T.C.UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/553KARAR NO: 2025/111
KARAR TR: 03/02/2025 ÖZET:2918 sayılı Kanun’un 44/1-b, 48/5. ve 67/1-d maddeleri uyarınca verilen idari para cezasının ve 2 yıl süre ile sürücü belgesinin geri alınmasına ilişkin işlemin iptal edilmesi istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.K A R A RDavacı : M. R. K.
Vekili
: Av. H. İ. Ö.
Davalılar :1- Çermik İlçe Emniyet Amirliği (Adli Yargıda)2- Diyarbakır Valiliği (İdari Yargıda)I. DAVA KONUSU OLAY1.Davacı vekili; Çermik İlçe Emniyet Amirliğince yapılan denetim sırasında, plaka sayılı aracın 2918 sayılı Kanun'un 44/1-b, 48/5. ve 67/1-d maddelerini ihlal ettiğinden bahisle, araç sürücüsü adına 26/04/2024 tarih ve MB-33784983 seri-sıra nolu trafik idari para cezası karar tutanağı düzenlenerek, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 44/1-b, 48/5. ve 67/1-d maddeleri uyarınca 41.814 TL idari para cezası verildiğini ayrıca müvekkili adına kayıtlı aracın da, trafikten men tutanağı ile 60 gün trafikten men edilerek muhafaza altına alındığını ileri sürerek, idari para cezası ile sürücü belgesinin 2 yıl süre ile geri alınmasının ve trafikten men işleminin iptali istemiyle adli yargı yerinde dava açmıştır. II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİN BAŞVURU SÜRECİA. Adli Yargıda2. Çermik Sulh Ceza Hakimliği 17/05/2024 tarih ve D.İş.No. 2024/120 sayılı kararı ile, idari para cezasının iptali ile birlikte aracın trafikten men kararının da verildiği, yapılan başvuruyu inceleme görevinin idari yargı yerine ait olduğu gerekçesiyle, 5326 sayılı Kanun'un 3-a, 27/8, 28/1-b maddeleri uyarınca itirazın görev yönünden reddine karar vermiş, bu karara itiraz edilmiş, Diyarbakır 5. Sulh Ceza Hakimliği 27/06/2024 tarih ve D.İş No.2024/4894 sayılı kararı ile, itirazın reddine karar vermiş ve görevsizlik kararı kesinleşmiştir. Kararın ilgili kısmı şöyledir :"...Tüm dosya kapsamının birlikte incelenmesinde;İtiraz eden M. R. K.
'nm dilekçesi özetle; 26/04/2024 tarihinde saat 01.00 sıralarında
plakalı aracı ile evine gittiğini, saat 02.00 sıralarında uyurken Çermik İlçe Emniyet Amirliği'ne bağlı iki ekip aracı evinin önüne geldiği, gelen ekipler emniyete gitmesinin gerektiğini belirttiği, polis ekipleri ile birlikte Emniyet Amirliğine gittiği, 1 saat öncesinde alkollü araç kullandığını iddia ederek alkol testi yapmaları gerektiğini, cihaz ile üç defa ölçüm yaparak ilk iki ölçümde sıfır promil çıktığını, üçüncü ölçümde 0,88 promil alkollü olduğunu söylediklerini, hiçbir delil olmadan 1 saat önce trafikten alkollü olduğunu belirterek ayrıca drifit hareketlerini yapması iddiası ile işlem yaptıklarını aracına ve ehliyetine el koyduklarını, yapılan testin trafikte araç kullanırken değil evine gittikten 1 saat sonrasında evinden alınarak yapıldığını, Çermik İlçe Emniyet Amirliği'nce tarafına düzenlenen cezai işlemlere Hakimliğimize itirazda bulunmuştur. 26/04/2024 tarihli idari para cezası karar tutanağı itiraz edene tarafından imzadan imtina ettiği, itiraz edenin yasal 15 günlük süresi içinde 26/04/2024
Esas No : 2024/553 Karar No: 2025/111
