T.C.UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/504KARAR NO: 2025/87
KARAR TR: 03/02/2025 ÖZET: Dünya çapında düzenlenen spor müsabakalarına katılıp madalya kazandığından bahisle, Yönetmelik hükümleri uyarınca davacıya ödül verilmesi istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddi üzerine açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.K A R A R Davacı
: M. B.
Vekili
: Av. M. M. B.
Davalı
: Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Vekili
: Av. E. S.
İhbar Olunan : EGO Genel MüdürlüğüVekili
: Av. Z. Ü. Ö.
I. DAVA KONUSU OLAY
1.Davacı vekili, müvekkilinin Ankara Büyükşehir Belediyesi EGO Spor Kulübü sporcusu olarak dünya çapında düzenlenen yarışmalara katıldığından ve madalya aldığından bahisle, Ankara Büyükşehir Belediyesi Ankara İlinde Spor Hizmet ve Faaliyetlerinde Üstün Başarı Gösteren Sporcuların, Teknik Yöneticilerin ve Antrenörlerin Ödüllendirilmesi ile Amatör Spor Kulüplerine Ayni ve Nakdi Yardım Yapılması Hakkında Yönetmelik uyarınca ödül verilmesi istemiyle adli yargı yerinde dava açmıştır. 2. Davalı vekili, süresinde sunduğu cevap dilekçesinde, davanın görüm ve çözümünde idari yargının görevli olduğunu ileri sürerek, yargı yolu itirazında bulunmuştur.II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİN BAŞVURU SÜRECİA. Adli Yargıda3. Ankara 68. İş Mahkemesi 14/05/2024 tarih ve E.2024/14 sayılı kararı ile, davada mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesiyle, davalının yargı yoluna ilişkin itirazının reddine karar vermiştir.4. Davalı vekili tarafından, süresi içinde verilen dilekçe ile olumlu görev uyuşmazlığı çıkarılması talebiyle başvurulması üzerine dilekçe, dava dosyası ile birlikte Danıştay Başsavcılığına gönderilmiştir.
Esas
No : 2024/504Karar No : 2025/87
B. Olumlu Görev Uyuşmazlığı Çıkarılmasına İlişkin Danıştay Başsavcılığı Talebi5. Danıştay Başsavcısı, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılabilen tam yargı davaları kapsamında idari yargı merciince görülüp çözümlenmesi gerektiği görüşüyle, 2247 sayılı Kanun'un 10. maddesi uyarınca olumlu görev uyuşmazlığı çıkarılmasına karar vererek, dosyayı Uyuşmazlık Mahkemesine göndermiştir. Kararın ilgili kısmı şöyledir:"...Dava, dünya çapında düzenlenen spor müsabalarına katılıp madalya kazandığından bahisle Yönetmelik hükümleri uyarınca ödül verilmesi istemiyle davalı Büyükşehir Belediyesine yapılan 06/09/2022 tarihli başvurunun zımnen reddi üzerine Yönetmelikte öngörülen ödülün ödenmesi talebiyle açılmıştır.5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7. maddesinin (1-m) işaretli bendinde yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan sporculara belediye meclisi kararıyla ödül vermek büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları arasında sayılmış, bu Kanun hükmüne dayanılarak davalı belediyece yürürlüğe konulan Yönetmelikte ulusal ve uluslararası spor müsabakalarında başarılı olan ve Ülkemiz ile Ankara ve Ankara Büyükşehir Belediyesinin tanıtımına katkıda bulunan sporculara verilecek ödüllere dair usûl ve esaslar düzenlenmiştir.Davacının bu Yönetmelik hükümleri uyarınca kendisine ödül verilmesi istemiyle davalı belediyeye yaptığı başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin; idarenin tek yanlı iradesiyle kamu gücü kullanarak tesis ettiği bir idarî işlem olması nedeniyle ihtilafın taraflar arasındaki akdi bir ilişkiden değil kamu hukuku ilişkisinden kaynaklandığı açıktır.Bu itibarla, idareye yapılan başvurunun zımnen reddi suretiyle tesis edilen idarî işlemden kaynaklanan zararın tazminini amaçlayan davanın, 2577 sayılı İdarî Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesinin (1-b) işaretli bendi uyarınca idarî eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılabilen tam yargı davaları kapsamında idarî yargı merciince görülüp çözümlenmesi gerekmektedir.Danıştay Onuncu Dairesinin E:2009/3694, K:2013/6958 ve E:2017/688, K:2022/4089 sayılı kararları da bu görüşü destekler niteliktedir..."6. Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığınca, 2247 sayılı Kanun'un 13. maddesine göre Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının da yazılı düşüncesi istenilmiştir. III. BAŞSAVCILIK DÜŞÜNCESİ7. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, 2247 sayılı Kanun'un 13. maddesi uyarınca yapılan başvurunun kabulü gerektiği yolunda yazılı düşünce vermiştir. Yazılı düşüncenin ilgili kısmı şöyledir: "...Dava dosyasının incelenmesinden; davalı idareye bağlı spor kulübünün sporcusu olarak katıldığı uluslararası müsabakalara katılarak madalya kazanan davacı tarafından, kendisine ödül verilmesi talebiyle yaptığı başvurunun zımnen reddi üzerine, Yönetmelik hükümleri uyarınca ödüllendirilmesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.Bilindiği gibi, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 7. maddesinde "... yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan sporculara, teknik yönetici, antrenör ve öğrencilere belediye meclis kararıyla ödül vermek." büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları arasında sayılmış, bu maddeye dayanılarak hazırlanan Yönetmelikte ulusal ve uluslararası spor hizmet ve faaliyetlerinde üstün başarı gösteren Ankara ilindeki sporcu, teknik yönetici ve antrenörlere verilecek ödüllere dair usul
Esas
No : 2024/504Karar No : 2025/87
ve esaslar düzenlenmiştir. Belediyelerin bu hizmeti idare hukuku ilke ve kurallarına göre yürüteceği, bu hizmetten kaynaklı idari eylem ve işlemlerden doğan uyuşmazlıkların da Anayasa'nın 125. maddesi ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesine göre idari yargı yerinde çözümlenmesi gerektiğinde duraksama bulunmamaktadır.Kamu idarelerinin, kamu hizmetinin yürütülmesi sırasında kamu gücü kullanarak tek yanlı irade açıklamalarıyla yapmış oldukları işlemler idari işlem olarak tanımlanmaktadır. Somut olayda davacının Yönetmelik hükümleri uyarınca kendisine ödül verilmesi talebiyle yaptığı başvurunun zımnen reddine ilişkin işlem, idarenin yetkili organının kamu gücünü kullanarak, resen ve tek taraflı olarak tesis ettiği idari işlem mahiyetinde olduğundan, bu işlemden kaynaklanan zararın tazmini istemine ilişkin davanın 2577 sayılı Kanun'un 2. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan zarar görenler tarafından açılan tam yargı davaları kapsamında idari yargı yerinde çözümlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.Bu nedenle, Danıştay Başsavcılığının 2247 sayılı Kanun'un 10. maddesi gereğince yapmış olduğu başvurunun kabulü ile Ankara 68. İş Mahkemesinin 14.05.2024 tarihli ve 2024/14 E. sayılı görevlilik kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekmektedir."III. İLGİLİ HUKUK8. Anayasa'nın "Yargı yolu" başlıklı 125. maddesinin yedinci fıkrası şöyledir:"İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür."9. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrası şöyledir : "1. (Değişik: 10/6/1994-4001/1 md.) İdari dava türleri şunlardır:a) (İptal: Anayasa Mahkemesinin 21/9/1995 tarihli ve E:1995/27, K:1995/47 sayılı kararı ile; Yeniden Düzenleme: 8/6/2000-4577/5 md.) İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptal davaları,b) İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları,c) (Değişik: 18/12/1999-4492/6 md.) Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar.10. 4857 sayılı İş Kanunu'nun "İstisnalar" başlıklı 4. maddesi şöyledir:
"Aşağıda belirtilen işlerde ve iş ilişkilerinde bu Kanun hükümleri uygulanmaz;a) Deniz ve hava taşıma işlerinde,b) 50'den az işçi çalıştırılan (50 dahil) tarım ve orman işlerinin yapıldığı işyerlerinde veya işletmelerinde,c) Aile ekonomisi sınırları içinde kalan tarımla ilgili her çeşit yapı işleri,d) Bir ailenin üyeleri ve 3 üncü dereceye kadar (3 üncü derece dahil) hısımları arasında dışardan başka biri katılmayarak evlerde ve el sanatlarının yapıldığı işlerde,e) Ev hizmetlerinde,f) (…)çıraklar hakkında,g) Sporcular hakkında,h) Rehabilite edilenler hakkında,ı) 507 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Kanununun 2 nci maddesinin tarifine uygun üç kişinin çalıştığı işyerlerinde.
