T.C.UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ ESAS NO
: 2024/492KARAR NO : 2024/534
KARAR TR : 02/12/2024ÖZET: Davanın Kamu tüzelkişiliği niteliğini haizolmayan özel hukuk tüzel kişisi aleyhine açılanvetespit istemi içeren kısmının,özel hukukhükümlerine göre ADLİ YARGI YERİNDEgörülmesi gerektiği hk.
K A R A R Davacı
: ****Vekili
: ****Davalılar : 1- Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu BaşkanlığıVekili
: ****
2- Van gölü Elektrik Dağıtım A.Ş.Vekili
: **** I. DAVA KONUSU OLAY 1. Davacı vekili müvekkilinin, Vangölü Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından 10/10/2023 tarihinde açık ihale usulüile gerçekleştirilen 2023 HİZ.AOB.06 ve 2023 HİZ.AOB.07 ihale kayıt numaralı Arıza-Onarım-Bakım işi ihalelerinekatıldığını ancak ihalenin başka bir firma üzerinde kaldığından bahisle; ihale deneyim belgesinin ihale ilanı ve şartnamesineaykırı olduğu, teklif geçerlilik süresi sona erdiği halde ihale sürecine devam edildiği, işi alan ve onaylayan firmayönetimlerinin aynı kişilerde toplandığı, mevzuat hükümlerine aykırı olarak yapılan ihalenin yenilenerek düzeltici işlemleişin kendilerine bırakılması istemiyle yapılan itirazın reddine ilişkin HİZ.AOB.06 ve 2023 HİZ.AOB.07 ihale kayıtnumaralı Dağıtım Şirketi İhale İtiraz Kararları ile bu kararlara karşı 20/12/2023 tarihinde EPDK'ya yapılan şikayetbaşvurularının, her iki ihale yönünden reddine ilişkin 29/01/2024 tarih ve E-58898295-110.02.05-845078 sayılı EPDKişleminin iptali istemiyle EPDK Başkanlığı ve Vangölü Elektrik Dağıtım A.Ş.'ne karşı idari yargı yerinde dava açmıştır. 2. Davalılardan Vangölü Elektrik Dağıtım A.Ş. vekili, davanın görüm ve çözümünde adli yargının görevliolduğunu ileri sürerek yargı yolu itirazında bulunmuştur. II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİN BAŞVURU SÜRECİ A. İdari Yargıda 3. Ankara 3. İdare Mahkemesi 06/05/2024 tarih ve E.2024/299 sayılı kararı ile, davanın görüm veçözümününde Mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesiyle davalılardan Vangölü Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin görevitirazının reddine ve Mahkemelerinin görevliliğine karar vermiştir. Kararın ilgili kısmı şöyledir: "...Mahkememizce yapılan değerlendirmede, davalı Van Gölü Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin bir özelhukuk tüzel kişisi olmakla birlikte elektrik hizmetlerinin sunulmasında elektriğin dağıtımına ilişkin birkamu hizmetini üstlendiği, üstlenmiş olduğu kamu hizmetini yerine getirirken tek yanlı ve icrai kararlaralma yetkisine sahip olduğu, bunun yanında yukarıda aktarılan yönetmelik hükümlerinden deanlaşılacağı üzere kamu hizmetini ifa ederken gerek duyduğu mal ve hizmet alımları ile satış işlemlerinibir takım idari prosedürlere uygun olarak gerçekleştirdiği, ayrıca bir kamu idaresi olan Enerji PiyasasıDüzenleme Kurumunun denetimine tabi olduğu hususları yukarıda aktarılan Danıştay kararı ile birliktedikkate alındığında, ilgili yönetmelik gereğince yapılan ihale işlemlerine ilişkin her türlü itiraz veşikayetlerin öncelikle ihaleyi gerçekleştiren dağıtım şirketine yapılacağı kuralı uyarınca yapılanbaşvurunun reddine ilişkin işlemin idari yargının ve dolayısıyla Mahkememizin görev alanında kaldığısonuç ve kanaatine varılmıştır... 4. Davalılardan Vangölü Elektrik Dağıtım A.Ş. vekili tarafından olumlu görev uyuşmazlığı çıkarılması istemiylebaşvuruda bulunulması üzerine dilekçe, dava dosyası ile birlikte Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınagönderilmiştir.
B. Olumlu Görev Uyuşmazlığı Çıkarılmasına İlişkin Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı Talebi 5. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı uyuşmazlığın, davalılardan Vangölü Elektrik Dağıtım A.Ş. aleyhine açılan
kısmının adli yargı yerinde görülmesi gerektiği görüşüyle, 2247 sayılı Kanun'un 10. maddesi uyarınca olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılmasına ve dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir. Kararın ilgili kısmışöyledir: "...Bilindiği gibi, Türkiye Elektrik Kurumu (TEK), Elektrik sektöründeki yapının yenidendüzenlenmesi amacıyla 1970 yılında çıkarılan 1312 sayılı Kanun ile kurulmuş; özelleştirme politikalarıçerçevesinde, Bakanlar Kurulunun 12.08.1993 tarihli ve 93/4789 sayılı kararı ile, Türkiye ElektrikÜretim-İletim A.Ş. (TEAŞ) ve Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. (TEDAŞ) adı altında iki ayrı İktisadi DevletTeşekkülü olarak yeniden yapılandırılmış ve 1994 yılında tüzel kişiliklerine kavuşmuşlardır. Daha sonra,dağıtım bölgeleri baz alınarak Kamu mülkiyetindeki elektrik işletmelerinin yeniden yapılandırılmasısuretiyle elektrik enerjisi dağıtım hizmetlerinin özelleştirilmesine karar verilmiş ve Yüksek PlanlamaKurulunun 17.03.2004 tarihli ve 2004/3 sayılı kararı ile kabul edilen “Elektrik Sektörü Reformu veÖzelleştirme Stratejisi Belgesi çerçevesinde Özelleştirme Yüksek Kurulunun 02.04.2004 tarihli ve2004/22 sayılı kararı ile davalı Şirketin de bağlı olduğu TEDAŞ özelleştirme kapsam ve programınaalınmış, dağıtım bölgeleri yeniden belirlenerek, Türkiye 21 dağıtım bölgesine ayrılmıştır. 31.08.2013tarihi itibariyle şirketlerle TEDAŞ arasındaki hisse devri sözleşmeleri tamamlanmıştır. Davalı VangölüElektrik Dağıtım A.Ş. de 26.07.2013 tarihinde özelleşme süreci tamamlanarak Türkerler Holdingbünyesinde Van, Bitlis, Muş ve Hakkari illerinde hizmet vermeye başlamıştır. Bu itibarla davalı Şirket,kamu kurumu yani idare olma vasfını kaybederek özel bir şirket statüsüne dönüşmüştür.Buna göre, davanın açıldığı tarihte davalı mevkiinde bulunan VEDAŞ'ın kamu kuruluşu niteliğitaşımayan özel hukuk tüzel kişisi niteliğinde olması karşısında, bu şirket bakımından idari yargı yetkisikapsamında açılmış bir idari dava bulunduğundan söz etmek olanaksız olduğundan, uyuşmazlığınVEDAŞ bakımından özel hukuk hükümlerine göre adli yargı yerinde görülmesi gerektiğidüşünülmektedir.Uyuşmazlık Mahkemesinin 22.06.2020 tarihli ve 2020/343 Esas, 2020/406 Karar sayılı ve08.07.2024 tarihli ve 2024/17 E., 2024/268 K. sayılı kararlarında da benzer hususların vurgulandığıgörülmektedir..." 6. Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığınca, 2247 sayılı Kanun'un 13. maddesine göre Danıştay Başsavcısının dayazılı düşüncesi istenilmiştir.
III. BAŞSAVCILIK DÜŞÜNCESİ 7. Danıştay Başsavcısı, 2247 sayılı Kanun'un 13. maddesi uyarınca yapılan başvurunun reddi gerektiği yolundayazılı düşünce vermiştir. Yazılı düşüncenin ilgili kısmı şöyledir: "İdarî yargının görev alanını belirleyen temel kanun olan İdarî Yargılama Usûlü Kanununun2.maddesinde "idarî işlemler", idarî eylemler" ve "idarî sözleşmeler"den dolayı açılacak iptal ve tam yargıdavaları idarî dava türleri arasında sayılmak suretiyle bu davaların idarî yargının görev alanındabulunduğuna işaret edilmekle birlikte "idarî işlem", idarî eylem" ve "idarî sözleşme" tanımına yerverilmediğinden, bu kavramların içeriğine hangi işlem, eylem ve sözleşmelerin girdiğinin içtihadenbelirlenmesi zorunludur. Bu itibarla, kamu hizmeti gören özel hukuk tüzel kişilerinin kamu hizmetleriyleilgili işlemlerinin idarî işlem sayılıp sayılmayacağının bilimsel ve yargısal içtihatlar nazara alınarakbelirlenmesi gerekmektedir.
