T.C.UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ ESAS NO
: 2024/482KARAR NO : 2024/541KARAR TR
: 02/12/2024 ÖZET: Davalı Kurumda danışma yönlendirmepersoneli olarak çalışan davacının, kadroyageçtikten sonra sürekli işçi statüsünde çalışmaktaiken, 1 günlük yevmiye kesintisi ve hakkındakidisiplin soruşturması sonucunda başka yerenaklen atanmasına ilişkin işlemin iptali istemiyleaçılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDEgörülmesi gerektiği hk.
K A R A R Davacı : ****Vekili : ****Davalı : Aile ve Sosyal Hizmetler BakanlığıVekili : **** I. DAVA KONUSU OLAY
1.Davacı vekili, müvekkilinin davalı Bakanlığa bağlı Tokat Çocuk Evleri Koordinasyon Merkezi Müdürlüğündedanışma-yönlendirme personeli olarak çalışırken, 696 sayılı KHK ile 02/04/2018 tarihi itibariyle kadroya geçtiğini, işsaati bitmeden izinsiz olarak işi terkettiğinden bahisle, yürütülen soruşturma sonucunda hakkında İşyeri DisiplinKurulunun 03/01/2022 tarih ve K.2021/1 sayılı kararıyla bir yevmiye kesintisi ile cezalandırılmasına ve 03/01/2022 tarihve K.2021/69sayılı karar ile de işyeri değişikliğine karar verildiğini belirterek, iş yeri disiplin kurulu kararlarının iptaliistemiyle adli yargı yerinde dava açmıştır. II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİN BAŞVURU SÜRECİ A.Adli Yargıda 2. Ankara 14. İş Mahkemesi 04/04/2023 tarih ve E.2022/328 K.2023/214 sayılı kararı ile; uyuşmazlığınesasını inceleyerek davanın kabulüne karar vermiş, bu karara karşı istinaf isteminde bulunulmuş, Ankara Bölge AdliyeMahkemesi 7. Hukuk Dairesi 20/02/2024 tarih ve E.2023/3086, K.2024/538 sayılı kararı ile, dava konusuişlemlerinidari işlem olduğu gözetilmeksizin mahkemece davacının iş yeri değişikliği işleminin iptali ve eski işine iadesinekarar verilmesi usul ve kanuna aykırı bulunmuş; HMK’nın 353/1-a.6 bendi gereğince, ilk derece mahkemesi kararınınkaldırılmasına, dosyanın davanın yeniden görülmesi için mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir. 3. Ankara 14. İş Mahkemesi 21/03/2024 tarih ve E. 2024/199, K.2024/233 sayılı kararı (Kararın ilksahifesinde, Karar tarihi olarak sehven 30/04/2024 yazılmıştır) ile, davacı hakkında verilen 03/01/2022 tarih veK.2021/1 sayılı bir yevmiye kesintisi cezası ile cezalandırılması yönündeki disiplin kurulu kararının iptali işlemi, idari işlemolduğundan yargı yolunun caiz olmaması gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine karar vermiş, bu kararkesinleşmiştir. Kararın ilgili kısmı şöyledir: "...Davacının davalı Bakanlığa bağlı Tokat Çocuk Evleri Koordinasyon Merkezi Müdürlüğü'ndedanışma-yönlendirme personeli olarak çalışırken 696 sayılı KHK ile 02.04.2018 tarihi itibariyle kadroya
geçtiğini, davalı tarafça müvekkil hakkında 03.01.2022 tarihli 2021/1 karar sayılı bir yevmiye kesintisiile cezalandırılması önündeki iş yeri disiplin kurulu kararı ve oy çokluğu ile alınan 13.01.2022 tarihli2021/69 karar sayılı naklen tayin kararı verildiğini, Tokat Çocuk Evleri Koordinasyon MerkeziMüdürlüğünün müvekkil ile ilgili olarak bir yevmiye kesintisi ile cezalandırılması yönündeki 03.01.2022tarihli iş yeri disiplin kurulu kararının iptalini ve müvekkil ile ilgili 13.01.2022 tarihli naklen tayinkararına ilişkin işlemin geçersizliğine ve iptaline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.Davalı Bakanlık vekili, iş disiplinine ve ahlakına uymayan, iş barışını bozan, çatışma zeminihazırlayan bu ve bunun gibi benzer davranışlar