Esas
No : 2024/504Karar No : 2025/87
Şu kadar ki;a) Kıyılarda veya liman ve iskelelerde gemilerden karaya ve karadan gemilere yapılan yükleme ve boşaltma işleri,b) Havacılığın bütün yer tesislerinde yürütülen işler,c) Tarım sanatları ile tarım aletleri, makine ve parçalarının yapıldığı atölye ve fabrikalarda görülen işler,d) Tarım işletmelerinde yapılan yapı işleri,e) Halkın faydalanmasına açık veya işyerinin eklentisi durumunda olan park ve bahçe işleri,f) Deniz İş Kanunu kapsamına girmeyen ve tarım işlerinden sayılmayan, denizlerde çalışan su ürünleri üreticileri ile ilgili işler,Bu Kanun hükümlerine tabidir."11. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun "Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları" başlıklı 7. maddesinin ilgili kısmı şöyledir :"Büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır:...m) Büyükşehirin bütünlüğüne hizmet eden sosyal donatılar, bölge parkları, hayvanat bahçeleri, hayvan barınakları, kütüphane, müze, spor, dinlence, eğlence ve benzeri yerleri yapmak, yaptırmak, işletmek veya işlettirmek; gerektiğinde amatör spor kulüplerine nakdî yardım yapmak, malzeme vermek ve gerekli desteği sağlamak, amatör takımlar arasında spor müsabakaları düzenlemek, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan sporculara, teknik yönetici, antrenör ve öğrencilere belediye meclis kararıyla ödül vermek...."12. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7. ve 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 14. maddelerine dayanılarak çıkarılan Ankara Büyükşehir Belediyesi Ankara İlinde Spor Hizmet ve Faaliyetlerinde Üstün Başarı Gösteren Sporcuların, Teknik Yöneticilerin Ve Antrenörlerin Ödüllendirilmesi İle Amatör Spor Kulüplerine Ayni ve Nakdi Yardım Yapılması hakkında Yönetmeliğin "Amaç" başlıklı 1. maddesi şöyledir: "(I) Bu Yönetmeliğin amacı, ulusal ve uluslararası spor hizmet ve faaliyetlerinde üstün başarı gösteren, gerek Ankara Büyükşehir Belediyesi bünyesinde ve gerekse Ankara ilindeki diğer sporcu, teknik yönetici ve antrenörlere verilecek ödül ile amatör spor kulüplerine verilecek ayni ve nakdi yardımlara dair usul ve esasları düzenlemektir."13. Aynı Yönetmeliğin "Tanımlar ve Kısaltmalar" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendi şöyledir: "(1) Bu Yönetmeliğin uygulanasında;...f)Ödül: Spor hizmet ve faaliyetlerinde üstün başarı gösteren sporcu, teknik yönetici ve antrenörlere verilecek plaket ya da hatıra eşya ile Cumhuriyet Altını karşılığı Türk Lirasını ...ifade eder"14. Aynı Yönetmeliğin "Olimpiyat ve paralimpik oyunları" başlıklı 5. maddesi şöyledir: "(1) Olimpiyat ve paralimpik oyunlarının ferdi müsabakalarında;a)Birinci olan sporcuya en fazla 1000 adet,
Esas
No : 2024/504Karar No : 2025/87
