T.C.UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ ESAS NO
: 2024/499KARAR NO : 2024/551
KARAR TR : 02/12/2024ÖZET:İdari yargı yerinde açılan davanınöncesinde adli yargı yerince verilen kararınkesinleşmediği anlaşıldığından, 2247sayılıKanun’un 19. maddesinde belirtilenkoşulların oluşmaması nedeniyle, aynıKanun’un 27. maddesi uyarıncaBAŞVURUNUN REDDİ gerektiği hk
K A R A R Davacı
: ****Vekili
: ****Davalı
: Keçiören Kaymakamlığı (İlçe Sağlık Müdürlüğü)Vekili
: **** I. DAVA KONUSU OLAY 1. Davacı vekili, Keçiören Kaymakamlığı İlçe Sağlık Müdürlüğü tarafından,4207 sayılı Kanun'un 2. maddesiuyarınca, kapalı alanda tütün ürünü tüketilmemesine ilişkin yasakların uygulaması ve tedbirlerin alınması ile ilgiliyükümlülüklerin yerine getirilmediğinin denetim ekiplerince tespit edildiğinden bahisle, 4207 sayılı Kanun'un 5. maddesive 6487 sayılı Bazı Kanunlar İle 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un26. ve 27. maddeleri gereğince 40.596 TL idari para cezası; 4733 sayılı Kanun'un 8/5-ı maddesi uyarınca da 83.709TL idari para cezası verilmesine ilişkin, Keçiören Kaymakamlığı İl Sağlık Müdürlüğünün 82-92 sayılı idari yaptırımkararının iptali istemiyle adli yargı yerine başvuruda bulunmuştur. II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİN BAŞVURU SÜRECİ A. Adli Yargıda 2. Ankara 3. Sulh Ceza Hâkimliği 12/06/2024 tarih ve D.İş.No: 2024/7977 sayılı kararı ile, 4733 sayılıKanun'un 8/10. maddesi uyarınca, başvuruyu incelemede idari yargının görevli olduğu gerekçesiyle, talebin görevyönünden reddine karar vermiş, dosya içerisinde kesinleşme şerhinin bulunmaması nedeniyle Mahkememizce Ankara 3.Sulh Ceza Hakimliğinin 12/06/2024 tarih ve D.İş.No: 2024/7977 sayılı kararının kesinleşip kesinleşmediği sorulmuş,mahkemesinden gelen 01/11/2024 tarihli cevabi yazıda "dava dosyasının henüz kesinleşmediği" belirtilmiş olup,Mahkememizce UYAP üzerinden yapılan kontrolde de görevsizlik kararının kesinleşmediği teyit edilmiştir. Kararın ilgilikısmı şöyledir: "...4733 sayılı Kanun'un 8/10 ve 8/11. maddelerinde yer alan ''(10) Bu Kanun hükümlerine göreverilen idari yaptırım kararlarına karşı 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunuhükümlerine göre kanun yoluna başvurulabilir. Ancak, idare mahkemesinde dava, işlemin tebliğitarihinden itibaren on beş gün içinde açılır. İdare mahkemesinde iptal davası açılmış olması, kararınyerine getirilmesini durdurmaz. (11) İdarî yaptırımlara ilişkin olarak bu Kanunda hüküm bulunmayanhallerde 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümleri uygulanır.” şeklindeki hükümlerdikkate alındığında, görev kuralları kamu düzenine ilişkin olup uyuşmazlığın idari yargı mahkemesinceçözümlenmesi gerektiği dikkate alınarak başvurunun görev yönünden reddine..." 3. Davacı vekili bu kez, aynı istemle idari yargı yerinde dava açmıştır. B. İdari Yargıda 4. Ankara 20. İdare Mahkemesi 16/08/2024 tarih ve E.2024/1202 sayılı kararı ile, idari yaptırımkararına karşı açılan davanın görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğunu belirterek, 2247 sayılı UyuşmazlıkMahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun’un 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi içinUyuşmazlık Mahkemesine başvurulmasına ve dosyanın incelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceyekadar ertelenmesine karar vermiştir. Kararın ilgili kısmı şöyledir: "...Uyuşmazlık, 4207 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü HakkındaKanunuyarınca2. tekerrür olduğundan bahisle, "40.596,00-TL" idari para cezası verilmesine ilişkin işlemdenkaynaklanmıştır. Kabahatler Kanunu'nun 3. maddesinde belirtildiği üzere idari yaptırım kararlarına
karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerin, diğer kanunlarda aksine bir hüküm bulunmaması halindeuygulanacağının açıkça belirtilmiş olması ve 4207 sayılı Yasa'nın mevcut halinde idari yaptırımkararlarına karşı kanun yoluna ilişkin bir düzenlemenin yer almaması karşısında, uyuşmazlığın, 5326sayılı Kabahatler Kanunu'nun 19. maddesinde sayılan yaptırım türleri arasında sayılan dava konusuişleme yönelik açılan iş bu davanın 3. ve 27/1. maddeleri gereği adli yargı bünyesinde bulunan sulh cezamahkemesince çözümlenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.Nitekim, Uyuşmazlık Mahkemesinin istikrar kazanmış 24/02/2020 tarih, E:2020/126, K:2020/104sayılı ve 26/10/2020 tarih, E:2020/430, K:2020/599 sayılı kararları da bu tür uyuşmazlıklarda adliyargının görevli olduğu yönündedir..." 5. Ankara 20. İdare Mahkemesi, 2247 sayılı Kanun’un 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesiiçin idari yargı dava dosyası aslını Uyuşmazlık Mahkemesine göndermiş, adli yargı dosya aslı Mahkememizce teminedilmiştir. III. İLGİLİ HUKUK 6. Anayasa'nın "Uyuşmazlık Mahkemesi" başlıklı 158. maddesinin ilgili kısmı şöyledir: "Uyuşmazlık Mahkemesi adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarınıkesin olarak çözümlemeye yetkilidir..." 7. 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun’un "Mahkemenin görevi"başlıklı 1. maddesi şöyledir: “Uyuşmazlık Mahkemesi; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile görevlendirilmiş, adli ve idari yargımercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözmeye yetkili ve bu kanunlakurulup görev yapan bağımsız bir yüksek mahkemedir.