tarihinde hakimliğe dilekçe ibraz ettiği anlaşılmıştır.Somut olayda kabahat konusu eyleme ilişkin idare tarafından uygulanan idari para cezasını müteakip, aynı tarihte aracın 60 gün süreyle geçici olarak trafikten men edilmesine aynı idare tarafından karar verilmiş olunması ile itiraz dilekçesinde aracın trafikten men edilmiş olmasına da itiraz edilmiş olması karşısında, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 27/8. maddesinde yer alan, "İdarî yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddiaları bu işlemin iptali talebiyle birlikte İdarî yargı merciinde görülür şeklindeki düzenleme ile Uyuşmazlık Mahkemesinin aracın geçici olarak trafikten men edilmesine ilişkin davaya bakma görevinin idare mahkemesine ait olduğuna dair 08/04/2013 tarihli ve 2013/74-495 sayılı kararı nazara alındığında itiraza konu somut olay bakımından idare mahkemesinin görevli olduğu (19. C.D. 2016/806 esas 2016/17910 karar) ve ayrıca Uyuşmazlık Mahkemesinin 2023/617 Esas, 2024/35 Karar numaralı kararı da gözetilerek 5326 sayılı kanunun 28/1-b maddesi uyarınca başvurunun usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM ; Yukarıda Açıklanan Nedenlerle:1-Çermik İlçe Emniyet Amirliği'nin 26/04/2024 tarih ve MB-33784983 seri ve sıranolu idari para cezası kararı ve birlikte uygulanan geçici trafikten men cezası hakimliğimizce incelenebilecek kararlardan olmayıp bu hususta Diyarbakır İdari yargı merci görevli olduğundan 5326 sayılı kanunun 28/1-b maddesi uyarınca başvurunun USULDEN REDDİNE,..."3. Davacı vekili, bu kez aynı istemle idari yargı yerinde dava açmıştır.B. İdari Yargıda4. Diyarbakır 3. İdare Mahkemesi 07/06/2024 tarih ve E.2024/705, K.2024/806 sayılı kararı ile, '' dava konusu işlemlere karşı ayrı dilekçeler ile dava açılması gerekirken tek dilekçe ile dava açıldığı, dava dilekçesinin2577 sayılı İdari Yargılama Usül Kanun'un 5. maddesine uygun olmadığı'' gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15.maddesinin 1. fıkrası (d) bendi gereğince bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren (30) gün içinde bizzat veya bir avukat vasıtasıyla 5. maddeye uygun şekilde 2 ayrı dava açılmakta serbest olmak üzere dava dilekçesinin reddine, karar vermiştir.5. Davacı vekili yenileme dilekçesi ile; aynı hukuki sebeplerle sadece idari para cezası tutanağının ve sürücü belgesinin 2 yıl süre ile geri alınması işleminin iptalini talep etmiştir.6. Diyarbakır 3. İdare Mahkemesi 05/08/2024 tarih ve E.2024/976, K.2024/1094 sayılı kararı ile, araç sürücüsü davacı adına idari para cezası uygulanmasına ilişkin uyuşmazlığın görüm ve çözümünün, 5326 sayılı Kanun'un 27. maddesi uyarınca adli yargı yerine ait olduğu gerekçesiyle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15/1-a maddesi hükmü uyarınca davanın görev yönünden reddine, karar vermiş, bu karar istinaf edilmeden kesinleşmiştir. Kararın ilgili kısmı şöyledir: ''...Bu hukuki perspektifle, dava dosyasının incelenmesinden, davacının yapılan trafik denetimlerinde 0.88 promil alkollü çıktığı gerekçesiyle, 2918 sayılı Kanun'un 48. maddesinin 5. fıkrası uyarınca sürücü belgesinin iki yıl süreyle geri alındığı ve davacıya idari para cezası kesildiği anlaşıldığından davacının sürücü belgesinin geri alınmasına ve davacıya para cezası kesilmesine ilişkin dava konusu işleme karşı açılan davanın görüm ve çözümünde, adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle 1-Davanın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca görev yönünden reddine,...''