b)İkinci olan sporcuya en fazla 300 adet,c)Üçüncü olan sporcuya en fazla 150 adet,Cumhuriyet Altını karşılığı Türk Lirası ödül verilebilir. (2) Olimpiyat ve paralimpik oyunlarının takım sporlarında;a)Takımın birinci olması halinde her sporcuya en fazla 500 adet,b)Takımın ikinci olması halinde her sporcuya en fazla 150 adet,c)Takımın üçüncü olması halinde her sporcuya en fazla 75 adet,Cumhuriyet Altını karşılığı Türk Lirası ödül verilebilir."15. Aynı Yönetmeliğin "Ödül Değerlendirme Komisyonu" başlıklı 20. maddesi şöyledir: "(1) Bu Yönetmelik kapsamında başarılı olan sporculara belirlenen en üst sınırları geçmemek üzere her defasında verilecek ödül ayni ve nakdi yardım türü ve miktarları, Ödül Değerlendirme Komisyonu sıfatı ile Belediye Encümeni tarafından belirlenir.(2) Komisyon sıfatı ile encümenin bu görevini ifa ederken yapacağı toplantı ile çalışma usul ve esasları Belediye Kanununa tabidir ve gerek duyulması halinde ilgili kişi ve kurumlardan yazılı veya sözlü görüş ve belge istenebilir.(3) Komisyonun tüm kararları, Belediye Başkanı onayı ile kesinleşir.(4) Bu yönetmelik ile belirtilen ilgili iş ve işlemler yürütülmesi ve komisyona ödül ve ayni ve nakdi yardım tekliflerinde bulunulması görevi, Gençlik ve Spor Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından yerine getirilir."16. Aynı Yönetmeliğin "Ödüllerin veriliş şekli" başlıklı 21. maddesi şöyledir: (1) Ödüller, bu yönetmelik esas alınarak Belediye Meclisi Kararı ve Belediye Başkanı onayı ile verilir.(2)Doping kontrolü yapılan müsabakalarda doping sonuçları alınmadan hiçbir şekilde ödül verilemez.(3)Ödüllerin ödenmesinde; ödüllerin hak edildiği müsabakanın yapıldığı yılın ilk iş günü İstanbul Altın Borsasında oluşan günlük ağırlıklı ortalama altın fiyatı esas alınır.(4)Ödüller bir defada verilebileceği gibi en fazla yirmi dört ay olmak üzere taksitler halinde de verilebilir.(5)Olimpiyat ve paralimpik oyunları ile olimpik ve paralimpik spor dallarının Dünya şampiyonalarında, ferdi spor dallarında büyükler kategorisinde olmak kaydıyla;a)Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından belirlenen hedef madalya sayısının,b)Aynı seviyedeki bir önceki organizasyonda elde edilen toplam madalya sayısının, aşılması halinde, ilgili branşta yarışmalara katılan ve dereceye giremeyen diğer sporculara o branştaki yarışmada en iyi dereceyi elde eden sporcunun aldığı ödülün en fazla % 20'sini geçmemek kaydıyla nakdi yardımda bulunulabilir.(6) Bu Yönetmelik kapsamında verilecek ödüllerin miktarı bir Cumhuriyet Altını karşılığı Türk Lirasından aşağı olamaz.IV. İNCELEME VE GEREKÇE A. İlk İnceleme17. Uyuşmazlık Mahkemesinin Rıdvan GÜLEÇ'in Başkanlığında, Üyeler Nilgün TAŞ, Doğan AĞIRMAN, Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve Bilal ÇALIŞKAN'ın katılımlarıyla yapılan 03/02/2025 tarihli toplantısında; 2247 sayılı Kanun'un 27. maddesi gereğince yapılan incelemeye göre, davalı vekilinin anılan Kanun'un 10/2.
