T.C.UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ ESAS NO
: 2024/298KARAR NO : 2024/445
KARAR TR : 07/10/2024ÖZET: 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu’nun3. maddesinin 11. fıkrası uyarınca verilen idari paracezasının iptali istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGIYERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk K A R A R Davacı : A.KVekili
: Av. R. H. ÇDavalı
: Konya Valiliği- Milli Eğitim Müdürlüğü I. DAVA KONUSU OLAY 1. Davacı vekili, müvekkilinin 14/08/2023 tarihinde ... Akademi isimli dükkanı devraldığını ve vergi açılışındabulunduğunu, ruhsat işlemlerini başlattığını bildirmek için gittiği Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından kendisine 268.280 TLidari para cezası verildiğini, söz konusu yeri yeni satın aldığına dair itirazlarının dinlenilmediğini, idari para cezasındakabahatin işlendiği tarih ve saat olarak 07/08/2023 -15.15 belirtildiğini, müvekkilin bu tarih ve saat itibariyle ...Akademinin sahibi veya kurucusu olmadığını, izinsiz eğitim öğretim faaliyetinde bulunmadığını, Gençlik ve SporBakanlığına ruhsat başvurusunda bulunduğunu, faaliyetlerin Milli Eğitim Bakanlığı ile alakasının olmadığını, tutanaktarihinde söz konusu adreste bulunmadığını, cezanın iptali talebinin sonuçsuz kaldığını ifade ederekKonya Valiliği - İl MilliEğitim Müdürlüğü tarafından düzenlenen 06/10/2023 tarih ve ...86412225 sayılı idari para cezasının iptali istemiyle adliyargı yerinde dava açmıştır. II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİN BAŞVURU SÜRECİ A. Adli Yargıda 2. Konya 2. Sulh Ceza Hâkimliği 25/04/2023 tarih ve D.İş No.2023/5721 sayılı kararı ile, başvuruyakonu idarî para cezası yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında muteriz hakkında idarî yargının görev alanına girenkapatma kararının verilmiş olması, Kabahatler Kanunu'nun 27/8. maddesi gereği idarî para cezası yaptırım kararınailişkin hukuka aykırılık iddialarının bu işlemin iptali talebiyle birlikte idarî yargı merciinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle,5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 28/1-b maddesi uyarınca başvurunun reddine karar vermiş, karara itiraz edilmesiüzerine, Konya 3. Sulh Ceza Hâkimliğinin 03/05/2024 tarih ve D.İş No.2024/3021 sayılı kararı ile itirazın reddine kesinolarak karar vermiş ve karar kesinleşmiştir. Kararın ilgili kısmı şöyledir: "...Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;Konya Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün 12/09/2023 tarihli 2023/8 Karar sayılı İzinsiz Eğitim veÖğrenci Barınma Faaliyeti Gösteren Yerlerle İlgili İl Koordinasyon Kurulu Toplantısı Kararında "...Akademi" isimli işyeri hakkında kapatma kararı verildiği ve bu işyeri ile ilgili muteriz A.K hakkında idaripara cezası verildiği, Konya Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından kararla ilgili 25/09/2023 tarihliE-33106133-410.99-85113633 sayılı OLUR verildiği, söz konusu karara istinaden Konya Valiliği İl MilliEğitim Müdürlüğü tarafından 06/10/2023 tarihli E-33106133-410.99-86412225 sayılı 268.280,00 TLidari para cezası tutanağı düzenlendiği, muteriz vekili tarafından idari para cezasının kaldırılması içinhakimliğimize başvurulduğu, somut olayda hem idari para cezasının, hem de kapatma kararının KonyaValiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün 12/09/2023 tarihli 2023/8 Karar sayılı İzinsiz Eğitim ve ÖğrenciBarınma Faaliyeti Gösteren Yerlerle İlgili İl Koordinasyon Kurulu Toplantısı Kararına dayanarakverildiği, olayda aynı işlem kapsamında İdare Mahkemesinin görev alanına giren "işletmeninkapatılması" yaptırım kararı bulunduğu ve mevcudiyetini halen devam ettirdiği, T.C. UyuşmazlıkMahkemesinin 25/02/2019 tarihli 2019/77 esas, 2019/172 karar sayılı kararında da "İncelenenuyuşmazlıkta, öngörülen idari para cezasının 5326 sayılı Kanun ’un 16. maddesinde belirtilen idariyaptırım türlerinden biri olduğu, 5580 sayılı Kanun ’da da idari para cezasına itiraz konusunda görevlimahkemenin gösterilmediği, ancak; idari para cezasına konu işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak“işletmenin kapatılması ” kararı da verildiği ve idari yargı yerinde dava konusu edildiği anlaşıldığından;idari para cezasına ilişkin kararın hukuka aykırılığı iddiasının da, idari yargı yerinde görüleceğikuşkusuzdur. Bu durumda, Kabahatler Kanunu’nun 5560 sayılı Kanun’la değişik 3. maddesi ve aynıKanunun 27. maddesine 5560 sayılı Kanun’la eklenen sekizinci fıkra hükmü bir aradadeğerlendirildiğinde, 5661 sayılı Kanun’un 1. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca verilen idari paracezasına karşı açılan davanın çözümünde idari yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır. "denilerek 5580 Sayılı Kanundan kaynaklanan idari para cezasına konu işlem kapsamında aynı kişi ile
ilgili olarak "işletmenin kapatılması" kararı verilmesi durumunda idari para cezasına ilişkin kararınhukuka aykırılığı iddiasının idari yargı yerinde görüleceğinin belirtildiği, Kabahatler Kanununun 27/8.Maddesi uyarınca başvuru konusu idari yaptırım kararının sulh ceza hâkimliğince incelenebilecekkararlardan olmadığı anlaşılmakla, başvurunun Kabahatler Kanununun 27/8. Maddesi ve 28/1-bmaddesi kapsamında görevsizlik nedeniyle başvurunun usulden reddine..." 3. Davacı vekili bu kez, aynı istemle idari yargı yerinde dava açmıştır. B. İdari Yargıda 4. Konya 2. İdare Mahkemesi 04/06/2024 tarih ve E.2024/848 sayılı kararı ile, uyuşmazlığın adli yargıyerinde çözümlenmesi gerektiğinden bahisle, 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi HakkındaKanun’un 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurulmasına vedavanın incelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir. Kararın ilgilikısmı şöyledir: "...Dava dosyasının incelenmesinden; davacının, 268.280,00 TL idari para cezası ile tecziyeedilmesine ilişkin Konya Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün 06.10.2023 tarih ve 86412225 sayılıişleminin iptali istemiyle daha önce açmış olduğu davada, Konya 2. Sulh Ceza Hakimliği'nin 25/04/2024gün ve D.İş No:2023/5721 D.İş sayılı kararıyla; uyuşmazlığın çözüm yerinin idari yargı yeri olduğu,yargı yolu yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi ve anılan karara itiraz edilmesiüzerine Konya 3. Sulh Ceza Hakimliği'nin 2024/3021 D.İş sayılı kararı ile itirazın reddine karar verilmesisuretiyle kesinleşmesi üzerine,davacı tarafından, Milli Eğitim Bakanlığı'ndan ruhsat almadan eğitimfaaliyeti yaptığının tespit edildiğinden bahisle 5580 sayılı Kanun hükümleri uyarınca 268.280,00 TL idaripara cezası ile tecziye edilmesine ilişkin Konya Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün 06.10.2023 tarih ve86412225 sayılı işleminin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.Bakılan uyuşmazlıkta, her ne kadar Konya 2. Sulh Ceza Hakimliği'nin 25/04/2024 gün ve D.İşNo:2023/5721 D.İş sayılı kararında, Konya Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün 12.09.2023 tarih ve2023/8 sayılı kararı ile "... Akademi" isimli işyerinin kapatılmasına ve bu işyeri ile ilgili davacı hakkındada idari para cezası verilmesine karar verildiği, dolayısıyla dava konusu işlemin dayanağının kapatmakararı ile birlikte verilen idari para cezası olduğu, bu nedenle idari yargının görev alanına girdiğibelirtilmişse de; dava konusu edilen ve davacıya tebliğ edilen Konya Valiliği İl Milli EğitimMüdürlüğü'nün 06.10.2023 tarih ve 86412225 sayılı işleminde davacı hakkında sadece idari para cezasıtesis edildiği, hem idari para cezası, hem kapatma idari yaptırımın birlikte uygulanmadığı, davalı idareninkapatma idari yaptırımı ile ilgili ayrı bir işlem tesis edebileceğinin de doğal olduğu, öngörülen idari paracezasının5326 sayılı Kanun’un 16. maddesindebelirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu, 5580sayılı Kanun’da idari para cezasına itiraz konusunda görevli mahkemenin gösterilmediği anlaşıldığından,dava konusu idari para cezasına karşı açılan davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu sonucunavarılmıştır..."5. Konya 2. İdare