İdare hukuku öğretisinde ve Danıştay kararlarında "idarenin işlemi" ve "idarî işlem" ayrımıyapılmakta olup idarenin herhangi bir özelhukuk kişisigibihareket etmek suretiyle egemenlik yetkisi(kamu gücü) kullanmadan özel hukuk alanında tesis ettiği işlemlerinden doğan uyuşmazlıkların adlî yargımercilerince çözümleneceği açıktır. Başka bir anlatımla, bu tür işlemler idarenin işlemi olmasına karşın"idarî işlem" olmadıkları için idarî yargının görev alanının dışında kalırlar. Aynı şekilde özel hukuk tüzelkişilerinin işlemlerinin tamamının özel hukuk işlemi olduğu yönündeki genellemeler de doğru değildir.İdarenin her işlemi idarî işlem olmadığı gibi bütün idarî işlemlerin kamu tüzel kişileri tarafından tesisedilmesi de zorunlu olmadığından, özel hukuk tüzel kişisi olup da kamu hizmeti yapanlar, bu hizmetleriyerine getirirken kamu tüzel kişisi gibi hareket ederek kamu gücükullanmak suretiyle karşı tarafınrızasını aramaya gerek olmadan hukuk aleminde yenilik doğuran irade açıklamasında bulunmalarıdurumunda idare hukuku kurallarına tâbi olurlar.
İdarî işlem tesis etme yetkisi tanınan özel hukuk tüzel kişilerince tesis edilen idarî işlemlerinyargısal denetiminin idarî yargı mercilerince yapılacağı Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi kararlarıylakabul edildiği gibi Fransız Danıştayı da bir kamu gücü ayrıcalığının uygulanmasına dayalı işlemlerinözel hukuk tüzel kişileri tarafından tesis edilmiş olsa bile idarî işlem niteliğinde olduğuna ve bunlardankaynaklanan uyuşmazlıkların idarî yargı mercilerince çözümleneceğine karar vermiştir. (31/07/1942tarihli Monpeurt, 13/01/1961 tarihli Magnier, 08/06/1988 tarihli Gradone kararları)"Kamu hizmetlerine şu ya da buölçüdedoğrudandoğruya katılanbütün özel örgütler, tamamenözelhukukrejimine tâbî olmakla birlikte, kamusal yetkilerkullanarak yaptıkları işlem ve eylemlerkonusunda, kamu hukuku ilke ve kurallarına ve idare yargısına tâbi tutulurlar." (Lütfi DURAN, İdareHukuku Ders Notları, 1982, s.344-345).
"Türksat A.Ş.'nin şirket statüsünde kurulmuş olması ve 406 sayılı Kanun'da özel hukuk
kurallarına tâbi olduğunun belirtilmesi, kamusal yetki kullandığı ölçüde idare hukukukurallarınınuygulanmasındanbağışıklık kazandırmayacaktır. Bu durum, Türksat A.Ş.'ninrutinfaaliyetlerinin yürütülmesinde, personel istihdam rejiminde ve benzeri hususlarda özel hukuk kurallarınınuygulanmasına engel değildir." (Ali D. ULUSOY, Yeni Türk İdare Hukuku, 2019, s. 211)
"Adlî-idarî yargı görev ayrımının kıstaslarının neler olduğu mer'i mevzuatımızda düzenlenmemiştir.Ancak, doktrinde kabul edilen bazı kıstaslar mevcuttur. Bu kıstaslardan biri de, maddî olayauygulanacak kanunun niteliğidir. Eğer uyuşmazlıkkonusuolayauygulanmasıgerekenkanun,kamuhizmetlerininihdasveyürütülmesiileilgiliysebu davanınidarî yargıda görülmesigerekir." (Aydın H. TUNCAY, Orhan ÖZDEŞ, Recep BAŞPINAR, Yüzyıl Boyunca Danıştay, 1968, s. 652)
Bilimsel görüşler ile adlî yargı-idarî yargı ayrımına ilişkin yüksek mahkeme kararları birliktedeğerlendirildiğinde,kamu hizmeti yapmakla görevlendirilen özel hukuk tüzel kişilerinin bu hizmetleriyerine getirirken tesis ettikleri işlemler hakkında uygulanacak hukukî rejimin tespitiaçısından idareişlevinin belirleyici olduğu, idare işlevine ilişkin ayırıcı kıstasların; kamu gücü ve kamuhizmetiolduğu,idarî karar almayetkisiyledonatılmışolmalarınakarşılık, gerekstatüleri vegerekseteşkilatlanmaları ve yönetimleribakımındanözelhukuk tüzel kişisi olup da, kamu hizmetigörenlerin, bu hizmetleri yerine getirirken kamu gücü kullanmaları veya olayailişkinmevzuatın,kamuhizmetlerininihdasveyürütülmesiileilgili olması hâlinde bu işlemlerinin idare hukukukurallarına tâbi olduğu ve idarî yargının görevalanı içindeyeraldığısonucunavarılmaktadır.Bu itibarla, özel hukuk tüzel kişisi tarafından tesis edilmiş olsa da bir hukukî işlemin idarî işlemolupolmadığınınbelirlenebilmesi için işlemin tesisi sırasında özel hukuk tüzel kişisi tarafından uygulananmevzuatın kamu hizmetinin yürütülmesine ilişkin olup olmadığının ve kamu gücü ayrıcalığındanyararlanılıp yararlanılmadığının tespiti gerekir. Bir başka ifadeyleişlemi tesis edenin özel hukuk tüzelkişisi olması, sadece bu sebeple işlemi özel hukuk işlemi haline getirmeyeceğinden, işlemin hukukîmahiyeti değerlendirilmelidir.Kamu hizmetlerinin tamamının Devlet ve diğer kamu tüzel kişilerince yerine getirildiği dönemlerdeözel hukuk tüzel kişilerinin idarî işlem tesis etmesi ve idarî davalarda davalı mevkiine alınması sözkonusuolamazdı. Bu nedenle idarî işlem tanımı yapılırken organik kıstas esas alınmak suretiyle işleminDevlet ve diğer kamu tüzel kişilerinden biri tarafından tesis edilmiş bulunması idarî işlemin zorunluunsuru olarak kabul edilirdi.
İmtiyaz sözleşmeleri ve özelleştirmeye ilişkin Anayasal ve kanunîdüzenlemeler uyarınca tekelniteliğindeki bazı kamu hizmetlerinin sunumunun işletme hakkının belirli bir süreyle özel hukuk tüzelkişilerine devredilmesi, yap-işlet-devret modeli çerçevesinde bazı yatırım ve hizmetlerin kamunungözetimve denetimi altında özel hukuk tüzel kişilerince yerine getirilmesininbenimsenmesi ve ekonomikkolluk işlemlerinin bir kısmının mevzuatla özel hukuk tüzel kişilerine bırakılması üzerine kamuhizmetlerini bu usûllerle yerinegetirenözelhukuk tüzel kişilerine kamu gücükullanarak idarî işlem tesisetme yetkisi verilmesi nedeniyle idarî işlemin tanımında organik kıstas zorunlu unsur olmaktan çıkmıştır.
Ekonomik gelişmelere bağlı olarak yaşanan bu hukukî değişimler sonucunda özel hukuk tüzelkişilerinin hiç bir suretle idarî işlem tesis edemeyeceğine ilişkin kabûlün artık geçerliliğinin kalmadığıbilimsel ve yargısal içtihatlarla ortaya konulduğundan, özel hukuk alanına ilişkin işlemlerinin adlîyargıda dava edilebileceğikonusundatereddütbulunmayan elektrik dağıtım şirketlerinin, idarenin gözetimve denetiminde, kamu gücü kullanarak tesis ettiği işlemlerin fonksiyonel anlamda idarîişlem olmasınedeniyle bu işlemlerin hukukî denetiminin idarî yargı mercilerince yapılması gerekmektedir.
6446 sayılı Elektrik PiyasasıKanununda, piyasada faaliyet gösterecek tüzel kişilerinfaaliyetlerinde uymaları gereken usul ve esasların yönetmelikle düzenleneceği belirtilmiş, bu kuraladayanılarak hazırlanan Elektrik Dağıtım Şirketlerinin Satın Alma ve Satış işlemleri UygulamaYönetmeliğinin 2. maddesinde, bu Yönetmeliğin 4374 sayılı Kamu İhale Kanununa tabi olmayan elektrikdağıtım şirketlerinin dağıtım faaliyeti kapsamında gerçekleştirecekleri yapım işleri, mal ve hizmet alımı ilevarlık satışı işlerine esas yapılacak satın alma, satma ile ihale süreç ve işlemlerini kapsadığı, 5.maddesinde, dağıtım şirketlerinin, dağıtım faaliyeti kapsamında gerçekleştirecekleri ticari işlerdeşeffaflığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenilirliği, gizliliği, denetlenebilirliği ve kaynakların verimlikullanılmasını sağlamakla yükümlü olduğu,bu kapsamda; elektrik dağıtım şirketlerinin, yapım, mal vehizmet alımı ile varlık satışı işlerine esas yapılacak satın alma, satma ile ihale süreç ve işlemlerinikapsayan satın alma, satma ve ihale prosedürlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak hazırlayacağı ve EnerjiPiyasası Düzenleme Kurumuna sunacağı, dağıtım şirketinin Kuruma sunduğu satın alma, satma ve ihaleprosedürüne uymak zorunda olduğu;ihale süreci içerisindeki her türlü itiraz ve şikayetlerin, öncelikliolarak ihaleyi gerçekleştiren elektrik dağıtım şirketi nezdinde yapılacağı, yapılan itirazve şikayetlerleilgili olarak elektrik dağıtım şirketinin,başvuru sahibine verilecek cevabı bu Yönetmelik ve satınalma,satma ve ihale prosedürlerinde öngörülen süreler içerisinde tamamlayacağı, itiraz ve şikayetin devametmesi halinde, elektrik dağıtım şirketi tarafından verilen cevap yazısı ve diğer tevsik edici bilgi vebelgelerle Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna başvuru yapılacağı kurala bağlanmıştır.