Esas
No : 2024/504Karar No : 2025/87
maddesinde öngörülen yönteme uygun olarak yaptığı görev itirazının reddedilmesi ve 12/1. maddede belirtilen süre içinde başvuruda bulunması üzerine Danıştay Başsavcısınca 10. maddede öngörülen biçimde olumlu görev uyuşmazlığı çıkarıldığı ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından, görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliğiyle karar verildi.B. Esasın İncelenmesi18. Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN davanın çözümünde idari yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan, ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra, gereği görüşülüp düşünüldü: 19. Dava davacının, dünya çapında düzenlenen spor müsabalarına katılıp madalya kazandığından bahisle, Yönetmelik hükümleri uyarınca ödül verilmesi istemiyle davalı Büyükşehir Belediyesine yapılan 06/09/2022 tarihli başvurunun zımnen reddi üzerine, Yönetmelikte öngörülen ödülün ödenmesi talebiyle açılmıştır.20. Dava dosyasının incelenmesinden; davacı tarafından, dünya çapında düzenlenen yarışmalara Ankara Büyükşehir Belediyesi EGO Spor Kulübü sporcusu olarak katıldığı ve madalya aldığından bahisle, Ankara Büyükşehir Belediyesi Ankara İlinde Spor Hizmet ve Faaliyetlerinde Üstün Başarı Gösteren Sporcuların, Teknik Yöneticilerin ve Antrenörlerin Ödüllendirilmesi ile Amatör Spor Kulüplerine Ani ve Nakdi Yardım Yapılması Hakkında Yönetmelik uyarınca kendisine ödül verilmesi istemiyle davalı Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığına başvuru yapıldığı, başvurusunun zımnen reddedilmesi üzerine, bu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.21. Yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan sporculara belediye meclisi kararıyla ödül vermek büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları arasında sayılmış, bu Kanun hükmüne dayanılarak davalı belediyece yürürlüğe konulan Yönetmelikte ulusal ve uluslararası spor müsabakalarında başarılı olan ve Ülkemiz ile Ankara ve Ankara Büyükşehir Belediyesinin tanıtımına katkıda bulunan sporculara verilecek ödüllere dair usul ve esaslar düzenlenmiştir. 22. Davacının yukarıda söz edilen bu Yönetmelik hükümleri uyarınca kendisine ödül verilmesi istemiyle davalı belediyeye yaptığı başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin; idarenin tek yanlı iradesiyle kamu gücü kullanarak tesis ettiği bir idari işlem olması nedeniyle uyuşmazlığın taraflar arasındaki akdi bir ilişkiden değil kamu hukuku ilişkisinden kaynaklandığı açıktır.23. Bu durumda, idarenin idare hukuku alanında kamu gücüne dayalı olarak re’sen ve tek yanlı irade açıklaması sonucu tesis etmiş olduğu işlemlere, hukuk alanında yeni durumlar oluşturmasıyla idari işlem niteliği kazandırdığı ve kural olarak bu işlemlerin özel yasal düzenlemeler dışında idari yargı denetimine tabi bulunduğu gözetildiğinde, davaya konu işlemin kamu gücüne dayanılarak tesis edilen idari işlem niteliğinde olduğu, uyuşmazlığın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesi kapsamında idari yargı yerince çözümlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Esas
No : 2024/504Karar No : 2025/87
24. Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak, Danıştay Başsavcısının başvurusunun kabulü ile davalı vekilinin görev itirazının reddine ilişkin Ankara 68. İş Mahkemesinin 14/05/2024 tarih ve E.2024/14 sayılı kararının kaldırılması gerekmiştir.
VI. HÜKÜM Açıklanan gerekçelerle;A. Davanın çözümünde İDARİ YARGININ GÖREVLİ OLDUĞUNA, B. Danıştay Başsavcısının BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile davalı vekilinin görev itirazının reddine ilişkin Ankara 68. İş Mahkemesinin 14/05/2024 tarih ve E.2024/14 sayılı kararının KALDIRILMASINA, 03/02/2025 tarihinde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Üye
Rıdvan
Nilgün
Doğan
Eyüp
GÜLEÇ
TAŞ
AĞIRMAN
SARICALAR
Üye
Üye
Üye
Ahmet
Mahmut
Bilal
ARSLAN
BALLI
ÇALIŞKAN