sebebiyle davacı hakkında şikayet dilekçesi verdiğini,budilekçe üzerine idari soruşturma başladığını ve muhakkik raporu doğrultusunda davacının bir yevmiyekesintisi ile cezalandırıldığını, verilen cezaya itiraz edilmesi üzerine Disiplin Kurulu toplanmış ve yapılandeğerlendirmeler neticesinde, iş yeri barışını sağlamak ve görevin ifasındaki verimliliği artırmak adınadavacının görev yeri değiştirildiğini, idare tarafından yapılan tüm işlemlerin usul ve yasaya uygunolduğunun iddia edildiği görülmüştür.Davacının davalı bakanlığa ait Tokat Çocuk Evleri Koordinasyon Merkezi Müdürlüğü'nde danışmave yönlendirme personeli olarak Türkiye Sağlık İşçileri Sendikası üyesi olup çalıştığı sırada davalıkurumca davacı hakkında 03/01/2022 ve 2021/1 Karar sayılı kararı ile yevmiye kesme cezası ilecezalandırılmasına, yine iş yeri disiplin kurulu kararı ile oy çokluğuyla 13/01/2022 tarih ve 2021/69Karar sayılı karar ile madden tayinine karar verildiği anlaşılmıştır.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Tokat valiliği Aile ve Sosyal Hizmetler İlMüdürlüğüne bağlı Tokat Çocuk Evleri Koordinasyon Merkezinde danışma ve yönlendirme personeliolarak çalışan davacı **** hakkında verilen 03/01/2022 tarihli 2021/1 Karar sayılı bir yevmiye kesintisicezası ile cezalandırılması yönündeki disiplin kurulu kararının iptali işlemi idari işlem olduğundan yargıyolunun caiz olmaması nedeniyle mahkememizin görevsizliğine karar verilerek aşağıdaki şekilde hükümkurulmuştur.HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,2)-Görevli mahkemenin ANKARA İDARE MAHKEMELERİ olduğuna..." 4. Davacı vekili bu kez, aynı istemle idariyargı yerinde dava açmıştır. B. İdariYargıda 5. Ankara 10. İdare Mahkemesi 07/08/2024 tarih ve E.2024/1249, K.2024/1303 sayılı kararı ile; davacıvekilince sunulan 25/06/2024 tarihli dilekçede, yalnızca dosya gönderme talebi olduğu, davacı, davalı belirtilmediği, iptaliistenen işlemin belirtilmediği, ve Mahkemeden her hangi bir talepte bulunulmadığı anlaşıldığından, dava dilekçesinin buhaliyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesine uygun olmadığı gerekçesiyle dava dilekçesininreddine karar vermiştir. 6. Davacı vekili yenilenen dava dilekçesinde; Tokat Valiliği Aile ve Sosyal Hizmetler bünyesinde çalışmaktaolan müvekkili hakkında yapılan disiplin soruşturması sonucunda, 1 yevmiye kesinti cezası verilmesi ve işyeri değişikliğiyapılmasına dair disiplin cezalarınıniptali isteminde bulunmuştur. 7. Ankara 10. İdare Mahkemesi 11/09/2024 tarih ve E.2024/1497 K.2024/1368 sayılı kararı ile,uyuşmazlığın, kamu görevlisinin görevle ilişkisinin kesilmesi sonucunu doğurmayan disiplin cezasına ilişkin olduğu,davacının Tokat Valiliği Aile ve Sosyal Hizmetler bünyesinde çalışmakta olduğu dikkate alındığında, uyuşmazlığınçözümünde 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 33 üncü maddesinin 3 üncü fıkrası uyarınca davacınınhalihazırda görev yaptığı yer olan Tokat ilindeki Tokat İdare Mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle, 2577 sayılıKanun'un 14 üncü ve 15/1-a maddesi uyarınca davanın yetki yönünden reddine, dava dosyasının yetkili Tokat İdareMahkemesine gönderilmesine karar vermiştir. 