İdare hukuku alanına ilişkin bulunan"Elektrik Dağıtım Şirketlerinin Satın Alma ve Satış işlemleriUygulama Yönetmeliği" ile önceden düzenlenmiş objektif kurallara göre yapılan değerlendirmesonucunda elektrik dağıtım şirketi tarafından re'sen tesis edilen dava konusu işlemlerin fonksiyonelolarak idarî işlem niteliği taşıdığı, elektrik dağıtım şirketlerininözel hukuk tüzel kişisi olmasının, buşirketlerin, çerçevesi kamu hukukuna ilişkin mevzuat ile belirlenmiş olan veidarî usûl ve esaslara göretesis edilenişlemlerinin idarî niteliğini ortadan kaldırmayacağı açıktır.Bu itibarla, davalıelektrikdağıtım şirketiihale işlemlerini, özel hukuk hükümlerine göre değil, KanunveYönetmelikle belirlenen kamu hukuku usul ve esasları çerçevesinde ve Enerji Piyasası Düzenleme
kurumunun gözetim ve denetimi altında kendisine tanınan kamu gücünü kullanarak, karşıtarafınrızasınıaramadan tesis ettiğinden ve bu işleme karşı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunayapılması zorunlu bulunan başvuru üzerine Kurumca tesis edilecek işlemin idarî işlem olduğu hususundatereddüt bulunmadığından, bu idari işlem zincirinin bir parçası olarak dağıtım şirketince tesis edilenişlemin fonksiyonel anlamda idârî işlem niteliğinde olması nedeniyle ihaleye itirazın reddine ilişkinişlemlerin iptali istemiyle açılan davanın görüm ve çözümü idârî yargının görev alanına girmektedir." IV. İLGİLİ HUKUK A. Mevzuat 8. Anayasa'nın"Yargı yolu" başlıklı 125. maddesinin son fıkrası şöyledir : "İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür." 9. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı2. maddesi şöyledir:
"1. (Değişik: 10/6/1994 - 4001/1 md.) İdari dava türleri şunlardır:
a) (İptal: Anayasa Mahkemesinin 21/9/1995 tarihli ve E:1995/27, K:1995/47 sayılı kararı ile;Yeniden Düzenleme: 8/6/2000-4577/5 md.) İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksatyönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenlertarafından açılan iptal davaları,
b) İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tamyargı davalarıc) (Değişik: 18/12/1999-4492/6 md.) Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerindendoğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idarisözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar.2. İdari yargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır. İdarimahkemeler; yerindelik denetimi yapamazlar, yürütme görevinin kanunlarda ve Cumhurbaşkanlığıkararnamelerinde gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylemve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı veremezler.3. (Mülga: 2/7/2018 - KHK-703/185 md.)" 10. 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun "Amaç" başlıklı 1. maddesi şöyledir: "(1) Bu Kanunun amacı; elektriğin yeterli, kaliteli, sürekli, düşük maliyetli ve çevreyle uyumlu birşekilde tüketicilerin kullanımına sunulması için, rekabet ortamında özel hukuk hükümlerine göre faaliyetgösteren, mali açıdan güçlü, istikrarlı ve şeffaf bir elektrik enerjisi piyasasının oluşturulması ve bupiyasada bağımsız bir düzenleme ve denetimin yapılmasının sağlanmasıdır." 11. 6446 sayılı Kanun'un "Elektrik piyasası faaliyetleri" başlıklı 4. maddesi şöyledir: "(1) Piyasada, bu Kanun hükümleri uyarınca lisans almak koşuluyla yürütülebilecek faaliyetlerşunlardır:a) Üretim faaliyetib) İletim faaliyetic) Dağıtım faaliyetiç) Toptan satış faaliyetid) Perakende satış faaliyetie) Piyasa işletim faaliyetif) İthalat faaliyetig) İhracat faaliyetiğ) (Ek:22/12/2022-7429/8 md.) Toplayıcılık faaliyeti(2) Piyasada faaliyet gösterecek tüzel kişilerin faaliyetlerinde uymaları gereken usul ve esaslaryönetmelikle düzenlenir.(3) Piyasada faaliyet gösterecek özel hukuk hükümlerine tabi tüzel kişilerin, ilgili mevzuathükümlerine göre anonim şirket veya limited şirket olarak kurulması ve anonim şirketlerin sermayepiyasası mevzuatına göre borsada işlem görenler dışındaki paylarının nama yazılı olması şarttır. Buşirketlerin ana sözleşmelerinde bulunması gereken hususlar yönetmelikle düzenlenir." 12. 6446 sayılı Kanun'un "Dağıtım faaliyeti" başlıklı 9. maddesi şöyledir: "(1) Dağıtım faaliyeti, lisansı kapsamında, dağıtım şirketi tarafından lisansında belirlenen bölgedeyürütülür. Dağıtım şirketi, lisansında belirlenen bölgede sayaçların okunması, bakımı ve işletilmesihizmetlerinin yerine getirilmesinden sorumludur. Piyasa faaliyeti gösteren tüzel kişiler bir dağıtımşirketine ve dağıtım şirketi piyasa faaliyeti gösteren tüzel kişilere doğrudan ortak olamaz. Dağıtım şirketi,
dağıtım faaliyeti dışında bir faaliyetle iştigal edemez. Dağıtım faaliyetiyle birlikte yürütülmesi verimlilikartışı sağlayacak nitelikteki piyasa dışı bir faaliyetin yürütülmesine ilişkin usul ve esaslar Kurumtarafından çıkarılan yönetmelikle düzenlenir. Genel aydınlatma, dağıtım sistemi teknik ve teknik olmayankayıplarını karşılamak amacıyla kullanılmak üzere elektrik enerjisi satın alınması ile sistem teknik veteknik olmayan kayıplarını karşılamak için sözleşmeye bağlanan enerjinin gerçekleşmeler nedeniylefazlasının satışı bu hükmün istisnasıdır.(2) Dağıtım şirketi, lisansında belirtilen bölgedeki dağıtım sistemini elektrik enerjisi üretimi vesatışında rekabet ortamına uygun şekilde işletmek, bu tesisleri yenilemek, kapasite ikame ve artırımyatırımlarını yapmak, dağıtım sistemine bağlı ve/veya bağlanacak olan tüm dağıtım sistemi kullanıcılarınailgili mevzuat hükümleri doğrultusunda eşit taraflar arasında ayrım gözetmeksizin hizmet sunmaklayükümlüdür.(3) Dağıtım şirketi, ilgili yönetmelik hükümleri doğrultusunda yan hizmetleri sağlamakla yükümlüdür.(4) Dağıtım lisansında belirlenen bölgelerde talep tahminlerinin hazırlanması ve TEİAŞ’a bildirilmesigörevi dağıtım şirketine aittir. Kurul bu talep tahminlerini onaylar ve tahminler TEİAŞ tarafındanyayımlanır.(5) Kurul tarafından onaylanan talep tahminleri doğrultusunda yatırım planlarının hazırlanması veKurul onayına sunulması, onaylanan yatırım planı uyarınca yatırım programına alınan dağıtımtesislerinin projelerinin hazırlanması ile gerekli iyileştirme ve kapasite artırımı yatırımlarının yapılmasıve/veya yeni dağıtım tesislerinin inşa edilmesi görevi ilgili dağıtım sistemini işleten dağıtım şirketine aittir.(6) 24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun hükümleriçerçevesinde yapılan özelleştirme sonrası elektrik dağıtım tesislerinin iyileştirilmesi, güçlendirilmesi vegenişletilmesi için yapılan yatırımların mülkiyeti kamuya aittir. Özelleştirilen elektrik dağıtım tesis vevarlıklarına ilişkin her türlü işletme ile yatırım planlaması ve uygulamasında onay ve değişiklik yetkisiKurula aittir. Dağıtım hizmetinin bu Kanunda öngörülen nitelikte verilmesini sağlayacak yatırımlarınyapılması esastır. Kurum dağıtım faaliyetlerini yönlendirir, izler ve denetler. Kurul tarafından onaylanmışyatırımlar, belirlenen sürede ve nitelikte gerçekleştirilmediği takdirde 16 ncı madde hükümleri uygulanır.(7) Dağıtım sistemi kullanıcılarının elektrik enerjisi ölçümlerine ilişkin tesis edilen sayaçlarınmülkiyeti dağıtım şirketine aittir. Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla mevcut kullanıcılarınmülkiyetinde olan sayaçlar, işletme ve bakım hizmetleri karşılığı kullanıcılardan iz bedelle devralınır.Uygulamaya ilişkin usul ve esaslar Kurum tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.(8) Üretim veya tüketim tesisinin dağıtım sistemine bağlantısının; bir başka üretim veya tüketimtesisine ait şalt sahası üzerinden veya bir dağıtım hattına girdi-çıktı şeklinde yapılması hâlinde,müştereken kullanılan veya girdi-çıktı yapılan şalt sahası veya iki ayrı dağıtım tesisine iki ayrı hat ilebağlanan üretim veya tüketim tesisine ait şalt sahası dağıtım sisteminin bir parçasıdır. Ancak, bu fıkrakapsamındaki dağıtım tesislerinin işletme ve bakımı, ilgili üretim veya tüketim tesisi sahibi kişileregördürülebilir. Uygulamaya ilişkin usul ve esaslar Kurum tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.(9) Dağıtım gerilim seviyesinden bağlı tüketicilerin sayaçlarının kurulumu, işletilmesi ve bakımı ilemevcut sayaçların bir program dâhilinde mülkiyetinin devralınması dağıtım şirketi tarafından yapılır.Uygulamaya ilişkin usul ve esaslar Kurum tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.