T.C.UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/329KARAR NO: 2025/499
KARAR TR: 07/07/2025 ÖZET: Davacının davalı idareye bağlı Mesleki Teknik ve Anadolu Lisesinde usta öğretici olarak çalışırken iş akdinin feshi sonucu işten ayrılması nedeniyle, İş Kanunu’ndan kaynaklanan parasal haklarının ödenmesi istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı: D.B.EVekili: Av. B. YDavalı: Milli Eğitim BakanlığıVekili: Av. A. MI. DAVA KONUSU OLAY
1. Davacı vekili, müvekkilinin davalı bakanlığa bağlı Sivas Sultan Şehir Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde 24/09/2018-31/05/2024 tarih aralığında belirsiz süreli iş sözleşmesiyle usta öğretici olarak çalıştığını, evlilik sebebiyle iş akdini feshettiğini ve arabuluculuk görüşmelerinde uzlaşma sağlanamadığını belirterek; şimdilik 50 TL kıdem tazminatı ve 50 TL yıllık izin ücreti alacağının tahsili istemiyle adli yargı yerinde dava açmıştır.II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİN BAŞVURU SÜRECİA. Adli Yargıda2. Sivas 2. İş Mahkemesi 09/01/2025 tarih ve E.2021/56, K.2022/428 sayılı kararı ile, yargı yolunun caiz olmaması nedeniyle davanın usulden reddine karar vermiş ve bu karar kesinleşmiştir. Kararın ilgili kısmı şöyledir: "... Dosyamız konusu somut olayda, davacı ile davalı Sivas İl Milli Eğitim Müdürlüğü arasında Kadrosuz Usta Öğreticilerle İlgili İş Sözleşmesi düzenlendiği, sözleşmenin genel şartlar bölümünün 2.bendinde "kadrosuz usta öğreticinin aylık ücreti, bir ay zarfında okuttuğu ders saat sayısının, Milli Eğitim Bakanlığı'nın belirlediği ders saati ücreti (brüt) ile çarpımından elde edilen miktardır" düzenlemesi ile ders ücreti karşılığında Valilik Makamının onayı ile Sultanşehir Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Müdürlüğünde kadrosuz Usta Öğretici olarak görev başladığı, 04.02.2024 tarihinde kod:22 diğer nedenler ile iş akdinin feshedildiği anlaşılmıştır. Dosya kapsamı evrak, taraflar arasındaki hizmet akdi maddelerinin içeriği, davacının Valilik Makamı onayı ile görevlendirilmesi ve ücretlerinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 89. maddesine uygun olarak Bakanlar Kurulunca çıkarılan kararlar uyarınca Maliye Bakanlığınca belirlenen ücretler üzerinden ödendiği dikkate alındığında, davacının 657 sayılı Kanun'un 89. maddesinde belirtilen statü içinde ve Valilik onayı ile görevlendirildiği,
Esas No : 2025/329 Karar No: 2025/499
davacı ile davalı arasında iş sözleşmesi bulunmadığı, taraflar arasındaki ilişkinin statü hukukundan kaynaklandığı, uyuşmazlığın idari yargı mercilerince çözümlenmesi gerekli olup, 4857 sayılı Kanun kapsamına giren bir iş sözleşmesi bulunmadığından taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümünün adli yargının görev alanına girmediği kanaati ile yargı yolunun caiz olmaması nedeniyle dava şartı yönünden davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesisi yoluna gidilmiştir ..."3. Davacı vekili, bu kez aynı istemle idari yargı yerinde dava açmıştır.4. Sivas İdare Mahkemesi 07/05/2025 tarih ve E.2025/421 sayılı kararı ile, "uyuşmazlığın özel hukuk hükümlerine göre görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varıldığı" gerekçesiyle, 2247 sayılı 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine ve dosya incelemesinin bu konuda Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir. Kararın ilgili kısmı şöyledir:"... Dava dosyasının incelenmesinden; davacı tarafından, Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı Sivas Sultan Şehir Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi'nde usta öğretici olarak görev yaptığı döneme ilişkin olarak iş akdinin feshedildiği için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 50,00-TL kıdem tazminatı ve 50,00-TL yıllık izin ücret alacağı olmak üzere 100,00-TL'nin faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle Sivas 2. İş Mahkemesinin E:2024/236 sayılı dosyasından davanın açıldığı ve anılan Mahkemenin 09.01.2025 tarih ve K:2025/4 sayılı kararı ile davada idari yargının görevli olması nedeniyle HMK'nın 114/1-b ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı bulunmadığından davanın usulden reddine karar verildiği, bu kararın kesinleşmesi üzerine Mahkememizde işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.Uyuşmazlıkta; davacı her ne kadar "usta öğretici" unvanı taşısa da, idareyle arasında bir hizmet ilişkisinin kurulduğu, talep edilen tazminat ve diğer alacaklarının İş Kanunu’ndan kaynaklanan haklardan olduğu dikkate alındığında, uyuşmazlığın görüm ve çözümünün özel hukuk hükümlerine göre adli yargı makamlarının görevine girdiği sonucuna varılmıştır.Bu durumda, Sivas 2. İş Mahkemesinin 09.01.2025 tarih ve E:2024/236, K:2025/4 sayılı kararıyla davada idari yargının görevli olması nedeniyle HMK'nın 114/1-b, 115/2 maddeleri gereğince dava şartı bulunmadığından bahisle davanın usulden reddine karar verilmesi ve bu kararın kesinleşmesi üzerine Mahkememizde açılan işbu davada, 2247 sayılı Kanun'un 19'uncu maddesi uyarınca görevli merciin belirlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurulması gerekmektedir.Nitekim, Uyuşmazlık Mahkemesinin 03/03/2025 tarih ve E:2025/11, K:2025/216 ve26/12/2022 tarih ve E:2022/669, K:2022/728 sayılı kararları da bu yöndedir. ..."5. Sivas İdare Mahkemesi tarafından 2247 sayılı Kanun’un 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi için idari yargı dava dosyası, ekinde adli yargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmiştir.III. İLGİLİ HUKUK6. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun, 01/10/2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 106. maddesi ile yürürlükten kaldırılan 2. maddesinin birinci fıkrası şöyledir: "Bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işveren tarafından çalıştırılanlar bu Kanun'a göre sigortalı sayılırlar."
Esas No : 2025/329 Karar No: 2025/499
7. 506 sayılı Kanun'un "Uyuşmazlıkların Çözüm Yeri" başlıklı mülga 134. maddesi şöyledir: "Bu Kanun'un uygulanmasından doğan uyuşmazlıklar, yetkili iş mahkemelerinde veya bu davalara bakmakla görevli mahkemelerde görülür."8. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:"Bu Kanunun uygulanmasında;...6) Sigortalı: Kısa ve/veya uzun vadeli sigorta kolları bakımından adına prim ödenmesi gereken veya kendi adına prim ödemesi gereken kişiyi,...ifade eder. ..."9. 5510 sayılı Kanun'un 79. madde ile başlayan 4. kısmında, primlere ilişkin hükümlere yer verilmiştir.10. 5510 sayılı Kanun'un "Uyuşmazlıkların çözüm yeri" başlıklı 101. maddesi şöyledir: "Bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklar iş mahkemelerinde görülür."11. 4857 sayılı İş Kanunu’nun "Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesi şöyledir:"Bu Kanunun amacı işverenler ile bir iş sözleşmesine dayanarak çalıştırılan işçilerin çalışma şartları ve çalışma ortamına ilişkin hak ve sorumluluklarını düzenlemektir.Bu Kanun, 4 üncü Maddedeki istisnalar dışında kalan bütün işyerlerine, bu işyerlerinin işverenleri ile işveren vekillerine ve işçilerine faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanır.İşyerleri, işverenler, işveren vekilleri ve işçiler, 3 üncü maddedeki bildirim gününe bakılmaksızın bu Kanun hükümleri ile bağlı olurlar."12. 4857 sayılı Kanun'un 8. maddeyle başlayan "İş Sözleşmesi, Türleri ve Feshi" başlıklı İkinci Bölümünde kıdem tazminatı, ücretli izin, bildirim süresinden kaynaklanan yükümlülük ve haklara ilişkin hususlara yer verilmiştir.13. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun "İş mahkemelerinin kuruluşu" başlıklı 2. maddesi şöyledir:"(1) İş mahkemeleri, Hâkimler ve Savcılar Kurulunun olumlu görüşü alınarak, tek hâkimli ve asliye mahkemesi derecesinde Adalet Bakanlığınca lüzum görülen yerlerde kurulur. Bu mahkemelerin yargı çevresi, 26/9/2004 tarihli ve 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun hükümlerine göre belirlenir.(2) İş durumunun gerekli kıldığı yerlerde iş mahkemelerinin birden fazla dairesi oluşturulabilir. Bu daireler numaralandırılır. İhtisaslaşmanın sağlanması amacıyla, gelen işlerin yoğunluğu ve niteliği dikkate alınarak, daireler arasındaki iş dağılımı Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından belirlenebilir. Bu kararlar Resmî Gazete’de yayımlanır. Daireler, tevzi edilen davalara bakmak zorundadır.(3) İş mahkemesi kurulmamış olan yerlerde bu mahkemenin görev alanına giren dava ve işlere, o yerdeki asliye hukuk mahkemesince, bu Kanundaki usul ve esaslara göre bakılır."