Özel kanun uyarınca hakeme başvurulmasının zorunlu olduğu hallerde, eğer hakemlikgörevi hakim tarafından yerine getirilmiş ise bu merci, davanın konusuna göre, yukarıdaki fıkrada yazılıadli veya idari yargı mercilerinden sayılır."
8. 2247 sayılı Kanun'un "Yargı merciilerinin uyuşmazlık mahkemesine başvurmaları" başlıklı 19. maddesişöyledir: "Adli ve idari yargı mercilerinden birisinin kesin veya kesinleşmiş görevsizlik kararı üzerinekendisine gelen bir davayı incelemeye başlayan veya incelemekte olan bir yargı mercii davadagörevsizlik kararı veren merciin görevli olduğu kanısına varırsa, gerekçeli bir karar ile görevli merciinbelirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurur ve elindeki işin incelenmesini UyuşmazlıkMahkemesinin karar vermesine değin erteler.(Değişik ikinci fıkra: 23/7/2008–5791/9 md.) Yargı merciince, önceki görevsizlik kararına ilişkindava dosyası da temin edilerek, gerekçeli başvuru kararı ile birlikte dava dosyaları UyuşmazlıkMahkemesine gönderilir." 9. 2247 sayılı Kanun'un "İncelemede izlenecek sıra" başlıklı 27. maddesi şöyledir : "Uyuşmazlık Mahkemesinin, uyuşmazlık çıkarmaya veya görev uyuşmazlıklarına ilişkin istemleriönce şekil ve süre açısından inceleyeceği; yöntemine uymayan veya süresi içinde ileri sürülmemişistemleri reddeder." IV. İNCELEME VE GEREKÇE 10. Uyuşmazlık Mahkemesinin Kenan YAŞAR'ın Başkanlığında, Üyeler Nilgün TAŞ, Doğan AĞIRMAN,Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve Bilal ÇALIŞKAN’ın katılımlarıyla yapılan 02/12/2024tarihli toplantısında; Raportör-Hâkim Arzu ÇETİNDERE ŞAŞI'nın, 2247 sayılı Kanun’da öngörülen koşulları taşımayanbaşvurunun reddi gerektiği yolundaki raporu ve dosyadaki belgeler okunduktan, ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın başvurunun reddi gerektiğiyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra,gereği görüşülüp düşünüldü: 11. Dosyanın incelenmesinden, Keçiören Kaymakamlığı İl Sağlık Müdürlüğünün 82-92 sayılı idari yaptırımkararının iptali istemiyle adli yargı yerinde açılan davada, sulh ceza hakimliğince görevsizlik kararı verildiği, bu kararakarşı karar kesinleşmeksizin davacı tarafından aynı istemle idari yargı yerinde de dava açıldığı ve ardından idari yargıyerince dava dosyasının 2247 sayılı Kanun'un 19. maddesi kapsamında Uyuşmazlık Mahkemesine gönderildiğianlaşılmıştır. 12. Ankara 20. İdare Mahkemesince, 2247 sayılı Kanun’un 19. maddesi uyarınca Uyuşmazlık Mahkemesine
başvurulabilmesi için, adli yargı yerince aynı konuda verilmiş kesin veya kesinleşmiş bir görevsizlik kararı bulunmasıgerekmektedir. Oysa olayda, adli yargı yerince davacı hakkında aynı konuya ilişkin olarak verilmiş bir görevsizlik kararıbulunduğu halde bu kararın kesinleşmediği, böylece ortada Kanunda öngörülen biçimde, idari yargı yerinde açılandavanın öncesinde, adli yargı yerince aynı konuda verilmiş kesin veya kesinleşmiş bir görevsizlik kararının bulunmadığıgörülmektedir. 13. Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurulduğunda, Ankara 20. İdare Mahkemesince yapılanbaşvurunun öncesinde adli yargı yerince aynı konuda verilmiş ve kesinleşmiş bir görevsizlik kararı bulunmadığıanlaşıldığından, 2247 sayılı Kanun’un 19. maddesinde belirtilen koşulları taşımayan Ankara 20. İdare Mahkemesinin16/08/2024 tarih ve E.2024/1202 sayılı başvurusunun reddi gerekmiştir.
V. HÜKÜM Açıklanan gerekçelerle; 2247 sayılı Kanun’un 19. maddesinde belirtilen koşulları taşımayan Ankara 20. İdare Mahkemesinin16/08/2024 tarih ve E.2024/1202 sayılı BAŞVURUSUNUN REDDİNE, 02/12/2024 tarihinde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Vekili
Üye
Üye
Üye
Kenan
Nilgün
Doğan
Eyüp
YAŞAR
TAŞ
AĞIRMAN
SARICALAR
Üye
Üye
Üye
Ahmet
Mahmut
Bilal
ARSLAN
BALLI
ÇALIŞKAN