(10) Dağıtım şebekesi dışında, dağıtım sistemi için geçerli standartlara uygun olan ve üretim faaliyetigösteren tüzel kişinin lisansı kapsamındaki üretim tesisi ile müşterileri veya iştirakleri veya serbesttüketiciler arasında, direkt hat tesis edecek tarafların mülkiyetindeki saha üzerinde özel direkt hat tesisi,dağıtım şirketi ile üretim şirketi arasında yapılacak sistem kontrol anlaşması ile mümkündür. Özel direkthat tesis edilmesi, serbest tüketicilerin tedarikçilerini seçebilmelerine engel teşkil etmez. Bu fıkradabahsedilen üretim tesisinin iletim sistemine bağlı olması durumunda, sistem kontrol anlaşması yapılmasınailişkin usul ve esaslar Kurum tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.(11) Dağıtım şirketi, dağıtım bölgesinde, genel aydınlatmadan ve bunlara ait gerekli ölçümsistemlerinin tesis edilmesi ve işletilmesinden sorumludur.(12) (Mülga:25/11/2020-7257/34 md.)(13) Bir dağıtım bölgesinin onaylı sınırları içerisinde yapılan bağlantı taleplerinin karşılanmasınınteknik ve/veya ekonomik olmaması durumunda, söz konusu bağlantı taleplerinin başka bir dağıtımbölgesince karşılanması hususu Kurul tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.(14) (Ek: 4/6/2016-6719/19 md.) Millî güvenliği ilgilendiren kurum ve kuruluşların mülkiyetindeolup bu kurum ve kuruluşların tesislerine elektrik enerjisi sağlayan orta gerilim seviyesinden bağlı hat vetesislerin, dağıtım tesisi sınırından dağıtım transformatörü alçak gerilim pano girişine kadar olanbölümünün işletme, bakım ve onarımı, ilgili kurum ve kuruluşların talep etmesi hâlinde bölgede görevlidağıtım şirketi tarafından yapılır. Bu tesislerde yatırım gerekmesi durumunda bu yatırım ilgili kurum vekuruluşlarca yapılır. Bu kapsamda verilecek hizmetlere ilişkin alınacak bedeller ile uygulamaya ilişkinusul ve esaslar Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.(15) (Ek:25/11/2020-7257/34 md.) 4628 sayılı Kanunun mülga geçici 14 üncü maddesi kapsamındabağlantı görüşü oluşturularak tesis edilmiş ve/veya edilecek enerji nakil hatları ile ilgili olarak, önlisansveya lisans sahibi tüzel kişiler tarafından Kuruma başvuruda bulunularak, dağıtım sisteminden bağlantıtalep edilmesi halinde, bağlantı talebi meri mevzuat kapsamında değerlendirilir. Bu kapsamda TEİAŞ ileyapılan bağlantı anlaşması sonlandırılmak suretiyle dağıtım şirketiyle bağlantı anlaşması düzenlenir.TEİAŞ ile yapılan bağlantı anlaşması uyarınca tesis edilmiş olan enerji nakil hatları ile diğer şebekeunsurları, işletme ve bakım hizmetleri karşılığında, ilgisine göre ilgili dağıtım şirketi veya TEİAŞtarafından iz bedelle devralınır.(16) (Ek:2/5/2024-7501/11 md.) Olağanüstü hâl kararı alınan veya genel hayata etkili afet bölgesi
olarak kabul edilen yerlerde, elektrik hizmetlerinin kesintisiz olarak karşılanabilmesi için geçici sürelielektrik enerjisi talepleri Kurul kararı ile belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde karşılanabilir. 13. 6446 sayılı Kanun'un "Yatırımlar ve yaptırımların uygulanmasında usul" başlıklı 16. maddesi şöyledir: "(1) Kurul, piyasada faaliyet gösteren tüzel kişilere aşağıdaki yaptırım ve cezaları uygular:a) Kurul tarafından bilgi isteme veya yerinde inceleme hâllerinde; istenen bilgilerin yanlış, eksik veyayanıltıcı olarak verildiğinin saptanması veya hiç bilgi verilmemesi ya da yerinde inceleme imkânınınverilmemesi hâllerinde, on beş gün içinde bilgilerin doğru olarak verilmesi veya inceleme imkânınınsağlanması ihtar edilir. Yapılan yazılı ihtara rağmen aykırı durumlarını devam ettirenlere, beş yüz binTürk Lirası idari para cezası verilir.b) Bu Kanun, ikincil mevzuat veya lisans hükümlerine, Kurul kararlarına ve talimatlara aykırıhareket edildiğinin saptanması hâlinde, aykırılığın niteliğine göre aykırılığın otuz gün içinde giderilmesiveya tekrarlanmaması ihtar edilir ve yapılan yazılı ihtara rağmen aykırı durumlarını devam ettiren veyatekrar edenlere beş yüz bin Türk Lirası idari para cezası verilir.c) Bu Kanun, ikincil mevzuat veya lisans hükümlerine aykırılık yapılmış olduktan sonra niteliğiitibarıyla düzeltme imkânı olmayacak şekilde aykırı davranılması durumunda ihtara gerek kalmaksızınbeş yüz bin Türk Lirası idari para cezası verilir.ç) Lisans müracaatında veya lisans yürürlüğü sırasında, lisans verilmesinde aranan şartlarkonusunda, gerçek dışı belge sunulması veya yanıltıcı bilgi verilmesi veya lisans verilmesini etkileyeceklisans şartlarındaki değişikliklerin Kurula bildirilmemesi hâlinde, sekiz yüz bin Türk Lirası idari paracezası verilir. Anılan gerçek dışı belge veya yanıltıcı bilgi veya lisans şartlarındaki değişikliğindüzeltilmesinin mümkün olmaması veya otuz gün içinde düzeltilmesi için yapılacak yazılı ihtara rağmenaykırı durumlarını devam ettirenlerin lisansı iptal edilir.d) Lisans süresi boyunca iştirak ilişkisi yasağına aykırı davranışta bulunulması hâlinde, otuz güniçinde iştirak ilişkisinin düzeltilmesi ihtar edilir. Yazılı ihtara rağmen aykırı durumlarını devam ettirenleredokuz yüz bin Türk Lirası idari para cezası verilir.e) Piyasada lisans kapsamı dışında faaliyet gösterildiğinin saptanması hâlinde, on beş gün içindekapsam dışı faaliyetin veya aleyhte faaliyetin durdurulması ihtar edilir. Yapılan yazılı ihtara rağmenaykırı durumlarını devam ettirenlere bir milyon Türk Lirası idari para cezası verilir.f) Lisans verilmesine esas olan şartların lisansın yürürlüğü sırasında ortadan kalktığının veya buşartların baştan mevcut olmadığının saptanması hâlinde lisans iptal edilir.g) Bu Kanuna göre yapılan talep ve işlemlerde kanuna karşı hile veya gerçek dışı beyandabulunulduğunun tespiti hâlinde lisans iptal edilir.(2) Yukarıdaki para cezalarını gerektiren fiiller için Kurul, fiilin niteliğine göre ihtar sürelerini farklıuygulayabilir. Söz konusu para cezalarının uygulanmasını takiben para cezasına konu fiilin; verilenihtar süresi içerisinde giderilmemesi veya tekrarlanması hâllerinde para cezaları, her defasında birönceki cezanın iki katı oranında artırılarak uygulanır. Bu cezaların verildiği tarihten itibaren iki yıliçinde idari para cezası verilmesini gerektiren aynı fiil işlenmediği takdirde önceki cezalar tekrarda esasalınmaz. Ancak, aynı fiilin iki yıl içinde tekrar işlenmesi hâlinde artırılarak uygulanacak para cezasınıntutarı, cezaya muhatap tüzel kişinin bir önceki mali yılına ilişkin bilançosundaki gayrisafi gelirinin yüzdeonunu aşamaz. Cezaların bu düzeye ulaşması hâlinde Kurul, lisansı iptal edebilir.(3) Bir dağıtım bölgesinde lisansı kapsamında faaliyet gösteren dağıtım şirketinin, mevzuatihlallerinin dağıtım faaliyetini Kurum tarafından hazırlanan yönetmelikte belirlenen usul ve esaslarauygun biçimde yerine getirmesini kabul edilemeyecek düzeyde aksattığının veya mevzuat ihlallerinindağıtım faaliyetinin niteliğini ya da kalitesini kabul edilemeyecek düzeyde düşürdüğünün veya mevzuataaykırılıkları itiyat edindiğinin veya acze düşmesi ya da acze düşeceğinin Kurul kararıyla belirlenmesidurumunda aşağıdaki yaptırımlar ayrı ayrı veya birlikte uygulanabilir:a) Lisans sahibi tüzel kişinin yönetim kurulu üyelerinin bir kısmına veya tamamına görevden elçektirilerek yerlerine Kurul tarafından atama yapılır.b) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından tarife kapsamında yerine getirilmesi gerekirkengetirilmeyen hizmetlerin ve yatırımların mali karşılıkları öncelikle şirketin diğer faaliyetlerinden eldeettiği gelirlerden, yetmemesi hâlinde mevcut ortakların temettü gelirlerinden ve nihayet hisseleri namayazılı ortakların malvarlıklarından temin edilir.c) Dağıtım sistemini işletme hakkına sahip tüzel kişinin tespiti için gereken iş ve işlemler 18 incimaddenin birinci fıkrası çerçevesinde gerçekleştirilir.ç) İlgili dağıtım sistemini işletme hakkını elde ettiğini tevsik eden ve bu Kanun uyarınca öngörülenyükümlülükleri yerine getiren tüzel kişiye yeni lisans verilir.d) Kurum tarafından tüketicilerin korunması ve hizmetlerin aksamaması için, lisansı sona erdirilendağıtım bölgesi için başka bir tüzel kişiye dağıtım lisansı verilene kadar her türlü önlem alınır.(4) Bir görevli tedarik şirketinin, mevzuat ihlallerinin düzenlemeye tabi faaliyetlerini Kurumtarafından hazırlanan yönetmelikte belirlenen usul ve esaslara uygun biçimde yerine getirmesini kabuledilemeyecek düzeyde aksattığının veya mevzuat ihlallerinin düzenlemeye tabi faaliyetlerin niteliğini yada kalitesini kabul edilemeyecek düzeyde düşürdüğünün veya mevzuata aykırılıkları itiyat edindiğininveya acze düşmesi ya da acze düşeceğinin Kurul kararıyla belirlenmesi durumunda aşağıdaki yaptırımlarayrı ayrı veya birlikte uygulanabilir:a) Lisans sahibi tüzel kişinin yönetim kurulu üyelerinin bir kısmına veya tamamına görevden elçektirilerek yerlerine Kurul tarafından atama yapılır.