Mahkemesince 2247 sayılı Kanun’un 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesiiçin dava dosyaları Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmiştir. III. İLGİLİ HUKUK 6.08/02/2007 tarihli ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu’nun “Amaç ve kapsam” başlıklı 1.maddesi şöyledir: “ BuKanunun amacı, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri veya özelhukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişiler tarafından açılacak özel öğretim kurumlarına kurum açmaizni verilmesi, kurumun nakli, devri, personel çalıştırılması, kurumlara yapılacak malî destek ve bukurumların eğitim-öğretim, yönetim, denetim ve gözetimi ile yabancılar tarafından açılmış bulunan özelöğretim kurumlarının; eğitim-öğretim, yönetim, denetim, gözetim ve personel çalıştırılmasına ilişkin usûl veesasları düzenlemektir.Bu Kanun, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukukhükümlerine göre yönetilen tüzel kişilerce açılan özel öğretim kurumları ile yabancılar tarafından açılmışbulunan özel öğretim kurumlarını kapsar.” 7. 5580 sayılı Kanun'un “Kurum açma izni” başlıklı 3. maddesinin 11. fıkrası şöyledir: “(Ek fıkra: 2/12/2016-6764/61 md.) Bu Kanun kapsamındaki eğitim-öğretim faaliyetlerini yapanancak bu Kanuna uygun olarak kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmeyenyerleri kuran veya işletenlere brüt asgari ücretin 20 katı idari para cezası uygulanır ve bu yerlervaliliklerce kapatılır. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.” 8. Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinin ''Kurum açma'' başlıklı 5. maddesinin 4.fıkrası şöyledir : ''(Ek:RG-2/8/2013-28726) (Değişik:RG-19/2/2020-31044) Kanunun 3 üncü maddesinin on birinci
fıkrasında belirtilen yerlerin mülki idare amirleri tarafından görevlendirilen yetkililerce tespiti halinde buyerleri kuran veya işletenlere valilikçe Kanunda belirtilen miktarda idari para cezası verilir. Verilen idaripara cezası, 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre ilgiliye tebliğ edilir, takipve tahsili için ise Hazine ve Maliye Bakanlığının ildeki ilgili birimine bildirilir. Ayrıca bu yerler valilikçekapatılır. İdari para cezası verilen bu kişilerin kurum açmak üzere başvurmaları hâlinde, verilen bu paracezasının ödendiğinin veya 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü HakkındaKanuna göre tecil edilmiş ve/veya taksitlendirilmiş ya da özel kanunlara göre yapılandırılmış oluptaksitlendirildiğinin belgelendirilmesinden sonra başvurusu işleme alınır.'' 9. 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 5560 sayılı Kanun’la değişik "Genel kanun niteliği" başlıklı 3.maddesi şöyledir: “ (1) Bu Kanun'un;a) İdarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde,b) Diğer genel hükümleri, idarî para cezası veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımınıgerektiren bütün fiiller hakkında, uygulanır.” 10. 5326 sayılı Kanun’un "Yaptırım türleri" başlıklı16. maddesi şöyledir: “(1) Kabahatler karşılığında uygulanacak olan idarî yaptırımlar, idarî para cezası ve idarîtedbirlerden ibarettir. (2) İdarî tedbirler, mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ilgili kanunlarda yer alan diğer tedbirlerdir” 11. 5326 sayılı Kanun'un "Saklı tutulan hükümler" başlıklı 19. maddesi şöyledir: “(1) Diğer kanunlarda kabahat karşılığında öngörülen belirli bir süre için;a) Bir meslek ve sanatın yerine getirilmemesi,b) İşyerinin kapatılması,c) Ruhsat veya ehliyetin geri alınması,d) Kara, deniz veya hava nakil aracının trafikten veya seyrüseferden alıkonulması,gibi yaptırımlara ilişkin hükümler, ilgili kanunlarda bu Kanun hükümlerine uygun değişiklikyapılıncaya kadar saklıdır” 12. 5326 sayılı Kanun'un “Başvuru yolu” başlıklı 27. maddesinin 1. ve 8. fıkraları şöyledir: “(1) İdarî para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idarî yaptırım kararına karşı,kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesinebaşvurulabilir. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idarî yaptırım kararı kesinleşir.