Esas No : 2024/553 Karar No: 2025/111
7. Davacı vekili 04/11/2024 tarihli dilekçesi ile; 2247 sayılı Kanun'un 14. Maddesine göre doğduğunu öne sürdüğü olumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesi istemiyle Diyarbakır 3. İdare Mahkemesine başvurmuştur.8. Diyarbakır 3. İdare Mahkemesi 08/11/2024 tarih ve E.2024/976 sayılı ara kararı ile, idari para cezası ve sürücü belgesine el konulmasına ilişkin işlemlere karşı açılan davanın görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu gerekçesiyle, 2247 sayılı Kanun’un 14, 15 ve 16. maddeleri uyarınca görevli yargı yerinin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurulmasına karar vererek dava dosyalarını Uyuşmazlık Mahkemesine göndermiştir. III. İLGİLİ HUKUK9. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun, “Trafik zabıtasının görev ve yetki sınırı ile genel zabıtanın trafik hizmetlerini yürütmeye ilişkin yetkisi” başlıklı 6. maddesi şöyledir:“ Trafik zabıtası ve genel zabıtanın görev ve yetki sınırı;a) Trafik zabıtası:(Birinci fıkra mülga: 17/10/1996-4199/4 md.)Trafik zabıtası görevi sırasında karşılaştığı acil ve zorunlu hallerde genel zabıta görevi yapmakla da yetkilidir.Mülki idare amirlerince, emniyet ve asayiş bakımından zorunlu görülen haller dışında, trafik zabıtasına genel zabıta görevi verilemez, araç, gereç ve özel teçhizatı trafik hizmetleri dışında kullanılamaz.b) (Değişik: 21/5/1997-4262/1 md.) Genel Zabıta:Trafik zabıtasının bulunmadığı veya yeterli olmadığı yerlerde polis; polisin ve trafik teşkilatının görev alanı dışında kalan yerlerde de jandarma, trafik eğitimi almış subay, astsubay ve uzman jandarmalar eliyle yönetmelikte belirtilen esas ve usullere uygun olarak trafiği düzenlemeye ve trafik suçlarına el koymaya görevli ve yetkilidir.”10. 2918 sayılı Kanun'un ''Adres değişikliklerinin bildirilmesi ve sürücü belgelerinin taşınması zorunluluğu'' başlıklı 44. maddesi şöyledir:''Sürücü belgesi sahipleri:a) İkamet adresi değişikliklerini belgeyi veren kuruluşa otuz gün içinde bildirmek,b) Araç kullanırken sürücü belgelerini yanlarında bulundurmak ve yetkililerin her isteyişinde göstermek,Zorundadırlar.(Değişik: 21/5/1997-4262/4 md.) Bu madde hükümlerine uymayan sürücüler, 3 600 000 lira para cezası ile cezalandırılırlar.''11. 2918 sayılı Kanun'un "Alkol, uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin etkisi altında araç sürme yasağı” başlıklı 48. maddesinin ilgili fıkraları şöyledir:"(Değişik: 24/5/2013 - 6487/19 md.)Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri almış olan sürücüler ile alkollü olan sürücülerin kara yolunda araç sürmeleri yasaktır.Uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin kullanılıp kullanılmadığı ya da alkolün kandaki miktarını tespit amacıyla, kollukça teknik cihazlar kullanılır.Kişinin yaralanmalı veya ölümlü ya da kollukça müdahil olunan maddi hasarlı trafik kazasına karışması hâlinde, ikinci fıkrada belirtilen muayeneye tabi tutulması zorunludur. Teknik cihaz ile yapılan ölçüme itiraz eden veya bu cihaz ile ölçüm yapılmasına müsaade etmeyen bu sürücüler, en yakın adli tıp kurumuna veya adli tabipliğe veya Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık kuruluşlarına götürülerek uyuşturucu veya uyarıcı madde ya da alkol tespitinde
Esas No : 2024/553 Karar No: 2025/111