b) Kurum tarafından tüketicilerin korunması ve hizmetlerin aksamaması için, lisansı sona erdirilengörevli tedarik şirketinin yerine, son kaynak tedarikçisi olarak başka bir tüzel kişinin belirlenmesinekadar, her türlü önlem alınır.c) Kurul tarafından son kaynak tedarikçisi olarak belirlenen tüzel kişiye yeni tedarik lisansı verilir.(5) Dağıtım lisansı sahibi organize sanayi bölgesinin mevzuat ihlallerinin dağıtım faaliyetiniöngörülen usul ve esaslara uygun biçimde yerine getirmesini kabul edilemeyecek düzeyde aksattığının,mevzuat ihlallerinin dağıtım faaliyetinin niteliğini ya da kalitesini kabul edilemeyecek düzeydedüşürdüğünün, mevzuata aykırılıkları itiyat edindiğinin, acze düşmesi ya da acze düşeceğinin Kurulkararıyla belirlenmesi durumunda lisansı iptal edilir ve dağıtım faaliyeti ilgili dağıtım şirketinceyürütülür.(6) Kurum dördüncü fıkra kapsamındaki iş ve işlemlerin yapılması hususunda diğer kamu kurum vekuruluşlarıyla iş birliği yapabilir veya gerçek ya da özel hukuk tüzel kişilerinden ilgili mevzuathükümlerine göre hizmet satın alabilir. Bu hükümlerin uygulamasına ilişkin usul ve esaslar Kurumtarafından çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.(7) Kurulca dağıtım şirketlerinin yönetim kurullarına atanan üyeler aleyhine görevlerinin ifasısebebiyle açılan davalar, atamayı yapan ilgili merci olan Kurum aleyhine açılmış sayılır ve bu davalardahusumet Kuruma yöneltilir. Yargılama sonucunda Kurum aleyhine karar verilmesi ve kararın kesinleşmesisebebiyle Kurumun ödeme yapması hâlinde bu meblağ ilgililerinden, kusurlu olduklarına dair mahkemekararının kesinleşmesi hâlinde, kusurları oranında rücu edilir. Dördüncü fıkra kapsamındaki iş veişlemlerin yapılmasında görev alan Kurum personeli 2/12/1999 tarihli ve 4483 sayılı Memurlar ve DiğerKamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanuna tabidir.(8) (Ek:28/11/2017-7061/112 md.) Elektrik dağıtım şirketlerinin denetimleri haricinde de genelaydınlatma kapsamında tespit edilen yanmayan, yerinde olmayan armatür ve/veya direklere ilişkineksiklerin giderilmesine ilişkin süre verilir. Belirlenen sürelerde eksikliklerin giderilmemesi durumununtespiti ile belirlenen her bir direk veya armatür için Bakanlığın Kurula bildirmesini müteakip Kurultarafından beş yüz Türk lirası idari para cezası verilir. Tespit edilen eksikliklerin giderilmesine ilişkinverilecek süreler ve eksikliklerin tespit esasları yönetmelikle belirlenir. Bu Kanuna göre verilen idaripara cezaları tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir.(9) Bu maddede düzenlenen tüm idari para cezaları hiçbir şekilde ilgili cezayı ödeyen tüzel kişitarafından hazırlanacak tarifelerde maliyet unsuru olarak yer almaz. 14. 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 1. ve 4. maddelerine dayanılarak 29/12/2020 tarih ve 31349sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan Elektrik Dağıtım Şirketlerinin Satın Alma ve Satış İşlemleriUygulama Yönetmeliğinin "Amaç" başlıklı 1. maddesi şöyledir : "(1) Bu Yönetmeliğin amacı; elektrik dağıtım şirketlerinin dağıtım faaliyeti kapsamında yapacağı hertür yapım işleri, mal ve hizmet alımı ile varlık satışı işlerinde şeffaflığı, rekabeti, eşit muameleyi,isteklilerin 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve diğer mevzuat uyarınca ticarisırlarının gizliliğini, denetlenebilirliğini ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamak üzereuygulayacakları esasları belirlemektir." 15. Yönetmeliğin "Temel İlkeler" başlıklı 5. maddesi şöyledir: "(1) Dağıtım şirketleri, dağıtım faaliyeti kapsamında gerçekleştirecekleri ticari işlerde şeffaflığı,rekabeti, eşit muameleyi, güvenilirliği, gizliliği, denetlenebilirliği ve kaynakların verimli kullanılmasınısağlamakla yükümlüdür. Bu kapsamda; elektrik dağıtım şirketleri yapım, mal ve hizmet alımı ile varlıksatışı işlerine esas yapılacak satın alma, satma ile ihale süreç ve işlemlerini kapsayan satın alma, satma veihale prosedürlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak hazırlar ve Kuruma sunar. Dağıtım şirketi Kurumasunduğu satın alma, satma ve ihale prosedürüne uymak zorundadır.(2) Tek bir sözleşmeye bağlanacak olan işlerin üst limit tutarı, her bir sözleşme yılı için uygulamadönemine ait ilk onaylı yatırım planında yer alan yıllık yatırım tavanının %10’unu aşamaz. Bu orankapsamında hesaplanan tutarın 30.000.000 TL’nin altında olması halinde üst limit tutarı her bir sözleşmeyılı için 30.000.000 TL olarak kabul edilir. Sözleşme süresi bir yıldan fazla olduğu durumda üst limittutarı, her sözleşme yılı için uygulanması gereken üst limitlerin toplamı olarak uygulanır. Yabancı parabirimi ile imzalanan sözleşmeler için, sözleşmenin imzalandığı tarihte geçerli olan Türkiye CumhuriyetMerkez Bankasınca ilan edilen döviz satış kuru baz alınır. Şebeke işletim sistemi yatırımlarıkarakteristiğindeki işler için bu fıkrada belirtilen parasal üst limitler uygulanmaz.(3) İktisadî ve teknik bütünlüğü bulunan işler parçalara bölünerek ihale edilemez. Bu kapsamda, malalımı, hizmet alımı, yapım işleri ve varlık satışları, bu Yönetmelikte yer alan parasal limitlerin altındakalmak ya da diğer hükümlerin uygulanmasından kaçınmak amacıyla kısımlara bölünemez.(4) Yapım işleri ile uzaktan izleme ve kontrol sistemi (SCADA), otomatik sayaç okuma sistemi (OSOS),coğrafi bilgi sistemi (CBS) işleri, bilgi sistemleri ve teknoloji işleri kapsamında yapılan hizmet alımları,proje yapımı, kamulaştırmaya esas harita-plan ve dosyalarının hazırlanması işleri, dağıtım tesisleri planlıbakım iş ve işlemleri hariç diğer işlerde yüklenici veya tedarikçi, alt yüklenici çalıştıramaz. Yapım işlerikapsamında teklif veren istekli işin bir kısmını veya tamamını alt yükleniciye verecek ise hangi işlerde altyüklenici çalıştıracağını teklifinde belirtir. İhaleyi kazanan istekli, çalıştırabileceği yeterlikteki altyüklenicileri dağıtım şirketine sunar.(5) İhale dokümanı ve sözleşmede belirtilmek kaydıyla yapılan tüm alımlar ve varlık satışları için
