprak üstü uygulanmasındandoğan anlaşmazlığın idari usul ve esaslara göre idarece çözümleneceği ve gerekirse sınırların yenidençizileceği anlaşılmaktadır.Eldeki davada, davalı köy tüzel kişiliği tarafından, köy sınırlarının toprak üstü uygulamasının biryargı kararı ile saptanmasının istendiği; istemin, eda davasının öncüsü niteliğinde bir özel hukukilişkisinin saptanmasına ilişkin olmayıp idari yöntemler çerçevesinde idarece yapılan işleme karşıçıkılarak, aynı konuda yargı kararı verilmesinin istenilmiş olduğu anlaşıldığına göre, söz konusu tespitinde idari yargı yerinde inceleneceği açıktır.(Yargıtay 4. HD 2009/12707 E., 2010/8335 K. Sayılı,08/07/2010 tarihli ilamı)İdari Yargılama Usulü Kanunu 34/2. maddesinde “Köy, belediye ve özel idareleri ilgilendirenmevzuatın uygulanmasına ilişkin davalarla sınır uyuşmazlıklarında yetkili mahkeme, mülki idari birimin,köy, belediye veya mahallenin bulunduğu yahut yeni bağlandığı yer idare mahkemesidir.” biçimindedüzenleme yer almaktadır.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114. Maddesinde dava şartları düzenlenmiş olup yineaynı kanunun 115. maddesinde mahkemece dava şartlarının mevcut olup olmadığının davanın heraşamasında kendiliğinden araştırabileceği ve dava şartı noksanlığı tespit edilirse davanın usuldenreddedilebileceği hüküm altına alınmıştır.
Davacının köy sınırının tespiti ve idari işlemin iptali isteminindeğerlendirilmesinin idari yargının görev alanı içinde olduğu anlaşıldığından yargı yolunun caizolmaması nedeniyle HMK.l 14/1-b ve 115/2 maddeleri gereğince açılan davanın usulden reddine kararvermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir." 3. Davacıbu kez aynı istemle idari yargı yerinde dava açmıştır. B. İdari Yargıda 4. Kastamonu İdare Mahkemesi 06/01/2022 tarih ve E.2021/1404 sayıile, 3402 sayılı KadastroKanunu'nun 1., 9., 25. ve 26. maddelerine yer verdikten sonra, davanın görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle, 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun'un
19. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine ve dosyaincelemesinin bu konuda Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir. Kararın ilgilikısımları şöyledir: "Uyuşmazlıkta; dava dilekçesine ekli Orman Genel Müdürlüğü Kastamonu Orman Bölge MüdürlüğüKadastro ve Mülkiyet Şube Müdürlüğünün 03/11/2020 tarih ve 2381223 sayılı yazısında; ..... Köyünde2016 yılında Orman Kadastrosu ve 2018 yılında da 2/B çalışmaları yapılarak askıya çıkarıldığı vekesinleştiğinin belirtildiği, Mahkememizin 25/11/2021 tarihli ara kararı üzerine Orman Genel Müdürlüğüve Kastamonu Valiliği tarafından gönderilen bilgi ve belgelerden de; yakın zamanda İslam Köyü ile .....Köyü bakımından yerleşik alan sınırı (köy sınırı) tespitine ilişkin herhangi bir işlem yapılmadığınınanlaşıldığı, yine dava dilekçesinde de 2018 yılında yapılan 2/B çahşmaları neticesinde ..... tepesinin köysınırlarından çıkarıldığından bahsedildiği, dolayısıyla işbu uyuşmazlığın iki köy arasındaki sınıruyuşmazlığından ziyade kadastro çalışmaları suretiyle yapılan tespitlere ilişkin olduğu görülmektedir.Bu durumda; yukarı anılan mevzuat uyarınca uyuşmazlığın görüm ve çözümünde adli yargımercilerinin görevli olduğu sonucuna varılmakla, işin esasının incelenmesine olanak bulunmamaktadır." 5.2247 sayılı Kanun'un 19., 21. ve 16. maddeleri uyarınca Danıştay Başsavcısı ile Yargıtay CumhuriyetBaşsavcısının yazılı düşünceleri istenilmiştir. III. BAŞSAVCILIK DÜŞÜNCELERİ 6. Danıştay Başsavcısı, kadastro çalışması sonunda köyler arasındaki tespitlere ilişkin uyuşmazlığın görüm veçözümünde adli yargının görevli olduğuyolunda düşünce vermiştir. 7. YargıtayCumhuriyet Başsavcısı, kadastro çalışmaları sonucu yapılan tespitlere ilişkin uyuşmazlığınçözümünde adli yargının görevli olduğu yolunda düşünce vermiştir. IV. İLGİLİ HUKUK A. Mevzuat 8. 