kullanılmak üzere vücutlarından kan, tükürük veya idrar gibi örnekler alınır. Bu işlem bakımından 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 75 inci maddesi hükümleri, beşinci fıkrası hariç olmak üzere uygulanır....Yapılan tespit sonucunda, 0.50 promilin üzerinde alkollü olarak araç kullandığı tespit edilen sürücüler hakkında, fiili bir suç oluştursa bile, 700 Türk Lirası idari para cezası verilir ve sürücü belgesi altı ay süreyle geri alınır. Hususi otomobil dışındaki araçları alkollü olarak kullanan sürücüler bakımından promil alt sınırı 0.21 olarak uygulanır. Alkollü olarak araç kullanma nedeniyle sürücü belgesi geri alınan kişiye, son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru beş yıl içinde; ikinci defasında 877 Türk Lirası idari para cezası verilir ve sürücü belgeleri iki yıl süreyle, üç veya üçten fazlasında ise, 1.407 Türk Lirası idari para cezası verilir ve sürücü belgeleri her seferinde beşer yıl süreyle geri alınır. Sürücü belgelerinin herhangi bir nedenle geçici olarak geri alınmış olması hâlinde belirtilen süreler, geçici alma süresinin bitiminde başlar....Sürücü belgelerinin geçici geri alma işlemleri bu Kanun'un 6 ncı maddesinde sayılan görevliler tarafından yapılır.Bu madde hükümlerine göre geri alınan sürücü belgesinin iade edilebilmesi için; ilgili kişi hakkında trafik kurallarına aykırılık dolayısıyla bu Kanun hükümlerine göre verilmiş olan idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması; uyuşturucu veya uyarıcı madde alması nedeniyle sürücü belgesi geri alınanların ayrıca sürücü olmasında sakınca bulunmadığına dair resmi sağlık kurumlarından alınmış sağlık kurulu raporunun ibraz edilmesi şarttır...."12. 2918 sayılı Kanun’un ''Araç manevralarını düzenleyen kurallar'' başlıklı 67. maddesinin ilgili kısımları şöyledir; '' Manevralarda aşağıdaki kurallar uygulanır. ...d) (Ek: 18/10/2018-7148/22 md.) Herhangi bir zorunluluk olmaksızın, karayollarında dönüş kuralları dışında bilerek ve isteyerek aracın el freninin çekilmesi suretiyle veya başka yöntemlerle aracın ani olarak yönünün değiştirilmesi veya kendi etrafında döndürülmesi yasaktır.(Değişik: 18/10/2018-7148/22 md.) Bu maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri hükümlerine uymayan sürücülere 235 Türk lirası idari para cezası verilir. Aynı fıkranın (d) bendi hükümlerine uymayan sürücülere 5.010 Türk lirası idari para cezası verilir ve sürücü belgeleri altmış gün süreyle geri alınır. Ayrıca, araç altmış gün süre ile trafikten menedilir. Bu şekilde sürücü belgesi geri alınanlar psiko-teknik değerlendirmeden ve psikiyatri uzmanının muayenesinden geçirilerek sürücü belgesi almasına mâni hâli olmadığı anlaşılanlara bu Kanun kapsamında verilen trafik idari para cezalarının tahsil edilmiş olması şartıyla geri alma süresi sonunda belgeleri iade edilir.''13. 2918 sayılı Kanun’un “Sürücü belgelerinin geri alınmasında ve iptalinde yetki” başlıklı 112. maddesi şöyledir: “(Değişik: 12/7/2013-6495/20 md.)Bu Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan görevlilerin ve trafik tescil kuruluşlarının yetkilendirildiği hâller hariç olmak üzere, sürücü belgelerinin geri alınmasına ve iptaline sulh ceza mahkemeleri karar verir.Bu Kanunun 51 inci maddesinin ihlali ve 118 inci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarında yazılı “100 ceza puanını doldurmak” eylemi nedeniyle sürücü belgelerinin geri alınmasına yine bu Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan görevliler yetkilidir.Sürücü belgelerinin geçici olarak geri alınması veya iptaline dair verilen kesinleşmiş mahkeme kararı örnekleri, sürücülerin sicillerine işlenmek üzere mahkemelerce ilgili trafik birimlerine gönderilir.