ilave iş artışı veya eksilişi sözleşme bedelinin %25’inden fazla olamaz.(6) Gayrimenkul kiralama ve kiraya verme işleri hariç olmak üzere, ihale sonucu imzalanansözleşmeler ve çerçeve anlaşmaların süresi, yapım ve mal alımı işleri için iki yılı, varlık satışı ve hizmetalımı işleri için dört yılı aşamaz. Çerçeve anlaşmalar hariç bu fıkrada belirtilen sözleşme süreleri, elektrikdağıtım şirketi tarafından gerekçeleri ve sözleşmesinde belirtilmek kaydıyla en fazla bir yıl uzatılabilir.Hizmet alımları için sözleşme şartları değişmemek kaydıyla bu kapsamda yapılan süre uzatımlarındabeşinci fıkrada belirtilen %25 oranı uygulanmaz.(7) Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin, ihalesi yapılmadan önce elektrik dağıtım şirketincefiyat araştırması ve/veya hesaplamalar yapılarak yaklaşık maliyet belirlenir.(8) İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının birparçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterler bütünistekliler için fırsat eşitliğini bozan ve rekabeti engelleyici hususlar içeremez.(9) Elektrik dağıtım şirketi, her bir ihale için, ayrı bir ihale dosyası düzenler. İhale dosyalarıelektronik olarak dijital ortamda ya da fiziki olarak muhafaza edilir.(10) 20.000 TL üzerindeki kapsam dışı alımlar liste halinde kayıt edilir ve söz konusu alımlarla ilgilievraklar ile birlikte, inceleme ve denetim esnasında istenilmesi halinde sunulmak üzere elektronik olarakdijital ortamda ya da fiziki olarak bir dosyada muhafaza edilir.(11) Elektrik dağıtım şirketi, fiziki ihale dosyalarını lisansında tanımlı dağıtım bölgesinde muhafazaeder.(12) Birden fazla elektrik dağıtım şirketi birleşerek ihaleye çıkamaz.(13) İhale dosyalarının içerikleri, ihale ilan formatı, kısa liste yeterlik kriterleri, sözleşme formatı,idari şartname formatı, teknik şartname formatı gibi uygulamaya yönelik ayrıntılı düzenlemeler, buYönetmelikte yer alan esaslar doğrultusunda elektrik dağıtım şirketleri tarafından hazırlanan ihale süreçve işlemlerini kapsayan satın alma, satma ve ihale prosedürleri ile belirlenir.(14) Bu Yönetmelik kapsamında yapılan anlaşma ve sözleşmeler devredilemez.(15) Varlık satışı ihalelerinde, tehlikeli ve tehlikesiz atıkların birlikte ihale edilmesi halinde, asgariolarak tehlikeli ve tehlikesiz atıklar için ayrı ayrı kısmi teklif verilebilecek şekilde gerekli düzenlemeleryapılır.(16) İhale süreci içerisindeki her türlü itiraz ve şikayetler öncelikli olarak ihaleyi gerçekleştirenelektrik dağıtım şirketi nezdinde yapılır. Yapılan itiraz ve şikayetlerle ilgili olarak elektrik dağıtım şirketigerekli iş ve işlemlerle başvuru sahibine verilecek cevabı bu Yönetmelik ve satınalma, satma ve ihaleprosedürlerinde öngörülen süreler içerisinde tamamlar. İtiraz ve şikayetin devam etmesi halinde, elektrikdağıtım şirketi tarafından verilen cevap yazısı ve diğer tevsik edici bilgi ve belgelerle Kuruma başvuruyapılır. Uygun olmayan başvurular Kurum tarafından dikkate alınmaz." 16. Yönetmeliğin "Tarife hesapları" başlıklı 16. maddesi şöyledir: "(1) Dağıtım şirketlerinin dağıtım faaliyeti kapsamında bu Yönetmeliğe aykırı şekilde yaptığı yapımişleri ile mal ve hizmet alımlarına ilişkin gerçekleşmeler için Kurul tarafından yatırım ve hizmetlerin emsaldeğeri ve dağıtım sistemi içindeki kapsamı, bu Yönetmeliğe aykırı fiilin mal veya hizmet alımı ile yapımişlerine etkileri de dikkate alınarak yapılan değerlendirmeler sonucunda tamamına kadarı 19/6/2020tarihli ve 31160 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği hükümleriuyarınca yapılan tarife hesaplamalarında dikkate alınmayabilir.(2) Dağıtım şirketlerinin dağıtım faaliyeti kapsamında bu Yönetmeliğe aykırı şekilde yaptığı satışişlemleri için Kurul tarafından yapılan değerlendirmeler sonucunda satışa konu malzemenin yenibedelinin belirlenebilmesi halinde bu bedel, belirlenememesi halinde ise gerçekleşen satış bedelinin 10katına kadarı varlık satış geliri olarak Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği hükümleri uyarıncayapılan tarife hesaplamalarında dikkate alınabilir." 17. 6446 sayılı Kanun'un 16. maddesine dayanılarak çıkarılan 02/08/2013 tarih ve 28726 sayılı ResmiGazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan Elektrik Piyasasında Dağıtım ve Tedarik Lisanslarına ilişkin TedbirlerYönetmeliğinin "Amaç" başlıklı 1. maddesi şöyledir: "(1) Bu Yönetmeliğin amacı, Kanunun 16 ncı maddesi kapsamında gerekli koşulların oluşmasıhalinde, tüketicilerin korunması ve hizmetlerin aksamaması için alınacak tedbirlerin belirlenmesi veelektrik piyasasında dağıtım veya tedarik lisansı sahibi tüzel kişilerin faaliyetlerinin sona erdirilmesi veilgili dağıtım bölgesinde dağıtım veya son kaynak tedariği faaliyetini yürütecek tüzel kişininbelirlenmesidir." 18. Yönetmeliğin "Tedbirler ve/veya yaptırımların uygulanmasını gerektiren haller" başlıklı 5. maddesişöyledir: " (1) Aşağıda belirtilen hususların Kurul kararı ile tespiti halinde dağıtım veya tedarik lisansı sahibitüzel kişilere bu Yönetmelikte yer alan tedbirler ve/veya yaptırımlar uygulanır;a) Dağıtım veya görevli tedarik şirketinin mevzuat ihlallerinin, dağıtım faaliyetinin veya görevlitedarik şirketinin düzenlemeye tabi faaliyetlerinin ilgili mevzuat kapsamında belirlenen usul ve esaslarauygun biçimde yerine getirmesini kabul edilemeyecek düzeyde aksatması,b) Mevzuat ihlallerinin dağıtım faaliyetinin veya görevli tedarik şirketinin düzenlemeye tabi
faaliyetlerinin niteliğini ya da kalitesini kabul edilemeyecek düzeyde düşürmesi,c) Dağıtım veya görevli tedarik şirketinin mevzuata aykırılıkları itiyat edinmesi,ç) Dağıtım veya görevli tedarik şirketinin acze düşmesi ya da acze düşeceğinin Kurul kararı ilebelirlenmesi.(2) Kanunun 16 ncı maddesinin;a) Birinci fıkrası çerçevesinde dağıtım veya tedarik lisansı sahibi tüzel kişilerin lisansının iptaledilmesine ilişkin koşulların oluşması halinde, ilgili tüzel kişinin lisansı iptal edilerek;b) İkinci fıkrası çerçevesinde dağıtım veya tedarik lisansı sahibi tüzel kişilerin lisansının iptaledilmesine ilişkin koşulların oluşması durumunda, Kurul tarafından ilgili tüzel kişinin lisansının iptaledilmesine karar verilmesi halinde,bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesi kapsamında TEDAŞ’a lisans verilir.(3) OSB Dağıtım Lisansı sahibi tüzel kişiler açısından, bu maddenin birinci veya ikinci fıkrakapsamında belirtilen hususların Kurul kararı ile tespiti halinde, ilgili OSB dağıtım lisansı doğrudan iptaledilir." 19. Yönetmeliğin "Tedbirler ile yaptırımların uygulanmasını gerektiren hallerin tespiti"başlıklı 6. maddesişöyledir: "(1) Başkan, resen ya da Daire Başkanının talebi üzerine, 5 inci maddenin birinci fıkrasındabelirtilen hususların gerçekleşip gerçekleşmediğinin veya gerçekleşebileceğinin araştırılması içininceleme yapılmak üzere Daireyi görevlendirir. İnceleme, Kurum personeli vasıtasıyla yürütülür. İhtiyaçduyulması halinde diğer kamu kurum veya kuruluşlarından, yapılacak incelemede görevlendirilmek üzerepersonel talep edilebilir.(2) Birinci fıkra kapsamında inceleme yapmakla görevlendirilen personel, görevlendirildiği tarihtenitibaren en geç onbeş gün içinde elde ettiği bilgileri, delilleri, ilgilinin açıklamalarını ve konu hakkındakikendi görüşlerini içeren inceleme raporunu, Daireye iletir. Gerek görülmesi halinde bu süre, DaireBaşkanı tarafından onbeş gün daha uzatılabilir. Hazırlanan rapor, Daire tarafından gerekli görülmesihalinde, ilgili mevzuat kapsamında işlem yapılmak üzere Denetim Dairesine gönderilir.