8. Tokat İdare Mahkemesi 27/09/2024 Tarih 2024/982 sayılı kararı ile, davanın görüm ve çözümündeadli yargı yerinin görevli olduğu gerekçesiyle, 2247 sayılı Kanun'un 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerininbelirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine ve dosya incelemesinin bu konuda UyuşmazlıkMahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir. Kararın ilgili kısmı şöyledir: "...Uyuşmazlıkta, davacı ile idare arasında aktedilen hizmet akti (dosyada mevcut 01/04/2018 tarihliBelirsiz Süreli İş Sözleşmesi) ve Toplu İş Sözleşmesi uyarınca davalı idarece istihdam edilen davacının,anılan işyeri bünyesinde 4857 sayılı İş Kanunu'na tabi işçi (sürekli işçi-4/D) olarak çalıştığı, yukarıdaaktarılan mevzuat hükümleri uyarınca İş Kanunu'na göre işçi sayılan kimselerle işveren arasında işakdinden veya İş Kanunu'na dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının görümve çözümünün iş mahkemelerinin yetkisinde bulunduğu açık olduğundan, Toplu İş Sözleşmesi hükümleriuygulanmak suretiyle davacı hakkında "1 yevmiye kesinti cezası" verilmesine ilişkin işlemin ve aynı olaynedeniyle yine Toplu İş Sözleşme hükümleri esas alınarak tesis edilen işyeri değişikliği kararının görümve çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.Nitekim; Uyuşmazlık Mahkemesi'nin benzer bu konuda verdiği 21/10/2019 tarihli E:2019/372,K:2019/669 sayılı kararı da bu doğrultudadır.Bakılan davanın, Ankara 14. İş Mahkemesi'nin 21/03/2024 tarih ve E:2024/199, K:2024/233 sayılıgörevsizlik kararı üzerine 23/08/2024 kayıt tarihli dilekçeyle açıldığı, Ankara 14. İş Mahkemesi'nin
bahse konu kararının da 25/06/2024 tarihinde kesinleştiği görüldüğünden, 2247 sayılı Kanun’un 19.maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi'negönderilmesi zorunluluğu doğmuştur..." 9. Tokat İdare Mahkemesince 2247 sayılı Kanun’un 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerininbelirlenmesi için dava dosyaları Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmiştir. III. İLGİLİ HUKUK 10. Anayasa’nın "Genel İlkeler" başlıklı 128. maddesi şöyledir: “ Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göreyürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğerkamu görevlileri eliyle görülür.Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları veyükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. (Ek cümle: 7/5/2010-5982/12 md.) Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.Üst kademe yöneticilerinin yetiştirilme usul ve esasları, kanunla özel olarak düzenlenir." 11. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “İstihdam Şekilleri” başlıklı 4. maddesinin ilgili kısımlarışöyledir: "(Değişik: 30/5/1974 - KHK-12; Değiştirilerek kabul: 15/5/1975 - 1897/1 md.)Kamu hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürülür....D) İşçiler:(Değişik birinci cümle: 4/4/2007 - 5620/4 md.)(A), (B) ve (C) fıkralarında belirtilenler dışında kalan ve ilgili mevzuatı gereğince tahsis edilensürekli işçi kadrolarında belirsiz süreli iş sözleşmeleriyle çalıştırılan sürekli işçiler ile mevsimlik veyakampanya işlerinde ya da orman yangınıyla mücadele hizmetlerinde ilgili mevzuatına göre geçici işpozisyonlarında altı aydan az olmak üzere belirli süreli iş sözleşmeleriyle çalıştırılan geçici işçilerdir.Bunlar hakkında bu Kanun hükümleri uygulanmaz.... " 12. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun, 01/10/2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı SosyalSigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 106. maddesi ile yürürlükten kaldırılan2. maddesinin birinci fıkrasışöyledir: "Bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işveren tarafından çalıştırılanlar bu Kanun'a göresigortalı sayılırlar." 