Esas No : 2024/553 Karar No: 2025/111
Bu Kanuna göre görülen davalar, diğer kanunlara göre görülen davalarla birleştirilemez.Askeri araçları süren kişiler ile asker kişilerin bu Kanunda yazılı suçlarla ilgili davalarına da bu mahkemelerde bakılır.Askeri görev ve hizmetlerin yürütülmesi sırasında askeri araç sürücülerinin asker kişilere karşı işledikleri trafik kazalarıyla ilgili suçlarda 25/10/1963 tarihli ve 353 sayılı Askeri Mahkemeler Kuruluşu ve Yargılama Usulü Kanunu hükümleri saklıdır.” 14. 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun "Genel kanun niteliği" başlıklı 3. maddesi şöyledir: "(Değişik: 6/12/2006-5560/31 md.)(1) Bu Kanun'un;a) İdarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde, b) Diğer genel hükümleri, idarî para cezası veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün fiiller hakkında,uygulanır.”15. 5326 sayılı Kanun'un "Yaptırım türleri" başlıklı 16. maddesi şöyledir: "(1) Kabahatler karşılığında uygulanacak olan idarî yaptırımlar, idarî para cezası ve idarî tedbirlerden ibarettir.(2) İdarî tedbirler, mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ilgili kanunlarda yer alan diğer tedbirlerdir."16. 5326 sayılı Kanun’un “Saklı tutulan hükümler” başlığını taşıyan 19. maddesi şöyledir:“(1) Diğer kanunlarda kabahat karşılığında öngörülen belirli bir süre için; a) Bir meslek ve sanatın yerine getirilmemesi, b) İşyerinin kapatılması, c) Ruhsat veya ehliyetin geri alınması, d) Kara, deniz veya hava nakil aracının trafikten veya seyrüseferden alıkonulması, gibi yaptırımlara ilişkin hükümler, ilgili kanunlarda bu Kanun hükümlerine uygun değişiklik yapılıncaya kadar saklıdır.”17. 5326 sayılı Kanun'un “Başvuru yolu” başlıklı 27. maddesinin 1. ve 8. fıkraları şöyledir:“(1) İdarî para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idarî yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idarî yaptırım kararı kesinleşir.(8) (Ek: 6/12/2006-5560/34 md.) İdarî yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idarî yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idarî yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddiaları bu işlemin iptali talebiyle birlikte idarî yargı merciinde görülür .”IV. İNCELEME VE GEREKÇEA. İlk İnceleme 18. Uyuşmazlık Mahkemesinin Rıdvan GÜLEÇ'in Başkanlığında, Üyeler Nilgün TAŞ, Doğan AĞIRMAN, Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve Bilal
Esas No : 2024/553 Karar No: 2025/111
ÇALIŞKAN’ın katılımlarıyla yapılan 03/02/2025 tarihli toplantısında; 2247 sayılı Kanun'un 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, adli yargı ve idari yargı yerleri arasında ''2918 sayılı Kanun’un 44/1-b, 48/5. ve 67/1-d maddeleri uyarınca verilen idari para cezası ile sürücü belgesinin 2 yıl süre ile geri alınmasına ilişkin işlemin iptali'' istemi yönünden anılan Kanun’un 14. maddesinde öngörülen biçimde olumsuz görev uyuşmazlığı doğduğu, idari ve adli yargı dosyalarının 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarak davacı vekilinin istemi üzerine, son görevsizlik kararını veren mahkemece Uyuşmazlık Mahkemesine gönderildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından, görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.B. Esasın İncelenmesi19. Raportör-Hâkim Gülay DOĞAN'ın davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan, ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ'nin davada adli yargının, Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın ise davada idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra, gereği görüşülüp düşünüldü:20. Dava, 2918 sayılı Kanun’un 44/1-b, 48/5. ve 67/1-d maddeleri uyarınca verilen idari para cezası ile sürücü belgesinin 2 yıl süre ile geri alınmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.21. Dava dosyasının incelenmesinden, davacının adına kayıtlı