Esas No : 2025/329 Karar No: 2025/499
14. 7036 sayılı Kanun'un "Dava şartı olarak arabuluculuk" başlıklı 3. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:"(1) Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda, arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır."15. 7036 sayılı Kanun'un "Görev" başlıklı 5. maddesi şöyledir:"(1) İş mahkemeleri;a) 5953 sayılı Kanuna tabi gazeteciler, 854 sayılı Kanuna tabi gemiadamları, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa veya 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına,b) İdari para cezalarına itirazlar ile 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi kapsamındaki uyuşmazlıklar hariç olmak üzere Sosyal Güvenlik Kurumu veya Türkiye İş Kurumunun taraf olduğu iş ve sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklara,c) Diğer kanunlarda iş mahkemelerinin görevli olduğu belirtilen uyuşmazlıklara, ilişkin dava ve işlere bakar." 16. 7036 sayılı Kanun'un "Geçiş Hükümleri" başlıklı geçici 1. maddesi şöyledir:"(1) Mülga 5521 sayılı Kanun gereğince kurulan iş mahkemeleri, bu Kanun uyarınca kurulmuş iş mahkemeleri olarak kabul edilir. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce açılmış olan davalar, açıldıkları mahkemelerde görülmeye devam olunur.(2) Bu Kanunun dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümleri, bu hükümlerin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla ilk derece mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtayda görülmekte olan davalar hakkında uygulanmaz.(3) Başka mahkemelerin görev alanına girerken bu Kanunla iş mahkemelerinin görev alanına dâhil edilen dava ve işler, iş mahkemelerine devredilmez; kesinleşinceye kadar ilgili mahkemeler tarafından görülmeye devam olunur.(4) İlk derece mahkemeleri tarafından bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce verilen kararlar, karar tarihindeki kanun yoluna ilişkin hükümlere tabidir." IV. İNCELEME VE GEREKÇEA. İlk İnceleme17. Uyuşmazlık Mahkemesinin Rıdvan GÜLEÇ'in Başkanlığında, Üyeler Nilgün TAŞ, Doğan AĞIRMAN, Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve Bilal ÇALIŞKAN’ın katılımlarıyla yapılan 07/07/2025 tarihli toplantısında; 2247 sayılı Kanun'un 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, İdare Mahkemesince, anılan Kanun'un 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, Mahkemece idari yargı dosyasının, ekinde adli yargı dosyası sureti ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesine gönderildiği ve usule ilişkin başka bir noksanlık da bulunmadığı anlaşıldığından, görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliğiyle karar verildi.B. Esasın İncelenmesi18. Raportör-Hâkim Murat UÇUR'un davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu
Esas No : 2025/329 Karar No: 2025/499
yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan, ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ'nin davada adli yargının, Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın ise davada idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra, gereği görüşülüp düşünüldü:19. Dava, davacının davalı Bakanlığa bağlı Sivas Sultan Şehir Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde 24/09/2018-31/05/2024 tarihleri arasında iş akdiyle usta öğretici olarak görev yapmakta iken, evlilik sebebiyle iş akdinin feshi sonucu fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti alacaklarının fesih tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faiziyle birlikte tahsili istemiyle açılmıştır.20. Davacının idareyle arasında bir hizmet ilişkisi kurulduğu, davacının Valilik tarafından görevlendirilmiş olmasının bu ilişkiye statü hukuku niteliği kazandırmayacağı, talep edilen işçilik alacaklarının İş Kanunu’ndan kaynaklanan haklardan olduğu dikkate alındığında, uyuşmazlığın özel hukuk hükümlerine göre görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.21. Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak, Sivas İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile, Sivas 2. İş Mahkemesinin 09/01/2025 tarih ve E.2024/236, K.2025/4 sayılı görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir. V. HÜKÜM Açıklanan gerekçelerle;A. Davanın çözümünde ADLİ YARGININ GÖREVLİ OLDUĞUNA,B. Sivas İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile, Sivas 2. İş Mahkemesinin 09/01/2025 tarih ve E.2024/236, K.2025/4 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,07/07/2025 tarihinde, OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Üye
Rıdvan
Nilgün
Doğan
Eyüp
GÜLEÇ
TAŞ
AĞIRMAN
SARICALAR
Üye
Üye
Üye
Ahmet
Mahmut
Bilal
ARSLAN
BALLI
ÇALIŞKAN