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun"Amaç" başlıklı 1. maddesi şöyledir:"(Değişik: 22/2/2005 – 5304/1 md.)Bu Kanunun amacı, ülke koordinat sistemine göre memleketin kadastral veya topoğrafik kadastralharitasına dayalı olarak taşınmaz malların sınırlarını arazi ve harita üzerinde belirterek hukukîdurumlarını tespit etmek suretiyle 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun öngördüğü tapu sicilini kurmak,mekânsal bilgi sisteminin alt yapısını oluşturmaktır." 9. Kanun'un"Kadastro çalışma alanı, ilan ve itiraz" başlıklı 4. maddesinin ilgili kısımları şöyledir: "Kadastro bölgesindeki her köy ile belediye sınırları içinde bulunan mahallelerin her biri, kadastroçalışma alanını teşkil ederKadastro müdürü, kadastrosuna başlanacak mahalleyi veya köyü en az 15 gün önce bölge merkeziile çalışma alanı ve komşu köy, mahalle ve belediyelerde alışılmış vasıtalarla duyurur Bu duyurudaçalışma sınırlarının tespitine hangi gün ve saatte başlanacağı belirtilir(Değişik üçüncü fıkra: 22/2/2005 - 5304/3 md.) Çalışma alanında orman bulunması ve 6831 sayılıOrman Kanununa göre orman kadastrosuna başlanılmamış olması halinde, orman kadastrosu ve buormanların içinde ve bitişiğinde her çeşit taşınmaz malların ormanlarla müşterek sınırlarının tayini vetespiti kadastro ekibi tarafından yapılır Ancak, bu çalışmalarda kadastro ekibine, Orman GenelMüdürlüğü taşra teşkilâtınca görevlendirilecek en az bir orman yüksek mühendisi veya orman mühendisiile tarım müdürlüklerince görevlendirilecek bir ziraat yüksek mühendisi veya ziraat mühendisininbildirimden itibaren yedi gün içerisinde iştirak ettirilmesi zorunludur Bu çalışmalara muhtar vebilirkişilerin katılmaması halinde çalışmalar re’sen devam ettirilir(Değişik : 22/2/2005 - 5304/3 md.) Ormanla ilgili yapılan itirazların incelenmesinde kadastrokomisyonuna da itiraza konu tespitlerde görev almayan Orman Genel Müdürlüğü taşra teşkilâtıncagörevlendirilecek bir orman yüksek mühendisi veya orman mühendisi ile tarım müdürlüklerincegörevlendirilecek bir ziraat yüksek mühendisi veya ziraat mühendisi iştirak ettirilmesi zorunludur(Değişik: 22/2/2005 - 5304/3 md.)Çalışma alanındaki ormanların bu ekipçe sınırlandırma vetespitleri yapılarak otuz günlük kısmi ilâna alınır Bu alanlarda orman kadastrosu yapılmış sayılır(Değişik : 22/2/2005 - 5304/3 md.)Orman kadastrosu kesinleşmiş yerlerde bu sınırlara aynen uyulur.Kadastro ekibi; kadastro çalışma alanı sınırının tespitinde il ve ilçelerin belediye sınırları ile köysınırlarını dikkate alır.Bu sınırlar mahalle, belediye, köy idari sınırları sayılmaz.Sınır tespitlerinde; komşu mahalle veya köyün bilgi ve belgelerinden istifade edilir.Tespit edilen sınır harita veya ölçü krokisinde gösterilir.Kadastro teknisyenlerince tespit edilen sınıra yedi gün içerisinde kadastro müdürlüğü nezdinde itirazedilebilirKadastro müdürü, bu itirazı inceleyerek yedi gün içerisinde karara bağlar İlgililer hazırsa tefhim,
değilse derhal tebliğ edilen bu karara karşı yedi gün içerisinde kadastro mahkemesine itiraz edilebilir Buitiraz, duruşmasız ve gerektiğinde mahallinde inceleme yapılarak, onbeş gün içinde kesin kararabağlanır Ancak; tespit edilen bu sınıra karşı kesinleşmiş mahkeme kararı var ise aynı konuda itirazdabulunulamaz.(Ek fıkra: 19/4/2018-7139/35 md.) Orman tahdidi veya kadastrosu yapılarak kesinleşmiş ormanharitalarında, tapuya tescil edilip edilmediğine bakılmaksızın düzeltmeyi gerektiren tutanak, pafta vezemin uyumsuzluğunun tespit edilmesi halinde, orman işletme müdürlüğünce görevlendirilecek en az birorman yüksek mühendisi veya orman mühendisi ile ilgili kadastro müdürlüğünce görevlendirilecekkontrol mühendisi veya mühendisin iştirak ettirildiği, bu Kanunun 3 üncü maddesine göre oluşturulacakkadastro ekibince orman sınır nokta ve hatları orman kadastro tutanakları esas alınmak suretiyle zemineaplike edilir Tespit edilen uyumsuzluk yukarıda oluşturulan kadastro ekibince teknik mevzuatına uygunhale getirilir Çalışma neticesinde bir zabıt düzenlenir ve bu zabıt, ekip görevlileri ile orman ve kadastromühendisleri tarafından birlikte imzalanır. Düzeltme işlemi bu Kanunun 11 inci maddesine göre yapılacakaskı ilanını müteakip kesinleşir..." 