(3) Başkan, gerekli görmesi halinde, birinci ve ikinci fıkra hükümleri uygulanmaksızın doğrudansoruşturma açılması için Denetim Dairesini yetkilendirebilir.(4) Bu madde kapsamında yürütülecek olan soruşturmanın sonuçlanmasına kadar, hizmetindurdurulmasına yol açabilecek herhangi bir durumla karşılaşılması veya kaynak ya da varlık aktarımıgibi telafisi imkansız bir durumla karşılaşılması riskinin tespit edilmesi halinde, durum rapora bağlanır vesöz konusu rapor ivedilikle Kurula sunulur. Kurul tarafından, soruşturmanın sonuçlanmasına kadargeçici olarak her türlü tedbir alınmasına karar verilebilir." B. Yargı Kararı 20. Uyuşmazlık Mahkemesi, benzer konulara ilişkin olarak önüne gelen uyuşmazlıklarda; sözleşme aşamasınakadar kanuna dayanılarak idarece alınan karar ve yapılan işlemlerin iptali istemiyle açılan davaların idari yargı yerinde,sözleşme yapıldıktan sonra sözleşme hükümlerinin uygulanması nedeniyle ortaya çıkan uyuşmazlıkların ise sözleşme veözel hukuk hükümlerine göre adlî yargı yerinde görülmesi gerektiği yolunda pek çok karar vermiştir. (16/06/2003 tarihve E.2003/47, K.2003/51; 05/02/2007 tarih ve E.2006/154, K.2007/3; 04/06/2013 tarih ve E.2013/394,K.2013/881; 13/10/2014 tarih ve E.2014/671, K.2014/890; 29/12/2014 tarih ve E.2014/1097, K.2014/1145;20/02/2017 tarih ve E.2016/91, K.2017/3; 24/12/2018 tarih ve E.2018/865, K.2018/865; 24/02/2020 tarihveE.2019/859, K.2020/162 sayılı kararlarında olduğu gibi.) V. İNCELEME VE GEREKÇE A. İlk İnceleme 21. Uyuşmazlık Mahkemesinin Kenan YAŞAR'ın Başkanlığında, Üyeler Nilgün TAŞ, Doğan AĞIRMAN,Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve Bilal ÇALIŞKAN’ın katılımlarıyla yapılan 02/12/2024tarihli toplantısında; başvuru yazısı ve dava dosyası üzerinde 2247 sayılı Kanun'un 27. maddesi gereğince yapılanincelemeye göre, davalılardan Vangölü Elektrik Dağıtım A.Ş. vekilinin anılan Kanun'un 10/2. maddesinde öngörülenusule uygun olarak yaptığı görev itirazının reddedilmesi ve 12/1. maddede belirtilen süre içinde başvuruda bulunmasıüzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısınca, 10. maddede öngörülen biçimde, anılan şirket yönünden olumlu görevuyuşmazlığı çıkarıldığı veusule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından, görev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oy birliğiyle karar verildi. B. Esasın İncelenmesi 22. Raportör-Hâkim Gülşen AKAR PEHLİVAN'ın davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundakiraporu ile dosyadaki belgeler okunduktan, ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ'nin davada adli yargının, Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın ise idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra, gereği görüşülüp düşünüldü: 23. Dava davacı şirketin, Vangölü Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi tarafından 10/10/2023 tarihinde yapılan
2023 HİZ.AOB.06 ihale kayıt numaralı Van ili İpekyolu, Tuşba ilçeleri (1.Grup) Arıza-Onarım ve Bakım (AOB) işive2023 HİZ.AOB.07 ihale kayıt numaralı Van ili Erciş, Muradiye, Çaldıran ilçeleri (2.Grup) Arıza-Onarım ve Bakım(AOB) işi ihalelerine dair yapmış olduğu itirazın reddine ilişkin 2023.HİZ.AOB.06 ve 2023.HİZ.AOB.07 ihale kayıtnumaralı Dağıtım Şirketi İhale İtiraz Kararları ile bu kararlara karşı 20/12/2023 tarihinde EPDK'ya yapılan şikayetbaşvurularının her iki ihale yönünden reddine ilişkin 29/01/2024 tarih ve 845078 sayılı Enerji Piyasası DüzenlemeKurumu işleminin iptali istemi ile açılmış, davalılardan Vangölü Elektrik Dağıtım A.Ş. Yönünden olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılmıştır 24. Türkiye Elektrik Kurumu (TEK), Elektrik sektöründeki yapının yeniden düzenlenmesi amacıyla 1970yılında çıkarılan 1312 sayılı Kanun ile kurulmuş; özelleştirme politikaları çerçevesinde, Bakanlar Kurulunun 12/08/1993tarihli ve 93/4789 sayılı kararı ile, Türkiye Elektrik Üretim-İletim A.Ş. (TEAŞ) ve Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş.(TEDAŞ) adı altında iki ayrı İktisadi Devlet Teşekkülü olarak yeniden yapılandırılmış ve 1994 yılında tüzel kişiliklerinekavuşmuşlardır. Daha sonra, dağıtım bölgeleri baz alınarak Kamu mülkiyetindeki elektrik işletmelerinin yenidenyapılandırılması suretiyle elektrik enerjisi dağıtım hizmetlerinin özelleştirilmesine karar verilmiş ve Yüksek PlanlamaKurulunun 17/03/2004 tarihli ve 2004/3 sayılı kararı ile kabul edilen "Elektrik Sektörü Reformu ve ÖzelleştirmeStratejisi Belgesi" çerçevesinde Özelleştirme Yüksek Kurulunun 02/04/2004 tarihli ve 2004/22 sayılı kararı ile davalışirketin de bağlı olduğu TEDAŞ özelleştirme kapsam ve programına alınmış, dağıtım bölgeleri yeniden belirlenerek,Türkiye 21 dağıtım bölgesine ayrılmıştır. 31/08/2013 tarihi itibariyle şirketlerle TEDAŞ arasındaki hisse devrisözleşmeleri tamamlanmıştır. Davalı Vangölü Elektrik Dağıtım A.Ş. de 26/07/2013 tarihinde özelleşme sürecitamamlanarak Türkerler Holding bünyesinde Van, Bitlis, Muş ve Hakkari illerinde hizmet vermeye başlamıştır. Buitibarla davalı şirket, kamu kurumu yani idare olma vasfını kaybederek özel bir şirket statüsüne dönüşmüştür. 25. İdari yargıda husumet kamu düzenindendir ve kendisine karşı dava açılan taraf, davalı mutlaka idareolmalıdır. Yani idari davalarda, davalı her zaman idaredir. 26. Buna göre, davanın açıldığı tarihte davalı mevkiinde kamu tüzelkişiliği niteliğini taşımayan Vangölü ElektrikDağıtım A.Ş.’nin olması karşısında, bu davalı bakımından idari yargı yetkisi kapsamında açılmış bir idari davabulunduğundan söz edilemeyeceğinden ve tespit istemli davanın doğrudan idari yargı yerinde görülmesi olanaksızolduğundan, özel hukuk hükümlerine göre uyuşmazlığın bu şirket yönünden adli yargı yerinde görülmesi ve çözümlenmesigerektiği sonucuna varılmıştır. 27. Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının başvurusununkabulü ile davalılardan Vangölü Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin görev itirazının reddine yönelik Ankara 3. İdare Mahkemesinin06/05/2022 tarih ve E.2024/299 sayılı görevlilik kararının kaldırılması gerekmiştir.
VI. HÜKÜM Açıklanan gerekçelerle; A. Davanın çözümünde ADLİ YARGININ GÖREVLİ OLDUĞUNA, B. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile davalılardan Vangölü ElektrikDağıtım A.Ş.'nin görev itirazının reddine yönelik Ankara 3. İdare Mahkemesinin 06/05/2022 tarih ve E.2024/299 sayılıGÖREVLİLİK KARARININ KALDIRILMASINA 02/12/2024 tarihinde, Üye Ahmet ARSLAN'ın KARŞI OYU ve OY ÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAKkarar verildi.