plakalı hususi aracı ile seyir halindeyken, drift atarak trafiği tehlikeye düşürdüğünün tespit edilmesi üzerine, Çermik İlçe Trafik Denetleme Büro Amirliğince 26/04/2024 tarihli Tutanağın düzenlendiği yine davacının yapılan muayenesi sonucunda 0,88 promil alkollü olduğunun tespiti üzerine, hakkında 26/04/2024 tarih ve 51058 sıra numaralı Sürücü Belgesi Geri Alma Tutanağı ile sürücü belgesinin 2 yıl süreyle geri alınmasına, MB-33784983
sıra numaralı Trafik İdari Para Cezası Tutanağı ile de 41.814 TL idari para cezasına ve davacı adına kayıtlı aracın da trafikten men tutanağı ile 60 gün trafikten men edilerek muhafaza altına alınmasına karar verildiği, bu tutanakların davacıya tebliği üzerine adli ve idari yargı yerlerinde dava açıldığı, idare mahkemesinde dilekçenin reddine karar verilmesi sonrasında aracın trafikten geçici men işlemine karşı ayrı bir dava açılmadığı anlaşılmıştır.22. Uyuşmazlık Mahkemesi, 2918 sayılı Kanun’un 116. maddesi kapsamında araç tescil plakasına göre düzenlenenler dışında trafik zabıtasınca uygulanan idari para cezalarına karşı açılan davaları; bu uygulamanın idari ceza kapsamında bulunması; Kanun'da idari cezalarla ilgili davalarda görevli yargı yerini açıkça belli eden bir hükme yer verilmemesi; 12/07/2013 tarih ve 6495 sayılı Kanun’un 20. maddesi ile yapılan değişiklikten önceki hali ile, bu Kanun'da gösterilen adli cezalara hükmetmekle görevli mahkemeye işaret eden 112. maddeye de herhangi bir atıfta bulunulmamış olması karşısında ve göreve ilişkin genel ilkelere göre idari yargının görev alanında görmüş iken; 5326 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesinden sonra; öngörülen trafik para cezasının 5326 sayılı Kanun’un 16. maddesinde belirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu, 2918 sayılı Kanun’da da bu para cezasına itiraz konusunda görevli mahkemenin gösterilmediği anlaşıldığından, Kabahatler Kanunu’nun 5560 sayılı Kanun’la değişik 3. maddesinde belirtildiği üzere, idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı nedeniyle, görevli mahkemenin belirlenmesinde 5326 sayılı Kanun hükümleri dikkate alınacağından, idari para cezasına karşı açılan davaların görüm ve çözümünde, anılan Kanun'un 27. maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varmıştır.
Esas No : 2024/553 Karar No: 2025/111
23. Uyuşmazlığın diğer kısmını oluşturan, sürücü belgesi geri alma tutanağına ilişkin karara gelince; sürücü belgelerinin geçici olarak geri alınmasına ilişkin karar, 2918 sayılı Kanun’un 12/07/2013 tarih ve 6495 sayılı Kanun’un 20. maddesi ile yapılan değişiklikten önceki 112. maddesi ve 5326 sayılı Kanun uyarınca incelendiğinde, 2918 sayılı Kanun’un, bu Kanun’daki suçlarla ilgili davalara bakacak mahkemeler ve yetkilerinin düzenlendiği 112. maddesi uyarınca, sürücü belgelerinin geçici olarak geri alınmasına ilişkin davaların sulh ceza mahkemelerinin görevine dahil edilmediği ve 5326 sayılı Kanun’un 19. maddesinde, diğer kanunlarda kabahat karşılığında öngörülen belirli bir süre için ehliyetin geri alınmasına ilişkin hükümlerin geçici istisnalar içinde sayıldığı dikkate alındığında; sürücü belgelerinin geçici olarak geri alınmasına ilişkin davalara bakma görevinin idare mahkemesine ait olduğu sonucuna varılmıştır.24. 5326 sayılı Kanun’un 27. maddesine, 5560 sayılı Kanun ile eklenen sekizinci fıkrasında, idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddialarının, bu işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciinde görüleceği kurala bağlanmış, bu maddenin gerekçesinde de bu hükümle, Kabahatler Kanunu'ndaki düzenlemelerin ortaya çıkardığı bağlantı sorununa çözüm getirilmesinin amaçlandığı ifade edilmiştir.25. 