10. Kanun'un"Genel olarak görev" başlıklı 25. maddesinin birinci fıkrası şöyledir: "Kadastro mahkemesi; taşınmaz mal mülkiyetine ve sınırlı ayni haklara, tapuya tescil veya şerhedilecek veyahut beyanlar hanesinde gösterilecek sair haklara, sınır ve ölçü uyuşmazlıklarına,kadastroya ve tapu sicilini ilgilendiren benzeri davalara ve özel kanunlarca kendisine verilen işlerebakar; Kadastroya veya kadastro ile ilgili verasete ait uyuşmazlıkları çözümleyebileceği gibi, isteküzerine veraset belgesi de verebilir." 11.Kanun'un "Zaman bakımından görev ve yetki" başlıklı 26. maddesinin ilgili kısımları şöyledir: "Kadastro Mahkemesi;A)10 uncu maddeye göre kadastro komisyonu tarafından gönderilen tutanaklara ait davaları,B)11 inci maddede belirtilen askı ilanı içinde açılan davaları,C)Mahalli hukuk Mahkemelerinden 27 nci madde uyarınca Kadastro Mahkemesine devredilen davave dosyaları,D)Kadastro Mahkemelerine dava açıldıktan sonra, tesbitten önceki haklara dayanarak, asli müdahilolarak katılanların iddialarına dair uyuşmazlıkları,İnceler ve karara bağlar..." B. Yargı Kararları 12. Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümünün 26/10/2015 tarihli ve E. 2015/709, K.2015/712sayılıkararında, kadastro tarafından köyler arasında tespit edilen sınırın iptali ve yeniden belirlenmesi istemiyle açılandavanın görüm ve çözümünde adli yargının görevli olduğu sonucuna varılmıştır.
V. İNCELEME VE GEREKÇE A. İlk İnceleme 13. Uyuşmazlık Mahkemesinin Muammer TOPAL'ın başkanlığında, ÜyelerBirol SONER, Nilgün TAŞ,Doğan AĞIRMAN, Nurdane TOPUZ, Ahmet ARSLAN ve Mahmut BALLI'nın katılımlarıyla yapılan 16/09/2022tarihli toplantısında; 2247 sayılı Kanun'un 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, İdare Mahkemesince, anılanKanun'un 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından, görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi. B. Esasın İncelenmesi14. Raportör-Hakim Taşkın ÇELİK'in, davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu iledosyadaki belgeler okunduktan, ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adli yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendiktensonra gereği görüşülüp düşünüldü: 15. Dava, davacı...... köy Muhtarlığınca, 2018 yılına kadar kendi köy sınırlarında olduğunu iddia ettikleri .....Tepesi'nin; 2/B uygulaması ile sınırlarından çıkartılarak davalı ..... Köyü sınırlarına dahil edildiğinden bahisle, idari işleminiptali ile bahse konu tepenin kendilerine ait olduğunun tespit edilerek eski hale getirilmesine karar verilmesiistemiyleaçılmıştır. 16. Dava dosyalarının incelenmesinden, ..... Köyünde 2016 yılında Orman Kadastrosu ve 2018 yılında da 2/Bçalışmaları yapılarak askıya çıkarıldığı ve kesinleştiği; dosya kapsamındaİslam Köyü ile ..... Köyü bakımından yerleşikalan sınırı (köy sınırı) tespitine ilişkin herhangi biridari işleme rastlanılmadığı; davacının istemi irdelendiğinde,2018 yılındayapılan 2/B çalışmaları sonucunda ..... tepesinin köy sınırlarından çıkarıldığından bahsedildiği, dolayısıyla uyuşmazlığın, ikiköy arasındaki sınır uyuşmazlığından ziyade kadastro çalışmaları suretiyle yapılan tespitlere ilişkin olduğu anlaşılmıştır. 17. Bu durumda, mevzuat hükümleri ile somut olay birlikte irdelendiğinde, kadastro çalışmaları sonucu yapılan
tespitlere ilişkin uyuşmazlığın çözümünde adli yargının görevli olduğu sonucuna varılmıştır. 18. Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak; Kastamonu İdare Mahkemesinin başvurusununkabulü ile Kastamonu 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 27/05/2021 tarih ve E.2021/168, K.2021/155 sayılı görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir. VI. HÜKÜM Açıklanan gerekçelerle; A. Davanın çözümünde ADLİ YARGININ GÖREVLİ OLDUĞUNA, B. Kastamonu İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Kastamonu 1. Asliye HukukMahkemesinin 27/05/2021 tarih ve E.2021/168, K.2021/155 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA, 16/09/2022 tarihinde, OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Üye
Muammer
Birol
Nilgün
Doğan
TOPAL
SONER
TAŞ
AĞIRMAN
Üye
Üye
Üye
Nurdane
Ahmet
Mahmut
TOPUZ
ARSLAN
BALLI