(8) (Ek: 6/12/2006-5560/34 md.) İdarî yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ileilgili olarak idarî yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idarî yaptırımkararına ilişkin hukuka aykırılık iddiaları bu işlemin iptali talebiyle birlikte idarî yargı merciinde görülür.” IV. İNCELEME VE GEREKÇE A. İlk İnceleme 13. Uyuşmazlık Mahkemesinin Kenan YAŞAR'ın Başkanlığında, Üyeler Doğan AĞIRMAN, EyüpSARICALAR, Seyfi HAN, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve Bilal ÇALIŞKAN’ın katılımlarıyla yapılan07/10/2024 tarihli toplantısında; 2247 sayılı Kanun'un 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, İdareMahkemesince, anılan Kanun'un 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının ekinde adliyargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesine gönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından, görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi. B. Esasın İncelenmesi 14. Raportör-Savcı Dr. Berrak YILMAZ'ın davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporuile dosyadaki belgeler okunduktan, ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adli yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları dadinlendikten sonra, gereği görüşülüp düşünüldü: 15. Dava, 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu’nun 3. maddesinin 11. fıkrası uyarınca verilen idari paracezasının iptali istemiyle açılmıştır. 16. Dosyanın incelenmesinden, Konya Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün 12/09/2023 tarih ve 2023/8 sayılıkararı ile, ... Akademi isimli işyerinin kapatılmasına ve bu işyeri ile ilgili davacı hakkında da idari para cezası verilmesine
karar verildiği, Konya Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün 06/10/2023 tarih ve ...86412225 sayılı işleminde davacıhakkında sadece idari para cezası tesis edildiği, Selçuklu Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğü tarafından düzenlenen09/10/2023 tarihli Tutanakta ise, ... Akademi ile ilgili olarak işletmenin vergi mükellef değişikliği yaptığından dolayımühürlemenin yapılamadığının belirtildiği, öte yandan davacı vekili tarafından idari para cezası verilmesinin hukuka aykırıolduğu belirtilerek, idari para cezasının iptali istemiyle dava açıldığı, işyerinin kapatılmasına ilişkin işlemin dava konusuedilmediği anlaşılmaktadır. 17. Yukarıda izah edilen düzenlemelere göre; Kabahatler Kanunu’nun, idarî yaptırım kararlarına karşı kanunyoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı; diğer kanunlarda görevlimahkemenin gösterilmesi durumunda ise uygulanmayacağı anlaşılmaktadır. 18. İncelenen uyuşmazlıkta, uygulanan idari para cezasının 5326 sayılı Kanun’un 16. maddesindebelirtilen idariyaptırım türlerinden biri olduğu, 5580 sayılı Kanun’da idari para cezasına itiraz konusunda görevli mahkemeningösterilmediği anlaşılmıştır. Bu durumda, Kabahatler Kanunu’nun 5560 sayılı Kanun’la değişik 3. maddesinde, buKanun’un idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmamasıhalinde uygulanacağı belirtildiğinden, dava konusu idari para cezasına karşı açılan davanın görüm ve çözümünde, anılanKanun'un 27. maddesinin (1) numaralı bendi uyarınca adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır. 19. Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak, Konya 2. İdare Mahkemesince yapılanbaşvurunun kabulü ile, Konya 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 25/04/2023 tarih ve D.İş No.2023/5721sayılı görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir. V. HÜKÜM Açıklanan gerekçelerle; A. Davanın çözümünde ADLİ YARGININ GÖREVLİ OLDUĞUNA, B. Konya 2. İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ileKonya 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin25/04/2023 tarih ve D.İş No.2023/5721 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 07/10/2024 tarihinde, OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Vekili
Üye
Üye
Üye
Kenan
Doğan
Eyüp
Seyfi
YAŞAR
AĞIRMAN
SARICALAR
HAN
Üye
Üye
Üye
Ahmet
Mahmut
Bilal
ARSLAN
BALLI
ÇALIŞKAN