19/12/2006 tarihinde yürürlüğe giren bu düzenlemeye göre, Kabahatler Kanunu’nun; idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı; diğer kanunlarda görevli mahkemenin gösterilmesi durumunda ise uygulanmayacağı ancak; idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddialarının, bu işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciinde görüleceği anlaşılmaktadır.26. Uyuşmazlık Mahkemesince, idari para cezası yönünden oluşan olumsuz görev uyuşmazlıklarının çözümünde, idari para cezasına konu işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararın da verilmiş olması ve dosya içeriğinden bu kararın idari yargı yerinde dava konusu edildiğinin anlaşılması halinde; idari para cezasına ilişkin kararın hukuka aykırılığı iddiasının da, idari yargı yerinde görüleceği sonucuna varılarak, idari yargı yerince verilen görevsizlik kararlarının kaldırılmasına karar verilmiştir. 27. Olayda, idari para cezasına konu işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak düzenlenen ve sürücü belgesi geri alma tutanağı ile ilgili olarak; 5326 sayılı Kanun’un “Saklı tutulan hükümler” başlığını taşıyan 19. maddesinde, “diğer kanunlarda kabahat karşılığında öngörülen belirli bir süre için, … ehliyetin geri alınması, … gibi yaptırımlara ilişkin hükümler, ilgili kanunlarda bu Kanun hükümlerine uygun değişiklik yapılıncaya kadar saklıdır” denilerek, ilgili kanununda, bu Kanun hükümlerine uygun değişiklik yapılıncaya kadar saklı tutulan, başka bir deyişle, belirtilen istisnalar içinde sayılan yaptırımlardan biri olan ehliyetin geri alınmasına ilişkin hükmün, 12/07/2013 tarih ve 6495 sayılı Kanun’un 20. maddesiyle, 2918 sayılı Kanun’un 112. maddesinde yapılan değişiklik ile yukarıda belirtilen şekilde yeniden düzenlendiği ve bu karara karşı kanun yoluna ilişkin bir düzenlemeye yer verilmediği anlaşılmıştır. 28. İncelenen uyuşmazlıkta, uygulanan trafik para cezası ve sürücü belgesinin geçici olarak geri alınması tutanağının 5326 sayılı Kanun’un 16. maddesinde belirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu, 12/07/2013 tarih ve 6495 sayılı Kanun’un 20. maddesiyle 2918 sayılı Kanun’un 112. maddesinde yapılan değişiklik ile maddenin yeniden düzenlendiği ve bu karara karşı kanun yoluna ilişkin bir düzenlemeye yer verilmediği gibi idari para cezasına karşı Kanun yoluna ilişkin bir düzenlemeye yer verilmediği anlaşılmıştır. Bu durumda, Kabahatler
Esas No : 2024/553 Karar No: 2025/111
Kanunu’nun 5560 sayılı Kanun’la değişik 3. maddesinde, bu Kanun'un idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı belirtildiğinden, dava konusu idari para cezası ve sürücü belgesinin geçici olarak geri alınması tutanağına karşı açılan davanın görüm ve çözümünde, anılan Kanun'un 27. maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.29. Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak, Çermik Sulh Ceza Hakimliğinin 17/05/2024 tarih ve D.İş No: 2024/120 sayılı görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir. V. HÜKÜMAçıklanan gerekçelerle; A. Davanın çözümünde ADLİ YARGININ GÖREVLİ OLDUĞUNA, B. Çermik Sulh Ceza Hakimliğinin 17/05/2024 tarih ve D.İş No: 2024/120 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,03/02/2025 tarihinde, Üyeler Nilgün TAŞ ile Ahmet ARSLAN’ın KARŞI OYLARI ve OY ÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Üye
Rıdvan
Nilgün
Doğan
Eyüp
GÜLEÇ
TAŞ
AĞIRMAN
SARICALAR
Üye
Üye
Üye
Ahmet
Mahmut
Bilal
ARSLAN
BALLI
ÇALIŞKAN
Esas No : 2024/553 Karar No: 2025/111
K A R Ş I O Y2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun dava konusu uyuşmazlık ile ilgili hükümleri bir bütün halinde değerlendirildiğinde, bir idari işlem olan sürücü belgesinin geri alınmasına ilişkin işlemlerden doğan uyuşmazlıklarda görevli mahkemelerin idari yargı mercii olduğu tartışmasız olup, 5326 sayılı Kanun'un 27/8. maddesinde yer alan "idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde, idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddialarının bu işlemin iptal talebiyle birlikte idari yargı merciinde görüleceği” düzenlemesi uyarınca da dava konusu işlemlerden doğan uyuşmazlığın çözümünün idari yargının görevinde bulunduğu sonucuna ulaşıldığından, uyuşmazlığın çözümünde adli yargıyı görevli kabul eden çoğunluğun kararına katılmıyoruz.
Üye Üye
Nilgün TAŞAhmet ARSLAN