13. 506 sayılı Kanun'un "Uyuşmazlıkların Çözüm Yeri" başlıklı mülga 134. maddesi şöyledir: "Bu Kanun'un uygulanmasından doğan uyuşmazlıklar, yetkili iş mahkemelerinde veya bu davalarabakmakla görevli mahkemelerde görülür." 14. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı3. maddesinin ilgilikısmı şöyledir: "Bu Kanunun uygulanmasında;...6) Sigortalı: Kısa ve/veya uzun vadeli sigorta kolları bakımından adına prim ödenmesi gereken veyakendi adına prim ödemesi gereken kişiyi,...ifade eder...." 15. 4857 sayılı İş Kanunu’nun "Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesi şöyledir: "Bu Kanunun amacı işverenler ile bir iş sözleşmesine dayanarak çalıştırılan işçilerin çalışma şartlarıve çalışma ortamına ilişkin hak ve sorumluluklarını düzenlemektir.Bu Kanun, 4 üncü Maddedeki istisnalar dışında kalan bütün işyerlerine, bu işyerlerinin işverenleriile işveren vekillerine ve işçilerine faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanır.İşyerleri, işverenler, işveren vekilleri ve işçiler, 3 üncü maddedeki bildirim gününe bakılmaksızın buKanun hükümleri ile bağlı olurlar." 16. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun "Görev" başlıklı 5. maddesi şöyledir:
"(1) İş mahkemeleri;a) 5953 sayılı Kanuna tabi gazeteciler, 854 sayılı Kanuna tabi gemiadamları, 22/5/2003 tarihli ve4857 sayılı İş Kanununa veya 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun İkinci KısmınınAltıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleriarasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına,b) İdari para cezalarına itirazlar ile 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi kapsamındakiuyuşmazlıklar hariç olmak üzere Sosyal Güvenlik Kurumu veya Türkiye İş Kurumunun taraf olduğu iş vesosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklara,c) Diğer kanunlarda iş mahkemelerinin görevli olduğu belirtilen uyuşmazlıklara, ilişkin dava veişlere bakar."
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
A. İlk İnceleme
17. Uyuşmazlık Mahkemesinin Kenan YAŞAR'ın Başkanlığında, Üyeler Nilgün TAŞ, DoğanAĞIRMAN, Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve Bilal ÇALIŞKAN’ın katılımlarıyla yapılan02/12/2024 tarihli toplantısında;2247 sayılı Kanun'un 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, İdareMahkemesince anılan Kanun'un 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, Mahkemece idari yargı dosyasınınekinde adli yargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesine gönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından, görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi. B. Esasın İncelenmesi 18. Raportör-Hâkim Şerife ÖZDOĞAN'ın, davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporuile dosyadaki belgeler okunduktan, ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adli yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları dadinlendikten sonra, gereği görüşülüp düşünüldü: 19. Dava, davalı bakanlığa bağlı Tokat Çocuk Evleri Koordinasyon Merkezi Müdürlüğü'nde danışma-yönlendirme personeli olarak çalışırken, 696 sayılı KHK ile 02/04/2018 tarihi itibariyle kadroya geçen davacı hakkındayapılan disiplin soruşturması sonucunda 1 yevmiye kesintisi ve işyeri değişikliği yapılmasına dair disiplin cezalarınıniptaliistemiyle açılmıştır. 20. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinde; kamu hizmetlerinin memurlar, sözleşmeli personelve işçiler eliyle gördürüleceği hükme bağlanmış olup, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan işçilerin de geniş anlamdakamu görevlisi oldukları hususu içtihatlarla kabul edilmekle birlikte, bunlar hakkında bu Kanun hükümlerininuygulanmayacağına işaret edilmek suretiyle, kamu kurum ve kuruluşlarında statü hukuku dışında kalan istihdam şekli debenimsenmiş olup, kamuda çalışan işçiler hakkında özel bir yasal düzenleme de öngörülmemiş bulunduğundan, bunların işhukukuna tabi oldukları kuşkusuzdur. 21. Dava dosyasının incelenmesinden, Tokat Çocuk Evleri Koordinasyon Merkezi Müdürlüğü emrinde sürekliişçi (4/D) olarak görev yapan davacı hakkında "İş saati bitmeden izinsiz olarak işi terk etme" fiilini işlediğigerekçesiyle soruşturma başlatıldığı, soruşturma sonucunda Toplu İş Sözleşmesinin ekinde yer alan ceza cetvelinin 2.maddesi gereği Tokat Çocuk Evleri Koordinasyon Merkezi Müdürlüğü'nün 03/01/2022 tarihli 1 sayılı işlemi ile "1yevmiye kesinti cezası" ile cezalandırılmasına karar verildiği, akabinde aynı eylemden dolayı İşyeri Disiplin Kurulunun13/01/2022 tarihli 2021/69 sayılı işlemiyle yine Toplu İş Sözleşmesi hükümleri uyarınca işyeri değişikliğine (İlMüdürlüğüne bağlı başka bir kuruluşta çalıştırılmasına) karar verildiği, davacı tarafından "1 yevmiye kesinticezası" ile tecziyesine yönelik 03/01/2022 tarihli 1 sayılı işlem ile işyeri değişikliğine yönelik 13/01/2022 tarihli 2021/69sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle dava açıldığı anlaşılmıştır . 22. Somut uyuşmazlıkta; davacı ile idare arasında aktedilen hizmet akdi (dosyada mevcut 01/04/2018 tarihliBelirsiz Süreli İş Sözleşmesi) ve Toplu İş Sözleşmesi uyarınca davalı idarece istihdam edilen davacının, anılan işyeribünyesinde 4857 sayılı İş Kanunu'na tabi işçi (sürekli işçi-4/D) olarak çalıştığı, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleriuyarınca İş Kanunu'na göre işçi sayılan kimselerle işveren arasında iş akdinden veya İş Kanunu'na dayanan her türlü hakiddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının görüm ve çözümünün iş mahkemelerinin yetkisinde bulunduğu, aksine birdüşüncenin, işverenin salt bir kamu kuruluşu olması nedeniyle, statü hukukuna tabi olmayan personeli hakkındakitasarrufunun, idari işlem niteliğinde görülerek, özel hukuk alanına dahil bulunan uyuşmazlıkların da idari yargı denetiminetabi kılınması sonucunu doğuracağı açık olduğundan, Toplu İş Sözleşmesi hükümleri uygulanmak suretiyle davacıhakkında "1 yevmiye kesinti cezası" verilmesine ilişkin işlemin ve aynı olay nedeniyle yine Toplu İş Sözleşme hükümleriesas alınarak tesis edilen işyeri değişikliği kararının görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu sonucunavarılmıştır. 23. Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak, Tokat İdare Mahkemesince yapılan başvurununkabulü ile Ankara 14. İş Mahkemesinin 21/03/2024 tarih ve E.2024/199, K.2024/233 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle; A. Davanın çözümünde ADLİ YARGININ GÖREVLİ OLDUĞUNA, B. Tokat İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Ankara 14. İş Mahkemesinin 21/03/2024tarih ve E.2024/199, K.2024/233 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 02/12/2024 tarihinde, OY BİRLİĞİYLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Vekili
Üye
Üye
Üye
Kenan
Nilgün
Doğan
Eyüp
YAŞAR
TAŞ
AĞIRMAN
SARICALAR
Üye
Üye
Üye
Ahmet
Mahmut
Bilal
ARSLAN
BALLI
ÇALIŞKAN