Başkan Vekili
Üye
Üye
Üye
Kenan
Nilgün
Doğan
Eyüp
YAŞAR
TAŞ
AĞIRMAN
SARICALAR
Üye
Üye
Üye
Ahmet
Mahmut
Bilal
ARSLAN
BALLI
ÇALIŞKAN
KARŞI OY Dava Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmelik kapsamında lisanssız olarak (güneşenerjisi ile) elektrik üretimi ve ticareti yapmak amacıyla davalı Kurum ile bağlantı anlaşması yapan davacı şirketin, fazlaödediğini iddia ettiği dağıtım sistemi kullanım bedelinin istirdadı istemiyle açılmıştır. 2577 sayılı Kanun'un 2.1.a maddesinde; İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksatyönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptaldavaları İdarî dava türleri arasında sayılmış olup, idare tarafından, bir kamu hizmetinin yürütülmesi dolayısıyla kamu gücükullanılarak tek taraflı iradeyle tesis edilen kesin ve yürütülmesi zorunlu İdarî işlemlere karşı açılacak davalarda İdarîyargı yeri görevli bulunmaktadır.Elektrik enerjisine ilişkin faaliyetleri, temel olarak “üretim”, “iletim”, “dağıtım” ve “ticaret” başlıkları altındatoplamak mümkündür. Hizmetin kesintiye uğramasının alternatif maliyetleri çok yüksek olduğu için bütün bu faaliyetlerinbir koordinasyon içinde yürütülmesi şarttır. Bu amaçla, 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile, 2001 yılında kamu tüzelkişiliğini haiz, İdarî ve mali özerkliğe sahip ve bu Kanun ile kendisine verilen görevleri yerine getirmek, enerji piyasasınıdüzenlemek ve denetlemek üzere Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) kurulmuştur.Elektrik piyasası faaliyetleri, 4628 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatında detaylı olarak düzenlenmiş, 4628 sayılıKanun'un mülga 2. maddesi, elektrik piyasası faaliyetlerini: “piyasada faaliyet gösterecek tüzel kişilerin üretim, iletim,dağıtım, toptan satış, perakende satış, perakende satış hizmeti, ticaret, ithalat ve ihracat faaliyetleri” olarak sıralamıştır.Kanun'da elektrik enerjisi “iletim” faaliyetinin ancak tekel niteliğinde ve Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi tarafındanyürütülebileceği düzenlenmiştir. Diğer faaliyetlerde ise, kamu tüzel kişilerinin yanında, özel hukuk tüzel kişilerinin dehizmetlerin yürütülmesine katılabileceği öngörülmüştür. Elektrik piyasası faaliyetlerinin yürütülmesinde kamu-özel ayrımıyapılmaksızın, kural olarak, lisans alınması zorunluluğu getirilmiştir. Belirtilen yaklaşım, 30.3.2013 tarih ve 28603 sayılıResmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile de sürdürülmüştür.Bu itibarla, elektrik piyasası faaliyetlerinin, arz güvenliğini ve kamu hizmeti gerekliliklerini sağlayacak bir uyumiçinde yürütülmesi için düzenleme, denetleme ve kolluk faaliyetlerinde bulunma işlevlerinin kamu gücüyle yerine getirildiğibir kamu hizmeti faaliyeti olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.Öte yandan, elektriğin kamu hizmeti özelliği, "dağıtım" faaliyeti açısından ele alındığında, 6446 sayılı Kanun'un"Dağıtım Faaliyeti" başlıklı 9. maddesi, dağıtım şirketlerinin lisanslarında belirtilen bölgelerdeki tesislerde yenileme, ikameve kapasite artırım yatırımlarını yapma, dağıtım sistemine bağlı ve/veya bağlanacak olan tüm sistem kullanıcılarına, eşittaraflar arasında ayrım gözetmeksizin elektrik enerjisi dağıtımı ve bağlantı hizmeti sunma yükümlüğü getirmiştir. Kanun'dave ilgili yönetmeliklerde "dağıtım" faaliyetini yerine getirecek işletmelerin uyması gereken yükümlülükler açıkçadüzenlenmiştir.Elektrik dağıtım piyasasının en temel aktörü Türkiye Elektrik Dağıtım AŞ (TEDAŞ); tüzel kişiliğe sahip, özelhukuk hükümlerine tabi, faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğu sermayesi ile sınırlı, elektrik dağıtımıyla, elektriğintüketicilere perakende satışı ve tüketicilere perakende hizmeti verilmesiyle iştigal eden bir iktisadi devlet teşekkülüdür.Doğal tekel niteliğindeki elektrik dağıtım faaliyeti 4628 sayılı Kanun öncesinde TEDAŞ tarafından gerçekleştirilmekteiken, 4628 sayılı Kanun uyarınca, dağıtım sektörünün, EPDK tarafından verilen dağıtım lisanslarıyla bölgesel tekellerolarak işletilmesi öngörülmüştür. 17/03/2004 tarihinde Yüksek Planlama Kurulu'nun 2004/3 sayılı kararıyla onaylanarakyürürlüğe giren "Elektrik Enerjisi Sektörü Reformu ve Özelleştirme Stratejisi Belgesi" (Strateji Belgesi) ile elektrikdağıtım ve üretim alanları için özelleştirme girişimi başlatılarak özelleştirme uygulamalarına dağıtım sektöründenbaşlanacağı belirtilmiş; Strateji Belgesi'ndeki eylem planına uygun olarak Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun 02.04.2004tarihli ve 2004/22 sayılı kararıyla TEDAŞ özelleştirme programına alınmıştır. Bu kapsamda, söz konusu YüksekPlanlama Kurulu kararı ekinde yer alan dağıtım bölgelerinin şirketleştirilmesinin tamamlanarak TEDAŞ'ın hissedarıolduğu ve dağıtım ve perakende satış hizmeti yürüten 20 dağıtım şirketi oluşturulmuştur. 4628 sayılı Kanun'un 14.2.maddesinde yer verilen, "TEDAŞ'ın faaliyet alanında yer alan ve dağıtım faaliyeti için gerekli olan işletme ve varlıklarüzerinde, mülkiyeti saklı kalmak kaydı ile TEDAŞ ile belirlenen dağıtım bölgelerinde faaliyet göstermek üzere kurulan
elektrik dağıtım şirketleri arasında işletme hakkı devir sözleşmesi düzenlenebilir." kuralı uyarınca, TEDAŞ ile % 100hisselerine sahip olduğu 20 elektrik dağıtım şirketi arasında dağıtım varlıklarının işletilmesine yönelik İdarî sözleşmeniteliğine sahip "İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi" imzalanmış ve Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun 7.11.2005 tarihli ve2005/125 sayılı kararıyla da; sermayesinin % 100'ü TEDAŞ'a ait olan ve elektrik dağıtım bölgelerinde dağıtım lisansı ileTEDAŞ'ın uhdesinde bulunan dağıtım sisteminin işletme hakkına sahip olan veya ileride sahip olacak dağıtım şirketlerininhisselerinin blok olarak satış yöntemi ile özelleştirilmesine karar verilmiştir.Öte yandan, 14/02/2018 günlü, 30332 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. AnaStatüsünün 5. maddesinde, TEDAŞ’ın tüzel kişiliğe sahip faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğu sermayesiyle sınırlı biriktisadi devlet teşekkülü olduğu hükmüne yer verilmiştir.Dağıtım bölgelerinin özelleştirilmesinde "İşletme Hakkı Devri"ne dayalı olarak uygulanan "Hisse Satış Modeli"negöre yatırımcı, özelleştirilen dağıtım şirketinin bulunduğu bölgedeki elektrik dağıtım lisansına sahip tek şirket olmaktadır.Ancak, yatırımcının işletme hakkını devraldığı dağıtım tesisleri ve bu tesislerin işletilmesinde varlığı zorunlu unsurlarınmülkiyeti TEDAŞ'ta kalmaya devam etmektedir. Yatırımcı, dağıtım şirketinin hisselerinin sahibi olarak TEDAŞ ileimzalanmış olan işletme hakkı devir sözleşmesi çerçevesinde dağıtım varlıklarının işletme hakkını elde etmektedir. Yani,"hisse satış modeli"nde, mevcut varlıklar ile özelleştirme sonrası yatırımcı tarafından gerçekleştirilecek yatırımlar sonucuoluşacak yeni varlıkların mülkiyeti TEDAŞ'ta kalırken, yatırımcı, dağıtım tesislerinin ve bu tesislerin işletilmesinde varlığızorunlu diğer unsurların işletme hakkını kazanmakta ve tüm yeni yatırımları gerçekleştirme yükümlülüğünü üstlenmektedir.Yatırımcı ayrıca, işletme hakkı çerçevesinde vereceği hizmeti ve üstlendiği yükümlülükleri, 4628 sayılı Kanun ve ilgili altdüzenlemeler uyarınca ve EPDK'nın denetimi altında gerçekleştirmektedir. Davalı dağıtım şirketinin de belirli bölgelerdâhilinde bölgesel tekel olarak elektrik enerjisinin dağıtımıyla görevli olduğu söz konusu kamusal hizmet kapsamında,lisanssız elektrik üretimine ilişkin bağlantı başvurularının 02/10/2013 tarihli ve 28783 sayılı Resmî Gazete'de yayımlananElektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmelik ve Yönetmelik uyarınca çıkarılan Tebliğçerçevesinde dağıtım şirketlerine yapılacağı belirtilmiştir. Yönetmeliğin "Bağlantı ve Sistem Kullanımına İlişkin Hükümler"başlıklı bölümünde, bağlantı esasları, bağlantı başvuru süreci, bağlantı başvurularının değerlendirilmesi vesonuçlandırılması ve bağlantı ve sistem kullanımı süreci, bu süreçte dağıtım şirketinin yetki ve sorumluluğu, her aşamadahangi idari işlemlerin nasıl tesis edileceği ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.Her ne kadar davalı şirketin özel hukuk tüzel kişisi ve dava konusu işlemlerin de özel hukuk işlemi olduğu ifadeedilmişse de, özel faaliyetler için söz konusu olamayacak üstün ayrıcalıklara sahip olan, yükümlülükler rejimine tabitutulan ve sorumluluğu ile denetimi son tahlilde bir kamu otoritesi tarafından üstlenilen kamu hizmeti niteliğindeki elektrikdağıtım faaliyetini yürüten davalı şirket ile davacı şirket arasındaki ilişkinin ticari bir ilişki olarak değerlendirilemeyeceği,bu kapsamda kamu gücü kullanılarak tek yanlı irade açıklamasıyla tesis edilen dava konusu işlemlerin yargısal denetiminiyapma ve bu işlemlerden doğan tazminat istemini (ve diğer istemleri) karara bağlama görevinin idari yargı merciine aitolduğu açıktır.Bu itibarla, davacı tarafından açılan davaya ilişkin uyuşmazlığın çözümünün idari yargının görevinde bulunduğusonucuna ulaşıldığından, uyuşmazlığın çözümünde adli yargıyı görevli kabul eden çoğunluğun kararına katılmıyorum.
Üye
Ahmet ARSLAN